LỪA ĐẢO, TRỐN THUẾ Mạng xã hội và cộng đồng tiền mã hóa Việt Nam xôn xao trước thông tin Công an TP Hà Nội khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam đối với ông Nguyễn Hòa Bình (44 tuổi, Shark Bình) và 9 người khác về 2 tội: Lừa đảo chiếm đoạt tài sản và vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng. Shark Nguyễn Hòa Bình - Chủ tịch Tập đoàn NextTech là gương mặt quen thuộc chương trình Shark Tank Việt Nam. Theo cơ quan công an, từ tháng 8 đến 12/2021, ông Bình cùng cộng sự phát triển và quảng bá dự án “đồng tiền số AntEx”, kêu gọi đầu tư thông qua việc lập Quỹ “Next100 Blockchain” với cam kết rót 50 triệu USD vào các dự án công nghệ. Vụ việc xoay quanh dự án tiền mã hóa AntEx từng “làm mưa làm gió” khi thị trường crypto (tiền kỹ thuật số-PV) tăng trưởng mạnh năm 2021. Khi đó, ông Bình công bố đầu tư 2,5 triệu USD vào dự án blockchain AntEx thông qua quỹ Next100 Blockchain và được giới thiệu trên trang của dự án là “cố vấn chiến lược”. AntEx được giới thiệu như hệ sinh thái tài chính phi tập trung (DeFi) với tham vọng phát triển stablecoin VNDT (một loại tiền kỹ thuật số ổn định-PV) neo theo Việt Nam đồng. Tuy nhiên, chỉ sau một thời gian ngắn, token (mã hoá -PV) AntEx rơi tự do, mất đến 99% giá trị. Trang thông tin và các kênh truyền thông chính thức của dự án lần lượt biến mất. Dưới ánh hào quang chương trình Shark Tank Việt Nam, Shark Thủy - ông Nguyễn Ngọc Thủy từng được ngưỡng mộ như một hình mẫu doanh nhân khởi nghiệp thành công. Tuy nhiên, năm 2024, ông Thủy bị khởi tố và bắt tạm giam để điều tra về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Theo kết quả điều tra, từ năm 2015 đến 2023, ông Thủy bị cáo buộc đã sử dụng pháp nhân Cty Egame để thực hiện thủ đoạn bán “cổ phần ma” nhằm huy động vốn từ nhà đầu tư. Ông Thuỷ cũng được cho đổi bất động sản để lấy cổ phần, vay mượn nhà đầu tư và thế chấp cổ phần phát hành khống. Bên cạnh cáo buộc lừa đảo, chuỗi trung tâm Anh ngữ Apax Leaders (một phần trong hệ sinh thái kinh doanh của ông Thủy) bị tố ngừng hoàn trả học phí, đóng cửa đột ngột hoặc không đảm bảo chất lượng đào tạo như đã cam kết. Một vụ việc khác cũng gây chấn động trong cộng đồng startup (khởi nghiệp) và giới đầu tư là ông Phạm Văn Tam, thường được biết đến với biệt danh Shark Tam, nguyên Chủ tịch HĐQT Cty Cổ phần Tập đoàn Asanzo bị cáo buộc trốn thuế. Vào tháng 6/2024, Cơ quan Cảnh sát điều tra TPHCM khởi tố ông Tam về tội trốn thuế. Cụ thể, ông bị cáo buộc chỉ đạo cấp dưới ký kết hợp đồng nguyên tắc với các công ty liên kết nhằm khai khống doanh thu, không xuất hoá đơn, để ngoài sổ sách về doanh thu bán hàng của Asanzo, nhằm mục đích trốn thuế phải nộp. Số thuế được xác định trốn gần 15,8 tỷ đồng. Tại phiên tòa sơ thẩm diễn ra vào ngày 17/9/2025, ông Tam bị tuyên án 4 năm 6 tháng tù cho tội buôn lậu, cùng mức phạt hành chính 2 tỷ đồng cho hành vi trốn thuế; bị phạt bổ sung phương án tài chính khoảng 100 triệu đồng. Hội đồng xét xử xác định ông đã chỉ đạo nhập linh kiện, sau đó “gia công lắp ráp” sản phẩm điều hòa tại Việt Nam với tem Asanzo, tuy nhiên khai báo xuất xứ, khai thuế không trung thực. CẦN THAM VẤN PHÁP LÝ Từng là gương mặt truyền cảm hứng của Shark Tank Việt Nam suốt ba mùa, ông Phạm Thanh Hưng (Shark Hưng) - Phó Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Cen Group - được nhiều bạn trẻ khởi nghiệp ngưỡng mộ bởi triết lý “muốn làm chủ phải tinh khôn”. Tên tuổi và uy tín của ông khiến nhiều thương hiệu, sự kiện khởi nghiệp mời hợp tác, coi đó là bảo chứng cho niềm tin. Tuy nhiên, sau đó Shark Hưng vướng lùm xùm liên quan Cty Cổ phần Công nghệ Internet BBI Việt Nam. Đây là đơn vị phát triển ứng dụng BBI Mall - mô hình quảng bá với khả năng “hoàn tiền 100%”, lợi nhuận 200%/năm, bị cho là hoạt động theo kiểu đa cấp huy động vốn. Shark Hưng từng tham dự nhiều sự kiện của công ty, xuất hiện với vai trò “cố vấn cấp cao” và “nhà đầu tư thiên thần”. Sau khi dư luận phản ánh, BBI Việt Nam thừa nhận có yếu tố chưa phù hợp pháp luật, còn Shark Hưng cho biết đã thoái vốn. Dù vậy, nhà đầu tư tố cáo bị chiếm đoạt hàng tỷ đồng, nói rằng họ tham gia vì tin vào hình ảnh và uy tín của “Shark Hưng”. Một “cá mập” quen thuộc khác là bà Đỗ Thị Kim Liên - Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn AquaOne, thường được gọi là Shark Liên gây ấn tượng với hình ảnh nữ doanh nhân truyền cảm hứng và dự án vì cộng đồng. Tuy nhiên, sau đó, bà liên tục đối mặt với nhiều lùm xùm, đáng chú ý nhất là dự án Nhà máy nước mặt Sông Đuống. Khi nhà máy vận hành, mức giá nước được phê duyệt cao gấp đôi giá nước sông Đà, khiến dư luận phản ứng mạnh. Trước đó, năm 2017, doanh nhân Hoàng Khải - Chủ tịch Tập đoàn Khải Silk xuất hiện trên Shark Tank Việt Nam mùa đầu tiên với hình ảnh nhà đầu tư lịch lãm, sở hữu thương hiệu khăn tơ lụa cao cấp Khaisilk “Made in Vietnam”. Nhưng không lâu sau, “đế chế” này sụp đổ khi cơ quan chức năng phát hiện sản phẩm Khaisilk bán lụa Trung Quốc nhưng gắn mác “Made in Việt Nam”. Bộ Công Thương kết luận Cty Khải Đức - nòng cốt trong hệ sinh thái Khải Silk có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự về buôn bán hàng giả, sai phạm ghi nhãn và che giấu thông tin với người tiêu dùng. Hồ sơ vụ việc được chuyển cơ quan điều tra xử lý. Và cái tên Khaisilk trở thành ví dụ điển hình mỗi khi nhắc đến bài học về đạo đức kinh doanh và nguồn gốc hàng hóa. Trao đổi với Tiền Phong, TS Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Nghiên cứu và Quản lý kinh tế Trung ương bày tỏ tiếc nuối khi nhiều doanh nhân vướng sai lầm, rơi vào lao lý, đối mặt trừng phạt pháp luật. Theo ông Doanh, giai đoạn chuyển đổi hiện nay cần sự hợp tác giữa hiệp hội, cơ quan nhà nước đưa ra giải pháp nhằm giúp doanh nghiệp kinh doanh đúng pháp luật. Ông Doanh cho rằng, hiện pháp luật còn tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn, đôi khi đúng với luật này nhưng sai với luật khác. Vì vậy, ông khuyến nghị, doanh nghiệp cần có sự tham vấn pháp lý (như luật sư, công ty luật), nhằm giảm thiểu nguy cơ sai sót, tránh việc vi phạm pháp luật. Trường hợp, pháp luật chồng chéo, doanh nghiệp cần tham vấn ý kiến cơ quan chức năng rõ ràng trước khi thực hiện. LƯU TRINH - NGỌC LINH Từng là biểu tượng truyền cảm hứng, khát vọng làm giàu, các Shark bước ra từ chương trình Shark Tank Việt Nam góp phần thổi bùng phong trào khởi nghiệp. Nhưng phía sau ánh đèn sân khấu, “cá mập” vướng lùm xùm, tranh cãi, thậm chí rơi vào lao lý. Những cú trượt dài của “cá mập” Cơ quan công an làm việc với ông Nguyễn Hòa Bình, Chủ tịch Tập đoàn NextTech ẢNH: CÔNG AN HÀ NỘI Shark Thủy (Nguyễn Ngọc Thủy) bị khởi tố và bắt tạm giam để điều tra tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản 11 n Thứ Sáu n Ngày 17/10/2025 PHÁP LUẬT GS.TS Ngô Thắng Lợi (Giảng viên cao cấp, ĐH Kinh tế Quốc dân), cho rằng việc giữ chữ tín trong kinh doanh không thể bằng cảm xúc (một dạng dùng cảm xúc dẫn dắt để rồi “lùa gà”-PV). Trong quá trình giảng dạy, giảng viên thường lồng ghép việc chữ tín trong kinh doanh thông qua ví dụ trực quan, sinh động. Đơn cử, việc sinh viên mua tài liệu học tập cần mua giáo trình chuẩn, không sử dụng tài liệu in lậu là biểu hiện của việc giữ chữ tín trong kinh doanh. NGHIÊM HUÊ Trao đổi với Tiền Phong, TS. Ngô Ngọc Diễm (Công ty Luật ThinkSmart), nhận định: Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản là một tội phạm cổ điển, nhưng hành vi trong vụ AntEx (vụ Shark Nguyễn Hòa Bình) lại là dạng phi truyền thống. Đối tượng không dùng giấy tờ giả, mà xây dựng cả một ‘thế giới ảo”, tạo ra mô hình kinh doanh tưởng như hợp pháp để che giấu ý đồ chiếm đoạt. Theo ông Diễm, điểm khó nhất của cơ quan điều tra trong các vụ tiền số nằm ở việc chứng minh ý chí chủ quan, tức “dấu vết tinh thần” của hành vi lừa đảo. Bởi hầu hết giao dịch blockchain đều có vẻ hợp pháp nếu chỉ nhìn từ bề mặt kỹ thuật. Một đặc điểm đặc biệt của vụ án này là tất cả giao dịch đều nằm trên blockchain, nơi được coi là minh bạch tuyệt đối nhưng lại ẩn danh tuyệt đối. “Về mặt chứng cứ, chuỗi giao dịch hiện nay trên nền tảng blockchain là bất biến, không thể sửa, không thể xóa. Nó giúp truy vết lượng tiền di chuyển chính xác từng giây. Nhưng mặt khác, việc ẩn danh ví điện tử, chuyển đổi tiền số sang tiền pháp định qua sàn nước ngoài, hay giao dịch bằng công cụ khác lại khiến quá trình điều tra trở nên cực kỳ phức tạp. Muốn gắn được danh tính pháp lý của bị can với địa chỉ ví, phải có hợp tác quốc tế và năng lực công nghệ cao”, chuyên gia luật Ngô Ngọc Diễm phân tích. Chuyên gia luật nhận định vụ Shark Bình
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==