HOẠT ĐỘNG CÀNG HIỆU QUẢ CÀNG ĐƯỢC PHÂN BỔ NHIỀU KINH PHÍ Theo Vụ Tổ chức cán bộ - Bộ KH&CN, dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo (KHCN&ĐMST) đang đề xuất những điểm mới nhằm khắc phục những tồn tại, vướng mắc liên quan đến cơ chế tự chủ của các tổ chức KHCN công lập thời gian qua. Năm 2016, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 54 quy định cơ chế tự chủ của tổ chức khoa KHCN công lập. Tuy nhiên, việc tự chủ của các đơn vị này gặp nhiều ràng buộc, khó khăn khi triển khai thực tế. Để tháo gỡ những khó khăn này, dự thảo Nghị định đề xuất giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho tổ chức KHCN công lập theo một loại, tương đương với đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ ở mức cao nhất (tự chủ chi thường xuyên và chi đầu tư) mà không phụ thuộc vào mức độ tự bảo đảm tài chính. Đại diện Vụ Tổ chức cán bộ cho hay, trước đây, tổ chức KHCN công lập được giao tự chủ theo 4 mức độ, căn cứ khả năng tự bảo đảm tài chính, mức hỗ trợ hoạt động từ ngân sách nhà nước cho đơn vị sự nghiệp công lập giảm dần theo thời gian. Luật KHCN&ĐMST có quy định mới, Nhà nước hỗ trợ kinh phí hoạt động cho tổ chức KHCN công lập trên cơ sở hiệu quả hoạt động của tổ chức; tổ chức hoạt động hiệu quả ngày càng cao thì Nhà nước tăng thêm kinh phí hỗ trợ theo hiệu quả. Vì vậy, việc phân loại tổ chức KHCN công lập theo 4 mức trước đây không phản ánh đúng hiệu quả hoạt động của tổ chức. Dự thảo Nghị định cũng cho phép tổ chức KHCN công lập có tổ chức KHCN trực thuộc được quyền quyết định điều phối các nguồn lực của các tổ chức KHCN thuộc và trực thuộc mà không cần cơ quan chủ quản phê duyệt, nhằm tạo cơ chế tập trung nguồn lực cho phát triển tổ chức KHCN công lập. THAY ĐỔI PHƯƠNG THỨC TÍNH THU NHẬP CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG Một trong những điểm mới của dự thảo Nghị định là xây dựng cơ chế thu nhập cho viên chức và người lao động của tổ chức theo phương thức của các tổ chức KHCN tiên tiến với 4 hợp phần gồm lương cơ bản, thu nhập tự chủ được lấy từ các khoản tự chủ của tổ chức (trong đó thu nhập theo chức danh được xác định trên cơ sở vị trí việc làm, chức danh, nhiệm vụ được giao để bảo đảm thu nhập tương xứng với công việc, năng lực, trình độ và cống hiến). Bên cạnh đó, sẽ có thu nhập tăng thêm từ Quỹ bổ sung thu nhập của tổ chức và thu nhập từ thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ cho viên chức, người lao động là tác giả của các kết quả này. Theo Vụ Tổ chức cán bộ, cơ chế mới về thu nhập của viên chức và người lao động trong tổ chức KHCN khắc phục tình trạng hiện nay, tiền lương và thu nhập tăng thêm của viên chức và người lao động trong tổ chức KHCN công lập được nhận theo nhiều phương thức khác nhau, không công khai trong tổ chức. Dự thảo Nghị định cũng quy định chi tiết về việc tổ chức KHCN công lập được thành lập, tham gia thành lập doanh nghiệp hoặc tham gia góp vốn vào doanh nghiệp để thương mại hóa kết quả nghiên cứu, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đây là một cởi trói quan trọng so với trước đây nhằm tăng khả năng thu tài chính, tự chủ của tổ chức KHCN, đồng thời thúc đẩy thương mại hoá sản phẩm nghiên cứu, thúc đẩy ứng dụng KHCN vào cuộc sống. NGUYỄN HOÀI Các tổ chức khoa học và công nghệ (KHCN) công lập sẽ được Nhà nước hỗ trợ kinh phí trên cơ sở hiệu quả hoạt động. Việc chi trả lương viên chức, người lao động cũng theo cơ chế mới để đảm bảo minh bạch, đồng thời, tổ chức KHCN cũng được tham gia thành lập doanh nghiệp thương mại hóa kết quả nghiên cứu. 15 n Thứ Sáu n Ngày 10/10/2025 Cởi trói cho tổ chức KHCN công lập Dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo quy định chi tiết về việc tổ chức khoa học và công nghệ công lập được thành lập, tham gia thành lập doanh nghiệp hoặc tham gia góp vốn vào doanh nghiệp để thương mại hóa kết quả nghiên cứu, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo. Viên chức, người lao động tại các cơ sở khoa học và công nghệ công lập sẽ được hưởng lương, thu nhập theo cơ chế mới. Trong ảnh: Cán bộ của Trung tâm Vũ trụ Việt Nam lắp ráp vệ tinh “Những đóng góp này đã góp phần thiết thực vào sự phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và an ninh năng lượng của đất nước”, Thứ trưởng Lê Xuân Định nói. Theo ông Phạm Đức Ấn, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, thành phố hiện nay có trên 500 cơ sở bức xạ, ứng dụng trong khám, chữa bệnh với nhiều kỹ thuật tiên tiến của y học hạt nhân, ung bướu-xạ trị. Bên cạnh đó, có các cơ sở sử dụng nguồn phóng xạ, thiết bị bức xạ trong kiểm tra an ninh, soi chiếu, chiếu xạ công nghiệp, bảo quản thực phẩm. Thành phố đã thành lập Ban chỉ huy và ban hành kế hoạch ứng phó sự cố bức xạ hạt nhân, tổ chức diễn tập hằng năm nhằm chủ động ứng phó kịp thời khi có sự cố và nâng cao khả năng phối hợp giữa các lực lượng liên ngành cũng như nhận thức cộng đồng về an toàn bức xạ hạt nhân. Lãnh đạo thành phố bày tỏ mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ, hợp tác của các bộ, ngành liên quan, tổ chức quốc tế, chuyên gia, nhà khoa học để ứng dụng công nghệ, kỹ thuật hạt nhân phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội, bảo vệ môi trường và chăm sóc sức khỏe nhân dân cũng như nâng cao năng lực nội sinh, tăng khả năng ứng phó với các thách thức hiện nay. Những năm gần đây, Đảng, Nhà nước và Chính phủ ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển và ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, phục vụ hiệu quả cho sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước, bảo vệ môi trường, chăm sóc sức khỏe nhân dân và phát triển bền vững. Ngày 5/2/2025, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 245/QĐTTg phê duyệt Quy hoạch phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử thời kỳ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Quy hoạch này xác định rõ các định hướng lớn về nghiên cứu, phát triển hạ tầng kỹ thuật, đào tạo nguồn nhân lực và tăng cường hợp tác quốc tế, hướng tới việc ứng dụng rộng rãi công nghệ hạt nhân trong các lĩnh vực kinh tế - xã hội. Luật Năng lượng nguyên tử (sửa đổi) được Quốc hội thông qua, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 cũng có nhiều đổi mới mang tính đột phá, trong đó nâng cao vai trò, trách nhiệm của chính quyền địa phương trong quản lý an toàn bức xạ, an ninh nguồn phóng xạ, đồng thời mở rộng cơ chế khuyến khích đầu tư, hỗ trợ nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực hạt nhân cũng như hoàn thiện hệ thống pháp lý về ứng phó sự cố bức xạ - hạt nhân, phù hợp với chuẩn mực quốc tế. TUỆ MINH Năng lượng nguyên tử đang được ứng dụng rộng rãi Tại Hội nghị khoa học và công nghệ hạt nhân toàn quốc lần thứ 16 diễn ra từ 8-10/10 tại TP Đà Nẵng, Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định chia sẻ, hơn 40 năm qua, ngành năng lượng nguyên tử Việt Nam đã có nhiều bước tiến quan trọng, từ nghiên cứu cơ bản, ứng dụng trong y tế, nông nghiệp, công nghiệp, đến an toàn bức xạ, quan trắc môi trường, đào tạo nguồn nhân lực và từng bước tiếp cận các công nghệ hạt nhân tiên tiến trên thế giới. Có chính sách cụ thể hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ chuyển đổi số Nhằm thúc đẩy các doanh nghiệp vừa và nhỏ của Việt Nam thực hiện chuyển đổi số, trong dự thảo Luật Chuyển đổi số, Bộ KH&CN đang đề xuất nhiều chính sách hỗ trợ cụ thể. Trong đó, Nhà nước ưu tiên đầu tư từ ngân sách và huy động nguồn lực xã hội để xây dựng, hiện đại hóa hạ tầng cho chuyển đổi số, bảo đảm tính đồng bộ, an toàn, bền vững và xanh, đặc biệt là các dự án có khả năng tạo ra giá trị kinh tế - xã hội cao và giải quyết các bài toán quốc gia. Dự thảo Luật đề xuất các hỗ trợ cụ thể như chi phí của doanh nghiệp cho chuyển đổi số được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế. Nhà nước cũng khuyến khích đổi mới sáng tạo và phát triển các nền tảng số nội địa, thiết lập môi trường cạnh tranh lành mạnh, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng, người lao động trên các nền tảng số. Theo Bộ KH&CN, các quy định này sẽ làm giảm chi phí của doanh nghiệp, đặc biệt chi phí đầu tư hạ tầng để triển khai chuyển đổi số, giúp doanh nghiệp chỉ cần tập trung vào nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, giải quyết các bài toán thực tiễn. Dự thảo Luật cũng đề xuất các quy định thúc đẩy nghiên cứu, phát triển, làm chủ công nghệ số cho chuyển đổi số; ưu tiên thuê, mua sắm sản phẩm, dịch vụ công nghệ số do Việt Nam sản xuất, làm chủ công nghệ trong các dự án đầu tư sử dụng ngân sách nhà nước. TUỆ MINH Các đại biểu tham dự phiên khai mạc Hội nghị khoa học và công nghệ hạt nhân toàn quốc lần thứ 16
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==