Tiền Phong số 40

Nhòn ra thïë giúái Chuã nhêåt 9/2/2025 13 BAOÁ TIÏNÌ PHONG PHATÁ HAN H TÊTË CA à CACÁ NGAY TRONG TUÊNÌ Tònh tranå g mong manh cuaã cuönå giêyë yïu cêuì cacá nhaâ nghiïn cûuá sû ã dunå g tia X-ray 3D àïí mú ã no á ra nguöìn vui, tûâ êm nhaåc àïën thûác ùn vaâ khaám phaá xem nhûäng traãi nghiïåm vui thuá êëy xuêët phaát tûâ sûå phong phuá hay laâ khan hiïëm. Cuönå giêyë Oxford àûúcå Ferdinand IV, vua cuaã Naples vaâ Sicily, tùnå g vaoâ thï ë ky ã 19. Mûcå viïtë hiïnå ro ä hún trïn banã X-ray so vúiá cacá cuönå giêyë khacá , cho thêyë no á àûúcå viïtë bùnç g loaiå mûcå àùcå hún. Öng Richard Ovenden, ngûúiâ àûná g àêuì thû viïnå Bodleian, cho biïtë : “Àêy laâ khoanã h khùcæ phi thûúnâ g trong lõch sûã khi cacá thu ã thû, nhaâ khoa hocå mayá tñnh vaâ hocå gia ã thúiâ ky â cö í àiïní àang húpå tacá àï í khamá pha á àiïuì chûa tûnâ g thêyë . Nhûnä g bûúcá tiïnë àaná g kinh ngacå vï ì mùtå hònh anã h va â AI àang cho phepá chuná g ta nhòn vaoâ bïn trong cacá cuönå giêyë àa ä khöng àûúcå àocå trong gênì 2.000 nùm”. n taiå Bùæc Myä vaâ têët caã caác vuâng tröìng hoa bia chñnh àïìu têåp trung vaâo caác giöëng múái àïí thay àöíi hûúng võ vaâ muâi thúm, cuäng nhû tòm ra giöëng thñch nghi töët hún vúái àiïìu kiïån khñ hêåu dêìn thay àöíi. Caác giöëng múái naây àang àûúåc caác nhaâ saãn xuêët bia thuã cöng, bia àùæng vaâ bia ale ûa chuöång. “Noá àaä thuác àêíy rêët nhiïìu phong traâo bia thuã cöng vaâ àöåc lêåp úã Myä”, öng noái. Tuy nhiïn, öng Skypeck cho biïtë , àï í phatá triïní mötå giönë g hoa bia múiá hoanâ toanâ vaâ àûa no á vaoâ sanã xuêtë co á thï í mêtë túiá 10 nùm. “Cacá nha â sanã xuêtë bia cunä g co á nhûnä g cacá h tiïpë cênå khacá nhau. Úà My,ä ho å hiïmë khi chó sû ã dunå g mötå loaiå hoa bia duy nhêtë trong bia, ho å thûúnâ g sû ã dunå g nhiïuì hûúng võ vaâ muiâ thúm khacá nhau àïí taoå ra chêtë riïng maâ banå thêyë trong cacá loaiå bia thuã cöng. Mùtå khacá , cacá nha â sanã xuêtë bia truyïnì thönë g cuaã Àûcá coá xu hûúná g baoã thu ã hún va â se ä khöng muönë apá dunå g cacá giönë g múiá vò ho å khöng muönë thay àöií àùcå tñnh bia cuaã ho”å . Öng Christian Ettinger, nhaâ saná g lêpå nhaâ mayá Hopworks Urban Brewery úã Portland (My)ä cho biïtë , nhûnä g loaiå bia thöng thûúnâ g cuaã ho å co á thï í chûaá tû â hai àïnë nùm loaiå hoa bia khacá nhau, àiïuì nayâ giupá cacá nha â sanã xuêtë co á thï í àiïuì chónh cöng thûcá nïuë sanã lûúnå g thay àöií . “Viïcå lûaå chonå hoa bia vaâ dû å àoaná rêtë kho á khùn va â àoiâ hoiã banå phaiã tñnh toaná tûnâ g yïuë tö,ë àiïuì chónh cöng thûcá vaâ xem xetá töní g sanã lûúnå g”. Öng Ettinger cho biïtë , tònh tranå g thiïuë nûúcá la â mötå trong nhûnä g nguyïn nhên chñnh dênî àïnë nùng suêtë thêpë ú ã My,ä khiïnë gia á hoa bia tùng cao. “Bia àaä la â loaiå àö ì uönë g co á cönì phö í biïnë nhêtë trong 9.000 nùm qua, mötå phênì nhú â gia á ca ã phaiã chùng cuaã no.á La â ngûúiâ trönì g trotå , chuná g töi coá tracá h nhiïmå àamã baoã rùnç g bia tiïpë tucå dï î tiïpë cênå ”. Cho du â ngûúiâ tiïu dunâ g co á chêpë nhênå cacá hûúng võ àa danå g hún, hay giûä trung thanâ h vúiá cacá loaiå bia quen thuöcå , “no á khöng phaiã ngayâ tênå thï”ë , öng Trnka cho biïtë . “Chuná g ta vênî co á thï í sanã xuêtë bia”. n Öng àaánh giaá nhû thïë naâo vïì phaát biïíu gêìn àêy cuãa öng Trump, rùçng Myä seä tiïëp quaãn Daãi Gaza vaâ biïën núi naây thaânh “Riviera cuãa Trung Àöng”? Töi cho rùnç g ào á la â àï ì xuêtë rêtë khöng bònh thûúnâ g. Xûa nay chûa ai àûa ra àïì xuêtë nhû vêyå , kï í ca ã nhûnä g töní g thönë g My ä rêtë quyïtë liïtå trong quan hïå quöcë tï.ë Dûúnâ g nhû chó coá öng Trump múiá nghô rùnç g àêtë cuaã ngûúiâ khacá la â àêtë cuaã mònh; quyïnì cuaã ngûúiâ khacá la â quyïnì cuaã mònh. Khöng ai àûúcå lamâ nhû thïë trong quan hïå quöcë tï ë ca.ã Ngûúiâ Palestine coá quyïnì cuaã ho;å ào á la â àêtë cuaã ho,å la â nha â nûúcá cuaã ho,å du â thûcå tï ë ho å chûa co á nha â nûúcá vò nhûnä g maná h khoeá chñnh trõ. Ai coá quyïnì àêyí ho å sang Jordan, sang Ai Cêpå àï í Myä vaoâ ào á xêy dûnå g? Ào á la â viïcå chiïmë àêtë vö cú á vaâ khöng bònh thûúnâ g. Àïnë nay töi chó thêyë möiî Israel unã g hö,å vò àiïuì ào á co á lúiå cho ho.å Trûúcá àêy Israel àaä chiïmë Daiã Gaza nhûng khöng giûä àûúcå , ma â àïnë nùm 2005 phaiã tra ã laiå , àïnë nùm 2007 Hamas trúã thanâ h lûcå lûúnå g quanã ly á vunâ g àêtë nayâ . Khöng giûä àûúcå ma â “baná ” cho bïn khacá thò ào á la â àiïuì khöng thïí chêpë nhênå àûúcå trong quan hïå quöcë tï.ë Hún ai hïtë trïn thïë giúiá nayâ My ä la â nûúcá luön àï ì cao nhên quyïnì . Nhên quyïnì bao gömì ca ã quyïnì thú â cuná g bö ë me,å thú â cuná g tö í tiïn, quyïnì höiì hûúng, quyïnì àûúcå sönë g trïn manã h àêtë cuaã mònh… Giúâ öng Trump baoã àûa hïtë ngûúiâ Palestine sang Ai Cêpå va â Jordan àïí xêy dûnå g laiå , xêy àö thõ, xêy nhaâ múiá . Öng êyë baoã sau nayâ ngûúiâ Palestine seä àûúcå trú ã laiå . Nhûng ào á chó la â lúiâ noiá hiïnå taiå , viïcå co á thûcå hiïnå àiïuì ào á hay khöng seä conâ la â cêu chuyïnå daiâ . Sau nayâ khi öng Trump kïtë thucá nhiïmå ky,â Thu ã tûúná g Israel Benjamin Netanyahu cunä g vêyå , thò ai baoã àamã nhûnä g quyïnì ào á cho ngûúiâ Palestine? Israel khöng àuã sûác giûä Daãi Gaza laåi múâi Myä vaâo àïí xêy dûång, sau naây Myä coá thïí taåo nïn nhûäng cùn nhaâ, cùn höå àùæt àoã, ngûúâi Palestine naâo àuã tiïìn vaâo àoá úã? Cû dên úã àoá seä laâ nhûäng ngûúâi giaâu coá tûâ nhiïìu núi khaác àïën àoá mua àêët, mua nhaâ. Àêy laâ vêën àïì nhên chuãng hoåc, khi möåt dên töåc bõ xoaá söí khoãi maãnh àêët cuãa hoå. Israel àaä chó àaåo quên àöåi chuêín bõ múã àûúâng thoaát àïí ngûúâi Palestine ra ài. Theo öng, kïë hoaåch cuãa öng Trump coá thûåc sûå diïîn ra khöng? Ho å muönë lamâ gò thò trûúcá tiïn phaiã àêyí ngûúiâ Palestine ài. Nhûng àïí tra ã lúiâ cêu hoiã nayâ , töi noiá luön rùnç g kï ë hoacå h cuaã ho å khöng bao giú â thanâ h cöng. Töi àaä thêyë Thu ã tûúná g Palestine Mohammad Mustafa vaâ Töní g thönë g Palestine Mahmoud Abbas tuyïn böë ngûúiâ Palestine khöng rúiâ bo ã mötå têcë àêtë cuaã ho å ú ã Bú â Têy va â Daiã Gaza, trûâ khu àöng cuaã Zerusalem núi Israel àang chiïmë . Töi ûúcá tñnh hiïnå conâ khoanã g 1,4 triïuå ngûúiâ Palestine úã Daiã Gaza. Àïí àêyí hïtë ho å ra khoiã vunâ g àêtë ào á khöng phaiã chuyïnå dï.î Nïuë àêyí têtë ca ã ho å ài àï í ngûúiâ My ä xêy dûnå g, biïnë núi ào á thanâ h “Riviera cuaã Trung Àöng” thò seä co á hanâ g chucå nghòn, thêmå chñ hanâ g trùm nganâ ngûúiâ Palestine nûaä thiïtå manå g. Töi àa ä àïnë Daiã Gaza hún mötå lênì . Töi rêtë hiïuí y á chñ cuaã ngûúiâ Palestine nhû thïë naoâ . Ho å sùné sanâ g hy sinh nhûnä g àûaá con cuaã mònh, sùné sanâ g chia tay böë me å àï í ra chiïnë trûúnâ g baoã vï å àêtë nûúcá . Lonâ g yïu nûúcá cuaã ho å rêtë lúná . Töi tin rùnç g tham vonå g cuaã öng Trump seä khöng bao giú â thanâ h hiïnå thûcå . NHÛNÄ G BAI HOÅC KHÖNG THÏÍ QUÏN Àïën nay chuáng ta àaä thêëy sûå phaãn àöëi cuãa ngûúâi Palestine vaâ thïë giúái AÃ-rêåp vïì kïë hoaåch maâ öng Trump àûa ra. Theo öng, tònh hònh hiïån nay coá thïí dêîn àïën nhûäng hêåu quaã gò? Caiá gò tûúng àöië tötë conâ àûúcå bïn nayâ bïn kia unã g hö,å nhûng khöng bònh thûúnâ g thò khöng ai unã g hö.å Àï ì xuêtë cuaã öng Trump àïnë nay khöng àûúcå ai unã g hö,å trû â Israel, trong khi mötå sö ë nûúcá Têy Êu àang nghiïng nga.ã Chuná g ta thêyë Liïn àoanâ cacá nûúcá A-à rêpå , Liïn minh chêu Êu, Höiå àönì g Húpå tacá Vunâ g Võnh, Töí chûcá húpå tacá Höiì giaoá , chêu Phi, Nga, Trung Quöcë … àa ä lïn tiïnë g phanã àöië . Ú Ã My,ä àanã g Dên chuã khöng àönì g tònh, trong àanã g Cönå g hoa â khöng phaiã têtë ca ã unã g hö,å du â co á ngûúiâ e de â chûa lïn tiïnë g. Töi nghô kïë hoaåch naây khöng coá tûúng lai, khöng thïí thûåc thi àûúåc. Khöng chó vúái Daãi Gaza, öng Trump cuäng tûâng tuyïn böë seä giaânh lêëy Greenland, lêëy laåi kïnh àaâo Panama hay saáp nhêåp Canada thaânh 1 bang cuãa Myä. Öng êëy cûá noái thïë chûá thûåc thi hay khöng laâ chuyïån khaác. Vúiá Trung Àöng, töi àaä ú ã ào á mûúiâ mêyë nùm nïn hiïuí rùnç g ho å se ä khöng bao giúâ chêpë nhênå àiïuì ào.á Nïuë ngûúiâ My ä muönë lamâ chuyïnå gò lúná ú ã Trung Àöng, hoå khöng nïn quïn hònh anã h xacá lñnh Myä bõ keoá lï trïn àûúnâ g phö ë Mogadishu cuaã Somalia. Hoå cunä g khöng nïn quïn chuyïnå Àaiå sû á quaná cuaã My ä ú ã Tehran bõ cacá thanh niïn Iran bao vêy vaâ nemá bom xùng nùm 1979, dênî àïnë viïcå 50 ngûúiâ My ä lamâ viïcå trong Àaiå sû á quaná bõ giam lonã g suötë 444 ngayâ . Afghanistan cunä g la â mötå baiâ hocå lúná . My ä taoå ra Taliban àïí chönë g Liïn Xö, nhûng sau nayâ khöng ai chönë g My ä manå h nhû Taliban. Cuöië cunâ g chñnh quyïnì Töní g thönë g Joe Biden trûúcá àêy phaiã thûcå hiïnå chiïnë dõch rutá quên khoiã Afghanistan trong hönî loanå . Têtë ca ã nhûnä g baiâ hocå ào á vênî conâ noná g höií cho àïnë bêy giú.â Öng nhêån xeát nhû thïë naâo vïì nhûäng ngaây àêìu tiïn cuãa chñnh quyïìn Trump? Tû â ngayâ 20/1 àïnë nay chûa nhiïuì thúiâ gian, nhûng chuná g ta thêyë tñnh öng Trump vênî böcë àönì g va â kho á àoaná . Co á ve ã öng êyë tû å tin hún sau khi gianâ h chiïnë thùnæ g lúná trong cuöcå bêuì cû ã vaoâ thaná g 11 nùm ngoaiá . Sú å rùnç g nïuë vênë àïì Daiã Gaza, quan hïå vúiá chêu Êu, vúiá Trung Quöcë , Mexico, Canada… cûá cùng thùnè g nhû thï,ë My ä seä rúi vaoâ canã h “mötå mònh mötå ngûaå ”, khöng conâ àönì g minh nûaä va â mötå mònh chönë g laiå thï ë giúiá . Tû å tin qua á mûcá co á thï í khöng quay laiå àûúcå . Àoá la â àiïuì ma â nhiïuì ngûúiâ àa ä dû å àoaná . Töi cho rùnç g chûnâ g naoâ My ä vênî cû á can thiïpå sêu vaoâ Trung Àöng, vênî cû á mötå mûcå unã g hö å Israel vaâ bo ã rúi quyïnì lúiå , lúiå ñch dên töcå cuaã ngûúiâ Palestine vaâ thï ë giúiá A-à rêpå thò Trung Àöng khöng bao giúâ co á hoaâ bònh. Trung Àöng chó co á thï í co á hoa â bònh khi naoâ giaiã phapá hai nha â nûúcá àûúcå thûcå hiïnå . Àï í thûcå hiïnå àûúcå giaiã phapá ào á cênì sû å cöng bùnç g, xêy dûnå g va â thiïnå chñ. Caãm ún öng. YÁ tûúãng cuãa Töíng thöëng Myä coá thïí gêy bêët öín úã Trung Àöng Canã h tûúnå g hoang tanâ ú ã Daiã Gaza sau caã nùm trúiâ xung àötå Anh: AP à Àoá laâ nhêån àõnh cuãa chuyïn gia bònh luêån quöëc tïë Phaåm Phuá Phuác, ngûúâi tûâng coá nhiïìu nùm cöng taác úã Trung Àöng vaâ àaä àïën Daãi Gaza, trong cuöåc trao àöíi vúái phoáng viïn Tiïìn Phong vïì tuyïn böë gêìn àêy cuãa Töíng thöëng Donald Trump rùçng Myä seä “tiïëp quaãn” Daãi Gaza. [ THU LOAN ] (thûåc hiïån)

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==