5 n Thứ Bảy n Ngày 22/2/2025 THỜI SỰ Theo ông, khi sáp nhập tỉnh nên tinh gọn lại thành bao nhiêu đơn vị thì phù hợp? Tôi nghĩ, cả nước trở về con số từ 35 đến 38 tỉnh, thành là phù hợp. Tất nhiên không nhất thiết tỉnh nào về lại tỉnh đó như trước mà sắp xếp phù hợp với đặc điểm của các tỉnh, từ vị trí địa lý đến con người, dân số, phong tục tập quán… NHIỀU BÀI HỌC KHI HÀ TÂY SÁP NHẬP VÀO HÀ NỘI Là người trong cuộc khi Hà Tây sáp nhập vào Hà Nội, theo ông, đâu là những khó khăn nhất khi sáp nhập tỉnh? Khó khăn lớn nhất chính là tư tưởng và con người. Ở thời điểm Hà Tây sáp nhập vào Hà Nội, tôi đang công tác ở Hà Nội và là cán bộ trong Thường vụ Thành ủy nên cũng rút ra được nhiều bài học và kinh nghiệm. Lúc đầu, khi xây dựng đề án hợp nhất Hà Tây vào Hà Nội cũng có nhiều ý kiến băn khoăn, tâm tư về khác biệt văn hóa, phong tục tập quán, thậm chí có ý kiến còn nói “tại sao Thủ đô lại có miền núi”, rồi giải quyết công tác cán bộ như thế nào, không cẩn thận lại rối loạn. Tuy nhiên, bằng quyết tâm và phương pháp thực hiện đúng, khách quan, minh bạch trong sắp xếp nhân sự, sau 16 năm thực hiện, chúng ta thấy việc hợp nhất Hà Tây vào Hà Nội đã thành công. Từ khi Hà Tây hợp nhất vào Hà Nội, Thủ đô có thêm nguồn lực về nhân lực, nguồn lực từ đất đai để phát triển mạng lưới cơ sở hạ tầng giao thông, mở rộng đô thị, tăng tính liên kết vùng giữa Thủ đô Hà Nội với các tỉnh lân cận. Đây là bài học lớn để các cơ quan có thêm định hướng nghiên cứu khi xây dựng đề án hợp nhất các tỉnh, thành lại với nhau. BỘ MÁY CỒNG KỀNH, THIẾU HIỆU QUẢ BỞI KHÂU TRUNG GIAN Ngoài việc nghiên cứu sáp nhập tỉnh, Bộ Chính trị, Ban Bí thư còn yêu cầu nghiên cứu bỏ cấp huyện, quan điểm của ông thế nào về vấn đề này? Chúng ta đang theo mô hình tổ chức 4 cấp: Trung ương, tỉnh, huyện, xã. Theo tinh thần phân cấp, phân quyền, Trung ương đưa ra các thể chế về pháp luật, chính sách; về chỉ đạo, cấp tỉnh cơ bản quyết được ngân sách, quyết cả chính sách của địa phương, còn cấp xã là cấp thực hiện. Như vậy, cấp huyện chỉ là cấp trung gian truyền tải các quyết sách của tỉnh xuống xã. Vì là cấp trung gian nên cấp huyện không có vai trò và không quyết định được các vấn đề về phát triển kinh tế, xã hội. Trong khi đó, thêm cấp trung gian (cấp huyện) là thêm bộ máy, thêm con người, thêm tổ chức, thêm lực cản cho sự phát triển và tiêu tốn thêm ngân sách. Việc duy trì cấp trung gian (cấp huyện) cũng khiến cho việc thực hiện các chủ trương, chính sách từ Trung ương, cấp tỉnh tới cơ sở có độ trễ, tạo lực cản trong quá trình phát triển. Vì vậy, bỏ cấp trung gian sẽ tạo ra sự thông suốt từ cấp tỉnh xuống thẳng trực tiếp tới cấp xã. Nếu còn cấp trung gian thì hiệu lực, hiệu quả sẽ bị hạn chế, chưa kể còn phát sinh ra tình trạng tiêu cực, nhũng nhiễu, đùn đẩy, né tránh, thậm chí “rơi rụng” cả về ngân sách, tiền bạc. Nếu bỏ đi cấp trung gian đi sẽ giúp cho tính hiệu lực, hiệu quả của bộ máy hành chính từ trên xuống dưới tốt hơn. Tuy nhiên, vấn đề cần chú ý là khi bỏ cấp trung gian thì cấp tỉnh sẽ chỉ đạo trực tiếp cấp xã, rõ ràng đội ngũ cấp cơ sở cần phải được tăng cường, cũng như thêm các điều kiện, kinh phí, cơ sở vật chất để cấp xã đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ. Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhiều lần chỉ đạo cuộc cách mạng tinh gọn tổ chức phải thực hiện quyết liệt, khẩn trương “vừa chạy vừa xếp hàng”, cho nên việc nghiên cứu bỏ cấp huyện, sáp nhập tỉnh cũng cần khẩn trương theo tinh thần đó. Điều này chúng ta đã có kinh nghiệm thực hiện, cũng được nhân dân, dư luận ủng hộ. Hơn nữa, tổ chức lại các đơn vị hành chính cũng có nghiên cứu từ lâu rồi chứ không phải bây giờ mới đặt ra. Vấn đề bây giờ là triển khai thế nào cho phù hợp với quyết tâm chính trị cao nhất. Cảm ơn ông. VĂN KIÊN (thực hiện) Nhấn mạnh quan điểm “rất cần thiết” phải thực hiện yêu cầu cấp bách này, đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa cho rằng, về đơn vị hành chính, không chỉ với cấp xã, cấp huyện, mà còn phải thực hiện với cả cấp tỉnh. Theo ông, với dân số 100 triệu dân nhưng có đến 63 tỉnh, thành phố, như thế là rất nhiều. Ngay nước láng giềng Trung Quốc, với dân số hơn 1,4 tỷ người, nhưng cũng chỉ có 34 tỉnh, thành (23 tỉnh, 5 khu tự trị, 4 thành phố trực thuộc trung ương và 2 đặc khu hành chính). Phát biểu tại kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV, đại biểu Quốc hội Nguyễn Phương Thủy cũng cho rằng, việc tổ chức hợp lý các đơn vị hành chính với quy mô về diện tích, dân số phù hợp không chỉ ở cấp xã, cấp huyện mà còn đối với cấp tỉnh. Theo đại biểu, đây là một trong những điều kiện căn bản và cần nghiên cứu, chuẩn bị với tầm nhìn chiến lược, xuất phát từ đặc điểm, nhu cầu phát triển của địa phương. Năm 1975, Việt Nam có 72 đơn vị hành chính cấp tỉnh. Sau khi bãi bỏ cấp khu, giải thể khu tự trị, hợp nhất, sáp nhập, năm 1976, cả nước chỉ còn 38 đơn vị hành chính cấp tỉnh. Năm 1978, Quốc hội phê chuẩn mở rộng địa giới Hà Nội, sáp nhập thêm 5 huyện; đồng thời tách tỉnh Cao Lạng thành 2 tỉnh Cao Bằng và Lạng Sơn. Khi đó, Việt Nam có 39 tỉnh, thành phố. Một năm sau, đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo được thành lập tương đương cấp tỉnh. Năm 1989, tỉnh Bình Trị Thiên tách làm 3 tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên - Huế; còn tỉnh Nghĩa Bình tách ra thành tỉnh Quảng Ngãi và tỉnh Bình Định; tỉnh Phú Khánh tách thành 2 tỉnh Phú Yên và Khánh Hòa. Khi đó, cả nước có 44 tỉnh, thành phố. Năm 1991, tỉnh Hà Sơn Bình tách ra thành tỉnh Hà Tây và tỉnh Hòa Bình; Hà Nam Ninh tách ra thành tỉnh Nam Hà và tỉnh Ninh Bình; Nghệ Tĩnh tách thành tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh. Trong khi đó, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu được thành lập trên cơ sở 3 huyện tách từ tỉnh Đồng Nai hợp nhất với đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo. Năm 1997, số đơn vị hành chính cấp tỉnh được nâng lên 61, bởi khi đó, tỉnh Bắc Thái tách ra thành 2 tỉnh Bắc Kạn và Thái Nguyên; Hà Bắc chia tách thành tỉnh Bắc Giang và Bắc Ninh. Tỉnh Nam Hà khi đó tách ra thành tỉnh Hà Nam và Nam Định; tỉnh Hải Hưng tách thành tỉnh Hải Dương và Hưng Yên; tỉnh Vĩnh Phú tách thành 2 tỉnh Vĩnh Phúc và Phú Thọ. Năm 1997, tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng chia tách thành tỉnh Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng; tỉnh Sông Bé tách thành hai tỉnh là Bình Dương và Bình Phước. Năm 2004, Việt Nam có 64 đơn vị hành chính cấp tỉnh khi Đắk Lắk tách thành hai tỉnh Đắk Nông và Đắk Lắk; Cần Thơ tách thành tỉnh Hậu Giang và thành phố Cần Thơ; Lai Châu tách thành tỉnh Lai Châu và tỉnh Điện Biên. Năm 2008, tỉnh Hà Tây và 4 xã của tỉnh Hòa Bình cùng huyện Mê Linh (tỉnh Vĩnh Phúc) sáp nhập vào Thủ đô Hà Nội. Từ đó đến nay, Việt Nam giữ nguyên số đơn vị hành chính gồm 63 tỉnh, thành phố. LUÂN DŨNG 2 con số Hợp nhất các bộ, ngành ở trung ương là tiền đề cho sáp nhập tỉnh, thành TỈNH THÀNH PHỐ các thủ tục hành chính mà vẫn giữ nguyên thị trường khách hàng sẽ thúc đẩy việc kinh doanh của Minh Phú và nhiều đơn vị khác. Tuy nhiên, với một số công việc đặc thù, với cán bộ, công chức, việc sáp nhập tỉnh cũng để lại nhiều nỗi lo và băn khoăn. Một phóng viên ở tỉnh Kon Tum bày tỏ: “Sáp nhập 2 tỉnh sẽ khiến địa bàn hoạt động rộng hơn, ảnh hưởng lớn đến việc tác nghiệp, tìm kiếm thông tin. Hiện tại, mỗi lần tôi đi tác nghiệp tại các huyện Kon Tum đã mất nửa ngày, nếu như sáp nhập thêm Gia Lai thì khối lượng công việc sẽ nhiều hơn”. Ông Trịnh Ngọc Tâm, cán bộ Ban Dân vận Tỉnh ủy Kon Tum, chia sẻ, cả gia đình đang sinh sống và làm việc ổn định ở Kon Tum. Nếu có sáp nhập và chuyển cơ quan làm việc đến TP Pleiku, mỗi ngày phải mất thêm thời gian để di chuyển gần 100km cả đi và về. “Hiện gia đình có 2 cháu đang trong tuổi đi học nên vợ chồng phải phân công nhau đưa đón đến trường, các lớp học thêm. Lịch trình trong ngày của tôi khá kín vì phải vừa đi làm, lo cho con và sinh hoạt trong gia đình. Nếu như chuyển cơ quan làm việc về Gia Lai thì cực kỳ khó khăn, vất vả vì quãng đường di chuyển khá xa”, ông Tâm bày tỏ. NGUYÊN LÊ Trao đổi với phóng viên, đại biểu Quốc hội nhấn mạnh sự cần thiết trong việc thực hiện lộ trình sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, sau khi đã thực hiện tinh gọn bộ máy các cơ quan trung ương. Đây chính là tiền đề quan trọng đến hướng tới việc sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh. Trao đổi với Tiền Phong, một vị quan chức Chính phủ đã nghỉ hưu nói rằng, vì đơn vị hành chính được chia quá nhỏ, dẫn đến trước đây có tình trạng: tỉnh nào cũng xin xây sân bay, cảng biển; tỉnh bên cạnh có sân bay rồi, nhưng tỉnh cách đó vài chục kilômét cũng xin được làm sân bay, rất lãng phí. Do đó, khi sáp nhập các tỉnh, thành lại với nhau sẽ hạn chế sự dàn trải trong đầu tư, để tập trung nguồn lực thực hiện các dự án lớn có lan tỏa trong cả khu vực và cả vùng. “Ví dụ, nếu vẫn duy trì 3 tỉnh nhỏ, có khi phải xây 2 sân bay, nhưng nếu 3 tỉnh đó sáp nhập lại làm một thì chỉ cần làm 1 sân bay hiện đại, đáp ứng được yêu cầu cả trước mắt và tương lai là đủ, nguồn lực còn lại tập trung đầu tư phát triển hạ tầng giao thông giúp kết nối đi lại thuận tiện”, vị này nói. Ông Lê Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Đắk Som (huyện Đắk G’long, Đắk Nông), cho hay, điều ông quan tâm nhất nếu sáp nhập tỉnh chính là quãng đường từ cơ sở đến tỉnh. Xã Đắk Som cách trung tâm Đắk Lắk 300km, cách tỉnh Lâm Đồng khoảng 200km. Điều này đồng nghĩa với việc quãng đường di chuyển của người dân, cán bộ, công viên chức sẽ xa hơn nếu cần giải quyết thủ tục hành chính ở cấp tỉnh. Tuy vậy, ông Đại tin tưởng, nếu Trung ương quyết định sáp nhập tỉnh, sẽ có phương án phù hợp nhất. Đặc biệt là việc phân cấp, phân quyền về cấp xã để giải quyết thủ tục hành chính cho người dân được thuận lợi nhất. Thầy giáo Y Thắng Rơ Yam, Trường THCS Trần Quốc Toản (xã Ea R’bin, huyện Lắk, Đắk Lắk), cho biết, xã Ea R’bin giáp ranh với huyện Krông Nô, tỉnh Đắk Nông. Hai bên chỉ cách nhau 1 con sông Sêrêpốk. Do đó, từ xã Ea R’bin qua trung tâm huyện Krông Nô gần hơn 1 nửa đường so với qua huyện Lắk (50km). Nếu sáp nhập tỉnh, thầy mong thủ tục hành chính được rút gọn để thuận tiện cho người dân. HUỲNH THỦY ĐẮK NÔNG: Sẽ có phương án phân cấp, phân quyền hợp lý
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==