THU HÚT ĐẦU TƯ Theo nhiều chuyên gia và tổ chức, trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển vượt bậc của công nghệ, ngành công nghiệp bán dẫn đã trở thành xương sống của nền kinh tế số. Từ những con chip nhỏ bé trong điện thoại, ô tô, đến các hệ thống máy móc phức tạp, bán dẫn đóng vai trò cốt lõi trong mọi mặt của đời sống hiện đại. Với tốc độ chuyển đổi số ngày càng nhanh, các quốc gia trên thế giới đang tham gia vào một cuộc đua khốc liệt nhằm xây dựng và phát triển ngành công nghiệp bán dẫn của riêng mình. Với việc các tập đoàn lớn nhất toàn cầu liên tục tìm đến Việt Nam để bàn chuyện "làm tổ" trong bối cảnh cả thế giới đang tiến về phía trước với tốc độ chưa từng có và bản đồ ngành bán dẫn toàn cầu đang được vẽ lại, có thể nói, đây là thời điểm mà chúng ta không thể chậm trễ vì nếu không nhanh chóng hành động, nếu hành động không hiệu quả, chúng ta sẽ đánh mất cơ hội để vươn lên. Việt Nam, với tiềm năng lớn về nguồn nhân lực, vị trí địa lý chiến lược, và chính sách thu hút đầu tư ngày càng hoàn thiện, đang nổi lên như một điểm sáng trong bản đồ bán dẫn toàn cầu. Tuy nhiên, đi kèm với những cơ hội là không ít thách thức, từ việc thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao, hạn chế về công nghệ lõi, đến áp lực cạnh tranh từ các quốc gia lớn. Về cơ hội phát triển ngành bán dẫn tại Việt Nam, có thể thấy chúng ta nằm ở trung tâm các tuyến giao thương quan trọng, thuận lợi để tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu khi xu hướng dịch chuyển sản xuất khỏi Trung Quốc đang giúp Việt Nam thu hút đầu tư lớn từ các tập đoàn như Samsung (tổng vốn đầu tư 18 tỷ USD), Intel (đầu tư 1,5 tỷ USD) và Foxconn (đầu tư 1,5 tỷ USD). Quan hệ đối tác kinh tế mạnh mẽ, thương mại song phương Việt - Mỹ liên tục tăng trưởng vượt trên 100 tỷ USD từ năm 2023 cũng góp phần đưa nhiều tập đoàn lớn của Mỹ như Apple, Qualcomm ra quyết định mở rộng chuỗi cung ứng tại Việt Nam. Trong khi đó, tổng vốn FDI của Hàn Quốc cũng đạt hơn 80 tỷ USD với điểm nhấn Samsung tiếp tục mở rộng sản xuất bán dẫn. Không chịu kém cạnh trong cuộc chạy đua công nghiệp bán dẫn, Nhật Bản cũng đầu tư hơn 70 tỷ USD, hỗ trợ nghiên cứu và phát triển (R&D) và công nghệ cao. Hiện tại, chính những chính sách ưu đãi đặc thù cho ngành công nghệ cao như miễn/giảm thuế thu nhập doanh nghiệp đến 15 năm, miễn thuế nhập khẩu thiết bị công nghệ cao và việc Việt Nam mạnh tay đầu tư, phát triển các khu công nghệ cao ở TPHCM và Hà Nội (Hòa Lạc) đã hỗ trợ rất nhiều cho doanh nghiệp tìm đến đầu tư để tận dụng ưu đãi từ những cam kết trong các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như EVFTA, CPTPP, giúp thuận lợi trong xuất khẩu sản phẩm bán dẫn. Việc có lực lượng lao động và chi phí cạnh tranh nhờ dân số trẻ (50% dân số dưới 35 tuổi), chi phí lương trung bình ngành sản xuất Việt Nam thấp (xấp xỉ 330 USD/ tháng), thấp hơn Trung Quốc đại lục (xấp xỉ 940 USD) và Đài Loan - Trung Quốc (hơn 2.000 USD) đang tạo ra một cơ hội lớn với các nhà đầu tư FDI. Để đón đầu việc các “đại bàng” đến “làm tổ”, thời gian qua, Đại học Bách khoa TPHCM, ĐH Quốc gia Hà Nội đã mở chương trình đào tạo bán dẫn. Việc bắt tay với các doanh nghiệp lớn trong ngành như Samsung, Intel, Amkor để đầu tư mạnh vào đào tạo kỹ sư cũng giúp tăng trưởng nhanh nguồn nhân lực cho ngành công nghệ cao này. Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung từ 2018 đi kèm với việc Mỹ áp thuế cao và hạn chế xuất khẩu công nghệ sang Trung Quốc và xu hướng "China Plus One" (Trung Quốc+1) thúc đẩy các doanh nghiệp mở rộng sản xuất ra ngoài Trung Quốc, cũng góp phần không nhỏ đưa Việt Nam là điểm đến hàng đầu để thu hút đầu tư vào công nghiệp bán dẫn nhờ vị trí gần, lao động trẻ và chi phí cạnh tranh. Các tập đoàn lớn như Intel, Samsung, Foxconn đang đầu tư mạnh vào Việt Nam. Intel đã rót 1,5 tỷ USD vào nhà máy tại TPHCM, còn Samsung đầu tư 230 triệu USD vào trung tâm R&D tại Hà Nội... 4 n Thứ Sáu n Ngày 28/2/2025 THỜI SỰ Nhiều dự báo cho thấy thị trường bán dẫn toàn cầu có thể đạt 1.000 tỷ USD vào năm 2030 sẽ giúp Việt Nam có cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị nếu nâng cao năng lực R&D và phát triển nhân lực chất lượng cao. Thiếu nhân lực là một trong những điểm nghẽn với Việt Nam trong thu hút đầu tư vào bán dẫn. Trong ảnh: Sinh viên Hàn Quốc trải nghiệm tại phòng nghiên cứu của ĐH Bách khoa Hà Nội Cơ hội, thách thức và bước đi Theo một báo cáo gửi Chính phủ của Bộ Kế hoạch và Đầu tư hồi tháng 12/2024, Việt Nam đã thành lập đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực sự nghiệp kinh tế là Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) cũng như các Khu công nghệ cao Hồ Chí Minh, Hòa Lạc (Hà Nội), Đà Nẵng cùng nhiều khu công nghiệp tiêu chuẩn, là điểm đến tiềm năng trong quá trình chuyển dịch chuỗi sản xuất bán dẫn và thu hút nguồn vốn FDI của các tập đoàn công nghệ bán dẫn lớn trên thế giới như Amkor, Samsung, Hana Micron, Foxconn, LAM Research, Coherent, Intel… Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Việt Nam đã có nhiều doanh nghiệp công nghệ thông tin, nhà đầu tư tốt như Viettel, FPT, Phenikaa đang triển khai các dự án cụ thể trong lĩnh vực bán dẫn. Việt Nam cũng bắt đầu có các startup tiềm năng về bán dẫn như Infrasen, VnChip, Hyphen Deux. Theo thống kê, Việt Nam hiện có hơn 50 doanh nghiệp thiết kế vi mạch với đội ngũ nhân lực ước tính hơn 6.000 kỹ sư. Ở công đoạn đóng gói kiểm thử có 7 nhà máy với khoảng 6.000 kỹ sư và hơn 10.000 kỹ thuật viên. Các doanh nghiệp lớn về sản xuất thiết bị và nguyên liệu cho ngành công nghiệp bán dẫn như Samsung, Seojin, Coherent... cũng đã bắt đầu đi vào hoạt động. Sau quá trình tìm hiểu, đến nay nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu như NVIDIA, Qualcomm, LAM Research, Qorvo, AlChip... đã chuyển dịch chuỗi cung ứng sang Việt Nam phát triển các trung tâm nghiên cứu, mở rộng đầu tư, kinh doanh, sản xuất tại Việt Nam. Việt Nam hiện có 174 dự án FDI trong lĩnh vực bán dẫn với tổng vốn đăng ký gần 11,6 tỷ USD. THỤC QUYÊN Việt Nam đang có những gì để làm bán dẫn? VIỆT NAM VÀ CUỘC ĐUA Ngày 9/1/2025, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 03 về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia với 7 nhiệm vụ cụ thể nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu. Với việc đẩy mạnh phát triển, đầu tư cho công nghiệp bán dẫn, các chuyên gia, doanh nghiệp và cả các trường đại học cho rằng, cuộc đua đặt chân vào ngành công nghiệp tỷ USD thời gian tới của Việt Nam sẽ cần rất nhiều nỗ lực khi đòi hỏi rất nhiều cơ chế đặc thù với đầu tư hạ tầng rất lớn. Bài 1: Chiến lược nào để lọt top trong ngành bán dẫn?
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==