12 QUỐC TẾ n Thứ Sáu n Ngày 21/2/2025 Nhiều chuyên gia cho rằng việc gửi lực lượng gìn giữ hòa bình châu Âu đến Ukraine có thể kéo căng lực lượng và làm suy yếu khả năng phòng thủ của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), và nhiệm vụ này vẫn cần sự hỗ trợ của Mỹ để có thể thành công. Dù Mỹ không cần triển khai bộ binh, nhưng các biện pháp răn đe như hệ thống tên lửa tầm trung và vũ khí hạt nhân của Mỹ vẫn sẽ rất quan trọng. “Tôi không chắc bất kỳ bảo đảm an ninh nào có thể đạt mức độ tin cậy 100% khi không có vai trò của Mỹ”, Mark Lyall Grant, cố vấn an ninh quốc gia của Anh thời chính quyền Donald Trump đầu tiên, nhận định. Các quan chức châu Âu cũng cho rằng chỉ có Mỹ mới có thể bảo vệ lực lượng gìn giữ hòa bình châu Âu và ngăn chặn Nga có những hành động quân sự với Ukraine trong tương lai. Tuần trước, Tổng thống Trump gây sốc cho châu Âu khi nhanh chóng sắp xếp cuộc gặp gỡ với Nga. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cũng gây sốc khi nói với các đồng minh châu Âu rằng “bất kỳ sự đảm bảo an ninh nào cũng phải được hỗ trợ bằng một châu Âu có năng lực và một lực lượng ngoài châu Âu”. Ông nói rõ rằng quân đội Mỹ sẽ không được điều động đến Ukraine. Tại cuộc họp khẩn cấp ở Paris ngày 17/2, các nhà lãnh đạo châu Âu chưa thể thống nhất về ý tưởng triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình đến Ukraine, dù một số nước châu Âu đã bắt đầu bàn về điều này từ năm ngoái, theo sáng kiến của Pháp. Triển khai một lực lượng như vậy có thể sẽ làm tăng nguy cơ đối đầu trực tiếp với Nga và kéo căng quân đội của các nước châu Âu, trong bối cảnh họ đã cạn kiệt kho vũ khí sau mấy năm cung cấp cho Ukraine và vốn quen với việc phụ thuộc rất nhiều vào sự hỗ trợ của Mỹ trong những nhiệm vụ lớn. Đầu tuần này, Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết ông sẵn sàng gửi quân đến Ukraine nhưng cũng cần có “sự hỗ trợ” của Mỹ. BÀI TOÁN QUÂN SỐ Các chuyên gia cảnh báo việc triển khai một lực lượng lớn của châu Âu đến Ukraine có thể làm suy yếu khả năng phòng thủ của NATO trước những mối đe dọa lớn. Cuộc xung đột ở Ukraine kết thúc sẽ giúp Nga nhanh chóng bổ sung vào kho vũ khí của họ. Một số người cũng nghi ngờ khả năng các nước châu Âu có thể nhanh chóng huy động đủ quân sẵn sàng chiến đấu, khi đang phải vật lộn để tăng cường năng lực sau nhiều thập kỷ tương đối hòa bình, nhất là khi phải bảo vệ hơn 2.000 km đường biên giới với Nga và Belarus. Claudia Major, một nhà phân tích cho nhóm chuyên gia SWP của Đức, nhận định, việc tập hợp một lực lượng gìn giữ hòa bình như vậy là điều khó khăn đối với châu Âu. Khi trả lời đài truyền hình Đức ARD ngày 17/2, bà ước tính một lực lượng như vậy sẽ cần 40.000150.000 người, chưa tính lực lượng Ukraine. Lực lượng gìn giữ hòa bình mà NATO điều đến Kosovo năm 1999 có 48.000 quân, có nhiệm vụ bảo vệ lãnh thổ rộng 11.000 km2. Ukraine có diện tích gấp gần 55 lần Kosovo. “Người châu Âu không có lực lượng này trừ khi họ làm suy yếu khả năng phòng thủ của chính họ hoặc khả năng phòng thủ như kế hoạch của vùng Baltic”, bà Major nói. “Đồng thời, họ thiếu các năng lực quan trọng trong các lĩnh vực trinh sát, phòng không hoặc khoá mục tiêu, và chỉ Mỹ mới có thể đáp ứng”, bà nói thêm. Một số chuyên gia ủng hộ việc để lực lượng Ukraine bảo vệ đường biên giới, trong khi vẫn duy trì biện pháp răn đe bên ngoài. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ không nói lực lượng gìn giữ hòa bình phải vào Ukraine, nhưng tuyên bố họ sẽ không được bảo vệ theo Điều 5 về phòng thủ chung trong Hiến chương NATO. Ngày 18/2, tại Riyadh, Ảrập Xêút, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov nói với báo chí rằng, sự hiện diện của bất kỳ quân đội nào từ các quốc gia thành viên NATO trong Ukraine là điều không thể chấp nhận được đối với Nga, bất kể họ mang quốc kỳ nào. Tuy nhiên, việc cung cấp biện pháp răn đe từ bên ngoài Ukraine có thể dẫn đến tình thế khó khăn khác đối với châu Âu, khi họ không có vũ khí tầm trung có thể tấn công từ xa vào các mục tiêu ở Nga trong trường hợp cần thiết. Châu Âu cũng không có kho vũ khí hạt nhân lớn như của Mỹ, để có thể bảo đảm năng lực răn đe trước một cường quốc vũ khí hạt nhân như Nga. THU LOAN (theo Reuters) Trước sức ép của Mỹ về việc phải bảo đảm sức mạnh quân sự để thực thi thỏa thuận hòa bình ở Ukraine trong tương lai, châu Âu dường như đang rơi vào thế khó. Lính Ukraine ở Donetsk, tháng 11/2024 ẢNH: REUTERS Tình báo Nga: Ukraine có thể làm gián đoạn nỗ lực đàm phán hòa bình Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga (SVR) cảnh báo, Ukraine có thể sẽ “bật đèn xanh” cho các cuộc tấn công nhằm vào phái bộ ngoại giao Nga tại châu Âu để làm gián đoạn nỗ lực đàm phán hòa bình. Ukraine “cực kỳ miễn cưỡng” đạt được bất kỳ thỏa thuận nào với Nga nếu điều này đòi hỏi “những nhượng bộ quá mức” từ Kiev, SVR nhận định hôm 19/2. “Một trong những lựa chọn mà Ukraine cân nhắc liên quan đến việc thực hiện một loạt cuộc tấn công nhằm vào phái bộ ngoại giao Nga tại các nước châu Âu”, SVR nhận định. Theo SVR, Đại sứ quán Nga tại Đức, các quốc gia vùng Baltic và Bắc Âu là những mục tiêu “có khả năng bị nhắm đến nhất”, vì sự hợp tác của những nước này với Nga trong hoạt động chống khủng bố “ở mức thấp nhất so với tất cả các quốc gia Liên minh châu Âu (EU)”. Mối quan hệ giữa các cơ quan an ninh Nga và đối tác của họ ở các quốc gia này về cơ bản đã bị “cắt đứt”. Hungary và Slovakia cũng có thể là mục tiêu, vì Kiev có thể muốn “làm mất uy tín” các quốc gia EU không ủng hộ cách tiếp cận đối đầu của Brussels với Mátxcơva, SVR cáo buộc. MINH HẠNH (theo RT) Châu Âu khó giữ hòa bình cho Ukraine nếu thiếu Mỹ Trước đó, ông Trump nói rằng Ukraine mới là bên gây ra cuộc xung đột với Nga từ năm 2022. Những phát biểu này gây lo lắng sâu sắc cho các đồng minh của Mỹ ở châu Âu, rằng cách tiếp cận của chính quyền Mỹ đương nhiệm nhằm giải quyết cuộc xung đột sẽ có lợi cho Mátxcơva. Chưa đầy 1 tháng sau khi nhậm chức, ông Trump đã làm đảo lộn chính sách của Mỹ về cuộc xung đột suốt 3 năm qua, chấm dứt chiến dịch cô lập Nga bằng cuộc điện đàm với Tổng thống Vladimir Putin và chỉ đạo tổ chức cuộc đàm phán giữa các quan chức cấp cao Mỹ và Nga tuần trước, trong khi Ukraine bị gạt ra. “Một nhà độc tài không qua bầu cử, ông Zelensky tốt hơn hết nên hành động nhanh, nếu không ông ấy sẽ không còn đất nước nào nữa”, ông Trump viết trên mạng xã hội. Đáp lại, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha tuyên bố không ai có thể ép buộc đất nước ông đầu hàng. “Chúng tôi sẽ bảo vệ quyền tồn tại của mình”, ông Sybiha viết trên mạng xã hội X. Nhiệm kỳ tổng thống 5 năm của ông Zelensky đáng lẽ kết thúc năm 2024, nhưng cuộc bầu cử tổng thống và quốc hội không thể diễn ra trong thời kỳ áp đặt thiết quân luật - bắt đầu từ tháng 2/2022. Ông Trump đăng những lời lẽ gay gắt trên sau khi ông Zelensky phát biểu rằng Tổng thống Mỹ đang sử dụng “thông tin sai lệch từ Nga” khi nói Ukraine “không bao giờ nên bắt đầu” cuộc xung đột. Ngày 19/2, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cảnh báo ông Zelensky không nên công kích ông Trump. “Việc ông Zelensky nghĩ rằng có thể thay đổi suy nghĩ của tổng thống bằng cách chỉ trích ông ấy trên truyền thông… Bất kỳ ai hiểu tổng thống đều biết đó là cách đối phó tồi tệ với chính quyền này”, ông Vance phát biểu tại Nhà Trắng. Ông Zelensky bác bỏ tuyên bố của ông Trump rằng tỷ lệ ủng hộ ông chỉ là 4%, cho rằng đó là thông tin sai lệch từ phía Nga và tuyên bố bất kỳ nỗ lực nào nhằm thay thế ông đều sẽ thất bại. “Chúng tôi có bằng chứng cho thấy những con số này đang được thảo luận giữa Mỹ và Nga. Nghĩa là Tổng thống Trump thật không may lại ở trong không gian của những thông tin sai lệch này”, ông Zelensky phát biểu trên truyền hình Ukraine. Một cuộc thăm dò do Viện Xã hội học quốc tế Kiev thực hiện vào đầu tháng 2 cho thấy 57% người Ukraine tin tưởng ông Zelensky. Sau những tuyên bố mới nhất của ông Trump, phát ngôn viên Liên Hợp Quốc Stephane Dujarric nói rằng ông Zelensky “đang tại nhiệm sau một cuộc bầu cử hợp lệ”. Khi được hỏi ai là bên khởi xướng cuộc xung đột, ông Dujarric nói rằng Nga là bên hành động trước. Thủ tướng Đức Olaf Scholz cho rằng việc ông Trump dán nhãn “độc tài” cho ông Zelensky là “sai lầm và nguy hiểm”, báo Đức Spiegel đưa tin. Một số thành viên đảng Cộng hòa trong Quốc hội Mỹ không đồng ý với tuyên bố của Trump rằng ông Zelensky là một nhà độc tài và Ukraine là bên gây ra cuộc xung đột với Nga. Tuy nhiên, họ tránh chỉ trích ông Trump trực tiếp. Lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune, một người trước nay ủng hộ Ukraine, nói rằng ông Trump cần có “dư địa” để dàn xếp một thỏa thuận hòa bình. THU LOAN (theo Reuters) Ông Trump dọa ông Zelensky Tổng thống Mỹ Donald Trump gọi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky là “độc tài”, cảnh báo rằng nhà lãnh đạo này phải hành động nhanh để đạt được hòa bình, nếu không sẽ có nguy cơ mất nước. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ẢNH: REUTERS
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==