VIỆT NAM 44 13-10-2025 www.tienphong.vn Mumbai đóng góp 40% thuế thu nhập và 20% thuế môn bài cho chính phủ Ấn Độ, cùng 60% thuế hải quan, 40% kim ngạch ngoại thương. Tất tật những gì liên quan đến kim tiền đều đóng đô ở Mumbai, bao gồm Sở Giao dịch chứng khoán quốc gia, Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ, Xưởng đúc tiền quốc gia, các ngân hàng nước ngoài và các tập đoàn kinh tế lớn đều có mặt đông đủ. Bollywood và cả các ngôi sao sáng lên từ đó cũng sống ở nơi này. Mức sống của thành phố cao nhất cả nước. Vì lẽ đó mà đại đô thị Mumbai – nơi được coi là trung tâm thương mại và giải trí của Ấn Độ - thu hút một lượng nhập cư khổng lồ, khiến nó giữ vị trí số 1 là thành phố đông dân nhất thế giới với dân số hơn 26 triệu người. 26 triệu cư dân của Mumbai mang theo trong những vali kéo và bữa ăn trưa vội vàng của họ đủ loại văn hóa và tôn giáo đa dạng: Hindu, Phật giáo, Hồi giáo, Thiên Chúa giáo, đạo Jain (Kỳ Na giáo) và đạo Sikh. Các Mumbaikar nhẽ ra cũng nên mang cái tên 3 tôn giáo giống như Ram Mohammad Thomas. Nghe có vẻ thập cẩm và lộn xộn vậy nhưng thực đáng ngạc nhiên khi biết rằng Mumbai lại là một trong những thành phố an toàn nhất của Ấn Độ. Và các Mumbaikar cũng rất rộng lượng với các nền văn hóa và tôn giáo đa dạng như những gì vốn có. Mumbai có thể là nơi duy nhất trên đất Ấn phụ nữ có thể đi ra ngoài vào ban đêm mà không ngại ngần gì cả. Thành phố này vì thế mà cũng sôi động đến sáng. Dù có thế nào, tôi vẫn thích cái tên Bombay hơn. Nó đã lẫn vào tiềm thức tôi như một thành phố hào nhoáng, đông đúc và ảo huyền kể từ lần đầu tiên nghe thấy Bombay qua những cuốn sách thời thơ ấu. Tuy nhiên, đến năm 1995, chính phủ đã đổi tên thành phố, có lẽ là để đoạn tuyệt với quá khứ thuộc địa đằng đẵng mấy thế kỷ. Mumbadevi, tên của vị nữ thần Hindu bảo hộ cho thành phố đã được lựa chọn. Nhưng người dân, giống như tôi, cũng thích cái tên Bombay, nên vẫn dùng nó hàng ngày. Như cách người Việt gọi Sài Gòn vậy. Đến Mumbai, người ta đi chơi ở đâu? Các đại lý du lịch chưa bao giờ có hứng thú làm tour Mumbai. Một đồng nghiệp của tôi là nhà văn Menka Shivdasani, một Mumbaikar, khi được hỏi tư vấn nên đi thăm thú nơi nào trong thành phố thì chị ngập ngừng “Ở đây cũng không có gì mấy đâu. và những khu ổ chuột không có triệu phú Em đến động Voi cũng được”. Menka chỉ gợi ý được mỗi động Elephanta, nơi phải đi đến bằng phà. Nhưng tôi lại cho rằng Mumbai đáng khám phá hơn bất cứ thành phố nào ở Ấn Độ tôi đã đi qua. Đầu tiên là các khu ổ chuột. Ở một sự chênh lệch đẳng cấp có thể nói rằng cũng nhất thế giới, Mumbai trưng ra bức tranh tương phản đau lòng khi những khu ổ chuột có thể nằm ngay dưới chân các tòa nhà chọc trời. Sau khi tiểu thuyết “Triệu phú khu ổ chuột” (tên gốc là Q&A) của nhà văn Vikas Swarup được phát hành năm 2005 và ba năm sau được chuyển thể thành bộ phim giành 8 giải Oscar thì không chỉ chàng thanh niên trẻ tuổi Ram Mohammad Thomas trở nên lừng danh mà khu ổ chuột nơi cậu cư ngụ cũng thành một điểm đến được săn lùng của khách du lịch ngoại quốc. Cũng bởi phần lớn bối cảnh của phim được quay ở Dharavi, một khu ổ chuột rộng hơn hai cây số vuông với hơn MUMBAI CÓ THỂ LÀ NƠI DUY NHẤT TRÊN ĐẤT ẤN PHỤ NỮ CÓ THỂ ĐI RA NGOÀI VÀO BAN ĐÊM MÀ KHÔNG NGẠI NGẦN GÌ CẢ. THÀNH PHỐ NÀY VÌ THẾ MÀ CŨNG SÔI ĐỘNG ĐẾN SÁNG. MUMBAI MUMBAI NẰM TRÊN ĐẢO SALSETTE, PHÍA BỜ TÂY CỦA BANG MAHARASHTRA. NHÌN TRÊN BẢN ĐỒ, KHÓ CÓ THỂ NHẬN RA MUMBAI LÀ MỘT HÒN ĐẢO NẾU KHÔNG CÓ ĐƯỜNG NỨT RẤT MẢNH TÁCH SALSETTE RA KHỎI ĐẤT LIỀN, MÀ Ở KHE NỨT ĐÓ CHÍNH LÀ ĐẠI DƯƠNG VÀ NHỮNG CƠN SÓNG VỖ ĐANG LEN BỜ. MUMBAI ĐẦY RẪY CÁC TÒA NHÀ VÀ KHÁCH SẠN HÀO NHOÁNG BẬC NHẤT THẾ GIỚI BỞI NÓ SỞ HỮU 32 TỶ PHÚ (ĐỒNG NGHĨA LÀ THÀNH PHỐ ĐỨNG THỨ 6 TRÊN THẾ GIỚI VỀ SỐ LƯỢNG TỶ PHÚ) VỚI TỔNG TÀI SẢN RÒNG QUÃNG 115 TỶ USD, NHƯNG CŨNG LẠI CÓ NHỮNG KHU Ổ CHUỘT LỚN NHẤT ĐỊA CẦU. DILI Một người đàn ông đang tẩy rửa đồ trắng Khu vực giặt đồ bò ẢNH: LÂM SƠN HƯNG
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==