7 n Thứ Tư n Ngày 5/3/2025 GIỚI TRẺ “Nếu mỗi bạn trẻ biết chủ động chuyển mình, dám thử thách bản thân và phát huy những điểm mạnh riêng, thì không chỉ vượt qua được làn sóng thay thế của AI, mà còn kiến tạo nên những giá trị đột phá, góp phần vào sự phát triển chung của xã hội”, anh Tiến nói. Từ góc độ lãnh đạo một công ty công nghệ, anh Tiến nhận định, sự xuất hiện của AI không chỉ đơn thuần là mối đe dọa mà còn mở ra rất nhiều cơ hội mới. “AI có khả năng xử lý dữ liệu, tự động hoá các quy trình lặp đi lặp lại, nhưng nó không thể thay thế được khả năng sáng tạo, tư duy phản biện và sự nhạy bén trong việc đưa ra quyết định chiến lược của con người. Ví dụ, trong lĩnh vực phát triển phần mềm, thiết kế giao diện người dùng (UX/UI), phân tích dữ liệu hay marketing số, các chuyên gia không chỉ cần kiến thức kỹ thuật mà còn cần sự sáng tạo và khả năng tương tác, điều mà AI khó có thể sao chép”, anh Tiến nói. Anh Tiến nêu dẫn chứng theo khảo sát của Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) năm 2023, có tới 65% các doanh nghiệp công nghệ đánh giá cao năng lực của những ứng viên có kỹ năng số chuyên sâu và khả năng cập nhật liên tục các xu hướng mới. Điều này khẳng định rằng, mặc dù có áp lực từ sự thay thế của công nghệ, nhưng thị trường lao động lại đang chuyển mình để tạo ra những cơ hội nghề nghiệp mới, đòi hỏi người lao động phải có sự linh hoạt và khả năng thích ứng cao. Hơn nữa, theo nghiên cứu của McKinsey, các kỹ năng mềm - như giao tiếp, tư duy phản biện, làm việc nhóm - có thể tăng hiệu suất làm việc lên đến 20 - 30% nếu được rèn luyện một cách bài bản. Những con số này cho thấy rằng, dù AI có thể đảm nhận một số công việc kỹ thuật, giá trị của những kỹ năng con người vẫn rất lớn, đặc biệt là trong việc giải quyết các vấn đề. Theo anh Tiến, để không bị “loại bỏ” bởi làn sóng tự động hoá và AI, người trẻ cần chủ động trang bị cho mình một bộ “vũ khí” toàn diện gồm: kiến thức chuyên môn và kỹ năng mềm. Trước tiên, kiến thức về các công nghệ số, đặc biệt là AI, học máy, và dữ liệu lớn là nền tảng cần thiết. Việc này không chỉ giúp bạn trẻ bắt kịp xu hướng mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh trên thị trường lao động. “Song song với kiến thức chuyên môn, rèn luyện kỹ năng mềm là yếu tố không thể thiếu. Kỹ năng giao tiếp, khả năng làm việc nhóm và tư duy sáng tạo là những giá trị cốt lõi mà công nghệ không thể sao chép”, anh Tiến nhấn mạnh. Bên cạnh đó, anh Tiến cho rằng, tinh thần khởi nghiệp và khả năng chấp nhận rủi ro cũng là những yếu tố quan trọng. Một khảo sát của Startup Genome cho thấy, hơn 90% các doanh nhân thành công đều nhận định rằng thất bại là một bước đệm cần thiết để học hỏi và phát triển. Điều này khuyến khích mỗi cá nhân hãy coi thất bại là bài học quý báu, không ngại thử nghiệm và sẵn sàng thay đổi để cải thiện bản thân. LƯU TRINH Thất bại là bước đệm cần thiết Anh Lê Anh Tiến - CEO Cty Cổ phần Công nghệ Chatbot Việt Nam cho rằng, trong thời đại số và AI đang thay đổi từng ngày, thách thức và cơ hội luôn song hành. Sự cạnh tranh từ công nghệ không nên nhìn nhận chỉ là mối đe dọa mà còn là lời kêu gọi để mỗi người trẻ nỗ lực không ngừng, học hỏi và rèn luyện toàn diện. “Người trẻ cần xác định và phát huy điểm mạnh cá nhân - những giá trị độc đáo mà AI không thể sao chép. Dù đó là khả năng sáng tạo, trực giác trong quản lý hay tư duy lãnh đạo. Những phẩm chất này chính là chìa khóa giúp bạn trẻ tạo nên sự khác biệt trong môi trường làm việc đầy cạnh tranh. Việc nhận diện và phát triển những điểm mạnh này sẽ giúp bạn trẻ không chỉ tồn tại mà còn vươn lên mạnh mẽ trong kỷ nguyên số”. CEO LÊ ANH TIẾN đưa ra lời khuyên với các bạn trẻ LAY-OFF Báo cáo tương lai việc làm năm 2025 do Diễn đàn Kinh tế Thế giới công bố, đưa ra dự báo, do tác động của chuyển đổi cơ cấu, từ năm 2025 đến 2030 sẽ có 8% việc làm bị mất đi, tương đương với 92 triệu việc làm. Cùng với đó là sự ra đời của 14% việc làm mới, tương đương khoảng 170 triệu việc làm. Từ đó, định hình lại các ngành công nghiệp và ngành nghề trên toàn thế giới. Cũng theo báo cáo, những nhóm kỹ năng phát triển nhanh nhất là AI, dữ liệu lớn và an ninh mạng, kiến thức công nghệ. Bên cạnh đó, những kỹ năng của con người, như tư duy sáng tạo, khả năng phục hồi, tính linh hoạt, vẫn rất quan trọng. Sự kết hợp của cả 2 loại kỹ năng sẽ ngày càng quan trọng trong thị trường việc làm đang biến động nhanh. Dựa trên dữ liệu từ hơn 1.000 doanh nghiệp, báo cáo mới nhất của Diễn đàn Kinh tế Thế giới cho thấy, chênh lệch kỹ năng tiếp tục là rào cản lớn nhất với chuyển đổi công việc, với gần 40% kỹ năng cần thiết trong công việc sẽ thay đổi và 63% nhà tuyển dụng coi đây là trở ngại chính phải đối mặt. Ở Việt Nam, theo báo cáo thị trường tuyển dụng 2024 - 2025 của TopCV, bức tranh thị trường tuyển dụng nửa cuối năm 2024 và hướng tới 2025 được dự báo sẽ chứng kiến nhiều thay đổi đáng kể dưới sự tác động ngày càng lớn của công nghệ, đặc biệt là AI. Không chỉ ảnh hưởng đến cách thức vận hành doanh nghiệp và quy trình thu hút, giữ chân nhân tài, AI còn định hình viễn cảnh mới, nơi người lao động cần chủ động xây dựng kế hoạch phát triển bản thân và nâng cao kỹ năng để bắt kịp làn sóng công nghệ, tránh nguy cơ bị bỏ lại phía sau. Kết quả khảo sát của Báo cáo thị trường tuyển dụng 2024 - 2025 của TopCV cho thấy, 61,2% doanh nghiệp đã chủ động nhận thức và bước đầu ứng dụng AI vào quy trình vận hành và thực tế hoạt động của nhiều tổ chức (với các mức độ khác nhau). Đối với các doanh nghiệp đang ứng dụng AI đều có những đánh giá rất tích cực về tác động của AI tới hoạt động vận hành của doanh nghiệp, trong đó 52,52% đánh giá AI giúp tiết kiệm thời gian; 45,39% cho rằng công cụ AI giúp tối ưu quy trình tuyển dụng và ngân sách; 36,86% đánh giá AI giúp tối ưu năng suất lao động của đội ngũ hiện tại. Trao đổi với PV Tiền Phong về làn sóng cạnh tranh của AI trong thị trường lao động hiện nay, chuyên gia kinh tế Đinh Trọng Thịnh, Học viện Tài chính cho rằng, với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ mới như AI, dữ liệu đám mây tạo sự thay đổi lớn với lao động truyền thống thuần tuý, giản đơn. Nhiều ngành nghề truyền thống như nhân viên ngân hàng, thu ngân, chuyên viên phân tích chứng khoán, kiểm toán, kế toán, thiết kế… sẽ bị cạnh tranh khốc liệt, thay thế bởi AI. Tuy nhiên, ông Thịnh cho rằng, AI chỉ làm được những công việc theo quy trình, tiêu chuẩn, còn những việc cụ thể, đòi hỏi sự sáng tạo, cảm xúc, khác biệt thì không thể thay thế con người. Vị chuyên gia này đưa ra lời khuyên, người lao động nói chung, bạn trẻ nói riêng cần trang bị nâng cao kiến thức chuyên môn và công nghệ mới để nâng tầm công việc của mình. “Bạn trẻ cần chủ động tiếp cận công nghệ mới, trang bị kỹ năng số thích ứng với giai đoạn chuyển đổi số, để nâng cao năng suất lao động, hiệu quả sản xuất kinh doanh. Ứng dụng công nghệ mới thôi chưa đủ mà người trẻ phải sáng tạo làm chủ công nghệ để trở những tác nhân đổi mới sáng tạo, là người tiên phong dẫn dắt phát triển trong nền kinh tế mới”, chuyên gia kinh tế Đinh Trọng Thịnh nói. L. TRINH Tạo giá trị mới từ công nghệ Theo các chuyên gia, nhà tuyển dụng, để không bị trí tuệ nhân tạo (AI) đánh bật ra khỏi thị trường lao động, người trẻ cần tự chủ động học hỏi trang bị kiến thức chuyên môn và công nghệ mới; làm chủ, sáng tạo, tạo ra các giá trị mới từ công nghệ. mà đầu óc mình được tự do sáng tạo,” Việt bộc bạch. Làn sóng cắt giảm nhân sự diễn ra trên nhiều lĩnh vực, từ công nghệ, tài chính cho đến sản xuất. Theo một số chuyên gia, yếu tố suy thoái kinh tế và đòi hỏi tái cấu trúc bộ máy để thích ứng công nghệ mới đã khiến doanh nghiệp buộc phải “thanh lọc” nhân sự nhằm tiết kiệm chi phí và chuyển hướng mô hình kinh doanh. Điều này tạo ra cú sốc lớn, đặc biệt với người trẻ vừa đặt nhiều kỳ vọng vào giai đoạn đầu sự nghiệp. Ở một khía cạnh khác, sự biến động này mở ra cơ hội để người lao động chấn chỉnh lại kế hoạch tương lai. Nếu mỗi cá nhân chủ động trang bị thêm kỹ năng, nhất là kỹ năng liên quan đến tư duy sáng tạo, công nghệ và ngoại ngữ, họ có thể nhanh chóng bắt kịp yêu cầu thị trường. Nhiều ngành nghề mới xuất hiện hoặc “trỗi dậy” mạnh sau giai đoạn khó khăn, ví dụ như, tự động hóa, thương mại điện tử… Đây chính là mảnh đất tiềm năng cho người biết nắm bắt. Trong làn sóng lay-off dữ dội, có người vượt qua, có kẻ còn chới với, nhưng chính trong thử thách ấy, nhiều ý tưởng cùng hướng đi sáng tạo được khơi dậy. Và biết đâu, chính những biến cố ấy sẽ vun đắp nên những hành trình mới, nơi mỗi cá nhân tìm thấy giá trị đích thực của bản thân trong công việc và trong cuộc sống. PHÚ QUANG như “học, học nữa, học mãi”, “học tập suốt đời”, trang bị kỹ năng trong các lĩnh vực mới nổi như ứng dụng AI, phân tích dữ liệu... chắc chắn giúp nâng cao khả năng kiếm được việc chính đáng. AI có thể làm thơ, vẽ tranh, phối nhạc, nhưng sản phẩm công nghệ không thể có hồn như tác phẩm trái tim; việc tạo ra giá trị độc đáo, hiệu quả cao, chạm tới trái tim chắc chắn mở ra nhiều cơ hội việc làm mới... TH.A Để hạn chế tối đa tác động tiêu cực, nhiều chuyên gia khuyên người lao động nên duy trì một quỹ tiết kiệm đủ cho 3-6 tháng chi phí sinh hoạt, nỗ lực kết nối cộng đồng nghề nghiệp và không ngừng cập nhật xu hướng. Bản thân doanh nghiệp cần có quy trình sa thải nhân sự nhân văn, minh bạch, tránh gây bất ngờ hoặc xáo trộn quá lớn. Đồng thời, việc hỗ trợ đào tạo lại hoặc giới thiệu cơ hội việc làm mới thể hiện trách nhiệm xã hội, giữ vững uy tín công ty trong dài hạn. Nhân viên Cty Cổ phần Công nghệ Chatbot Việt Nam ứng dụng công nghệ AI trong công việc lập trình của mình Chuyên gia kinh tế Đinh Trọng Thịnh nhấn mạnh, đầu tiên và quan trọng nhất là mỗi bạn trẻ phải thay đổi tư duy, nhanh nhạy, linh hoạt. “Nếu vẫn giữ quan điểm truyền thống là đi học lấy tấm bằng rồi ra trường đi làm trong bối cảnh mới hiện nay sẽ bị công nghệ, AI cạnh tranh, đào thải ngay. Bên cạnh kiến thức chuyên môn, người trẻ phải luôn đổi mới sáng tạo, đặc biệt là chủ động học, trang bị kỹ năng, kiến thức về công nghệ để không bị tụt lại phía sau”, ông Thịnh nói.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==