8 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ n Thứ Sáu n Ngày 21/2/2025 LƯU GIỮ NHỮNG DẤU TÍCH Trên quãng đường hơn 50km từ TP Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk) đến mảnh đất huyền thoại của nghề săn bắt và thuần dưỡng voi, nhiều du khách nói rằng, nghe nhiều về miền đất được xem như một điểm nhấn trong bức tranh du lịch Đắk Lắk, mặc dù biết mùa khô nắng gió, nhưng vẫn quyết đi. Họ đi để biết, để được trải nghiệm những đặc sản ở vùng đất đa sắc màu này. Gần trưa, con đường nhựa chạy giữa buôn Trí (xã Krông Na, huyện Buôn Đôn) nắng chói chang. Dừng chân trước ngôi nhà sàn gỗ bên dòng Sêrêpốk hùng vĩ, chị Nguyễn Phương Hoàng Yến (du khách Đà Nẵng) chia sẻ, ngôi nhà cổ của vua săn voi Y Thu 140 năm tuổi, một điểm nhấn du lịch ở đây. Tôi từng vào tham quan cách đây vài năm. Du khách tìm đến đây ngoài thăm ngôi nhà sàn cổ hơn trăm năm tuổi còn chiêm ngưỡng nét đặc trưng kiến trúc văn hóa và tìm hiểu câu chuyện về cuộc đời của vị vua săn voi này. Ông Y Hăn Bkrông (67 tuổi) và nhiều người già ở Buôn Đôn cho biết, lúc họ sinh ra và lớn lên đã thấy ngôi nhà sàn của vua săn voi Y Thu Knul to và đẹp nhất Bản Đôn (cũ). Khi còn sống, ông Y Thu Knul là người có tiếng nói quan trọng trong cộng đồng các dân tộc Êđê, Mnông,... cùng chung sống bên dòng Sêrêpốk. Ngôi nhà cổ này được ông xây dựng hoàn toàn bằng gỗ, theo kiến trúc chùa tháp của Lào - Thái. Công trình gồm 3 gian song song liền kề, được xây dựng hoàn toàn bằng gỗ. Theo tư liệu gia phả ghi lại, để làm ngôi nhà này, chủ nhân đã huy động 18 con voi vào rừng khai thác gỗ, cùng 14 thợ lành nghề do thợ cả Tha Vi Vông Khăm Sao (một nghệ nhân điêu khắc gỗ người Lào) chịu trách nhiệm thiết kế, khởi công từ tháng 10/1883 và hoàn thành tháng 2/1885. Trong oi bức của mùa khô Tây Nguyên, bước vào nhà, cảm giác mát lạnh xâm chiếm. Ngày nay nghề săn voi chỉ còn lại trong những câu chuyện kể. Trải qua hơn trăm năm thăng trầm, những dấu tích của nghề săn voi vẫn được lưu giữ. Những tấm bảng đặt cạnh hiện vật ghi rõ tường tận từng vật dụng. Sợi dây da trâu dài từ 90-120m là dụng cụ chính Ngày nay, vùng đất Vua voi ở Đắk Lắk vẫn lưu giữ nhiều chứng tích cổ, huyền bí chẳng nơi nào có được. Người dân đã biết tận dụng những thế mạnh của địa phương để thu hút du khách... CÔNG THỨC THÀNH CÔNG Sự thành công của Na Tra 2 (dự kiến công chiếu ở Việt Nam vào 14/3) được đánh giá là cột mốc quan trọng trong lịch sử điện ảnh Trung Quốc. Với doanh thu hơn 1,7 tỷ USD, giới chuyên môn nhận định, hoạt hình Trung Quốc không còn là “sân sau” của Hollywood mà đang vươn lên trở thành một thế lực đáng gờm. Hãy nhớ rằng, ngay cả bom tấn Chiến tranh giữa các vì sao cũng chỉ thu về 936 triệu USD tại Mỹ và Canada vào năm 2015. Na Tra 2 là bộ phim đầu tiên không phải của Hollywood lọt vào top 20 phim có doanh thu cao nhất mọi thời đại. Thành công này đến từ sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa công nghệ tiên tiến, cốt truyện hấp dẫn và yếu tố văn hóa bản địa. Trước hết, Na Tra 2 tận dụng triệt để lợi thế từ nền tảng thần thoại Trung Hoa, đưa câu chuyện quen thuộc vào một bối cảnh đương đại để tạo ra sự gần gũi với người xem. Nhân vật Na Tra trong phiên bản mới xô đổ quy tắc và định kiến, khẳng định: Ta là ai do bản thân ta định đoạt chứ không phụ thuộc vào quan niệm xung quanh. Thông điệp này đã chạm đến một “vấn đề thời đại” mà khán giả trẻ có thể dễ dàng tìm thấy tiếng nói chung. Công nghệ làm phim của Trung Quốc đã có bước tiến đáng kể. Na Tra 2 sử dụng hơn 1.900 cảnh quay kỹ xảo, với 800 máy tính hoạt động liên tục, tạo ra những khung hình mãn nhãn. “Đây không còn là một bộ phim hoạt hình đơn giản với hình ảnh kém trau chuốt mà đã đạt đến đẳng cấp quốc tế. Đạo diễn Sủi Cảo, vốn xuất thân là một chuyên gia y khoa, đã mang tư duy khoa học vào quá trình sản xuất phim, đảm bảo chất lượng hình ảnh đạt đến mức độ tỉ mỉ chưa từng có trong hoạt hình Trung Quốc”, nhà phê bình phim Cary Darling nhận xét trên hệ thống Rotten Tomatoes. Ngoài ra, thành công của bộ phim còn nhờ vào yếu tố bản sắc văn hóa và tinh thần dân tộc. Trung Quốc đang trong giai đoạn củng cố “niềm tự hào quốc gia” thông qua văn hóa, Na Tra 2 đã trở thành biểu tượng của sự trỗi dậy đó. Khán giả Trung Quốc không chỉ đến rạp để xem một bộ phim giải trí, họ còn xem đây là cách để ủng hộ điện ảnh nước nhà trước sự thống trị lâu năm của Hollywood. XU HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA HOẠT HÌNH Thành công của Na Tra 2 gần như đã chia miếng bánh thị phần phòng chiếu làm hai nửa, một bên là Trung Quốc, một bên là cả thế giới còn lại, bao gồm cả các ông lớn như Disney, Pixar hay Studio Ghibli. Một trong những xu hướng chính của hoạt hình hiện nay là kết hợp giữa công nghệ tiên tiến với cốt truyện mang tính địa phương. Thay vì chỉ đi theo phong cách hoạt hình phương Tây, nhiều nhà làm phim đã tìm cách khai thác những truyền thuyết, văn hóa bản địa để tạo ra sự khác biệt. Na Tra 2 không phải là bộ phim duy nhất thành công theo hướng này. Nhật Bản cũng đã làm điều tương tự với Thanh gươm diệt quỷ, một bộ phim hoạt hình mang tính sử thi về samurai nhưng lại chinh phục được khán giả toàn cầu. Một yếu tố quan trọng khác trong sự thành công của Na Tra 2 chính là cách tiếp cận thị trường. Trung Quốc đã khéo léo sử dụng cộng đồng người Hoa ở nước ngoài làm bệ phóng để đưa bộ phim vươn xa. Đây là chiến lược mà nhiều quốc gia có nền công nghiệp điện ảnh phát triển đang áp dụng. Trên mạng xã hội Trung Quốc, người dùng kêu gọi nhau ra rạp, và thậm chí xem phim nhiều lần. NHÌN LẠI HOẠT HÌNH VIỆT Hoạt hình Việt Nam vẫn chưa có một tác phẩm nào đủ sức bứt phá trên màn ảnh rộng. Dù gần đây có một số tín hiệu tích cực như Wolfoo Một bộ phim hoạt hình thuần Trung Quốc, không cần Hollywood hậu thuẫn, vẫn cán mốc hơn 1,7 tỷ USD doanh thu. Không chỉ là câu chuyện công nghệ làm phim, hàng nghìn nhân sự dồn sức lực, trí tuệ cho một bộ phim hoạt hình, Na Tra 2 gợi mở cho điện ảnh Việt ở khía cạnh đưa truyền thuyết dân gian lên màn ảnh rộng và chinh phục khán giả toàn cầu. Nhiều lễ hội truyền thống được bà con duy trì, phát huy và bảo tồn Na Tra 2 lập kỷ lục về doanh thu phòng vé toàn cầu khi vừa cán mốc 1,7 tỷ USD nNGUYỄN THẢO PHÓNG SỰ Nhìn từ hiện tượng doanh thu tỷ USD của Sự giống nhau giữa Sủi Cảo và Quentin Tarantino Việc tay ngang Sủi Cảo “ngang trời xuất thế” được cộng đồng điện ảnh so sánh với Quentin Tarantino. Cả hai đều là những đạo diễn tự học, không qua trường lớp chính quy, nhưng đã tạo nên những tác phẩm điện ảnh đột phá. Tarantino, từng làm việc tại cửa hàng cho thuê băng đĩa, đã ra mắt Những kẻ phản bội (Reservoir Dogs) tại LHP Sundance năm 1992, nhanh chóng thu hút sự chú ý của giới phê bình. Tương tự, Sủi Cảo, xuất thân từ gia đình có truyền thống y khoa, đã từ bỏ con đường bác sĩ để theo đuổi đam mê hoạt hình. Anh tự học và sản xuất phim ngắn Đánh một quả dưa hấu lớn năm 2009, giành hơn 30 giải thưởng trong và ngoài nước. Cả hai đạo diễn đều kiên trì theo đuổi phong cách riêng, không ngại thử nghiệm và phá vỡ các quy tắc truyền thống của điện ảnh. Tarantino nổi tiếng với cách kể chuyện phi tuyến tính và đối thoại sắc sảo trong các phim như Chuyện tào lao (Pulp Fiction) và Cô dâu báo thù (Kill Bill). Trong khi đó, Sủi Cảo đã tạo nên cơn sốt phòng vé với Na Tra: Ma đồng giáng thế (2019) và Na Tra: Ma đồng náo hải (2025), kết hợp yếu tố thần thoại với kỹ xảo hiện đại, đưa phim hoạt hình Trung Quốc lên tầm cao mới. Những chứng tích cổ vùng đất Vua voi Du khách tham quan, tìm hiểu các kỷ vật liên quan đến nghề săn voi
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==