10 Chuã nhêåt 23/2/2025 Vùn hoáa - Vùn nghïå BAOÁ TIÏNÌ PHONG PHATÁ HAN H TÊTË CA à CACÁ NGAY TRONG TUÊNÌ SÛÅ TRÚ Ã VÏ Ì CUAà TRANH HAM NGHI VA ANà H HÛÚNà G NGHÏÅ THUÊÅT Túiá àêy, vaoâ cuöië thaná g 03/2025, mötå triïní lamä phi thûúng maiå quy tu å 20 bûcá tranh phong canã h sún dêuì nguyïn banã do vua Hamâ Nghi saná g tacá trong nhûnä g nùm bõ lûu àayâ seä àûúcå tö í chûcá taiå Àiïnå Kiïnë Trung (Àaiå Nöiå Huï)ë . Àêy la â triïní lamä höiì cö ë thû á hai, cunä g la â triïní lamä co á quy mö lúná nhêtë tûnâ g àûúcå tö í chûcá cho cacá tacá phêmí tranh cuaã vua Hamâ Nghi taiå Viïtå Nam. Cacá tacá phêmí àa ä àûúcå höiì hûúng tûâ 10 bö å sûu têpå tû nhên, do nha â nghiïn cûuá my ä thuêtå Ace Lï vaâ Tiïnë sy ä lõch sû ã nghï å thuêtå Amandine Dabat, hêuå duï å àúiâ thû á 5 cuaã vua Hamâ Nghi, àönì g giamá tuyïní . Vua Hamâ Nghi (1871-1944), tïn huyá la â Nguyïnî Phucá Minh, lïn ngöi nùm 1884 khi múiá 13 tuöií . Dûúiá apá lûcå cuaã thûcå dên Phapá , öng cunâ g triïuì àònh buöcå phaiã rúiâ bo ã kinh thanâ h Huï ë va â phatá àönå g phong traoâ Cênì Vûúng nhùmç kïu goiå nhên dên àûná g lïn khaná g chiïnë . Tuy nhiïn, nùm 1888, öng bõ bùtæ va â lûu àayâ sang Algerá ie cho àïnë cuöië àúiâ . Taiå àêy, thay vò chòm trong buönì ba,ä öng àa ä tòm àïnë höiå hoaå nhû mötå cacá h giaiã thoatá . Trûúcá khi taå thï,ë vua Hamâ Nghi àaä àï í laiå mötå gia taiâ àaná g kï í vï ì nghï å thuêtå bao gömì 91 bûcá tranh vaâ cacá tacá phêmí àiïu khùcæ khacá . Giamá àöcë Trung têm Baoã tönì Di tñch Cö ë àö Huï ë Hoanâ g Viïtå Trung cho biïtë ngoaiâ tranh hiïnë tùnå g, ba â Amandine Dabat conâ giao cho trung têm 31 bûcá tranh phiïn banã àiïnå tû ã chêtë lûúnå g cao vaâ anã h gia àònh àï í phucå vu å triïní lamä . Trûúcá ào,á àún võ khöng lûu giûä tacá phêmí naoâ cuaã vua. Nùm 2010, hoå tham gia àêuë giaá bûcá “Chiïuì ta”â nhûng khöng thanâ h. Ú Ã àêy, cunä g cênì phaiã nhùcæ laiå , ngay tû â cuöië nùm 2024, Tiïnë sy ä Amandine Dabat, àaä hiïnë tùnå g Baoã tanâ g My ä thuêtå Viïtå Nam bûcá tranh sún dêuì “Nhûnä g sûúnâ àöiì úã Deli Ibrahim (Algiers)” do vua Hamâ Nghi saná g tacá nùm 1908, thïí hiïnå quang canã h àönì g quï gênì nha â öng ú ã Algiers. Nùm 1926, bûcá tranh àûúcå triïní lamä taiå phonâ g trûng bayâ Mantelet Colette Weil úã Paris, phênì tacá gia ã ky á tïn Tû ã Xuên. “Tranh Hamâ Nghi cêuë trucá chùtå che,ä mauâ sùcæ chonå locå , nöiå dung ài tòm caiá àepå cuaã thiïn nhiïn, nhûng kñn àaoá , trêmì buönì , u uêní búiã nghïå thuêtå la â phûúng tiïnå àï í thï í hiïnå lonâ g hoaiâ nhú á quï hûúng. Öng saná g tacá nhiïuì tranh sún dêuì , phênë mauâ , àiïu khùcæ àönì g, thacå h cao. Nïuë nhû phênì lúná chu ã àï ì tranh laâ phong canã h, thò trong àiïu khùcæ , nha â vua thï í hiïnå nhûnä g khuön mùtå phu å nûä hay con ngûúiâ qua nhûnä g bûcá tûúnå g baná thên. Öng nhû mötå nghï å sô phûúng Têy vaâ mötå nghï å nhên Viïtå Nam”. TS Amandine Dabat Nhênå xetá vï ì gia á trõ tranh cuaã vua Hamâ Nghi. Baâ cunä g cho biïtë thïm: “Ngay sau khi töi baoã vï å luênå aná Tiïnë sy ä vï ì cuöcå àúiâ va â sû å nghiïpå cuaã vua Hamâ Nghi, Baoã tanâ g Cernuschi taiå Paris àa ä liïn hï å àï í àûa cacá tacá phêmí cuaã vua Hamâ Nghi vaoâ bö å sûu têpå cuaã ho.å Ba â Anne Fort, ngûúiâ phu å tracá h bö å sûu têpå nghï å thuêtå Viïtå Nam taiå baoã tanâ g, thöng baoá rùnç g vua Hamâ Nghi hiïnå àa ä àûúcå cöng nhênå la â mötå hoaå sy ä Viïtå Nam. 5 tacá phêmí cuaã Hamâ Nghi, bao gömì hai bûcá tranh sún dêuì trïn vaiã , hai bûcá tranh phênë va â mötå tacá phêmí àiïu khùcæ , àa ä àûúcå àûa vaoâ bö å sûu têpå cuaã Baoã tanâ g Cernuschi vaoâ nùm 2020”. TÛ Â HOAN G ÀÏ Ë CHÖNË G PHAÁP ÀÏNË HOÅA SÔ LÛU VONG Nhiïuì tacá phêmí cuaã vua Hamâ Nghi àûúcå giúiá nghï å thuêtå biïtë àïnë qua cacá cuöcå àêuë gia á va â triïní lamä taiå Phapá nhû: “Nhûnä g sûúnâ àöiì úã Deli Ibrahim” (1908), “The Pasture” (Àönì g co)ã (1909)... Riïng bûcá “Àönì g co”ã àûúcå nha â àêuë gia á Lynda Trouveá chaoâ baná vúiá gia á khúiã àiïmí 10.00015.000 euro (khoanã g 270-406 triïuå àönì g), cao nhêtë trong phiïn ‘’Àöng Dûúng - Chûúng 17’’ ngayâ 5/4/2024. Vaoâ thúiâ àiïmí thaná g 9/2023, Lynda Trouve á cunä g tûnâ g mú ã phiïn àêuë gia á 19 tacá phêmí cuaã vua Hamâ Nghi va â thu vï ì 330.000 euro (hún 8,5 tyã àönì g), trong àoá bûcá àùtæ nhêtë co á gia á 38.000 euro (hún 974 triïuå àönì g). “Cöng chuná g àa ä biïtë túiá vua Hamâ Nghi nhû mötå anh hunâ g dên töcå , ngûúiâ àa ä thaoã chiïuë Cênì Vûúng vúiá tham vonå g gianâ h laiå chu ã quyïnì cho dên töcå tû â thûcå dên Phapá . Tuy nhiïn, chûa nhiïuì ngûúiâ biïtë rùnç g, öng cunä g la â mötå trong hai hoaå sy ä Viïtå àêuì tiïn (cunâ g Lï Vùn Miïnë ) àûúcå àaoâ taoå saná g tacá theo phûúng phapá hanâ lêm Têy phûúng, dûúiá sû å hûúná g dênî cuaã hoaå sô Marius Reynaud. Vò thï ë co á thï í xem öng laâ ngûúiâ àoná g vai tro â tiïn phong trong buöií bònh minh cuaã my ä thuêtå hiïnå àaiå Viïtå Nam”, Giamá tuyïní Ace Lï, Töní g Biïn têpå tapå chñ Art Republik, nhênå àõnh. “Tranh Hamâ Nghi laâ sû å kïtë húpå àöcå àaoá giûaä taiâ nùng höiå hoa å va â tònh yïu àêtë nûúcá , núi öng gûiã gùmæ nöiî nhú á quï hûúng vaâ êní chûaá ca ã sû å phanã khaná g ngêmì trûúcá nhûnä g apá bûcá trong thúiâ gian bõ lûu àayâ ”. Khi conâ taiå thï,ë vua Hamâ Nghi tûnâ g thûcå hiïnå ba triïní lamä : taiå Museeá Guimet (thaná g 6/1904), Galerie Mantelet (thaná g 11/1911), Galerie Mantelet Colette Weil (thaná g 11/1926). Àûúcå biïtë , sau ào,á nha â vùn Nga Tatiana Chtchepkina Koupernik, thucá giucå tiïpë tucå tö í chûcá triïní lamä ú ã Paris, nhûng öng tû â chöië . Vua coi nghïå thuêtå nhû thuá vui riïng, giupá quïn ài thûcå taiå lûu vong. Öng cunä g chûa bao giúâ baná bêtë ky â tacá phêmí naoâ . n Chu ã tõch Höiå My ä thuêtå Viïtå Nam Lûúng Xuên Àoanâ : Nhûnä g bûcá tranh phong canã h cuaã Vua Hamâ Nghi khöng chó thuênì tuyá la â phong canã h trûúcá mùtå , maâ chñnh laâ bûcá tranh phong canã h têm hönì öng: khùcæ khoaiã , nhú á thûúng quï hûúng, àêtë nûúcá xû á sú…ã Àiïuì nayâ khùnè g àõnh têm hönì Viïtå , vùn hoaá Viïtå va â my ä camã Viïtå chûa bao giúâ mêtë . Co á thïí khùnè g àõnh, ngûúiâ hoaå sy ä hiïnå àaiå àêuì tiïn cuaã Viïtå Nam chñnh laâ vua Hamâ Nghi. Giûaä cuöcå àúiâ lûu àayâ , vua Hamâ Nghi khöng chonå bi luyå hay oaná thaná . Öng ve.ä Nhûnä g bûcá tranh cuaã öng chêtë chûaá hoaiâ niïmå , êní giêuë tiïnë g vonå g cuaã mötå têm hönì xa xû,á khao khatá tû å do. Vua Hamâ Nghi àûúcå coi la â mötå trong nhûnä g hoaå sô Viïtå Nam àêuì tiïn àûúcå àaoâ taoå theo phûúng phapá hanâ lêm Têy phûúng. Tacá phêmí ‘’The pasture’’ (Àönì g co)ã àûúcå vua Hamâ Nghi veä nùm 1909, kñch thûúcá 49,5x64 cm Lùng kñnh Ai la â siïu sao? Bêìu trúâi giaãi trñ bêy giúâ rêët nhiïìu “sao”, tûâ “sao” ca nhaåc túái “sao” phim aãnh. Khöng cam loâng àïí caác “sao” cuâng möåt haâng, gêìn àêy möåt böå phêån dû luêån lûåa choån vaâi “sao” saáng nhêët àïí nêng lïn haång siïu sao (superstar), hay coân goåi laâ “sao” haång S. Nhûng tiïu chñ naâo àïí choån “sao” haång S? Coá yá kiïën cho rùçng: “Sao” haång S duy trò àöå nöíi tiïëng tûâ nùm naây qua nùm khaác. Duâ hoå coá im húi lùång tiïëng lêu thò khaán giaã cuäng khöng quïn hoå. Ngûúâi àûa ra tiïu chñ trïn àïì cûã 4 gûúng mùåt: Sún Tuâng M-TP; Myä Têm, Höì Ngoåc Haâ, Trêën Thaânh. Song trong 4 gûúng mùåt trïn chùèng coá ai im húi lùång tiïëng lêu. Trong 10 ca khuác nhaåc Viïåt nöíi bêåt 2024, Sún Tuâng M-TP vêîn àûáng àêìu vúái “Àûâng laâm traái tim anh àau”. Chùèng nhûäng thïë, anh coân taåo nhûäng xu hûúáng trong giúái treã nhû “trend” ngöìi traâ àaá, ngöìi xñch lö daåo quanh höì hay uöëng caâ phï bïåt… Myä Têm cuäng khöng lùång thinh. Chõ töí chûác liveshow trong nûúác, mang liveshow sang Myä, tham gia “HOZO Super Fest 2024”… Khaán giaã yïu “hoaå mi toác nêu” coân coá thïí mua nûúác hoa uãng höå thêìn tûúång. Nùm 2024, Höì Ngoåc Haâ xuêët hiïån taåi nhûäng sûå kiïån thúâi trang àònh àaám, xuêët hiïån trong caã concert “Anh trai vûúåt ngaân chöng gai” vaâ bõ chï trang phuåc phaãn caãm. Trêën Thaânh chûa bao giúâ nghó ngúi, anh bêån röån vúái phim aãnh. Nïëu “sao” haång S chó coá 4 gûúng mùåt trïn, seä khiïën ngûúâi yïu mïën Haâ Anh Tuêën àùåt cêu hoãi: Taåi sao laåi thiïëu “thêìn tûúång” cuãa hoå? Ai laâm àûúåc nhûäng liveshow chêåt cûáng khaán giaã nhû Haâ Anh Tuêën? Tung caã chuåc ngaân veá vêîn luön úã traång thaái “sold out” (àaä baán hïët). Hún nûäa, anh coân giûä àûúåc hònh aãnh àeåp, àúâi tû kñn tiïëng cuâng nhûäng hoaåt àöång xaä höåi thiïët thûåc. Coân nhûäng tïn tuöíi gaåo cöåi úã doâng nhaåc quï hûúng vêîn giûä àûúåc sûác huát àïën höm nay thò sao? Möåt ngûúâi hêm möå Sún Tuâng M-TP laåi àûa ra yá kiïën khaác: “Laâng giaãi trñ chó coá hai phêìn. Sún Tuâng vaâ phêìn coân laåi”. Fan cuãa Soobin Hoaâng Sún laåi khùèng àõnh: “Úà thúâi àiïím hiïån taåi sûác huát Soobin múái xûáng haâng siïu sao”. Nhûäng cuöåc tranh luêån vïì danh hiïåu tûå phong chûa bao giúâ dûát. Àïën bêy giúâ tranh luêån vïì “ngöi” diva trong laâng nhaåc Viïåt vêîn êm ó. Khi Thanh Lam vûúáng öìn aâo khi trònh diïîn nhaåc phêím cuãa cöë nhaåc sô Thanh Sún, keã khöng ûa laåi móa mai danh hiïåu diva. Nùm 2023, Àaâm Vônh Hûng hoåp baáo cöng böë dûå aán phim tiïíu sûã vïì cuöåc àúâi mònh “The King - Haâo quang rûåc rúä” lêåp tûác vêëp phaãi baäo dû luêån. Nam ca sô khöng daám nhêån laâm “vua” nûäa, bùçng caách cùæt hai chûä “The King” trong tïn phim. Nùm 2023, úã tuöíi 34, Taylor Swift àûúåc taåp chñ Billboard bònh choån “Ngöi sao nhaåc Pop” cuãa nùm vúái tour diïîn tyã USD cuâng nhiïìu kyã luåc êm nhaåc. Khaán giaã Viïåt Nam yïu mïën Taylor Swift nhúá têët caã thaânh tñch cuãa nûä ca sô toác vaâng song hoå khöng goåi chõ laâ “siïu sao”, maâ àùåt cho hùèn tïn tiïëng Viïåt: Thuyá Loan. Britney Spear àûúåc fan Viïåt goåi laâ Bñch Nuå. Coân Lady Gaga àûúåc goåi laâ Thõ Dêåu. Nhûäng tònh yïu bònh dõ nhû thïë coá khi laåi söëng bïìn lêu hún nhûäng danh hiïåu öìn aâo, naáo àöång. n [ MIU MIU ] [ HA Å ÀAN ] Bûcá ‘’The path in springtime’’ (Con àûúnâ g vaoâ muaâ xuên), kñch thûúcá 32,5x38,5 cm, àûúcå Lynda Trouveá àõnh giaá 1.500-2.000 euro (khoanã g 40-54 triïuå àönì g) Vua Hamâ Nghi - hoaå sô hiïnå àaiå Viïtå súmá nhêtë Bûcá chên dung tûå hoaå vua Hamâ Nghi ve ä bùnç g than chò trïn giêyë ngayâ 24/7/1896, kñch thûúcá 54,5x43,5 cm
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==