Gây dựng GenXanh từ một mảnh đất hoang ven sông Đáy vào năm 2019, TS. Nguyễn Đức Chinh cho biết, anh đã trăn trở với nông nghiệp hữu cơ từ trước đó rất lâu.
 |
| Anh Nguyễn Đức Chinh chăm sóc khu vườn canh tác hữu cơ ven sông Đáy. |
Anh Chinh là Tiến sĩ nông nghiệp, còn chị Duyên - vợ anh, là Thạc sĩ. Hai người tốt nghiệp Học viện Nông nghiệp Việt Nam, sau đó cùng làm Thạc sĩ bên Australia. Ít lâu sau, anh Chinh hoàn thành chương trình Tiến sĩ tại Nhật Bản. Cả hai vợ chồng đã có từ 5 - 7 năm công tác tại Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam.
Trong thời gian làm việc tại Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam, anh cùng đồng nghiệp tham gia một dự án trồng rau sạch phối hợp với nông dân huyện Hoài Đức (Hà Nội), do Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tài trợ. Nhưng khi dự án kết thúc, người nông dân lại quay về phương thức sản xuất cũ.
Từ cơ duyên đó, nông nghiệp hữu cơ trở thành nỗi trăn trở, đeo đuổi anh trong suốt hành trình học tiến sĩ tại Nhật Bản. Bước ngoặt thay đổi định hướng của anh là khi anh đọc được cuốn sách “Cuộc cách mạng một cọng rơm”. Cuốn sách giúp anh nhận ra 3 vấn đề quan trọng: rau hữu cơ có thể sản xuất trên diện rộng; năng suất rau hữu cơ có thể ngang với rau bình thường; giá thành của rau hữu cơ không quá đắt đỏ.
Với nguồn vốn ít ỏi, vợ chồng anh Chinh cùng 2 người cộng sự nữa phải cố gắng để tiết giảm từng chi phí nhỏ nhất. Với khó khăn lớn nhất về kinh tế, họ tự làm hàng rào, đào mương thoát nước, xây bể lọc, dùng thùng container làm nơi tập kết các loại rau, củ, quả để đóng bao gói, nấu nướng và nghỉ ngơi.
“Tôi luôn tin rằng, thất bại ở giai đoạn đầu chỉ là do mình làm chưa đúng, chứ không phải mình không làm được. Dù chỉ còn một cơ hội nhỏ nhất, tôi vẫn bám trụ với niềm tin ấy đến cùng”, anh Chinh chia sẻ.
Vượt qua những khó khăn đó, GenXanh dần có những trái ngọt đầu tiên với tệp khách hàng quen và bắt đầu tìm được chỗ đứng trên thị trường. Nông trại có riêng một hội nhóm khách hàng thân thiết trên Facebook lên tới hơn 4.000 thành viên, trong đó có những người đã đi cùng GenXanh từ ngày đầu thành lập.
Với mô hình nông nghiệp xanh cho thế hệ mai sau, GenXanh đã thành công áp dụng quy tắc “5 không” khi canh tác. Đó là, không phân bón hóa học, không thuốc bảo vệ thực vật hóa học, không thuốc diệt cỏ, không chất kích thích sinh trưởng và không giống biến đổi gen.
Nguồn phân bón hữu cơ được ủ thủ công từ phân chuồng và tàn dư thực vật, cỏ dại, trứng, vỏ chuối, cá… Nhờ vậy, trong giai đoạn giá nguyên vật liệu nông nghiệp tăng cao, GenXanh hoàn toàn không bị ảnh hưởng. Đồng thời, cách làm này cũng giúp họ giữ được vi sinh vật và độ màu mỡ của đất, tránh tình trạng thoái hóa đất như khi dùng phân hóa học.
Với vấn đề sâu bệnh, nhà sáng lập GenXanh nhấn mạnh, điều quan trọng nhất trong mô hình hữu cơ là người sản xuất phải có tư duy chấp nhận ngưỡng gây hại kinh tế do sâu bệnh, vì không thể sạch sâu bệnh hoàn toàn như khi dùng thuốc hóa học. Tuy nhiên, GenXanh có những cách riêng nhằm hạn chế sâu bệnh, như trồng luân canh, xen canh, nuôi cây con trong nhà lưới để cây tăng sức chống chịu trước khi đưa ra trồng trên đồng ruộng, sử dụng các chế phẩm diệt sâu bệnh từ gừng, tỏi, ớt...; nhổ cỏ bằng tay, hoặc đậy bạt vào các khu vực đất trống để ngăn cỏ mọc.
Mùa nào, thức nấy, khu đất rộng 2,5 ha của GenXanh luôn ngập tràn màu xanh. Mỗi tuần, nông trại cung ứng ra thị trường Hà Nội 4 - 5 tấn rau củ sạch và rau gia vị.
Hiện GenXanh đã có trang trại vệ tinh ở Sa Pa (Lào Cai), một trang trại ở Hòa Bình và có kế hoạch mở rộng dần mô hình trang trại vệ tinh. GenXanh sẽ hỗ trợ các trang trại này kỹ thuật canh tác, liên kết để cùng tiêu thụ sản phẩm.
“Một mình GenXanh không thể làm nông nghiệp hữu cơ, vì nguồn lực có hạn. Nhưng tôi tin rằng, khi nhiều người cùng tham gia, trào lưu nông nghiệp hữu cơ sẽ lan tỏa dần, trở thành xu hướng tất yếu của tương lai”, anh Chinh khẳng định.
