Àa â Nùné g àang àûná g trûúcá nhûnä g vênå höiå múiá TIÏNÌ PHONG MARATHON n ÖNÌ AOÂ RA MÙTÆ PHIM- CO Á ÀANÁ G TÊYÍ CHAY? [ Trang 6+7 ] n TRUNG QUÖCË CÊYË GHEPÁ GAN LÚNÅ VAOÂ NGÛÚIÂ [ Trang 11 ] CHU Ã NHÊTÅ 30/3/2025 SÖË 89 BAOÁ TIÏNÌ PHONG PHATÁ HANÂ H TÊTË CA Ã CACÁ NGAYÂ TRONG TUÊNÌ [ Trang 10 ] n NGANÂ H DU LÕCH MY Ä SUY YÏUË VÒ CHÑNH SACÁ H NHÊPÅ CÛ Tapå vùn cuaã ÀAOÂ TRUNG THANÂ H Lûcå tûúng àûúng 334 qua ã bom nguyïn tûã [ Trang 5 ] THÖIÍ HÖNÌ CHO CON CHÛÄ THÚIÂ ÀAIÅ AI [ Trang 8 + 9 ] [ Trang 11 ] n NHACÅ NÛÚCÁ TÛNÂ G THÊTË BAIÅ , SAO VÊNÎ MUÖNË DÛNÅ G Ú Ã HÖ Ì GÛÚM? [ Trang 4 ] [ Trang 2 ] // Thùpæ lïn tinh thênì thï í thao cao thûúnå g Thay mùtå lanä h àaoå Àanã g va â Nha â nûúcá , Töní g Bñ thû Tö Lêm trao Huên chûúng Lao àönå g hanå g Nhêtë cho Àanã g bö,å chñnh quyïnì va â nhên dên thanâ h phö ë Àa â Nùné g Giaiã phapá àötå phaá phatá triïní kinh tïë tû nhên [ Trang 14+15+16 ] [ Trang 3 ] [ Trang 3 ] cuöië tuênì Chuyïnå Reä maân sûúng tinh mú vuâng àêët thiïng Quaãng Trõ saáng súám nay Chuã nhêåt 30/3 laâ rêìm rêåp nhûäng bûúác chên àang chaåy. Hún 7 ngaân àöi chên tûâ moåi miïìn Töí quöëc cuâng vïì àêy saãi bûúác trong Ngaây höåi Tiïìn Phong Marathon 2025 - Giaãi Vö àõch quöëc gia Marathon vaâ cûå ly daâi baáo Tiïìn Phong. Bûúcá chayå khaiã hoanâ [Xem tiïpë trang 2] [ TRÑ QUÊN ] Khöng khñ trang nghiïm cuaã Lï î Thûúnå g cú â taiå Àöi bú â Hiïnì Lûúng - Bïnë Haiã , tónh Quanã g Trõ TÖNÍ G BÑ THÛ TÖ LÊM: ÀÖNÅ G ÀÊTË Ú Ã MYANMAR: TUYÏTÅ ÀÖIË KHÖNG ÀÏÍ “CHAYÅ CHOTÅ , XIN CHO” Ú Ã DÛ Å ANÁ SÊN BAY LONG THANÂ H VÊNË ÀÏ Ì QUAN TRONÅ G, CÊPË BACÁ H KHI THÛCÅ HIÏNÅ CHÑNH QUYÏNÌ 2 CÊPË HÚPÅ TACÁ CÖNG - TÛ: mang àïën khñ thïë múái cho Quaãng Trõ
Thúâi sûå Chuã nhêåt 30/3/2025 2 BAOÁ TIÏNÌ PHONG PHATÁ HAN H TÊTË CA à CACÁ NGAY TRONG TUÊNÌ QUAÛNG CAÙO PHAÙT HAØNH Haø Noäi: ÑT: (024)39432758; Fax: (024)39435285 TP.HCM: ÑT: (028)38469860; Fax: (028)38480015 Trong giôø haønh chính (024)39439664 Ngoaøi giôø 0908988666 (Nguyeãn Haèng) n Toång thö kyù toøa soaïn: MINH TOAÛN n Thieát keá : LE HUY n Giaù: 5.500 ñoàng n Ban ñaiï dienä taiï thanø h pho á Ho à Chí Minh: 384 Nam Kyø Khôiû Nghóa, phöônø g 8, Q3. ÑT: (028) 3848 4366, E-mail: tienphonghcm@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï mienà Trung: 19 Ngoâ Gia Tö ï - Ña ø Nanü g, ÑT: (0236)3828 039, E-mail: banmientrung@baotienphong.com.vn n Ban ñaiï dienä taiï Bacé Trung Bo:ä 21 Ho à Xuanâ Höông, TP Vinh, Ngheä An. ÑT: (0238)8602345 n Ban ñaiï dienä taiï ÑBSCL: 103 Tranà Vanê Hoaiø , phöônø g Xuanâ Khanù h, quanä Ninh Kieuà , TP Canà Thô. ÑT: (0292)3823823, Email: baotienphongdbscl@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Nguyenâ va ø Nam Trung Boä : 52 Tranà Nhatä Duatä - TP Buonâ Ma Thuotä - Ñaké Laékê , ÑT: (0262)3950029, E-mail: baotienphongtaynguyen@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Bacé Bo:ä 243 Ngoâ Quyenà , TP Laoø Cai, tænh Laoø Cai. ÑT: 0904938689, E-mail: vptaybacbotp@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Ñonâ g Bacé Bo:ä 18 Le â Thanh Nghò, phöônø g Honà g Ha,ø TP Ha ï Long, tænh Quanû g Ninh; E-mail: bandongbac@baotienphong.com.vn n Toøa soaïn: 15 Hoà Xuaân Höông - Haø Noäi. ÑT: 3943 4031 - 38227526 - 38227524 - 38227525 - 39433216 - 39434302 - 3822 6127, Fax: (024) 39430693 - E-Mail: toasoan@baotienphong.com.vn, ISSN 0866-0827 Website: www.tienphong.vn n Toång Bieân taäp: PHUØNG COÂNG SÖÔÛNG n Phoù Toång bieân taäp: LE MINH TOAÛN n In taiï : Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 1, Cty in baoù Nhanâ Danâ Ña ø Nanü g, Cty TNHH MTV in Ñakê Lakê , Xöônû g in Quanâ khu IV, Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 2, TPHCM Giaãi chaåy àónh cao coá tuöíi àúâi lêu nhêët laâng thïí thao Viïåt, nùm thûá 66 naây coá chuã àïì Khuác khaãi hoaân. Khuác khaãi hoaân saáng höm qua àaä vang ngên theo ngoån Quöëc kyâ tung bay phêëp phúái trïn àónh gioá bïn búâ söng Bïën Haãi vaâ cêy cêìu Hiïìn Lûúng lõch sûã, trong lïî Thûúång cúâ Töí quöëc vaâ khai maåc giaãi. Khuác khaãi hoaân non söng mang tïn Viïåt daä Tiïìn Phong trûúác kia vaâ Tiïìn Phong Marathon bêy giúâ àaä khöng bõ àûát àoaån duâ àêët nûúác mêëy chuåc nùm bõ chia cùæt - nay vêîn nöëi liïìn möåt nhõp thúâi gian 66 nùm liïn tuåc. Khuác khaãi hoaân kñnh dêng lïn hûúng linh haâng vaån anh huâng liïåt sô caã nûúác àang an nghó núi Nghôa trang Quöëc gia Àûúâng 9, bïn doâng Hiïëu giang, Thaânh cöí trïn àûúâng chaåy... Töi nhúá nhûäng bûúác chên cuâng àoaân thêìy troâ àïën tûâ Àaåi hoåc Hendrix (Myä) vaâ àöng àaão du khaách, hoåc sinh, nhên dên àõa phûúng dûúái loâng àõa àaåo Võnh Möëc trong dûå aán nghïå thuêåt thõ giaác "Xuöëng àêët tòm trúâi" cuãa hoåa sô Voä Xuên Huy troân 10 nùm trûúác. Dûúái hêìm sêu möåt caách naâo àoá ai cuäng àïìu thêëy "Trúâi vêîn xanh möåt maâu xanh Quaãng Trõ". Lõch sûã vêîn liïìn maåch dêîu hun huát dûúái hêìm sêu bïn búâ giúái tuyïën bao mûa bom baäo àaån truát xuöëng, àïí tiïëp tuåc cuöåc chiïën àêëu vúái hy voång bêët diïåt vaâo möåt ngaây mai khaãi hoaân. Nhúá Hiïìn Lûúng chuyïën xe maáy möåt mònh xuyïn doåc Trûúâng Sún 25 nùm trûúác. Phuát giêy thaã lûng chñnh giûäa mùåt cêìu göî cuä nùm xûa nhòn lïn mêy trùæng àöi búâ, nhúá nhûäng thaáng ngaây tuöíi thú cuãa mònh núi búâ Bùæc maâ nghe cha kïí bao thûúng nhúá vïì Nam... Khaãi hoaân laâ chiïën thùæng trúã vïì, àaä vang lïn tûâ hún 2 ngaân nùm trûúác vúái nhûäng cuöåc chiïën tranh quy ûúác àêìu tiïn cuãa loaâi ngûúâi. Àaä troân 50 nùm àêët nûúác ta haát khuác khaãi hoaân, hoâa bònh thöëng nhêët, non söng liïìn möåt daãi. Nhûng trûúác mùæt chuáng ta, dûúái chên chuáng ta vêîn àang laâ cuöåc trûúâng chinh vaån dùåm, vaâ cam go khöng keám thúâi àaån bom, maáu lûãa. Àoá laâ cuöåc caách maång sùæp xïëp, tinh goån vïì hïå thöëng böå maáy chñnh trõ tûâ trung ûúng àïën àõa phûúng; laâ nhiïåm vuå töí chûác laåi möåt khöng gian phaát triïín theo tinh thêìn tinh, goån, maånh, hiïåu nùng, hiïåu lûåc, hiïåu quaã àïí thuác àêíy tùng trûúãng kinh tïë, xaä höåi, àaãm baão an ninh quöëc phoâng; laâ laâm sao àïí hïå thöëng chñnh quyïìn thûåc sûå gêìn dên, saát dên nhêët... Têët caã phêën àêëu vò möåt Viïåt Nam àöåc lêåp, bïìn vûäng vaâ huâng cûúâng. Úà möåt yá nghôa trûåc tiïëp hún, vûúåt lïn trïn yïëu töë thaânh tñch àún thuêìn, àêy laâ dõp hun àuác thïm cho caác vêån àöång viïn tònh yïu quï hûúng àêët nûúác, tòm hiïíu lõch sûã, vùn hoáa, thiïn nhiïn qua tûâng bûúác chaåy. Búãi vúái möîi àúâi ngûúâi thúâi khùæc bûúác lïn buåc cao nhêån vinh danh thûúâng ngùæn nguãi, coân laåi trûúác mùåt laâ caã àúâi söëng vúái lùæm soáng gioá, baäo giöng. Nhûäng bûúác chên nhanh nhêët haânh tinh coá kõp chaåy thoaát khoãi àöång àêët soáng thêìn, chiïën tranh bom àaån? Coá vûúåt thoaát khoãi nhûäng bêët cöng? Cuöåc söëng vaâ con ngûúâi luön phaãi chaåy àua, luön cêìn nhûäng bûúác nhanh àïí vûúåt lïn. Haânh trònh kïët nöëi quaá khûá vúái tûúng lai, höm qua vúái höm nay, vaâ seä khöng dûâng laåi. Nhûng chuáng ta cuäng cêìn biïët chêåm laåi, àïí söëng möåt caách thûúng yïu vaâ bònh tônh. Vêîn cêìn nhûäng bûúác chên chêåm raäi, an laåc vaâ hoâa bònh.n Bûúcá chayå khaiã hoanâ [ TRÑ QUÊN ] cuöië tuênì Chuyïnå Àaâ Nùéng àang àûáng trûúcá nhûäng vêån höåi múái [Tiïpë theo trang 1] TÖNÍ G BÑ THÛ TÖ LÊM: Thay mùtå lanä h àaoå Àanã g va â Nhaâ nûúcá , Töní g Bñ thû Tö Lêm biïuí dûúng vaâ chucá mûnâ g nhûnä g thanâ h tûuå ênë tûúnå g cuaã Àanã g bö,å chñnh quyïnì va â nhên dên thanâ h phö ë Àa â Nùné g àatå àûúcå trong suötë chùnå g àûúnâ g qua. Nhûnä g thanâ h qua ã ào á chñnh laâ sû å kïtë tinh cuaã trñ tuï,å cöng sûcá , têm huyïtë , sû å trùn trú,ã phênë àêuë khöng mïtå moiã cuaã àöiå ngu ä lanä h àaoå àõa phûúng, cuaã nhên dên toanâ Thanâ h phö ë vúiá mucå tiïu chung laâ vò cuöcå sönë g êmë no, hanå h phucá cuaã nhên dên, vò mucå tiïu xêy dûnå g Thanâ h phö ë vùn minh, hiïnå àaiå vaâ an bònh. Töní g Bñ thû nhênë manå h, thanâ h phö ë Àa â Nùné g àang àûná g trûúcá nhûnä g vênå höiå múiá khi Trung ûúng coá nhiïuì quan têm, vúiá nhûnä g chu ã trûúng, cú chï,ë chñnh sacá h ûu àaiä vûútå tröiå , àùcå biïtå laâ chu ã trûúng sùpæ xïpë àún võ hanâ h chñnh, mú ã rönå g khöng gian àïí taoå àiïuì kiïnå cho Thanâ h phö ë phatá triïní nhanh, bïnì vûnä g trïn nïnì tanã g khoa hocå cöng nghï,å àöií múiá saná g taoå va â chuyïní àöií sö.ë Chñnh vò vêyå , Àanã g bö,å chñnh quyïnì va â nhên dên Thanâ h phö ë cênì nhênå thûcá àêyì àu,ã sêu sùcæ vï ì vai tro,â võ trñ chiïnë lûúcå , têmì quan tronå g, tracá h nhiïmå cuaã Àa â Nùné g trong vunâ g Duyïn haiã Trung bö å va â cuaã ca ã nûúcá , àï í khúi dêyå manå h me ä khatá vonå g phatá triïní , trïn tinh thênì tû å lûcå , tû å cûúnâ g, nùng àönå g, saná g taoå , damá nghô, damá lamâ cuaã caná bö,å àanã g viïn va â phatá huy sûcá manå h àönì g thuênå trong nhên dên vúiá tinh thênì vò sûå nghiïpå cacá h manå g; khai thacá cacá hiïuå qua ã cú chï,ë chñnh sacá h àùcå thu â taoå sûcá bêtå múiá nhùmç phatá triïní Àa â Nùné g xûná g têmì , àapá ûná g vúiá ky â vonå g cuaã Trung ûúng va â cuaã nhên dên caã nûúcá . Vï ì nhiïmå vu å tronå g têm trong thúiâ gian túiá , Töní g Bñ thû Tö Lêm yïu cêuì thanâ h phö ë Àa â Nùné g cênì têpå trung xêy dûnå g Àanã g va â hï å thönë g chñnh trõ tinh gonå , hoatå àönå g hiïuå lûcå , hiïuå qua ã vaâ cunã g cö ë sû å àoanâ kïtë thönë g nhêtë trong Àanã g va â hï å thönë g chñnh trõ, àönì g thuênå trong cacá tênì g lúpá nhên dên. Viïcå sùpæ xïpë tö í chûcá bö å mayá , hï å thönë g chñnh trõ Thanâ h phö ë phaiã phatá huy hiïuå lûcå , hiïuå qua ã àï í cú quan chñnh quyïnì gênì dên va â phucå vu å nhên dên tötë hún. Àêy laâ cuöcå cacá h manå g quan tronå g cênì àûúcå thûcå hiïnå quyïtë liïtå , khêní trûúng, coá y á nghôa quyïtë àõnh trong cöng cuöcå xêy dûnå g va â phatá triïní thanâ h phö ë Àa â Nùné g va â cuaã àêtë nûúcá trong giai àoanå múiá . Bïn canå h ào,á Thanâ h phö ë cênì triïní khai mötå cacá h baiâ banã va â hiïuå qua,ã àönì g bö å cacá nghõ quyïtë , chu ã trûúng, àõnh hûúná g cuaã Trung ûúng vïì xêy dûnå g va â phatá triïní Àa â Nùné g gùnæ vúiá àöií múiá tû duy, têmì nhòn chiïnë lûúcå , quyïtë têm hiïnå thûcå hoaá khatá vonå g phatá triïní ; nhênå diïnå àêyì àu,ã chñnh xacá cacá tiïmì nùng, lúiå thï ë cuaã mònh àïí chuã àönå g nghiïn cûuá , àï ì xuêtë Trung ûúng hoanâ thiïnå cacá thï í chï,ë ban hanâ h cacá cú chï,ë chñnh sacá h, taoå ra khöng gian, àönå g lûcå phatá triïní múiá ; àönì g thúiâ àêyí manå h cacá mö hònh tùng trûúnã g kinh tï ë theo chiïuì sêu, lêyë khoa hocå , cöng nghï,å àöií múiá saná g taoå lamâ àönå g lûcå va â nguönì lûcå chu ã yïuë àï í phatá triïní nhanh, bïnì vûnä g, phatá triïní kinh tïë xanh, kinh tï ë sö,ë kinh tïë tuênì hoanâ , kinh tïë tri thûcá , kinh tïë chia se,ã kinh tïë àïm, cacá lônh vûcå kinh tïë múiá nöií ; xacá àõnh kinh tï ë tû nhên laâ chiïnë lûúcå lêu daiâ , taoå àönå g lûcå phatá triïní . Töní g Bñ thû àïì nghõ Àa â Nùné g cênì àaná h thûcá tiïmì nùng vïì con ngûúiâ , phatá huy banã sùcæ vùn hoaá truyïnì thönë g cacá h manå g, phêmí chêtë con ngûúiâ xû á Quanã g tû å lûcå , tû å cûúnâ g, tû å tin, saná g taoå , linh hoatå ; khúi dêyå tinh thênì cönë g hiïnë vò quï hûúng àêtë nûúcá , "damá nghô, damá lamâ , damá àöií múiá ", quyïtë liïtå hanâ h àönå g va â chõu tracá h nhiïmå vò mucå tiïu chung. Thanâ h phö ë cunä g cênì têpå trung phatá triïní nguönì nhên lûcå chêtë lûúnå g cao, thu hutá cacá chuyïn gia trong cacá lônh vûcå cöng nghï,å taiâ chñnh, àaoâ taoå lao àönå g co á tay nghïì cao àapá ûná g vúiá yïu cêuì thõ trûúnâ g va â cuaã nha â àêuì tû; xem àêy laâ vu ä khñ manå h nhêtë nhùmç thay àöií , phatá triïní Àa â Nùné g trong thúiâ àaiå cöng nghïå sö ë va â àöií múiá saná g taoå , xêy dûnå g Àa â Nùné g trú ã thanâ h àiïmí saná g vï ì mö hònh chñnh quyïnì sö,ë àö thõ thöng minh va â nïnì hanâ h chñnh hiïnå àaiå . Tùng cûúnâ g liïn kïtë vunâ g, phatá triïní theo tû duy khöng biïn giúiá hanâ h chñnh giûaä cacá àõa phûúng. Song hanâ h vúiá phatá triïní kinh tï,ë Àanã g bö,å chñnh quyïnì Thanâ h phö ë àùcå biïtå chu á tronå g àïnë phatá triïní vùn hoaá con ngûúiâ Àa â Nùné g; tiïpë tucå thûcå hiïnå tötë cacá chñnh sacá h an sinh xaä höiå , chùm lo àúiâ sönë g cho nhên dên gùnæ liïnì vúiá cacá chûúng trònh àêmå tñnh nhên vùn riïng coá cuaã Thanâ h phö;ë giû ä vûnä g an ninh chñnh trõ, trêtå tû å an toanâ xa ä höiå , xêy dûnå g thï ë trênå quöcë phonâ g toanâ dên, thïë trênå an ninh nhên dên, thïë trênå lonâ g dên vûnä g chùcæ , baoã vï å chu ã quyïnì toanâ venå lanä h thö í thiïng liïng cuaã Töí quöcë , baoã vï å hoaâ bònh öní àõnh cuaã àêtë nûúcá va â khu vûcå . Töní g Bñ thû Tö Lêm tin tûúnã g vaâ ky â vonå g Àanã g bö,å chñnh quyïnì va â nhên dên thanâ h phö ë Àa â Nùné g seä tiïpë tucå àoanâ kïtë , àönì g têm hiïpå lûcå vúiá khatá vonå g cönë g hiïnë , quyïtë têm chñnh trõ cao, linh hoatå nùmæ bùtæ thúiâ cú, chuã àönå g, saná g taoå , biïnë kho á khùn thanâ h àönå g lûcå , biïnë thacá h thûcá thanâ h cú höiå , àï í àêyí manå h toanâ diïnå sû å nghiïpå àöií múiá va â hoanâ thanâ h thùnæ g lúiå cacá nhiïmå vu å ma â Nghõ quyïtë Àaiå höiå Àanã g toanâ quöcë lênì thû á XIII va â Àaiå höiå Àanã g böå Thanâ h phö ë lênì thû á XXII àa ä àï ì ra, xêy dûnå g Àa â Nùné g ngayâ canâ g giauâ àepå , an bònh, vùn minh, hiïnå àaiå , cunâ g vúiá ca ã nûúcá bûúcá vaoâ ky ã nguyïn múiá , ky ã nguyïn phatá triïní bïnì vûnä g va â thõnh vûúnå g cuaã àêtë nûúcá . P.V (Theo Chinhphu.vn) Thay mùtå lanä h àaoå Àanã g va â Nha â nûúcá , Töní g Bñ thû Tö Lêm trao Huên chûúng Lao àönå g hanå g Nhêtë cho Àanã g bö,å chñnh quyïnì va â nhên dên thanâ h phö ë Àa â Nùné g Saná g 29/3, taiå Cung Thïí thao Tiïn Sún, Thanâ h uyã , HÀND, UBND, Uyà ban MTTQ Viïtå Nam thanâ h phöë Àa â Nùné g tö í chûcá tronå g thïí Lï î ky ã niïmå 95 nùm Ngayâ thanâ h lêpå Àanã g bö å thanâ h phö ë Àa â Nùné g (28/3/1930 - 28/3/2025) vaâ 50 nùm Ngayâ giaiã phoná g thanâ h phö ë Àa â Nùné g (29/3/1975 - 29/3/2025). Töní g Bñ thû Tö Lêm dû å va â co á baiâ phatá biïuí taiå Lï î ky ã niïmå . Nhên dõp nayâ , thay mùtå lanä h àaoå Àanã g, Nhaâ nûúcá , Töní g Bñ thû Tö Lêm àa ä trao tùnå g Huên chûúng Lao àönå g hanå g Nhêtë cho Àanã g bö,å chñnh quyïnì , nhên dên thanâ h phö ë Àaâ Nùné g vò àa ä co á thanâ h tñch xuêtë sùcæ trong cöng tacá chuyïní àöií sö,ë phatá triïní du lõch, an sinh xaä höiå gopá phênì vaoâ sû å nghiïpå xêy dûnå g chu ã nghôa xaä höiå vaâ baoã vï å Tö í quöcë . Anh: VGP Ã
Tuyïtå àöië khöng àïí “chayå chotå , xin cho” úã dû å aná sên bay Long Thaânh Chuã nhêåt 30/3/2025 “CÖNG TRÒNH ÀAÄ COÁ HÒNH HAI RO Ä NEÁT” Vùn phonâ g Chñnh phuã vûaâ ban hanâ h thöng baoá kïtë luênå cuaã Thuã tûúná g Phamå Minh Chñnh taiå cuöcå kiïmí tra va â lamâ viïcå vï ì dû å aná Canã g hanâ g khöng quöcë tï ë Long Thanâ h (tónh Àönì g Nai) giai àoanå 1 va â cacá dû å aná giao thöng kïtë nöië vúiá Canã g hanâ g khöng quöcë tï ë Long Thanâ h. Thu ã tûúná g yïu cêuì cacá àún võ quaná triïtå tinh thênì tû å lûcå , tû å cûúnâ g, àùtå mucå tiïu vò àêtë nûúcá , dên töcå lïn trïn hïtë ; tö í chûcá thi cöng tùng ca, tùng kñp, lamâ viïcå “xuyïn ngayâ nghó, ngayâ Tïtë ” (co á chñnh sacá h böiì dûúnä g thoaã àaná g khi lamâ viïcå ngoaiâ giú)â , huy àönå g lûcå lûúnå g cuaã cacá nhaâ thêuì tham gia vaoâ toanâ bö å qua á trònh thi cöng. Vï ì dû å aná Canã g hanâ g khöng quöcë tï ë Long Thanâ h giai àoanå 1, Thu ã tûúná g khùnè g àõnh Canã g hanâ g khöng quöcë tïë Long Thanâ h la â cöng trònh tronå g àiïmí quöcë gia, àûúcå Thu ã tûúná g Chñnh phuã quan têm, chó àaoå satá sao. Àïnë nay, àiïuì àaná g mûnâ g la â cöng trònh àaä co á hònh haiâ ro ä netá . Tuy nhiïn, cacá chuã àêuì tû, nhaâ thêuì va â cacá bö,å nganâ h liïn quan cênì quaná triïtå mucå tiïu khöng thay àöií cuaã dû å aná la â cú banã phaiã hoanâ thanâ h trong nùm 2025, àûa vaoâ vênå hanâ h, khai thacá thûúng maiå vaoâ nûaã àêuì nùm 2026. Trïn tinh thênì ào,á vúiá dû å aná thanâ h phênì 1, Thu ã tûúná g yïu cêuì cacá chu ã àêuì tû khêní trûúng triïní khai cöng trònh truå sú ã cacá cú quan quanã ly á nha â nûúcá , phên cöng cöng viïcå phaiã ro ä ngûúiâ , ro ä viïcå , ro ä sanã phêmí , ro ä tracá h nhiïmå , ro ä tiïnë àö,å ro ä thêmí quyïnì va â dûtá khoatá hoanâ thanâ h trong nùm 2025. Bö å Nöng nghiïpå va â Möi trûúnâ g triïní khai vaâ hoanâ thanâ h cöng trònh tru å sú ã tramå kiïmí dõch thûcå vêtå , àönå g vêtå trong nùm 2025 theo àuná g cam kïtë ; hoanâ thanâ h cöng tacá kiïmí àiïmí tracá h nhiïmå ca á nhên, têpå thï í liïn quan àïnë chêmå triïní khai cöng trònh nayâ theo yïu cêuì cuaã Thu ã tûúná g, baoá caoá trûúcá ngayâ 30/3. Àöië vúiá dû å aná thanâ h phênì 2, Töní g cöng ty Quanã ly á bay Viïtå Nam (VATM) chó àaoå khêní trûúng triïní khai cöng trònh baoã àamã chêtë lûúnå g àï í chayå thû ã vaoâ thaná g 10 nùm 2025 theo nhû cam kïtë ; phöië húpå chùtå cheä vúiá ACV àï í baoã àamã àönì g bö å ha å tênì g ky ä thuêtå , phucå vu å cöng tacá chayå thûã nghiïmå thiïtë bõ va â khai thacá , vênå hanâ h dû å aná . TUYÏÅT ÀÖIË KHÖNG ÀÏÍ “CHAÅY CHOÅT, XIN CHO” Vúiá dû å aná thanâ h phênì 3, àêy laâ dû å aná co á khöië lûúnå g cöng viïcå nùnå g nï ì nhêtë , àùcå biïtå la â phênì maiá cuaã Nha â ga hanâ h khacá h àang àûúcå Töní g Cöng ty Canã g Hanâ g khöng Viïtå Nam (ACV) tñch cûcå triïní khai. Thuã tûúná g lûu y,á ACV chó àaoå khêní trûúng thi cöng cacá hanå g mucå , triïní khai thi cöng “3 ca, 4 kñp”, phaiã “xuyïn ngayâ lï,î ngayâ nghó”, tñch cûcå triïní khai cacá goiá thêuì àï í cú banã hoanâ thanâ h trong nùm 2025. Àöië vúiá dû å aná thanâ h phênì 4, Bö å Xêy dûnå g nghiïn cûuá phûúng aná lûaå chonå nha â àêuì tû trong trûúnâ g húpå àùcå biïtå theo thêmí quyïnì va â theo quy àõnh cuaã phapá luêtå àï í doanh nghiïpå àêuì tû, trïn tinh thênì àùtå lúiå ñch quöcë gia, dên töcå lïn trïn hïtë ; tuyïtå àöië khöng àï í “chayå chotå ”, “xin cho”, tham nhunä g, lanä g phñ. Thu ã tûúná g cunä g yïu cêuì Bö å Xêy dûnå g khêní trûúng hoanâ thiïnå , trònh Thu ã tûúná g Chñnh phuã phï duyïtå àiïuì chónh dûå aná Canã g hanâ g khöng quöcë tï ë Long Thanâ h giai àoanå 1 àï í co á àêyì àu ã cú sú ã triïní khai theo yïu cêuì cuaã Quöcë höiå , Chñnh phuã va â Thu ã tûúná g Chñnh phu.ã Bö å Nöng nghiïpå va â Möi trûúnâ g àï ì xuêtë apá dunå g cú chïë àùcå thu â trong cêpë phepá khai thacá khoaná g sanã lamâ vêtå liïuå xêy dûnå g thöng thûúnâ g cung cêpë cho cacá dû å aná , trònh Chñnh phuã trong thaná g 3 nayâ . Tónh uyã , UBND tónh Àönì g Nai chó àaoå viïcå cêpë vêtå liïuå catá , àa,á àêtë àuã cho cacá dû å aná theo tiïnë àö,å àapá ûná g yïu cêuì cuaã Thu ã tûúná g Chñnh phuã theo cam kïtë ; triïní khai cêpë mo ã vêtå liïuå sau khi Chñnh phuã co á Nghõ quyïtë cho phepá apá dunå g cú chïë àùcå thu.â Vï ì giao thöng kïtë nöië , àöië vúiá Dû å aná cao töcë Biïn Hoaâ - Vunä g Tauâ , Thuã tûúná g yïu cêuì àûa dû å aná thanâ h phênì 3 vaoâ thöng xe kyä thuêtå trong thaná g 4, hoanâ thanâ h trong thaná g 6; vúiá dû å aná thanâ h phênì 1 va â 2 phaiã hoanâ thanâ h trong nùm nay. Àöië vúiá Àûúnâ g sùtæ kïtë nöië Canã g hanâ g khöng quöcë tï ë Long Thanâ h va â canã g hanâ g khöng quöcë tï ë Tên Sún Nhêtë , Thu ã tûúná g yïu cêuì UBND TPHCM nghiïn cûuá ngay phûúng aná kïtë nöië bùnç g àûúnâ g sùtæ (trïn cao hoùcå tauâ àiïnå ngêmì ); co á thï í húpå tacá vúiá àöië tacá nûúcá ngoaiâ trong quaá trònh thûcå hiïnå ; baoá caoá Thu ã tûúná g giaiã phapá thûcå hiïnå trong thaná g 3. n BAOÁ TIÏNÌ PHONG PHATÁ HAN H TÊTË CA à CACÁ NGAY TRONG TUÊNÌ Thúâi sûå 3 Thu ã tûúná g Chñnh phuã chó àaoå , àöië vúiá dû å aná thanâ h phênì 4 dû å aná sên bay Long Thanâ h, Bö å Xêy dûnå g nghiïn cûuá phûúng aná lûaå chonå nha â àêuì tû trong trûúnâ g húpå àùcå biïtå theo thêmí quyïnì va â theo quy àõnh cuaã phapá luêtå àï í doanh nghiïpå àêuì tû, trïn tinh thênì àùtå lúiå ñch quöcë gia, dên töcå lïn trïn hïtë ; tuyïtå àöië khöng àïí “chayå chotå ”, “xin cho”, tham nhunä g, lanä g phñ. Àï í baoã àamã cho hoatå àönå g cuaã chñnh quyïnì àõa phûúng 2 cêpë diïnî ra liïn tucå , thöng suötë , khöng bõ gianá àoanå cöng viïcå , khöng àïí chönì g cheoá , trunâ g lùpå hoùcå bo ã sotá nhiïmå vu,å Bö å trûúnã g Nöiå vu å cho biïtë , dû å thaoã luêtå quy àõnh 7 nöiå dung chuyïní tiïpë liïn quan àïnë mötå sö ë vênë àï ì quan tronå g, cêpë bacá h cênì ûu tiïn giaiã quyïtë . Dû å thaoã quy àõnh trong thúiâ hanå 2 nùm kï í tû â ngayâ Luêtå Tö í chûcá chñnh quyïnì àõa phûúng (sûaã àöií ) co á hiïuå lûcå thi hanâ h (tû â ngayâ 1/7/2025), giao Chñnh phuã ban hanâ h vùn banã quy phamå phapá luêtå thuöcå thêmí quyïnì phên àõnh laiå nhiïmå vu,å quyïnì hanå cuaã chñnh quyïnì àõa phûúng vaâ àiïuì chónh cacá quy àõnh khacá co á liïn quan àïnë viïcå thûcå hiïnå nhiïmå vu,å quyïnì hanå cuaã chñnh quyïnì àõa phûúng. Chu ã trûúng nayâ nhùmç àamã baoã thönë g nhêtë apá dunå g trong thúiâ gian chûa sûaã àöií , bö í sung cacá luêtå , phapá lïnå h, nghõ quyïtë cuaã Quöcë höiå , Uyà ban Thûúnâ g vu å Quöcë höiå va â àõnh ky â baoá caoá Uyà ban Thûúnâ g vu å Quöcë höiå . Trûúnâ g húpå liïn quan àïnë luêtå , nghõ quyïtë cuaã Quöcë höiå thò baoá caoá Quöcë höiå taiå ky â hopå gênì nhêtë . Dû å thaoã cunä g quy àõnh chêmë dûtá viïcå tö í chûcá mö hònh chñnh quyïnì àö thõ àang thûcå hiïnå taiå TP. Ha â Nöiå , TPHCM, TP. Àaâ Nùné g, TP. Haiã Phonâ g... Quy àõnh thúiâ hanå àï í cacá cú quan cuaã chñnh quyïnì àõa phûúng cêpë huyïnå phaiã banâ giao cöng viïcå , hö ì sú, taiâ liïuå , taiâ chñnh, ngên sacá h, tru å sú,ã taiâ sanã , cú sú ã vêtå chêtë khacá co á liïn quan cho cacá cú quan, töí chûcá , àún võ co á thêmí quyïnì (15 ngayâ ). Cunâ g vúiá ào,á dû å thaoã nïu ro ä vï ì hiïuå lûcå va â thêmí quyïnì xû ã lyá cacá vùn banã cuaã chñnh quyïnì àõa phûúng cêpë huyïnå (sau khi giaiã thï)í ; quy àõnh viïcå tiïpë tucå thûcå hiïnå cacá cöng trònh, dûå aná àêuì tû, cacá cöng viïcå , viïcå giaiã quyïtë hö ì sú thu ã tucå hanâ h chñnh cuaã chñnh quyïnì àõa phûúng cêpë huyïnå chûa hoanâ thanâ h hoùcå àa ä hoanâ thanâ h nhûng phatá sinh vênë àï ì cênì giaiã quyïtë . Àöië vúiá cacá vùn banã cuaã HÀND, UBND, chuã tõch UBND huyïnå , quênå , thanâ h phö ë thuöcå tónh, thanâ h phöë thuöcå thanâ h phö,ë thõ xa,ä xa,ä phûúnâ g, thõ trênë … àûúcå ban hanâ h trûúcá ngayâ 1/7/2025, nïuë chûa àûúcå cú quan coá thêmí quyïnì thay thïë hoùcå baiä bo ã thò vênî àûúcå apá dunå g. Ngoaiâ ra, lênì sûaã àöií nayâ conâ quy àõnh viïcå giao cho UBND cêpë tónh co á thêmí quyïnì thay àöií trònh tû,å thu ã tucå , thêmí quyïnì àï í thûcå hiïnå cacá nhiïmå vu,å quyïnì hanå cuaã chñnh quyïnì àõa phûúng cêpë tónh vaâ cêpë cú sú.ã Bïn canå h ào,á dû å thaoã cunä g àûa ra cacá quy àõnh khacá co á liïn quan nhùmç baoã àamã hoatå àönå g liïn tucå , bònh thûúnâ g cuaã cacá cú quan, töí chûcá , àún võ múiá khi thûcå hiïnå mö hònh chñnh quyïnì àõa phûúng 2 cêpë . Dû å thaoã luêtå se ä àûúcå trònh Quöcë höiå xem xetá , quyïtë àõnh taiå ky â hopå thû á 9, diïnî ra vaoâ àêuì thaná g 5 túiá . KHÖNG LAM PHAÁT SINH BÖÅ MAÁY, BIÏN CHÏË Theo Bö å trûúnã g Nöiå vu,å àöiå ngu ä caná bö,å cöng chûcá , viïn chûcá trong hïå thönë g hanâ h chñnh nhaâ nûúcá tû â trung ûúng àïnë àõa phûúng laâ nguönì nhên lûcå chu ã yïuë tö í chûcá thi hanâ h Luêtå Tö í chûcá chñnh quyïnì àõa phûúng (sûaã àöií ). Theo Nghõ quyïtë sö ë 18-NQ/TW, àöiå ngu ä nayâ se ä tiïpë tucå àûúcå ra â soatá , àaná h gia á va â kiïnå toanâ nhùmç àapá ûná g tiïu chuêní chûcá danh, võ trñ viïcå lamâ va â khung nùng lûcå theo quy àõnh. Do vêyå , sau khi luêtå nayâ àûúcå ban hanâ h va â co á hiïuå lûcå , khöng lamâ phatá sinh tö í chûcá hanâ h chñnh múiá , khöng tùng biïn chï,ë nguönì nhên lûcå cú banã àapá ûná g yïu cêuì cuaã cöng tacá triïní khai thi hanâ h Luêtå . LUÊN DUNÄ G [ LUÊN DUNÄ G ] Thu ã tûúná g yïu cêuì hoanâ thanâ h dû å aná sên bay Long Thanâ h trong nùm 2025, àûa vaoâ vênå hanâ h, khai thacá thûúng maiå trong nûaã àêuì nùm 2026 Bö å trûúnã g Nöiå vu å Phamå Thõ Thanh Traâ Vênë àï ì quan tronå g, cêpë bacá h khi thûcå hiïnå chñnh quyïnì 2 cêpë Bö å trûúnã g Nöiå vu å Phamå Thõ Thanh Traâ àa ä co á dû å thaoã túâ trònh dûå aná Luêtå Tö í chûcá chñnh quyïnì àõa phûúng (sûaã àöií ) gûiã Chñnh phu,ã trong àoá Bö å Nöiå vu å àa ä àïì xuêtë phûúng aná giaiã quyïtë cacá vênë àï ì phatá sinh liïn quan àïnë viïcå chuyïní àöií mö hònh töí chûcá chñnh quyïnì àõa phûúng tûâ 3 cêpë sang 2 cêpë . Anh: Q.H Ã
Xaä höåi Chuã nhêåt 30/3/2025 4 BAOÁ TIÏNÌ PHONG PHATÁ HAN H TÊTË CA à CACÁ NGAY TRONG TUÊNÌ TÖNË KEMÁ VÖ ÑCH Nùm 2015, Haiã Phonâ g tûnâ g rêmì rö å khaná h thanâ h dû å aná nhacå nûúcá taiå höì Tam Bacå , vúiá töní g vönë àêuì tû gênì 200 ty ã àönì g. Chó sau vaiâ thaná g hoatå àönå g, cöng trònh nayâ lö å ro ä hanâ g loatå bêtë cêpå : Võ trñ khöng phuâ húpå , gêy anã h hûúnã g giao thöng, tiïnë g önì lamâ phiïnì cû dên hai bïn àûúnâ g. Hiïuå qua ã khai thacá gênì nhû bùnç g khöng, chûa kïí möiî nùm laiå ngönë thïm hún 2 tyã àönì g àï í duy trò, baoã dûúnä g. Dên àõa phûúng thêmå chñ conâ móa mai goiå hï å thönë g nhacå nûúcá ào á la â “nhûnä g caiá maná g lúnå ” nùmç giûaä lonâ g thanâ h phö.ë Cuöië cunâ g, sau khi dû luênå phanã àöië va â kiïmí tra sai phamå , TP Haiã Phonâ g phaiã chêmë dûtá dû å aná , thaoá dú ä toanâ bö å cöng trònh, chêpë nhênå thiïtå haiå kinh tïë va â mêtë trùnæ g 88,5 tyã àönì g ngên sacá h àa ä tamå ûná g. Thanâ h phö ë va â nha â thêuì ài àïnë thoaã thuênå chêmë dûtá húpå àönì g, vúiá viïcå nha â thêuì khöng thu höiì hún 100 tyã àönì g chûa thanh toaná . Liïn quan dûå aná , vï ì sau, Uyà ban Kiïmí tra trung ûúng àaä àï ì nghõ xem xetá ky ã luêtå cacá öng Dûúng Anh Àiïnì , nguyïn Bñ thû Thanâ h uyã , nguyïn Chuã tõch UBND thanâ h phö;ë öng Lï Khùcæ Nam, Phoá chu ã tõch thûúnâ g trûcå UBND thanâ h phö;ë öng Àoanâ Duy Linh, Giamá àöcë Sú ã Vùn hoaá , Thï í thao va â Du lõch Haiã Phonâ g vò “coá nhiïuì khuyïtë àiïmí , vi phamå dênî àïnë cöng trònh dúã dang, gêy lanä g phñ ngên sacá h nha â nûúcá va â taoå dû luênå xêuë ”. Cuöië nùm 2023, mötå cöng trònh nhacå nûúcá khacá cunä g gùpå phaiã phanã ûná g traiá chiïuì cuaã dû luênå : Dû å aná caiã taoå vûúnâ hoa Hanâ g Àêuå (conâ goiå la â vûúnâ hoa Vanå Xuên) taiå quênå Ba Àònh, Ha â Nöiå , vúiá töní g vönë àêuì tû khoanã g 14 ty ã àönì g. Chõ Nguyïnî Thõ Phûúng Thanh (phöë Phan Àònh Phunâ g, Ha â Nöiå ) chia se:ã “Nhûnä g ngayâ àêuì , nhacå àûúcå mú ã êmì ô, àenâ nhayá loang loaná g, khiïnë ngûúiâ dên xung quanh nhiïuì lênì phanã ûná g vò tiïnë g önì va â sû å xaoá trönå khöng cênì thiïtë . Nhûng chó sau mötå thúiâ gian ngùnæ , hï å thönë g nhacå nûúcá rúi vaoâ canã h hoatå àönå g cêmì chûnâ g, voiâ nûúcá lucá co á lucá khöng, nhacå tùtæ ngumá . Vûúnâ hoa nhanh choná g trúã thanâ h khoanã g sên trönë g, bï töng phùnè g lò, thûa vùnæ g ngûúiâ qua laiå ”. Nhiïuì ngûúiâ dên nhênå xetá núi àêy giú â giönë g mötå “phim trûúnâ g bo ã hoang” hún la â khöng gian cöng cönå g àuná g nghôa. Sûå lanä g phñ vaâ bêtë cêpå cuaã cöng trònh nayâ tûnâ g gêy tranh caiä gay gùtæ trïn manå g xa ä höiå : Nhacå nûúcá co á thûcå sûå cênì thiïtë , hay chó laâ moná trang trñ ngùnæ hanå va â lacå lonä g giûaä lonâ g phö ë cö?í Giú â àêy, quênå Hoanâ Kiïmë dûúnâ g nhû àang ài laiå àuná g vïtë xe àö í ào á khi àï ì xuêtë di dúiâ cêy xanh úã vûúnâ hoa Lyá Thaiá Tö í àï í xêy dûnå g hï å thönë g nhacå nûúcá . Nhiïuì ly á do co á thï í àûúcå àûa ra àï í baoã vï å dû å aná nhû: “taoå àiïmí nhênë ”, “caiã thiïnå canã h quan”, “mang laiå traiã nghiïmå múiá cho ngûúiâ dên”. Nhûng ngay giûaä trung têm Haâ Nöiå , núi tûnâ g gùnæ bo á vúiá boná g cêy vaâ ky á ûcá , nhiïuì ngûúiâ laiå quan têm àïnë mötå cêu hoiã khacá : Co á cênì thiïtë phaiã àaná h àöií nhûnä g gia á trõ sùné co á àï í lùpæ vaoâ ào á mötå cöng trònh maâ chñnh cönå g àönì g chûa chùcæ àa ä mong àúiå ? Tû â gocá nhòn chuyïn mön, kiïnë trucá sû canã h quan Nguyïnî Hoanâ g Sún nhênå àõnh: “Hai dûå aná nhacå nûúcá ú ã Tam Bacå va â Hanâ g Àêuå phanã aná h rêtë ro ä mötå tû duy sai lêmì : Coi viïcå búm nûúcá va â bêtå àenâ la â cacá h àï í lamâ àepå khöng gian. Nhûng canã h quan àö thõ khöng thïí chó ào bùnç g aná h saná g va â tiïnë g nhacå . Nhûnä g cöng trònh nhû vêyå tiïu tönë hanâ g chucå , hanâ g trùm tyã àönì g, nhûng khöng mang laiå gia á trõ sû ã dunå g lêu daiâ cho cû dên, thêmå chñ phaá vú ä cêuë trucá khöng gian vönë co”á . Theo öng Sún, thay vò àêuì tû vaoâ nhûnä g dû å aná dï î gêy tranh caiä va â hao tönë nguönì lûcå , cacá àö thõ cênì têpå trung giûä gòn cêy xanh, khöng gian cöng cönå g tû å nhiïn, thûá ma â ngûúiâ dên thûcå sû å cênì va â gùnæ bo.á Àönì g quan àiïmí vúiá kiïnë trucá sû Nguyïnî Hoanâ g Sún, öng Lï Minh Tuênë , chuyïn gia quy hoacå h àö thõ, nguyïn caná bö å Viïnå Quy hoacå h Xêy dûnå g Ha â Nöiå nhênå àõnh rùnç g viïcå chayå theo cacá cöng trònh nhacå nûúcá trong thiïtë kï ë khöng gian cöng cönå g la â mötå lûaå chonå sai hûúná g, thiïuë tñnh bïnì vûnä g. “Àiïuì àaná g noiá la â sau möiî cöng trònh lanä g phñ ào,á ngûúiâ dên chó conâ laiå mötå khoanã g trönë g bï töng lanå h leoä va â ky á ûcá vï ì nhûnä g taná cêy àa ä biïnë mêtë ”, öng Tuênë noiá . Theo öng, khi khöng gian cöng cönå g bõ biïnë thanâ h “sên khêuë thõ giacá ” ma â quïn ài yïuë tö ë sinh thaiá va â nhu cêuì gùnæ kïtë cönå g àönì g, àö thõ seä mêtë ài banã sùcæ . “Vúiá nhûnä g khu vûcå mang tñnh lõch sû,ã têm linh nhû Höì Gûúm, canâ g khöng thï í apá àùtå cacá cöng trònh mang tñnh trònh diïnî ngùnæ hanå . Nhûnä g thû á ào á co á thï í gêy chu á y á mötå thúiâ gian, nhûng seä lamâ töní thûúng canã h quan vaâ ky á ûcá àö thõ lêu daiâ ”, öng Tuênë nhênë manå h. HA  NÖIÅ CO Á THIÏUË NHACÅ NÛÚCÁ ? Trïn mötå sö ë diïnî àanâ vï ì quy hoacå h àö thõ, trûúcá dû å aná xêy cöng trònh nhacå nûúcá ú ã vûúnâ hoa Ly á Thaiá Tö,í hanâ g trùm y á kiïnë phanã àöië àa ä xuêtë hiïnå , phênì lúná àïuì chung mötå quan àiïmí : Ngûúiâ dên khöng chönë g laiå àöií múiá , nhûng phanã àöië sû å àaná h àöií vö nghôa vaâ phanã camã . Öng Nguyïnî Vùn Quyá (phö ë Tranâ g Tiïnì ) bûcá xucá : “Chuná g töi khöng cênì nhacå nûúcá , chuná g töi cênì boná g cêy. Möiî saná g ài bö å quanh hö,ì àiïuì quy á nhêtë la â khöng khñ matá lanâ h va â taná cêy che nùnæ g. Nhacå nûúcá thò àï í lamâ gò? Ngùmæ 5 phutá röiì vï,ì trong khi cêy phaiã mêtë ca ã àúiâ ngûúiâ múiá mocå lïn”. Chõ Lï Thaoã (quênå Hai Ba â Trûng) chia se:ã “Chuná g töi biïtë tin dû å aná khi baoá chñ àùng taiã , khöng ai hoiã y á kiïnë ngûúiâ dên. Vûúnâ hoa Ly á Thaiá Tö í khöng phaiã cöng viïn giaiã trñ, noá la â ky á ûcá cuaã Haâ Nöiå , la â núi àï í ngûúiâ ta tòm vïì yïn tônh, chû á khöng phaiã núi trûng bayâ aná h saná g va â tiïnë g önì ”. Khöng chó cönå g àönì g cû dên, nhiïuì chuyïn gia cunä g thùnè g thùnæ canã h baoá . PGS.TS Nguyïnî Hönì g Tiïnë , nguyïn Cucå trûúnã g Cucå Ha å tênì g ky ä thuêtå (Bö å Xêy dûnå g), cho rùnç g: “Hï å thönë g nhacå nûúcá ú ã nhûnä g khöng gian cöng cönå g àùcå biïtå nhû vûúnâ hoa Ly á Thaiá Tö í cênì àûúcå cên nhùcæ rêtë ky.ä Khöng thïí lêyë tiïu chñ giaiã trñ ngùnæ hanå àï í hy sinh yïuë tö ë sinh thaiá va â gia á trõ lõch sû”ã . Cunâ g quan àiïmí , TS. Phamå Vùn Phucá (Àaiå hocå Lêm nghiïpå ) khùnè g àõnh: “Tû duy chùtå cêy àï í lamâ cöng trònh laâ tû duy lacå hêuå . Cêy xanh laâ vönë tû å nhiïn cuaã àö thõ, laâ giaiã phapá ha å tênì g mïmì hiïuå qua ã nhêtë vï ì kinh tï,ë sinh thaiá vaâ xa ä höiå . Möiî cêy cö í thu å mêtë ài la â mêtë ca ã mötå hï å sinh thaiá thu nho,ã mêtë ài boná g matá va â ky á ûcá cönå g àönì g”. PGS.TS Buiâ Xuên Àñnh, nguyïn caná bö å Viïnå Hanâ lêm Khoa hocå xa ä höiå Viïtå Nam, ài thùnè g vaoâ tronå g têm: “Khöng thï í biïnë núi trang nghiïm, tônh lùnå g nhû Hö ì Gûúm thanâ h chö î phun nûúcá , nhayã muaá aná h saná g. Ào á la â sû å thö baoå vúiá vùn hoaá Ha â Nöiå ”. Öng Àñnh khùnè g àõnh, viïcå àùtå nhacå nûúcá ú ã khu vûcå nayâ la â “hoanâ toanâ phi ly á vï ì ca ã vùn hoaá lênî khöng gian”. Nha â vùn Hoanâ g Quöcë Haiã , ngûúiâ danâ h nhiïuì nùm nghiïn cûuá lõch sûã Thùng Long, Haâ Nöiå , cunä g bayâ to ã quan àiïmí dûtá khoatá : “Hö ì Gûúm khöng phaiã cöng viïn giaiã trñ ma â ai muönë lamâ gò thò lamâ . Ào á la â di tñch lõch sû,ã vùn hoaá àùcå biïtå , la â traiá tim cuaã Thu ã àö, núi höiå tu å linh khñ vaâ ky á ûcá dên töcå ”. Theo öng, viïcå àùtå hï å thönë g nhacå nûúcá vaoâ àêy khöng chó lïcå h chuêní quy hoacå h ma â conâ cho thêyë sû å thiïuë hiïuí biïtë vï ì Ha â Nöiå . n Nhacå nûúcá tûâng thêët baåi, sao vêîn muöën dûång úã Höì Gûúm? Haiã Phonâ g tûnâ g phaiã thaoá dú ä hï å thönë g nhacå nûúcá gênì 200 ty ã àönì g ú ã hö ì Tam Bacå sau khi cöng trònh trúã thanâ h biïuí tûúnå g cuaã sûå lanä g phñ vaâ bêtë cêpå . Ha â Nöiå cunä g tûnâ g chonå bo ã cêy àïí lamâ nhacå nûúcá ú ã vûúnâ hoa Hanâ g Àêuå , giú â chó conâ laâ sên bï töng trönë g vùnæ g. Thïë nhûng, giûaä nhûnä g baiâ hocå nhanä tiïnì , àï ì xuêtë dûnå g nhacå nûúcá ú ã vûúnâ hoa Lyá Thaiá Tö í laiå xuêtë hiïnå . [ HA Å ÀAN ] Vênå hanâ h khöng hiïuå qua,ã TP Haiã Phonâ g phaiã chêmë dûtá dû å aná nhacå nûúcá ú ã hö ì Tam Bacå , thaoá dú ä toanâ bö å cöng trònh, mêtë trùnæ g 88,5 tyã àönì g ngên sacá h Vûúnâ hoa Hanâ g Àêuå bõ bï töng hoaá àï í phucå vu å cöng trònh nhacå nûúcá gênì nhû khöng hoatå àönå g chó sau chûa àêyì 2 nùm Nhiïuì ngûúiâ dên va â chuyïn gia phanã àöië viïcå xêy dûnå g cöng trònh nhacå nûúcá ú ã vûúnâ hoa Ly á Thaiá Töí Thï ë giúiá cunä g tra ã gia á àùtæ vò nhacå nûúcá Kiïnë trucá sû canã h quan Nguyïnî Hoanâ g Sún cho rùnç g, khöng chó ú ã Viïtå Nam ma â trïn thïë giúiá , nhûnä g dû å aná nhacå nûúcá thêtë baiå àaä àï í laiå nhiïuì baiâ hocå àùtæ gia á vï ì tû duy quy hoacå h ngùnæ hanå va â lanä g phñ taiâ nguyïn. Theo öng Sún, Barcelona tûnâ g chi hún 5 triïuå euro àï í dûnå g hï å thönë g nhacå nûúcá taiå quanã g trûúnâ g chñnh, nhûng cöng trònh nhanh choná g bõ dûnâ g hoatå àönå g sau ba nùm vò vênå hanâ h kemá hiïuå qua,ã khöng thu hutá àûúcå khacá h du lõch, laiå tönë kemá baoã trò. Úà Seoul, Hanâ Quöcë , thanâ h phö ë cunä g tûnâ g àêuì tû 10 triïuå USD àï í lùpæ àùtå hï å thönë g nhacå nûúcá trïn söng Hanâ vúiá ky â vonå g taoå biïuí tûúnå g múiá , nhûng cuöië cunâ g phaiã thaoá dú ä sau hai nùm vò chi phñ duy trò qua á cao va â khöng coá gia á trõ cönå g àönì g thûcå chêtë . “Ngay caã nhûnä g àö thõ giauâ co á nhû Las Vegas hay Dubai cunä g tûnâ g phaiã àoná g cûaã hanâ g loatå cöng trònh nhacå nûúcá nho ã vò khöng thu hutá àûúcå khacá h, trú ã thanâ h ganá h nùnå g taiâ chñnh. Roä ranâ g, nhacå nûúcá la â mö hònh dïî gêy chu á y á lucá àêuì , nhûng rêtë kho á duy trò bïnì vûnä g. Quan tronå g nhêtë , no á khöng taoå ra gia á trõ sû ã dunå g lêu daiâ cho cû dên àö thõ”, öng Sún nhênë manå h. Öng cho rùnç g, Ha â Nöiå cênì nhòn thùnè g vaoâ nhûnä g thêtë baiå nayâ àï í traná h ài vaoâ con àûúnâ g ma â ngûúiâ ta àa ä thû ã va â thêtë baiå : Chayå theo cöng trònh trònh diïnî , bo ã quïn giaá trõ sinh thaiá va â nhu cêuì thûcå tï ë cuaã cönå g àönì g.
Húpå tacá cöng - tû (PPP) laâ hònh thûcá húpå tacá giûaä khu vûcå Nha â nûúcá vaâ khu vûcå tû nhên nhùmç huy àönå g cacá nguönì lûcå taiâ chñnh, kyä thuêtå , va â quanã ly á tûâ khu vûcå tû àï í thûcå hiïnå cacá dû å aná phatá triïní ha å tênì g va â cung cêpë dõch vu å cöng. Vúiá vai troâ ngayâ canâ g quan tronå g, PPP àûúcå xem nhû mötå àönå g lûcå chiïnë lûúcå gopá phênì thucá àêyí tùng trûúnã g kinh tï,ë caiã thiïnå chêtë lûúnå g dõch vu å cöng va â nêng cao hiïuå quaã àêuì tû. Àùcå biïtå , àêy laâ mö hònh coá thúiâ gian húpå tacá daiâ hanå (thûúnâ g tû â 10 àïnë 30 nùm), àuã giupá khu vûcå tû nhên tham gia vaoâ khêu àêuì tû, xêy dûnå g, vênå hanâ h hoùcå baoã trò dû å aná ; phên bö í ruiã ro húpå ly á giûaä hai bïn. Thûcå tï ë phatá triïní ú ã Viïtå Nam va â cacá nûúcá cho thêyë , vai troâ cuaã PPP phatá huy nhiïuì tacá dunå g trong viïcå phatá triïní ha å tênì g, dõch vuå cöng va â chuyïní giao cöng nghï.å Chó riïng vïì phatá triïní haå tênì g, mö hònh PPP àaä phatá huy rêtë tñch cûcå trong huy àönå g vönë tû nhên, giupá giamã ganá h nùnå g ngên sacá h Nha â nûúcá . Theo Ngên hanâ g Thï ë giúiá , möiî nùm cacá nûúcá àang phatá triïní cênì khoanã g 1,5 – 2 nghòn tyã USD àï í àapá ûná g nhu cêuì ha å tênì g, trong khi ngên sacá h cöng chó àapá ûná g khoanã g 40%. Conâ theo tñnh toaná cuaã Ngên hanâ g Phatá triïní Chêu A Á (ADB), ûúcá tñnh nhu cêuì àêuì tû cú súã haå tênì g cuaã Viïtå Nam khoanã g 480 tyã USD vaoâ nùm 2030. Triïní vonå g Cú sú ã ha å tênì g Toanâ cêuì , mötå saná g kiïnë cuaã G20, ûúcá tñnh rùnç g Viïtå Nam se ä cênì hún 600 ty ã USD àï í àatå àûúcå cacá mucå tiïu vïì cú sú ã ha å tênì g vaoâ nùm 2040. Qua á trònh triïní khai cho thêyë , lônh vûcå giao thöng chiïmë ty ã tronå g lúná nhêtë trong cacá dû å aná PPP taiå Viïtå Nam, àùcå biïtå la â hònh thûcá BOT. Giai àoanå 2011–2020 coá hún 330 dûå aná giao thöng theo hònh thûcá PPP, töní g mûcá àêuì tû khoanã g 1,6 triïuå ty ã àönì g. Mötå sö ë dû å aná tiïu biïuí cao töcë Ha â Nöiå - Haiã Phonâ g, cao töcë Bùcæ Giang - Lanå g Sún, quöcë lö å 1A qua Bònh Thuênå ... Lônh vûcå y tï ë múiá triïní khai dûå aná thñ àiïmí taiå mötå sö ë bïnå h viïnå tuyïnë trung ûúng vaâ àõa phûúng. Trong ào,á dû å aná PPP àaná g chu á y á húpå tacá àêuì tû xêy dûnå g Trung têm Tim macå h - Bïnå h viïnå E vúiá töní g vönë khoanã g 250 tyã àönì g. Hònh thûcá chu ã yïuë thuï - mua thiïtë bõ y tï,ë khai thacá cú sú ã vêtå chêtë bïnå h viïnå . Lônh vûcå giaoá ducå chûa phöí biïnë , chu ã yïuë têpå trung úã cêpë àaiå hocå va â dayå nghï.ì Mötå sö ë trûúnâ g àaiå hocå húpå tacá vúiá doanh nghiïpå xêy dûnå g cú sú ã vêtå chêtë , vñ du:å Trûúnâ g Àaiå hocå Viïtå - Nhêtå , Trûúnâ g Àaiå hocå FPT. Cacá dû å aná thûúnâ g mang tñnh thûã nghiïmå va â àïnë nay chûa nhên rönå g àûúcå mö hònh PPP trong phöí thöng. Cacá chñnh sacá h va â khung phapá ly á hiïnå hanâ h Luêtå PPP nùm 2020 (hiïuå lûcå tû â 2021) laâ vùn banã phapá ly á cao nhêtë , taoå khung phapá ly á thönë g nhêtë . Nghõ àõnh 35/2021/NÀ-CP hûúná g dênî chi tiïtë thi hanâ h Luêtå PPP. Cacá chñnh sacá h ûu àaiä miïnî , giamã thuï,ë hö î trú å àêtë àai, chia se ã ruiã ro doanh thu (nhaâ nûúcá – nha â àêuì tû chia seã 50:50 nïuë chïnh lïcå h lúná hún 25%). Danh mucå lônh vûcå ûu tiïn PPP giao thöng, nùng lûúnå g, haå tênì g cöng nghïå thöng tin, giaoá ducå - àaoâ taoå , y tï,ë nöng nghiïpå . Viïcå huy àönå g àûúcå nguönì vönë lúná tû â khu vûcå tû nhên àaä giupá giamã ganá h nùnå g ngên sacá h, caiã thiïnå àaná g kï í hï å thönë g ha å tênì g giao thöng quöcë gia àönì g thúiâ taoå möi trûúnâ g phapá ly á àönì g bö å hún tû â khi Luêtå PPP co á hiïuå lûcå . Bïn canå h nhûnä g thanâ h tûuå àatå àûúcå , conâ tönì taiå nhûnä g hanå chï:ë tyã lï å thûcå hiïnå dû å aná PPP thanâ h cöng conâ thêpë chó khoanã g 20% dûå aná àùng ky á àûúcå triïní khai thûcå tï.ë Chûa coá nhiïuì dû å aná PPP lúná trong lônh vûcå y tï,ë giaoá ducå , cöng nghï.å Qua á trònh lûaå chonå nha â àêuì tû conâ thiïuë minh bacå h, thu ã tucå phûcá tapå . Nha â àêuì tû vênî e ngaiå ruiã ro vï ì phapá ly,á taiâ chñnh va â chia se ã doanh thu. HÛÚNÁ G ÀI CHIÏNË LÛÚCÅ CHO TÙNG TRÛÚNÃ G KINH TÏË Vúiá böië canã h kinh tïë Viïtå Nam hiïnå nay, àï í thucá àêyí khu vûcå tû nhên phatá triïní , húpå tacá PPP giupá chia seã ruiã ro va â chi phñ giûaä nha â nûúcá va â tû nhên. Theo Bö å Kï ë hoacå h va â Àêuì tû (nay laâ Bö å Taiâ chñnh), töní g vönë àêuì tû theo hònh thûcá PPP giai àoanå 2011–2021 àatå gênì 1,6 triïuå ty ã àönì g, trong àoá phênì vönë tû nhên chiïmë khoanã g 40–50%. Nhúâ PPP, ngên sacá h Nha â nûúcá khöng phaiã chi traã toanâ bö å chi phñ àêuì tû ban àêuì , giupá giamã apá lûcå taiâ khoaá . Viïcå húpå tacá nayâ cunä g giupá cacá doanh nghiïpå tû nhên thucá àêyí chuyïní giao cöng nghïå va â nêng cao nùng lûcå quanã trõ. Cacá doanh nghiïpå tû nhên thûúnâ g mang theo kyä thuêtå , cöng nghïå va â mö hònh quanã ly á tiïn tiïnë khi tham gia vaoâ dû å aná PPP. Vñ du:å Trong dûå aná àûúnâ g cao töcë Bùcæ - Nam, cacá nhaâ àêuì tû nûúcá ngoaiâ yïu cêuì ûná g dunå g hï å thönë g giamá satá giao thöng thöng minh ITS (Intelligent Transportation Systems). Àiïuì nayâ thucá àêyí nùng lûcå vênå hanâ h va â giamá satá hiïnå àaiå hoaá trong lônh vûcå cöng. Nhú â co á khu vûcå tû nhên tham gia, cacá dõch vuå cöng nhû y tï,ë giaoá ducå , giao thöng… trúã nïn àa danå g, hiïuå qua ã hún. Vñ du:å Bïnå h viïnå PPP nhû Bïnå h viïnå Àa khoa Quöcë tï ë Vinmec hoatå àönå g theo tiïu chuêní quöcë tï,ë cung cêpë dõch vuå cao cêpë vúiá chi phñ húpå ly.á Cú sú ã ha å tênì g nhû canã g biïní , sên bay, àûúnâ g cao töcë àûúcå vênå hanâ h linh hoatå va â chêtë lûúnå g phucå vu å àûúcå caiã thiïnå ro ä rïtå . Tuy nhiïn, bïn canå h viïcå thucá àêyí PPP, cacá doanh nghiïpå thuöcå khu vûcå tû nhên cunä g phaiã àöië mùtå khöng ñt thacá h thûcá . Àêuì tiïn laâ nhûnä g hanå chïë vï ì khung phapá ly á va â minh bacå h thöng tin. Nhiïuì quy àõnh phapá ly á chûa àönì g bö å giûaä cacá bö å nganâ h, gêy chönì g cheoá trong quanã ly á dû å aná . Theo Baoá caoá cuaã Ngên hanâ g Thï ë giúiá (2023), 60% nha â àêuì tû cho biïtë , thiïuë minh bacå h la â raoâ canã lúná nhêtë khi tham gia dû å aná húpå tacá cöng tû (PPP) taiå Viïtå Nam. Chûa coá hï å thönë g cú sú ã dû ä liïuå àêyì àu ã va â minh bacå h vï ì cacá dû å aná àang va â se ä triïní khai. Ruiã ro phên böí khöng húpå ly á giûaä hai bïn nhaâ àêuì tû thûúnâ g phaiã chõu nhiïuì ruiã ro nhû biïnë àönå g laiä suêtë , ty ã gia,á trong khi Nha â nûúcá chûa coá cú chï ë chia se ã ruiã ro ro ä ranâ g. Theo thönë g kï, coá túiá 45% cacá dû å aná PPP bõ chêmå tiïnë àö å do vûúná g mùcæ trong phên chia ruiã ro. Thiïuë nùng lûcå triïní khai vaâ giamá satá dû å aná nhiïuì cú quan quanã ly á àõa phûúng chûa co á àu ã kinh nghiïmå va â nguönì lûcå àï í thûcå hiïnå cacá dû å aná lúná . Baoá caoá cuaã ADB nùm 2022 cunä g cho thêyë , chó co á khoanã g 30% àõa phûúng coá àöiå nguä chuyïn tracá h vï ì quanã ly á va â giamá satá dû å aná PPP. Cöng tacá giamá satá thûúnâ g mang tñnh hònh thûcá , thiïuë tiïu chuêní àaná h gia á hiïuå qua ã ro ä ranâ g. Mötå trong nhûnä g raoâ canã lúná trong viïcå thucá àêyí phatá triïní kinh tïë tû nhên tham gia PPP chñnh laâ sû å thiïuë vùnæ g tracá h nhiïmå giaiã trònh, luêtå vï ì PPP chûa àûúcå hoanâ thiïnå , tñnh minh bacå h vênî chûa àûúcå nêng cao. Luêtå PPP ban hanâ h nùm 2020, coá hiïuå lûcå tû â ngayâ 1/1/2021 nhûng vênî conâ nhiïuì vûúná g mùcæ trong thûcå hiïnå , àùcå biïtå ú ã cêpë àõa phûúng. Theo thönë g kï, àïnë nùm 2023 chó coá khoanã g 200 dû å aná PPP àûúcå triïní khai (giai àoanå 2016–2023), giamã manå h so vúiá tiïmì nùng. Nhiïuì nha â àêuì tû nûúcá ngoaiâ e ngaiå ruiã ro phapá ly á do quy àõnh chûa ro ä ranâ g vï ì giaiã quyïtë tranh chêpë vaâ quyïnì lúiå àêuì tû. Theo Ngên hanâ g Thï ë giúiá , mötå trong nhûnä g nguyïn nhên chñnh khiïnë nha â àêuì tû rutá khoiã dû å aná PPP taiå Viïtå Nam la â ruiã ro liïn quan àïnë ty ã gia,á ruiã ro thay àöií chñnh sacá h… khöng àûúcå chia se ã àönì g àïuì . Chó khoanã g 30% caná bö å quanã ly á dû å aná PPP taiå cacá àõa phûúng àûúcå àaoâ taoå chuyïn sêu. Thiïuë hï å thönë g quanã ly,á àaná h gia á hiïuå qua ã dû å aná dênî àïnë thêtë thoatá vönë va â keoá daiâ thúiâ gian thûcå hiïnå . Vñ du:å Dû å aná àûúnâ g cao töcë Trung Lûúng - Myä Thuênå (giai àoanå àêuì theo hònh thûcá PPP) bõ chêmå hún 3 nùm do thay àöií cú chï ë va â yïuë kemá trong giamá satá . Àï í thucá àêyí sû å phatá triïní cuaã khöië doanh nghiïpå tû nhên taiå Viïtå Nam, PPP la â mötå giaiã phapá chiïnë lûúcå nhùmç giaiã quyïtë baiâ toaná taiâ chñnh, thucá àêyí chuyïní giao cöng nghïå va â phatá triïní ha å tênì g bïnì vûnä g. Tuy conâ nhiïuì thacá h thûcá vï ì phapá ly.á Nïuë quanã ly á va â chia se ã ruiã ro, song vúiá khung phapá ly á hoanâ thiïnå va â möi trûúnâ g àêuì tû minh bacå h hún, PPP hoanâ toanâ co á thï í trú ã thanâ h àönå g lûcå àötå pha á cho tùng trûúnã g kinh tï ë quöcë gia trong giai àoanå túiá cunâ g vúiá sû å tham gia phatá triïní cuaã khu vûcå kinh tï ë tû nhên. n Kinh tïë Chuã nhêåt 30/3/2025 5 BAOÁ TIÏNÌ PHONG PHATÁ HANÂ H TÊTË CA Ã CACÁ NGAYÂ TRONG TUÊNÌ HÚPÅ TACÁ CÖNG - TÛ: Giaãi phapá àötå phaá phatá triïín kinh tïë tû nhên Taiå Viïtå Nam, quaá trònh höiå nhêpå sêu rönå g cunâ g vúiá yïu cêuì phatá triïní bïnì vûnä g àang àùtå ra nhûnä g thacá h thûcá lúná àöië vúiá mö hònh phatá triïní truyïnì thönë g, àoiâ hoiã phaiã tòm kiïmë nhûnä g phûúng thûcá huy àönå g vaâ sû ã dunå g nguönì lûcå hiïuå quaã hún. Mötå trong nhûnä g giaiã phapá àang àûúcå quan têm va â àaná h gia á cao la â mö hònh húpå tacá cöng - tû (Public Private Partnership - PPP). [ PGS.TS NGÖ TRÑ LONG ] (Chuyïn gia Kinh tïë) Àï í phatá triïní ha å tênì g ú ã Viïtå Nam trong nhiïuì lônh vûcå , PPP seä la â giaiã phapá thu hutá àûúcå nguönì lûcå tû nhên tham gia nhiïuì Àï í thucá àêyí sû å phatá triïní cuaã khöië doanh nghiïpå tû nhên taiå Viïtå Nam, PPP la â mötå giaiã phapá chiïnë lûúcå nhùmç giaiã quyïtë baiâ toaná taiâ chñnh, thucá àêyí chuyïní giao cöng nghïå va â phatá triïní ha å tênì g bïnì vûnä g. Tñnh toaná cuaã Bö å Taiâ chñnh cunä g cho thêyë , Viïtå Nam cênì hún 2 triïuå ty ã àönì g cho àêuì tû ha å tênì g giai àoanå 2021–2030, trong khi ngên sacá h chó coá thïí àapá ûná g khoanã g 50%. PPP giupá tênå dunå g donâ g vönë tû nhên, kïí ca ã àêuì tû nûúcá ngoaiâ (FDI), àïí bu â àùpæ thiïuë hutå nayâ . Trong lônh vûcå nùng lûúnå g taiá taoå , nhiïuì dû å aná àiïnå mùtå trúiâ , àiïnå gio á àa ä àûúcå triïní khai vúiá nguönì vönë tû nhên lïn túiá hanâ g ty ã USD. ÀONÂ BÊYÍ CHO MÖÅT VIÏÅT NAM THÕNH VÛÚÅNG Baiâ 4: Anh: NHÛ YÁ Ã
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==