12 n Thứ Ba n Ngày 14/10/2025 QUỐC TẾ Văn phòng của Tổng thống Andry Rajoelina không cung cấp thông tin chi tiết về những người đứng sau âm mưu, và vẫn chưa có dấu hiệu bạo lực nào rõ ràng trên đường phố cho đến ngày 12/10, dù binh lính hiện diện dày đặc. Đại tá Michael Randrianirina, chỉ huy đơn vị tinh nhuệ CAPSAT, phủ nhận sẽ có đảo chính, nhưng đơn vị này tuyên bố đã kiểm soát toàn bộ lực lượng vũ trang của Madagascar và bổ nhiệm tướng Demosthene Pikulas làm lãnh đạo mới của quân đội. “Chúng tôi đáp lại lời kêu gọi của nhân dân”, ông Randrianirina phát biểu với các phóng viên. Madagascar chấn động trong làn sóng biểu tình suốt 3 tuần qua, từ khi nổ ra phong trào biểu tình do nhóm có tên “Gen Z Madagascar” khởi xướng. Hiện chưa rõ Tổng thống Rajoelina đang ở đâu. Văn phòng của ông cho biết, tổng thống “muốn thông báo với quốc dân và cộng đồng quốc tế rằng một âm mưu chiếm đoạt quyền lực bất hợp pháp bằng vũ lực đã được khởi động”. Tuyên bố “lên án mạnh mẽ âm mưu gây bất ổn và kêu gọi toàn dân đoàn kết bảo vệ trật tự hiến pháp và chủ quyền quốc gia”. CAPSAT chính là đơn vị đã đóng vai trò trung tâm trong cuộc đảo chính năm 2009, đưa ông Rajoelina lên nắm quyền lần đầu tiên trong chính phủ lâm thời. Bước ngoặt của phong trào biểu tình xuất hiện hôm 11/10, khi các thành viên CAPSAT tham gia phong trào phản đối chính phủ và kêu gọi Tổng thống Rajoelina cùng các quan chức cấp cao từ chức. Các thành viên của lực lượng này đã đụng độ và đấu súng với lực lượng an ninh khi họ trấn áp người biểu tình, khiến một binh sĩ thiệt mạng. Phát biểu trước đám đông từ xe bọc thép, đại tá Randrianirina tuyên bố: “Tổng thống Rajoelina, Thủ tướng mới, Bộ trưởng Hiến binh và Tư lệnh lực lượng hiến binh - tất cả phải rời bỏ quyền lực. Thế thôi”. Khi được hỏi đây có phải là đảo chính không, ông trả lời: “Tôi chưa biết”. Madagascar, đảo quốc rộng lớn với 31 triệu dân nằm ngoài khơi phía đông châu Phi, đã nhiều lần xảy ra đảo chính và khủng hoảng chính trị kể từ khi giành độc lập từ Pháp năm 1960. Tổng thống Rajoelina, 51 tuổi, lãnh đạo chính phủ lâm thời sau cuộc đảo chính năm 2009, buộc cựu Tổng thống Marc Ravalomanana phải lưu vong. Ông Rajoelina được bầu làm tổng thống năm 2018 và tái đắc cử năm 2023, trong cuộc bầu cử bị phe đối lập tẩy chay. Ngay sau khi tuyên bố của Tổng thống Rajoelina được đưa ra, Đại sứ quán Mỹ tại Madagascar khuyến cáo công dân Mỹ “ở yên trong nhà” do tình hình “biến động mạnh và khó lường”. Liên minh châu Phi (AU) kêu gọi tất cả các bên “giữ bình tĩnh và kiềm chế”. Làn sóng biểu tình do giới trẻ khởi xướng bùng lên từ tháng trước, xuất phát từ bất mãn vì tình trạng mất điện và thiếu nước, sau đó nhanh chóng biến thành làn sóng phản đối lớn hơn nhằm vào chính phủ và cá nhân Tổng thống Rajoelina. Người biểu tình nêu ra hàng loạt vấn đề, bao gồm nghèo đói, chi phí sinh hoạt cao, cơ hội học đại học hạn chế, tình trạng tham nhũng và biển thủ công quỹ của quan chức chính phủ và người thân của họ. Tổng thống Rajoelina đã cố xoa dịu dư luận bằng việc cách chức toàn bộ nội các hôm 29/9, bao gồm thủ tướng, nhưng làn sóng biểu tình vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. BÌNH GIANG (theo AP) Tổng thống Madagascar tuyên bố đang có âm mưu đảo chính ở quốc gia thuộc Ấn Độ Dương này, sau khi các thành viên của đơn vị quân đội tinh nhuệ tham gia phong trào biểu tình của Gen Z đòi ông từ chức. Phát biểu trước hàng nghìn người dân tụ tập tại Quảng trường Con tin ở Tel Aviv, quân đội Israel cho biết đã tiếp nhận bảy trong số 20 con tin còn sống sau khi họ được Hội Chữ thập đỏ đưa ra khỏi Dải Gaza. “Tôi rất phấn khích. Tôi tràn đầy hạnh phúc. Thật khó để tưởng tượng cảm giác của tôi lúc này. Tôi đã không ngủ suốt đêm”, Viki Cohen - mẹ của con tin Nimrod Cohen - chia sẻ khi bà đến Reim, một doanh trại quân sự của Israel, nơi tiếp nhận các con tin. 13 con tin còn sống còn lại, cùng với thi thể của 26 con tin đã thiệt mạng dự kiến được Hamas trao trả ngày 13/10. Đổi lại, Israel sẽ trả tự do cho gần 2.000 người Palestine bị giam giữ và tù nhân đã bị kết án. Tại các nhà tù của Israel, 1.966 người bị giam giữ đã lên xe buýt và hầu hết được thả tại Bệnh viện Nasser ở Dải Gaza. Việc trả tự do là một trong những phần quan trọng nhất, là giai đoạn đầu tiên của thỏa thuận ngừng bắn được ký kết vào tuần trước. Hai năm xung đột đã biến Dải Gaza trở thành đống đổ nát và gây ra một thảm họa nhân đạo trên quy mô lớn. Xung đột cũng đã định hình lại Trung Đông thông qua các cuộc xung đột của Israel với Iran, Hezbollah ở Li-băng và Houthi ở Yemen. Tiến trình hướng tới một nền hòa bình lâu dài hiện phụ thuộc vào các cam kết toàn cầu, có thể được thông qua tại hội nghị thượng đỉnh vào cuối ngày 13/10 với sự tham gia của hơn 20 nhà lãnh đạo thế giới, trong đó có Tổng thống Trump, tại khu nghỉ dưỡng Sharm el-Sheikh của Ai Cập. Ngày 13/10, Hamas cam kết tuân thủ các điều khoản và thời hạn của thỏa thuận, tùy thuộc vào việc Israel có tuân thủ hay không. Hamas tuyên bố, Israel đã đồng ý ngừng bắn và thỏa thuận trao đổi sau khi không thể giải thoát các con tin thông qua cuộc tấn công quân sự. MINH HẠNH (theo Reuters) Hàng nghìn người tụ tập tại Quảng trường Con tin ở Tel Aviv ẢNH: REUTERS Hamas hôm qua trao trả một số con tin cho Israel, một bước đi quan trọng trong việc chấm dứt hai năm xung đột tàn khốc ở Dải Gaza và là một phần của thỏa thuận ngừng bắn do Tổng thống Mỹ Donald Trump thúc đẩy. Madagascar báo động đảo chính giữa làn sóng biểu tình kiểu Nepal Binh lính Madagascar trên đường phố ngày 12/10 ẢNH: AP Theo số liệu được Cục Hải quan quốc gia Trung Quốc công bố hôm 13/10, xuất khẩu của nước này trong tháng 9 tăng 8,3% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn nhiều so với mức dự báo 6,6% mà các nhà kinh tế học đưa ra trong khảo sát do Bloomberg thực hiện. “Xuất khẩu của Trung Quốc vẫn tốt bất kể chính sách thuế quan của Mỹ, nhờ thị trường xuất khẩu đa dạng và năng lực cạnh tranh mạnh mẽ. Tác động hạn chế từ thuế quan của Mỹ lên thương mại tổng thể có thể sẽ khiến Trung Quốc càng cứng rắn hơn khi đàm phán thương mại với Mỹ”, Michelle Lam, một nhà kinh tế học về Trung Quốc tại tập đoàn tài chính Pháp Societe Generale SA, nhận định. Xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ trong tháng 9 tiếp tục giảm, với mức 27% so với cùng kỳ năm ngoái, sau mức giảm 33,1% trong tháng 7. Hàng xuất khẩu sang nền kinh tế lớn nhất thế giới chỉ chiếm 10,4% tổng kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc trong tháng. Để bù đắp sự sụt giảm trong thương mại với Mỹ, Trung Quốc đã đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Xuất khẩu sang Liên minh châu Âu (EU), ASEAN, châu Phi và Mỹ Latinh lần lượt tăng 14,2%, 15,6%, 56,4% và 15,2%. Sức mua mạnh mẽ của những thị trường ngoài Mỹ cho thấy các doanh nghiệp Trung Quốc có thể ít chịu ảnh hưởng nếu Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục tăng thuế. Xuất khẩu tăng mạnh cũng hỗ trợ nền kinh tế trong nước đối phó với lạm phát và thị trường bất động sản trì trệ. Trung Quốc dự kiến công bố dữ liệu hoạt động kinh tế của quý 3 vào ngày 20/10 mà hầu hết các nhà phân tích dự đoán sẽ đi xuống. Tuy nhiên, số liệu tốt trong 2 quý đầu năm vẫn sẽ giúp Trung Quốc đạt được mục tiêu tăng trưởng khoảng 5% trong cả năm. Nhập khẩu của Trung Quốc trong tháng 9 tăng 7,4%, cao hơn dự kiến, và thặng dư thương mại đạt 90,5 tỷ USD. “Môi trường bên ngoài hiện nay vẫn ảm đạm và phức tạp. Ngoại thương đối mặt với nhiều khó khăn và bất định. Từ kết quả của năm ngoái, chúng ta cần nỗ lực để ổn định phát triển thương mại trong quý 4”, ông Wang Jun, Phó Cục trưởng Cục Thống kê quốc gia Trung Quốc, phát biểu với báo chí tại cuộc họp báo ở Bắc Kinh. Tuần trước, Trung Quốc công bố hàng loạt biện pháp xuất khẩu đất hiếm, khiến Tổng thống Trump dọa sẽ hủy kế hoạch gặp trực tiếp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề hội nghị thượng đỉnh APEC tại Hàn Quốc sắp tới. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng tuyên bố sẽ áp thêm mức thuế 100% lên hàng hóa Trung Quốc, cùng với biện pháp hạn chế “tất cả phần mềm quan trọng”. Tuy nhiên, những phát biểu mới nhất của ông Trump cho thấy nhà lãnh đạo Mỹ đã dịu giọng với Bắc Kinh. Chiều 12/10, ông Trump ám chỉ có thể sẽ không thực hiện lời đe dọa áp thuế. Ông viết trên mạng xã hội Truth Social: “Mọi chuyện sẽ ổn thôi!”. Ông gọi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình là “một nhà lãnh đạo vĩ đại” và khẳng định hai người có “mối quan hệ tuyệt vời”. BÌNH GIANG (theo Bloomberg, SCMP) Hamas và Israel trao đổi con tin-tù nhân Xuất khẩu bứt phá giúp Trung Quốc “chơi rắn” với Mỹ Xung đột ở Dải Gaza bùng phát sau một cuộc tấn công xuyên biên giới của Hamas vào ngày 7/10/2023, khiến khoảng 1.200 người Israel thiệt mạng và 251 người bị bắt làm con tin. Các cuộc không kích và tấn công trên bộ của Israel sau đó đã tàn phá Dải Gaza, khiến hơn 67.000 người Palestine thiệt mạng. Xuất khẩu của Trung Quốc trong tháng 9 vừa qua tăng mạnh, vượt xa mức dự kiến của các chuyên gia. Khả năng chống chịu tốt giúp Bắc Kinh có vị thế tốt hơn trong đợt căng thẳng thương mại mới nhất với Washington.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==