Tiêu dùng xanh lên ngôi

TPO - Giá rẻ không còn là yếu tố quyết định duy nhất. Người mua hiện nay quan tâm nhiều hơn đến độ an toàn, nguồn gốc xuất xứ và trách nhiệm môi trường của sản phẩm. Xu hướng này đang định hình lại thị trường bán lẻ và mở ra cuộc cạnh tranh mới giữa các doanh nghiệp.

Sản phẩm an toàn hút khách

Nếu trước đây các tiêu chuẩn xanh chủ yếu là “tấm vé thông hành” để hàng hóa Việt Nam chinh phục thị trường xuất khẩu thì nay, ngay tại thị trường trong nước, yếu tố xanh đang dần trở thành tiêu chí quan trọng trong quyết định mua sắm của người tiêu dùng.

Ngày 8/6, tại Co.opmart Lý Thường Kiệt (phường Diên Hồng, TPHCM), chị Minh Hòa (nhân viên văn phòng) lựa chọn trái cây, trứng gà, rau củ… đa phần đều là các sản phẩm trong nước, được trồng trọt theo tiêu chuẩn VietGap, hữu cơ. “Các sản phẩm đều có nhãn mác rõ ràng, có mã QR để tôi kiểm tra được thông tin về nguồn gốc xuất xứ, thời hạn sử dụng. Các sản phẩm có “căn cước” này lại có giá rất cạnh tranh, thậm chí còn được giảm giá giúp mình vừa mua sắm được sản phẩm an toàn lại vừa tiết kiệm chi phí” – chị Hòa vui vẻ nói.

0w3a8366.jpg
Sản phẩm xanh, trồng theo tiêu chuẩn VietGap, hữu cơ hút khách

Trong khi đó, chị Nguyễn Phương Thảo (ngụ phường Phú Nhuận) cho biết, mỗi lần đi siêu thị đều mang theo túi đựng cá nhân để hạn chế rác thải nhựa. Với đồ dùng sinh hoạt hằng ngày, chị Thảo ưu tiên dùng các loại chất tẩy rửa có nguồn gốc tự nhiên, đồng thời lựa chọn thiết bị gia dụng tiết kiệm điện năng và những vật dụng làm từ chất liệu dễ tái chế, thân thiện với môi trường.

Ghi nhận tại nhiều siêu thị lớn ở TPHCM, khu vực trưng bày sản phẩm hữu cơ hoặc các mặt hàng có gắn “tick xanh trách nhiệm” được bố trí ở nơi dễ nhận diện nhằm giúp người tiêu dùng thuận tiện lựa chọn. Cùng với đó, nhiều chương trình khuyến khích mua sắm thân thiện môi trường cũng được triển khai như giảm sử dụng túi nilon, sử dụng túi môi trường hay thùng giấy tái chế để đóng gói hàng hóa.

Theo các nhà bán lẻ, những chương trình kích cầu tiêu dùng xanh đã giúp doanh số nhiều nhóm sản phẩm thân thiện môi trường tăng từ 50-60%. Điều này cho thấy nhận thức của người dân về tiêu dùng bền vững đang chuyển biến rõ rệt, không còn dừng ở khẩu hiệu mà đã được thể hiện bằng hành động mua sắm cụ thể.

Cuộc đua minh bạch trên kệ hàng

Làn sóng tiêu dùng xanh đang tạo ra áp lực không nhỏ đối với doanh nghiệp. Bởi để sản xuất ra một sản phẩm đáp ứng các tiêu chí xanh, doanh nghiệp phải đầu tư nhiều cho vùng nguyên liệu, công nghệ sản xuất, hệ thống kiểm soát chất lượng cũng như các hoạt động bảo vệ môi trường.

0w3a8565.jpg
Siêu thị dành hẳn một vị trí riêng để trưng bày sản phẩm xanh, minh bạch thông tin nhằm thu hút người tiêu dùng

Bà Nguyễn Thị Thùy Linh, Giám đốc Marketing Công ty CP Dược phẩm OPC cho rằng, giá thành vẫn là rào cản lớn đối với nhiều sản phẩm xanh. Quá trình chuyển đổi đòi hỏi nguồn vốn đầu tư lớn từ phát triển vùng nguyên liệu sạch đến cải tiến dây chuyền sản xuất và kiểm soát chất lượng.

Theo bà Linh, người tiêu dùng ngày nay không mua sản phẩm chỉ vì có khả năng phân hủy sinh học hay thân thiện môi trường. Điều họ thực sự quan tâm là sản phẩm có sạch hay không, có an toàn cho sức khỏe và mang lại giá trị gì cho gia đình.

Bà Lâm Thúy Ái, Chủ tịch Mebi Farm cho biết, để đưa sản phẩm lên các hệ thống phân phối lớn, doanh nghiệp phải đáp ứng hàng loạt tiêu chuẩn khắt khe. Không chỉ đảm bảo chất lượng sản phẩm, doanh nghiệp còn phải tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường, chế độ lao động, chính sách bảo hiểm và hệ thống truy xuất nguồn gốc minh bạch.

Để tạo niềm tin với khách hàng, nhiều doanh nghiệp đã chủ động ứng dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc. Các mã QR được in trực tiếp trên bao bì giúp người tiêu dùng dễ dàng kiểm tra thông tin về vùng nguyên liệu, quy trình sản xuất và chất lượng sản phẩm.

Mới đây, báo Sài Gòn Giải Phóng phối hợp cùng Liên hiệp Hợp tác xã Thương mại TPHCM (Saigon Co.op) phát động Chiến dịch Tiêu dùng xanh 2026 với thông điệp “Triệu hành động xanh - Kích hoạt thị trường xanh”. Ông Nguyễn Ngọc Thắng, Phó Tổng Giám đốc Saigon Co.op nhận định, thị trường đang bước vào giai đoạn mới khi sản phẩm xanh cần được nhận diện rõ ràng ngay tại điểm bán. Khi người tiêu dùng dễ dàng tiếp cận và nhận biết sản phẩm xanh, doanh nghiệp sẽ có thêm động lực đầu tư cho sản xuất bền vững, tạo nên vòng tuần hoàn tích cực giữa sản xuất, phân phối và tiêu dùng.

Theo kế hoạch, chiến dịch hướng tới kết nối tối thiểu 1.000 nhà cung ứng trong hệ thống Saigon Co.op cùng các doanh nghiệp Việt Nam đang thực hiện sản xuất xanh hoặc chuyển đổi xanh. Đồng thời, chương trình sẽ xây dựng danh mục sản phẩm xanh theo từng ngành hàng, triển khai hệ thống nhận diện thống nhất và từng bước hình thành cơ sở dữ liệu doanh nghiệp xanh, sản phẩm xanh trên phạm vi rộng.

Ông Thắng nói thêm, trong bối cảnh người mua ngày càng có nhiều lựa chọn, doanh nghiệp khó tạo được lợi thế cạnh tranh nếu không thể hiện rõ sự khác biệt về chất lượng, độ an toàn hay trách nhiệm xã hội của sản phẩm. Vì vậy, các hệ thống bán lẻ không chỉ đóng vai trò phân phối hàng hóa, mà còn là cầu nối giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng.

Bên cạnh việc đưa sản phẩm lên kệ, nhà bán lẻ còn hỗ trợ doanh nghiệp minh bạch thông tin, kể câu chuyện sản phẩm và giúp khách hàng hiểu rõ hơn những giá trị phía sau mỗi sản phẩm.