BAOÁ TIÏNÌ PHONG PHATÁ HAN H TÊTË CA à CACÁ NGAY TRONG TUÊNÌ Chuã nhêåt 23/3/2025 15 Quöëc tïë Bònh luênå quöcë tïë Hoå àa noiá ä “My ä se ä phaiã ganá h chõu thiïtå haiå tû â hanâ h àönå g thûúng maiå cuaã ho.å ..; chuná g ta se ä co á nhûnä g cuöcå thaoã luênå vúiá sû å tön tronå g va â phamå vi phu â húpå ” “Khöng quên seä trao húpå àönì g chï ë taoå hï å thönë g ‘Ûu thïë trïn khöng thï ë hï å múiá ’ cho Boeing” Thuã tûúáng Canada Mark Carney ngaây 21/3 noái seä àaâm phaán thûúng maåi vúái Myä nïëu nûúác naây tön troång chuã quyïìn cuãa Canada. “Phu å nû ä co á thï í phênë àêuë hoùcå khöng, ho å co á àûúnâ g lui... Conâ àanâ öng buöcå phaiã phênë àêuë ” Diïîn viïn Trung Quöëc Lûu Hiïíu Khaánh ngaây 20/3 noái baâ àöìng caãm vúái aáp lûåc maâ nam giúái phaãi chõu, tûâ ngoaåi hònh àïën kiïëm tiïìn. Töíng thöëng Myä Donald Trump ngaây 21/3 thöng baáo Boeing seä saãn xuêët doâng maáy bay tiïm kñch taâng hònh thïë hïå 6 mang tïn F-47. Mötå nûúcá Myä khöng coá Bö å Giaoá ducå Töíng thöëng Myä Donald Trump höm 20/3 kyá möåt sùæc lïånh haânh phaáp khúãi àöång quaá trònh giaãi thïí Böå Giaáo duåc nhùçm giaãm sûå giaám saát cuãa chñnh phuã liïn bang vaâ trao laåi quyïìn kiïím soaát giaáo duåc cho caác bang vaâ phuå huynh hoåc sinh. Coá 4 lyá do chñnh àïí öng laâm nhû vêåy, göìm: phên quyïìn giaáo duåc, cùæt giaãm ngên saách vaâ nhên sûå, loaåi boã caác chûúng trònh àa daång vaâ hoâa nhêåp, tû nhên hoáa vaâ baäi boã quy àõnh. Töíng thöëng Trump cho rùçng giaáo duåc nïn laâ traách nhiïåm cuãa caác bang vaâ àõa phûúng, thay vò bõ quaãn lyá búãi möåt cú quan liïn bang. Theo quyïët àõnh cuãa öng, gêìn 50% nhên sûå cuãa Böå Giaáo duåc bõ cùæt giaãm hoùåc chuyïín cöng taác, trong àoá caác nhiïåm vuå chñnh nhû quaãn lyá khoaãn vay sinh viïn vaâ taâi trúå giaáo duåc àùåc biïåt àûúåc chuyïín sang caác cú quan khaác nhû Cuåc Quaãn lyá doanh nghiïåp nhoã. Sùæc lïånh haânh phaáp cuãa Töíng thöëng Trump cuäng cêëm caác chûúng trònh giaáo duåc àûúåc taâi trúå búãi liïn bang thuác àêíy sûå àa daång, bònh àùèng, hoâa nhêåp hoùåc caác vêën àïì liïn quan àïën giúái tñnh. Öng chuã Nhaâ Trùæng tin rùçng, viïåc giaãm sûå kiïím soaát cuãa liïn bang seä khuyïën khñch caånh tranh vaâ nêng cao hiïåu quaã giaáo duåc. Tuy nhiïn, khöng ñt ngûúâi cho rùçng, viïåc àoáng cûãa Böå Giaáo duåc coá thïí aãnh hûúãng tiïu cûåc àïën hoåc sinh, sinh viïn yïëu thïë, àùåc biïåt laâ nhûäng ngûúâi coá thu nhêåp thêëp, söëng úã vuâng nöng thön hoùåc coá khuyïët têåt, vò hoå hiïån phuå thuöåc nhiïìu vaâo sûå höî trúå cuãa chñnh phuã liïn bang. So vúái Böå Giaáo duåc úã nhiïìu nûúác àang phaát triïín, Böå Giaáo duåc Myä coá vai troâ tûúng àöëi khaác biïåt. Böå Giaáo duåc Myä quaãn lyá caác khoaãn taâi trúå theo chûúng trònh “Title I” daânh cho hoåc sinh coá thu nhêåp thêëp, taâi trúå giaáo duåc àùåc biïåt theo Àaåo luêåt IDEA vaâ caác khoaãn vay sinh viïn liïn bang. Cú quan naây cuäng giaám saát viïåc baão vïå quyïìn cöng dên, àaãm baão tuên thuã caác luêåt giaáo duåc liïn bang vaâ höî trúå taâi chñnh cho caác trûúâng daânh cho hoåc sinh khuyïët têåt. Khaác vúái cú quan àöìng cêëp úã nhiïìu quöëc gia khaác, Böå Giaáo duåc Myä khöng quyïët àõnh chûúng trònh hoåc trong trûúâng, quyïìn naây thuöåc vïì chñnh quyïìn bang vaâ àõa phûúng. Vïì quaãn lyá giaáo duåc àaåi hoåc vaâ khoaãn vay sinh viïn, Böå Giaáo duåc Myä cöng nhêån trûúâng àaåi hoåc nhûng khöng kiïím soaát chûúng trònh hoåc. Họ àiïìu haânh caác chûúng trònh höî trúå taâi chñnh cho sinh viïn àaåi hoåc, vúái töíng núå sinh viïn lïn túái 1.800 tyã USD. Trong khi àoá, Böå Giaáo duåc úã nhiïìu nûúác àang phaát triïín nhû Viïåt Nam thûúâng thiïët lêåp chûúng trònh hoåc thöëng nhêët trïn toaân quöëc vaâ quyïët àõnh saách giaáo khoa cuäng nhû taâi liïåu giaãng daåy; quaãn lyá kyâ thi töët nghiïåp THPT vaâ kyâ thi tuyïín sinh àaåi hoåc trïn phaåm vi caã nûúác; quaãn lyá caác chñnh saách giaáo duåc, àaâo taåo giaáo viïn vaâ cöng nhêån caác trûúâng àaåi hoåc, cao àùèng. Caác trûúâng cöng lêåp chuã yïëu nhêån ngên saách tûâ nhaâ nûúác vaâ chõu sûå kiïím soaát trûåc tiïëp cuãa Böå Giaáo duåc. Nhû vêåy, sûå khaác biïåt chñnh nùçm úã caác lônh vûåc kiïím soaát chûúng trònh hoåc, hïå thöëng quaãn lyá giaáo duåc, cêëp ngên saách, töí chûác thi cûã, quaãn lyá giaáo duåc àaåi hoåc. Hïå thöëng giaáo duåc Myä thiïn vïì tûå chuã vaâ linh hoaåt, trong khi caác nûúác nhû Viïåt Nam aáp duång mö hònh têåp trung, àaãm baão tiïu chuêín thöëng nhêët, haån chïë khaã nùng àiïìu chónh theo tûâng àõa phûúng. n [ THAIÁ AN ] NBC vaâ CNN dêîn caác taâi liïåu dûå thaão cho biïët, viïåc dûâng kïë hoaåch chuyïín àöíi lûåc lûúång Myä taåi Nhêåt Baãn (USFJ) thaânh truå súã lûåc lûúång phöëi húåp coá thïí tiïët kiïåm khoaãng 1,1 tyã USD chi phñ. Tuy nhiïn, caác chuyïn gia cho rùçng viïåc Myä thu heåp phaåm vi chó huy vaâ kiïím soaát úã khu vûåc ÊËn Àöå Dûúng - Thaái Bònh Dûúng coá thïí khiïën Washington vaâ Tokyo àöëi mùåt vúái nhûäng ruãi ro, trong böëi caãnh caånh tranh giûäa Myä vaâ Trung Quöëc ngaây caâng gay gùæt. Khi àûúåc hoãi vïì thöng tin naây, phaát ngön viïn cuãa Böå Quöëc phoâng cho biïët Lêìu Nùm Goác àaä biïët vïì thöng tin trïn baáo chñ, nhûng "khöng coá thöng baáo naâo vïì vêën àïì naây". "Liïn minh Myä - Nhêåt àang úã thúâi àiïím maånh nhêët trong lõch sûã vaâ cam kïët cuãa Myä àöëi vúái Nhêåt Baãn laâ tuyïåt àöëi. Liïn minh tiïëp tuåc laâ nïìn taãng cuãa hoâa bònh vaâ an ninh khu vûåc vaâ laâ troång têm trong chiïën lûúåc ÊËn Àöå Dûúng - Thaái Bònh Dûúng cuãa chuáng töi", ngûúâi phaát ngön noái vúái Japan Times. Nöiå dung nayâ àûúcå noiá la â nùmç trong kïë hoacå h rönå g hún cuaã chñnh phu ã My ä nhùmç cùtæ giamã àaná g kïí ngên sacá h cuaã Bö å Quöcë phonâ g, hiïnå ú ã mûcá 800 ty ã USD. Kï ë hoacå h nayâ cunä g bao gömì viïcå sapá nhêpå cacá bö å tû lïnå h tacá chiïnë va â My ä seä tû â bo ã vai tro â töní g tû lïnå h töië cao cuaã Tö í chûcá Hiïpå ûúcá Bùcæ Àaiå Têy Dûúng (NATO) taiå chêu Êu. Thaáng 7 nùm ngoaái, Myä dûúái thúâi chñnh quyïìn Biden thöng baáo seä nêng cêëp lûåc lûúång cuãa hoå taåi Nhêåt Baãn, "àïí múã röång nhiïåm vuå vaâ traách nhiïåm hoaåt àöång". Àêy àûúåc coi laâ thay àöíi quan troång nhêët àöëi vúái lûåc lûúång Myä taåi Nhêåt Baãn kïí tûâ khi thaânh lêåp. Nhêåt Baãn laâ möåt àöìng minh quan troång cuãa Myä úã ÊËn Àöå Dûúng - Thaái Bònh Dûúng trong mêëy thêåp kyã qua, taåo cho Washington möåt chöî àûáng vûäng chùæc úã khu vûåc àïí coá thïí àöëi phoá vúái möåt Trung Quöëc ngaây caâng quyïët àoaán vaâ huâng maånh. Trong cuöåc gùåp thûúång àónh vaâo thaáng 2 vûâa qua, Töíng thöëng Myä Donald Trump vaâ Thuã tûúáng Nhêåt Shigeru Ishiba taái khùèng àõnh têìm quan troång cuãa viïåc tùng cûúâng hún nûäa nùng lûåc rùn àe vaâ ûáng phoá, bùçng caách nêng cêëp cú chïë chó huy vaâ kiïím soaát tûúng ûáng cuãa hai bïn. Ngaây 21/3, Chaánh vùn phoâng Nöåi caác Nhêåt Baãn Yoshimasa Hayashi cho biïët, Tokyo "khöng coá thay àöíi naâo trong chñnh saách naây". "Chuáng töi muöën tiïëp tuåc thaão luêån chùåt cheä vúái Myä vïì viïåc tùng cûúâng hún nûäa nùng lûåc rùn àe vaâ ûáng phoá cuãa liïn minh Nhêåt Baãn – Myä, bao göìm viïåc caãi thiïån khuön khöí chó huy vaâ kiïím soaát tûúng ûáng", öng Hayashi phaát biïíu taåi cuöåc hoåp baáo. Thöng tin vïì viïåc dûâng múã röång USFJ nhanh choáng vêëp phaãi phaãn ûáng gay gùæt tûâ möåt söë nghõ sô trong Quöëc höåi Myä, cho rùçng àiïìu naây seä trao chiïën thùæng cho Trung Quöëc vaâ caác bïn khaác úã khu vûåc. Thûúång nghõ sô Roger Wicker thuöåc àaãng Cöång hoâa, chuã tõch UÃy ban Quên vuå Thûúång viïån vaâ Haå nghõ sô Mike Rogers, chuã tõch UÃy ban Quên vuå Haå viïån, cho biïët trong tuyïn böë chung àûa ra ngaây 19/3 rùçng hoå "rêët lo ngaåi" Böå Quöëc phoâng àang "xem xeát nhûäng thay àöíi àún phûúng vïì nhûäng vêën àïì chiïën lûúåc quan troång, bao göìm viïåc cùæt giaãm àaáng kïí lûåc lûúång Myä àöìn truá úã nûúác ngoaâi, khi khöng coá sûå phöëi húåp vúái Nhaâ Trùæng vaâ Quöëc höåi". "Chuáng töi khöng chêëp nhêån nhûäng thay àöíi àaáng kïí àöëi vúái cú cêëu taác chiïën maâ khöng coá quy trònh liïn ngaânh chùåt cheä, khöng coá phöëi húåp vúái caác chó huy chiïën àêëu vaâ Böå Tham mûu liïn húåp cuäng nhû vúái Quöëc höåi", tuyïn böë cho biïët. "Nhûnä g àönå g thaiá nhû vêyå co á thï í lamâ suy yïuë kha ã nùng rùn àe cuaã My ä trïn toanâ cêuì va â lamâ giamã võ thï ë àamâ phaná cuaã chuná g ta vúiá cacá àöië thu ã cuaã My”ä , hai nghõ sô viïtë . Trong phaát biïíu àûa ra höìi thaáng 2, Böå trûúãng Quöëc phoâng Myä Pete Hegseth cho biïët, öng seä têåp trung vaâo viïåc cuãng cöë quên àöåi, bùçng caách cùæt giaãm gian lêån taâi chñnh, laäng phñ vaâ laåm duång taåi Lêìu Nùm Goác, àöìng thúâi tòm caách taái têåp trung ngên saách cuãa böå. Böå trûúãng Hegseth dûå kiïën seä thùm Nhêåt Baãn vaâo cuöëi thaáng naây, khi hai quöëc gia àöìng minh kyã niïåm 80 nùm ngaây kïët thuác Thïë chiïën II. Dûâng kïë hoaåch múã röång USFJ, kïu goåi Tokyo chi nhiïìu hún cho quöëc phoâng cuãa chñnh mònh vaâ chi nhiïìu tiïìn hún cho lûåc lûúång àöìn truá Myä coá thïí laâ möåt söë nöåi dung trong chûúng trònh laâm viïåc cuãa öng Hegseth. n Lêìu Nùm Goác àûúåc cho laâ àang cên nhùæc dûâng kïë hoaåch múã röång lûåc lûúång Myä taåi Nhêåt Baãn, yïëu töë tûâng laâ möåt phêìn quan troång trong nöî lûåc cuãa Washington nhùçm àöëi phoá vúái vai troâ ngaây caâng lúán cuãa Trung Quöëc. Bö å trûúnã g Quöcë phonâ g My ä Pete Hegseth [ THU LOAN ] (Theo Japan Times) Caác lực lûúång Israel gêìn àêy nöëi laåi khöng kñch Daãi Gaza vúái quyïët têm àaâo têån göëc tröëc têån rïî Hamas, bêët chêëp viïåc trao àöíi con tin, thûúng vong dên thûúâng; Anh, Phaáp vaâ Àûác àang kïu goåi khöi phuåc lïånh ngûâng bùæn taåi daãi àêët naây. M.L (st) Biïmë hoaå quöcë tïë Tranh: EMAD HAJJAJ (JORDAN) Gaza 2025 Myä cên nhùcæ dûâng kïë hoacå h múã röång hiïån diïån quên sûå úã Nhêtå Baãn Anh: REUTERS Ã
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==