Đi tìm bức tranh Đức mẹ Việt Nam ở thành Rome

Giáo hoàng John Paul II và bức Đức mẹ Việt Nam

0:00 / 0:00
0:00
Họa sĩ Nam Phong (trái) và Giám mục Paul Bùi Chu Tạo
Họa sĩ Nam Phong (trái) và Giám mục Paul Bùi Chu Tạo
TP - Chuyến đi Ad limina của Hội đồng Giám mục Việt Nam tới Roma năm 1980, trong chuyến đi này, Giáo hoàng John Paul II (1920-2005), đã tiếp phái đoàn Hội đồng Giám mục Việt Nam tại Vatican, phủ Giáo Hoàng ngày 17/6/1980. Giáo Hoàng John Paul II vốn sinh ra từ nước Ba Lan nên ngài rất có cảm tình với Việt Nam.

Bức tranh Ðức Mẹ Việt Nam ở Roma

Giáo hoàng John Paul II ngỏ ý được tới thăm đất nước Việt Nam, nhưng vì bối cảnh lịch sử chưa thể thực hiện được chuyến đi này. Ngài có sáng kiến tới thăm nhà Foyer Phát Diệm tọa lạc tại số 45 đường Pineta Sacchetti, cách đồi Vatican khoảng 4km, là cơ sở duy nhất của Giáo hội Việt Nam tại Roma.

Ngày 22/6/1980, Giáo hoàng John Paul II đã tới thăm nhà Foyer Phát Diệm, trước sự vui mừng của hàng chục giám mục, đông đảo linh mục, tu sỹ, và kiều bào Việt Nam. Hình ảnh chuyến viếng thăm lịch sử này của Giáo hoàng John Paul II còn được gìn giữ tại nhà Foyer Phát Diệm, trong đó có bức hình Đức Thánh Cha ngồi giữa hàng Giám Mục Việt Nam tại phòng khách nhà Foyer Phát Diệm dưới bức hình Đức mẹ Việt Nam.

Chuyến viếng thăm của Giáo hoàng John Paul II tới Foyer Phát Diệm là một nghĩa cử thân thương ngài muốn gửi tới quê hương Việt Nam.

Phía trên cửa chính vào nhà Foyer Phát Diệm ngày nay còn dòng chữ tiếng Latin được khắc trên tấm bia đá ghi nhớ sự kiện đặc biệt này: “CUM BENEDICTIONE, JOANNES PAULUS P.P.II, 22.VI.1980”, nghĩa là “Cha Chúc Lành”, dòng chữ do Giáo hoàng John Paul II viết và ký tên.

Bức hình Đức mẹ Việt Nam vẫn còn nguyên ở vị trí tại phòng khách nhà Foyer Phát Diệm cho tới ngày nay.

Giáo hoàng John Paul II và bức Đức mẹ Việt Nam ảnh 2

Ngoài ra, linh mục Gioan Trần Mạnh Duyệt - Giám đốc nhà Foyer Phát Diệm cho biết, năm 1965, lúc đó tôi 22 tuổi, khi tới Roma đã thấy bức hình Đức mẹ Việt Nam ở nhà Foyer Phát Diệm.

Ngoài ra, bác sỹ Trần Hoành, hiện đang sống ở Đức - cựu Chủng sinh Trường Truyền giáo Roma những năm đầu thập niên 60 của thế kỷ XX cho biết, năm 1953, ông được 10 tuổi đã tận mắt thấy và rất lấy làm thích khi thấy họa sỹ Nam Phong vẽ bức hình Đức Mẹ lớn như người thật. Ông ngạc nhiên hơn khi tới Roma lại thấy bức hình này ở nhà Foyer Phát Diệm.

Tranh Ðức Mẹ Việt Nam được in để cho, tặng

Giáo hoàng John Paul II và bức Đức mẹ Việt Nam ảnh 3

Tượng Đức Mẹ Việt Nam được chuyển thể từ bức tranh của cố họa sĩ Nam Phong đặt ở Nhà chung Phát Diệm

Ở Việt Nam nhiều người chỉ biết tới bức hình Đức mẹ Việt Nam kể từ sau năm 1980. Sau khi các Đức Giám mục Việt Nam đi Ad limina trở về. Các ngài đã đem về Việt Nam những hình ảnh về Roma, ảnh Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp, Đức Mẹ Lộ Đức, Đức Mẹ Fatima… trong đó có ảnh in Đức Mẹ Việt Nam của họa sỹ Nam Phong.

Chia sẻ với Tiền Phong, họa sỹ Trần Hòa (con của họa sĩ Nam Phong) cho biết, khi từ Roma trở về Việt Nam vào đầu năm 1954, Đức Giám mục Lê Hữu Từ đã trao cho họa sỹ Nam Phong 2 vạn tiền Đông Dương, “Ngài nói là tiền lời in bức hình”.

Theo tài liệu chúng tôi thu thập được, thời điểm Đức Giám mục Lê Hữu Từ đi châu Âu vào cuối năm 1953, đầu năm 1954, ngài ở Roma trong thời gian rất ngắn, vậy có đủ thời gian làm thủ tục để in bức tranh và bán kiếm lời? Tại sao ngài lại nói là tiền lời?

Về việc này, hoạ sỹ Trần Hòa cho biết, sau khi triển lãm ở Phú Vinh (Phát Diệm), có người ở Hà Nội đã trả năm ngàn tiền Đông Dương để mua bức tranh Đức Mẹ Việt Nam nhưng hoạ sỹ Nam Phong không bán, “vì để Giám mục Lê Hữu Từ đưa đi Roma”.

Có thể vì lẽ công bằng và để tán thưởng cho ý tưởng của họa sỹ, sau khi từ Roma về, Giám mục Lê Hữu Từ đã trả 2 vạn tiền Đông Dương cho họa sỹ Nam Phong. Theo các nhà nghiên cứu lịch sử, vào thời điểm đầu năm 1954, tiền Đông Dương bắt đầu mất giá so với năm 1953, nhưng hai mươi ngàn Đông Dương lúc đó là số tiền không phải nhỏ. Có thể vì “tế nhị” và để con chiên của mình không phải “nghĩ ngợi” là bán tấm hình với giá cao, nên Đức Cha Lê đã khéo léo nói, “tiền lời từ nhà in bức tranh”.

Linh mục Trần Mạnh Duyệt cho biết, bức tranh Đức Mẹ Việt Nam của họa sỹ Nam Phong được in lần đầu trên giấy tại Roma vào năm 1969. Khi cha cố Phêrô Vũ Kim Điện, Giám đốc nhà Foyer hoàn tất việc tái thiết và mở rộng để đón khách hành hương tới Roma. Ngài đã cho in hình Đức Mẹ Việt Nam với 3 kích cỡ khác nhau, không phải vì lý do thương mại, chỉ để tặng cho khách hành hương mỗi khi tới cư ngụ tại nhà Foyer Phát Diệm.

Năm 1990, biết Giám mục Paul Bùi Chu Tạo đi Roma, hoạ sỹ Nam Phong đã có ý nhờ ngài tìm hiểu, đồng thời ngỏ ý muốn bán tác quyền về bức tranh Đức Mẹ Việt Nam. Hoạ sỹ Nam Phong đã “ủy quyền” để Giám mục Paul lo liệu thủ tục bán bức tranh.

Theo linh mục Gioan Trần Mạnh Duyệt, khi tới Roma năm 1990, Giám mục Paul Bùi Chu Tạo mang theo yêu cầu của gia đình họa sỹ Nam Phong, là bán bức tranh. Biết được thông tin này, Đức ông Đa Minh Vũ Văn Thiện (1932-2011),Giám đốc nhà Foyer, lúc đó đã trả một khoản tiền. Khi trở về Việt Nam, Đức cha Paul đã trao số tiền 5.000USD cho họa sỹ Nam Phong, coi như tiền bán bức tranh cùng với tác quyền. Gia đình cố họa sỹ Nam Phong cũng xác nhận điều này.

Như vậy, từ khi đến Roma vào cuối năm 1953 tới nay, bức tranh Đức Mẹ Việt Nam của cố họa sỹ Nam Phong vẫn được trưng bày và gìn giữ cẩn thận tại nhà Foyer Phát Diệm ở thành Roma.

Theo linh mục Trần Công Lịch, không dám sánh với những tác phẩm kinh điển của những thiên tài nghệ thuật như Leonardo da Vinci, Michelagelo, Raphael, Picasso… Nhưng giữa “Kinh Thành Muôn Thuở”, giữa cái nôi của nghệ thuật châu Âu và thế giới, với hàng trăm bảo tàng lớn, nhỏ nổi tiếng khắp thế giới, có thể coi đây là một tác phẩm của người con đất Việt, của Giáo phận Phát Diệm như một đóng góp khiêm tốn làm phong phú thêm cho nghệ thuật Công giáo, cho vẻ đẹp kiều diễm của Mẹ Maria và sự hoàn mỹ của Thiên Chúa.

Bức tượng “Đức Mẹ Việt Nam” tại Nhà chung Phát Diệm - Công trình Hiệp thông ngày 18/1/2021, được chuyển thể từ bức tranh của cố họa sĩ Nam Phong.

Ngày 14/11/1945, trong phiên họp Hội đồng Chính phủ, Hồ Chủ tịch trịnh trọng tuyên bố: Đất nước ta lúc này cần kiến thiết, kiến thiết kinh tế, kiến thiết quân sự, kiến thiết giáo dục.

Chính vì thế, Hồ Chủ tịch đề nghị Hội đồng Chính phủ cử một Ban cố vấn 10 người cho Chủ tịch nước. Mỗi thành viên Ban cố vấn, tùy địa vị, hoàn cảnh của từng người mà Hồ Chủ tịch đều có cách mời và ứng xử riêng để họ lần lượt về Bắc Bộ phủ ghé vai gánh quốc sự.

Trong 10 người, cụ Hồ trực tiếp đệ trình với Hội đồng Chính phủ 6 vị mà cụ nhắm đến. Trong 6 người Hồ Chủ tịch trực tiếp đệ trình gồm: Cụ Bùi Bằng Đoàn, Bác sỹ Nguyễn Văn Luyện, Cụ Ngô Tử Hạ, Cụ Bùi Kỷ, Cụ Lê Tại và Giáo sỹ Lê Hữu Từ.

Giáo sỹ Lê Hữu Từ trở thành Giám mục Giáo phận Phát Diệm, chính là người đưa bức tranh Đức Mẹ Việt Nam của họa sỹ Nam Phong tới thành Roma vào cuối năm 1953.

MỚI - NÓNG

Có thể bạn quan tâm

Anh Giang vui vì giúp được nhiều người về với gia đình

Cận chiến với COVID-19: Vượt qua cửa tử

TP - Trong cuộc chiến với COVID-19, có rất nhiều mất mát, đau thương nhưng cũng có không ít những niềm vui, hạnh phúc tột cùng khi bệnh nhân vượt qua cửa tử để trở về. Những thành quả đó được làm nên từ sự nỗ lực không biết mệt mỏi của đội ngũ nhân viên y tế và chính người bệnh.
Chị Hằng xúc động khi nhắc lại hoàn cảnh gia đình 5 người mất vì COVID-19

Cận chiến với COVID-19: Những nhịp cầu lặng lẽ

TP - "Dạ cho em hỏi, đây có phải số điện thoại của người thân bệnh nhân Nguyễn Thị Lý không ạ? Chị ơi, em gọi từ Bệnh viện hồi sức COVID-19, em xin báo tin buồn là bệnh nhân Lý đã tử vong. Trường hợp này sẽ được hỏa táng và chuyển tro cốt về nhà…". Không nghe bên kia trả lời, biết người thân bệnh nhân đang xúc động, chị Hằng nhẫn nại giữ điện thoại chờ họ bình tĩnh trở lại, nói lời chia buồn và hướng dẫn các bước nhận giấy báo tử.
Điều dưỡng Ức Mi Sa chăm sóc bệnh nhân chuẩn bị chuyển viện

Cận chiến với COVID-19: Những chiến binh thầm lặng

TP - Những ngày cuối tháng 8/2021, dịch bệnh COVID-19 như cơn sóng dữ càn quét TPHCM. Hậu quả để lại là hàng ngàn ca mắc mới, bệnh nặng liên tục tăng khiến đội ngũ nhân viên y tế vắt kiệt sức mình chạy đua với tử thần, giành giật từng mạng sống. Tại khoa Cấp cứu, Bệnh viện Chợ Rẫy, ngày cũng như đêm, các bác sĩ, điều dưỡng lúc nào cũng khẩn trương để tiếp nhận, điều trị bệnh nhân nặng.
Một tháng "ôm" taxi cấp cứu, ông Mỹ chưa một lần về nhà thăm gia đình

Cận chiến với COVID-19: Chạy đua với tử thần

TP - Ðang ngồi ngả lưng trên ghế lái chiếc taxi 7 chỗ, thấy hai nhân viên y tế lom khom dìu một F0 bị suy hô hấp từ trong nhà bước ra, ông Mỹ vội bật dậy mở cửa xe, đỡ bệnh nhân lên ghế sau rồi nổ máy, bật đèn khẩn cấp. Chiếc xe lao vút qua những con hẻm chật hẹp, quanh co, tiến thẳng đến bệnh viện.
Cận chiến với COVID-19: Chiến binh tuổi 20 trên tuyến lửa

Cận chiến với COVID-19: Chiến binh tuổi 20 trên tuyến lửa

TP - TPHCM đang trải qua những ngày lịch sử khi số ca mắc COVID-19, bệnh nhân nặng và tử vong tăng cao gây áp lực lớn lên hệ thống y tế cũng như công tác phòng chống dịch toàn thành phố. Đội ngũ y bác sĩ, tình nguyện viên chống dịch đang ngày đêm vắt kiệt sức mình ở nơi tuyến lửa, chạy đua với thời gian để giảm thiểu số người tử vong cũng như lo hậu sự, đưa người xấu số về với người thân.
Ông Đỗ Hùng, người cháu ruột đang thờ võ sĩ Đỗ Hy Sinh (cùng tác giả bài viết - trái) ảnh: Văn Chương

Chuyện đời ly kỳ của cao thủ võ thuật Đỗ Hy Sinh

TP - Ông Đỗ Hy Sinh, quê ở Quảng Ngãi là võ sĩ nổi tiếng ở Đông Dương trước 1945. Vợ ông là nữ võ sĩ Phan Thị Phi Yến, quê ở tỉnh Quảng Nam. Bà là người từng nuôi 3 người con của Hoàng thân Lào Xu - Pha - Nu - Vông, là tấm gương được ví như “bà Trưng, bà Triệu” thời Tổng khởi nghĩa.
Người đi từ Khởi nghĩa Nam Kỳ tới Cách mạng tháng Tám

Người đi từ Khởi nghĩa Nam Kỳ tới Cách mạng tháng Tám

TP - Trong cuộc Khởi nghĩa tháng Tám tại Sài Gòn, chàng thanh niên Trương Thành Hỷ được vinh dự là người cầm cờ dẫn đoàn quân cách mạng huyện Hóc Môn, cái nôi của Khởi nghĩa Nam Kỳ, tiến vào trung tâm Sài Gòn để giành chính quyền. Ông vẫn còn nhớ cảm xúc ngày ấy: “Tôi biết nguy hiểm, nhưng vẫn hiên ngang đi đầu”.
Anh Toản cột “thủy quái”

Ly kỳ săn 'thủy quái' trên dòng Sê San

TP - Cần thủ phải ôm cần xuyên đêm để săn loài “thủy quái” cá lăng đuôi đỏ ở sông Sê San. Cuộc đi săn vô cùng vất vả có lúc nguy hiểm khi cần thủ phải đối diện với mưa lũ, khe đá lởm chởm trên dòng sông nước chảy xiết. Khi “thủy quái” mắc câu, họ phải thật sự khéo léo, kiên trì.