Nước cờ Iran-Mỹ

TP - Tuần rồi Iran bất ngờ khiêu khích Mỹ. Không chỉ cho hàng đàn tàu cao tốc bao vây tàu chiến Mỹ, tướng Iran lại tấn công kẻ thù bằng ngôn từ mạnh nhất. Cớ sao có sự kỳ cục giữa lúc đại dịch coronavirus đang tàn phá cả hai nước?

Iran tung hai đòn khiêu khích nặng chuỳ. Hôm 15/4, 11 xuồng cao tốc Iran gắn pháo lượn vun vút quanh sáu tàu chiến cùng giàn trực thăng Mỹ đang hành tiến trên Vịnh Oman. Chúng vè vè cả tiếng và có lúc áp sát phía Mỹ chỉ 10m dù tàu Mỹ rúc còi. Tuần sau, 22/4, họ phóng vệ tinh quân sự bằng công nghệ Triều Tiên và bay quanh quỹ đạo thấp hết 90 phút.

Vậy Iran toan tính cái gì? Nhiều ý kiến coi các khiêu khích là giáng vào Donald Trump đang mất điểm vì tổn thất kinh tế trước bầu cử tổng thống 3/11. Phóng vệ tinh, Iran vi phạm thoả thuận hạt nhân 2015 song lại có lợi cho ứng viên tổng thống Joe Biden.

Song cũng có thể Iran tăng sức ép để Mỹ nới lỏng cấm vận. Tại Mỹ, sau khi 34 nghị sỹ chủ yếu thuộc Dân chủ trong đó có ứng viên tổng thống Bernie Sanders kêu gọi cởi trói cho Iran giữa cơn đại dịch, ứng viên Biden hôm 2/4 cũng nhập cuộc.

Tuy nhiên, không loại trừ gây hấn cho thấy phe diều hâu ở Iran đang chiếm ưu thế sau bầu cử quốc hội mới đây. Đầu tháng 4, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo nói sẽ nới lỏng cấm vận cho Iran. Thậm chí việc Iran lần đầu tiên kể từ 1960 vay Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) 5 tỷ USD cũng có thể không bị Mỹ cản. Nhưng mọi thứ đổ bể sau khi lãnh đạo Iran bảo đấy là trò hề.

Cũng không loại trừ Trump mượn tay phe diều hâu ở Iran để lật ngược thế cờ. Dầu thô giảm giá thê thảm khi lần đầu tiên xuống âm 38 USD/thùng hôm 22/4. Có lẽ không ngẫu nhiên khi tàu Mỹ ngăn cản tàu Shahid Siavoshi của Iran liên tiếp hai hôm 6-7/4. Đúng như dự đoán, Iran trả đũa bằng cuộc rượt đuổi ngoạn mục đối thủ hơn tuần sau.

Cũng hơn tuần sau, ngày 22/4, Tổng thống Trump lệnh cho quân đội bắn tàu Iran nếu tiếp tục khiêu chiến. Cùng với màn đáp trả bằng lời lẽ gay gắt của lãnh đạo Iran thề phong toả eo biển Hormuz vận chuyển 30% lượng dầu thế giới, giá dầu lập tức tăng 20%.

Giữa lúc đại dịch chưa có dấu hiệu đạt đỉnh, ăn miếng trả miếng hai bên có vẻ tạm đạt đỉnh. Mấy ngày cuối tuần hầu như không thấy tiếng bấc tiếng chì. Xem ra, cơn nóng giận có vẻ chưa dẫn đến giương gươm giáo. Có điều, về dài hạn, đận này lại dễ là dấu hiệu leo thang mới tệ không kém vụ sát hại tướng đặc nhiệm Iran hồi cuối tháng 1.

MỚI - NÓNG

Có thể bạn quan tâm

Cơn gió mát từ Geneva

Cơn gió mát từ Geneva

TP - Mối quan hệ Nga - Mỹ luôn đầy trắc trở, cũng có lúc thuận lợi nhưng không được bao lâu. Đặc biệt từ sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, cả Mỹ, Nga và thế giới đều nhận thấy quan hệ này hiện đã chạm đáy và rất khó cải thiện.