Báo Tiền Phong số 280/2025

3 n Thứ Ba n Ngày 7/10/2025 THỜI SỰ trường - Xã hội; Văn hóa - con người; giáo dục, đào tạo; y tế... cũng được thiết kế phù hợp trong nội dung các Văn kiện. (iii) Xác lập mô hình tăng trưởng mới lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số làm động lực chính, xác định đây là nội dung trung tâm của mô hình phát triển đất nước; tiếp tục hoàn thiện mô hình nền kinh tế thị trường định hướng Xã hội chủ nghĩa, dưới sự lãnh đạo của Đảng, có sự quản lý của Nhà nước; xác định rõ hơn vai trò chủ đạo của kinh tế Nhà nước; coi phát triển kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. (iv) Những bài học kinh nghiệm quý báu rút ra từ 40 năm đổi mới. (v) Đặc biệt, các đồng chí bổ sung nội dung cho định hướng Tự chủ chiến lược, Đổi mới mô hình phát triển, Tư duy hạch toán hiệu quả trong phát triển đất nước. Nội dung Chương trình hành động của Ban chấp hành Trung ương Đảng đã được Tiểu ban văn kiện thiết kế theo phương châm bám sát, cụ thể hóa các mục tiêu, chỉ tiêu, quan điểm chỉ đạo, định hướng phát triển, nhiệm vụ trọng tâm, các đột phá chiến lược, đồng thời đảm bảo phù hợp với tình hình trong nước và quốc tế. Những nội dung đó được cụ thể hóa thành nhiệm vụ, đề án, công trình, dự án có phân công trách nhiệm cụ thể, rõ nguồn lực, tiến độ và các điều kiện cần thiết để thực hiện... và phải “cân-đo-đong-đếm” được trong quá trình thực hiện. Tuy nhiên đây là nội dung rất mới, rất cần sát thực tế do vậy rất cần các đồng chí đóng góp ý kiến. II-VỀ NHÓM VẤN ĐỀ KINH TẾ - XÃ HỘI Nhìn tổng thể, bức tranh kinh tế- xã hội đất nước năm 2025 với gam màu sáng là chủ đạo. Mặc dù chịu nhiều tác động từ những biến số không thuận của tình hình thế giới cùng thiên tai, bão lũ gây hậu quả nghiêm trọng song chúng ta vẫn giữ vững sự ổn định và phát triển. GDP quí III/2025 tăng 8,22%, tính chung trong 9 tháng tăng 7,84%. Thu ngân sách 9 tháng đạt gần 2 triệu tỷ đồng, bằng 97,9% dự toán, xuất siêu đạt gần 17 tỷ USD. Dự kiến 15/15 chỉ tiêu chủ yếu của năm 2025 đều đạt và vượt. Tốc độ tăng trưởng GDP năm 2025 dự báo đạt mức 8,1% đến 8,5%. Đây là sự nỗ lực, cố gắng rất lớn của Đảng, Chính phủ, Quốc hội, các cơ quan trong hệ thống chính trị, chính quyền các cấp, cộng đồng doanh nghiệp và toàn thể Nhân dân. Song cũng còn nhiều vấn đề trong nội tại nền kinh tế chúng ta phải quan tâm, giải quyết để tăng trưởng và phát triển bền vững hơn. Năm 2026 là năm đầu của nhiệm kỳ mới, có ý nghĩa rất quan trọng để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng. Mục tiêu phải thực hiện rất cao, nhất là tăng trưởng kinh tế phải đạt trên 10%,GDP bình quân đầu người đạt 5.400-5.500USD, tốc độ tăng CPI khoảng 4,5%. Đây là yêu cầu bắt buộc, nhưng cũng là vấn đề hết sức khó khăn. Đề nghị Trung ương thảo luận, cho ý kiến định hướng lớn để Đảng ủy Quốc hội và Đảng ủy Chính phủ lãnh đạo hoàn thiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; dự toán ngân sách nhà nước năm 2026 và giai đoạn tới theo tinh thần: Nâng cao tự chủ chiến lược, tự lực, tự cường phát triển đất nước với phương châm "ổn định, kỷ cương, tăng tốc, bứt phá, bền vững". Đề nghị các đồng chí tập trung thảo luận vào 6 trọng tâm: (1) Giữ ổn định vĩ mô: điều hành tài khóa-tiền tệ linh hoạt, phối hợp nhịp nhàng, củng cố niềm tin thị trường. (2) Thúc đẩy ba động lực tăng trưởng: đầu tưtiêu dùng-xuất khẩu, tạo không gian mới từ liên kết vùng và đô thị hóa chất lượng cao. (3) Chuyển đổi sốchuyển đổi xanh: đưa dữ liệu thành tài nguyên, kinh tế số thành động cơ; năng lượng tái tạo, kinh tế tuần hoàn thành chân kiềng bền vững. (4) Nâng năng suất-chất lượng-tiêu chuẩn: thúc đẩy khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp; nâng chuỗi giá trị và nội địa hóa. (5) Phát triển thị trường vốn, lao động, khoa học-công nghệ, bất động sản theo hướng an toàn-minh bạch-hiệu quả. (6) Triển khai mạnh mẽ, quyết liệt chương trình phát triển 11 công nghệ chiến lược đã được nêu ra trong Nghị quyết 57 để tăng cường tính tự chủ về khoa học, công nghệ. Những nội dung còn lại trong chương trình Hội nghị cũng cần được các đồng chí tập trung trí tuệ, thảo luận kỹ để có những đóng góp trên tinh thần khách quan, toàn diện, khoa học, thực tiễn, cụ thể, tổng thể. Thưa các đồng chí, Khí thế cách mạng dâng cao không đến từ lời nói, từ cảm nhận mà phải đến từ kết quả cụ thể, đến từ “mâm cơm của mỗi gia đình”, đến từ hành động “sữa để em thơ, lụa tặng già”. Nhân dân đang nhìn chúng ta bằng niềm tin và kỳ vọng mới. Trách nhiệm của Trung ương là biến kỳ vọng thành hiện thực, “biến chủ trương thành dòng chảy trong cuộc sống”. Với trách nhiệm trước Đảng, trước Nhân dân, tôi đề nghị mỗi đồng chí Ủy viên Trung ương nêu cao tinh thần gương mẫu, làm việc thực chất, hiệu quả, giữ vững kỷ cương-kỷ luật, “việc hôm nay chớ để ngày mai”, “nói đi đôi với làm”, “đã nói là làm” quyết tâm để Hội nghị Trung ương 13 thành công thực chất, tạo đà cho sự thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Với niềm tin vững chắc và khí thế mới, tôi tuyên bố khai mạc Hội nghị lần thứ mười ba, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII. Chúc Hội nghị đoàn kết, trí tuệ, đổi mới, hiệu quả; chúc các đồng chí sức khỏe, hạnh phúc, thành công. Xin trân trọng cảm ơn các đồng chí! *Tựa đề do Tiền Phong đặt Thời gian qua, Bộ Chính trị có hàng loạt quyết định điều động, luân chuyển, chỉ định nhân sự giữ chức bí thư tại các tỉnh, thành phố: Đồng Tháp, Quảng Ngãi, Vĩnh Long, Lào Cai, Thái Nguyên, Phú Thọ, Ninh Bình, Cần Thơ... Điểm nhấn nổi bật có thể nhận thấy, nhân sự được điều động, luân chuyển, chỉ định đợt này đều được thực hiện theo định hướng: Bí thư tỉnh, thành phố không phải người địa phương. Theo Tổng Bí thư Tô Lâm, sắp tới, sẽ mở rộng chủ trương “không phải là người địa phương” với một số chức danh khác, như chủ tịch UBND, chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra, chánh thanh tra. TẠO LUỒNG GIÓ MỚI TRONG TƯ DUY LÃNH ĐẠO Trước những chuyển động nhân sự hết sức đáng chú ý này, trao đổi với Tiền Phong, PGS. TS Bùi Hoài Sơn, đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội (Đoàn đại biểu TP Hà Nội), cho rằng, chủ trương bí thư cấp ủy không phải người địa phương là một quyết định chiến lược của Đảng, nhằm đảm bảo công tác cán bộ ở địa phương luôn khách quan, minh bạch và hiệu quả. Thời phong kiến, Luật Hồi tỵ có quy định “Không được cai trị ở nguyên quán, trú quán, lấy vợ, kết hôn, làm thông gia nơi mình làm quan” để bảo đảm tính công tâm, khách quan. Luật Hồi tỵ đã góp phần làm cho bộ máy nhà nước được củng cố, tránh được bè phái, địa phương chủ nghĩa”. Theo ông Sơn, nếu nghiêm túc thực hiện chủ trương này, cán bộ lãnh đạo các cấp sẽ được chọn lựa dựa trên năng lực, phẩm chất chứ không phải dòng họ. Nhờ không bị ràng buộc bởi quan hệ họ hàng, cán bộ được điều động “quyết liệt xử lý những tồn tại từ lâu”, không để sai phạm nối tiếp hoặc tái diễn. “Rõ ràng, khi người đứng đầu không mang nặng lợi ích địa phương quen thuộc, họ có thể quyết tâm dẹp bỏ cơ chế “người nhà làm quan”, tránh xung đột lợi ích, giúp hệ thống chính quyền địa phương trong sạch hơn”, ông Sơn nói. Theo ông, bố trí cán bộ chủ chốt (như bí thư, chủ tịch, chánh án…) không phải người địa phương là bước đi quan trọng để ngăn chặn chủ nghĩa địa phương và lợi ích nhóm. NGĂN CHẶN NHỮNG VI PHẠM MANG TÍNH “TẬP THỂ” PGS.TS Bùi Hoài Sơn cho rằng, việc bố trí bí thư, chủ tịch, chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra, chánh thanh tra… không phải người địa phương có một ý nghĩa rất quan trọng trong việc phòng ngừa và ngăn chặn tình trạng tham nhũng, tiêu cực, nhất là những vi phạm mang tính “tập thể” từng xảy ra ở một số nơi. Theo ông, khi cán bộ lãnh đạo sinh ra, lớn lên và có nhiều mối quan hệ sâu nặng tại chính địa phương mình, rất dễ nảy sinh tâm lý nể nang, cả nể hoặc thậm chí che chắn cho nhau. Lâu dần, những mối quan hệ này trở thành “dây mơ rễ má”, tạo ra một cơ chế “bè phái - lợi ích nhóm” hết sức nguy hiểm. “Đó chính là mảnh đất để tham nhũng, tiêu cực nảy sinh và phát triển trong một thời gian dài, khó bị phát hiện, khó bị xử lý triệt để”, ông nói. Nhận định chủ trương bố trí lãnh đạo không phải người địa phương giống như một “liều thuốc phòng ngừa từ xa”, ông Sơn cho rằng, người được điều động về sẽ không bị ràng buộc bởi lợi ích kinh tế, quan hệ họ hàng, dòng tộc hay mạng lưới xã hội vốn ăn sâu nhiều năm ở địa phương. Chính điều đó tạo nên sự khách quan, độc lập và dám hành động vì lợi ích chung, thay vì bị chi phối bởi những “đường dây ngầm”. Ông cho biết, triều Nguyễn ban hành Luật Hồi tỵ cũng xuất phát từ nguyên lý tương tự: ngăn ngừa cán bộ địa phương lợi dụng vị thế để kết bè, kéo cánh. "Thời hiện đại, chúng ta đã chứng kiến những vụ việc đau lòng khi cả tập thể lãnh đạo tỉnh rơi vào vòng lao lý vì câu kết với doanh nghiệp hàng chục năm. Những bài học ấy cho thấy: nếu chỉ dựa vào cơ chế giám sát thì chưa đủ, mà cần thiết kế thể chế để giảm thiểu nguy cơ “sân sau - lợi ích nhóm” ngay từ khâu bố trí cán bộ”, ông nói. Vì vậy, theo ông, chủ trương “bí thư không phải người địa phương” không chỉ đơn thuần là thay đổi nhân sự, mà là thay đổi tư duy lãnh đạo: đặt lợi ích quốc gia, lợi ích cộng đồng lên trên hết, tạo ra một môi trường công vụ liêm chính, minh bạch hơn. Đây chính là một “lá chắn mềm” nhưng hiệu quả để bảo vệ sự trong sạch của bộ máy lãnh đạo địa phương, củng cố niềm tin của nhân dân vào Đảng và Nhà nước. "Tôi tin rằng, nếu kiên định thực hiện chủ trương này, chúng ta sẽ hạn chế đáng kể nguy cơ “cả một tập thể sai phạm”, và từng bước xây dựng một nền quản trị quốc gia hiện đại, công khai, minh bạch, vì dân", ông Sơn nhận định. LUÂN DŨNG-VĂN KIÊN Bí thư tỉnh ủy không phải người địa phương Việc bố trí bí thư tỉnh, thành không phải người địa phương, tiến tới mở rộng với một số chức danh khác, như chủ tịch UBND, chủ nhiệm ủy ban kiểm tra, chánh thanh tra... không chỉ là bước đi nhằm phòng chống tham nhũng, tiêu cực, chặn nạn quan – thương cấu kết theo kiểu “băng nhóm”, mà còn mở ra cơ hội để các địa phương thoát khỏi ràng buộc cục bộ, xây dựng bộ máy kiến tạo, minh bạch, phục vụ người dân và doanh nghiệp. Công bằng trong tuyển dụng và sử dụng nhân sự PGS.TS Bùi Hoài Sơn nhận định, việc bố trí lãnh đạo không phải người địa phương còn có một ý nghĩa rất lớn trong việc ngăn chặn tình trạng bổ nhiệm người thân, người nhà, hình thành “cả một ê-kíp” cục bộ khép kín, vốn là căn nguyên của tình trạng thiếu công bằng trong tuyển dụng và sử dụng nhân sự. Chỉ khi người lãnh đạo vượt thoát khỏi những ràng buộc địa phương, họ mới thực sự có điều kiện để khơi dậy, nuôi dưỡng và sử dụng nhân tài một cách khách quan, hiệu quả. Ông Sơn khẳng định, chủ trương này không chỉ là biện pháp chống tiêu cực, mà còn là một chính sách nhân tài thông minh: tạo không gian cạnh tranh công bằng, từ đó khuyến khích những cán bộ có năng lực, có ý chí cống hiến vươn lên bằng chính năng lực của mình. “Tôi tin rằng, nếu kiên trì thực hiện, chúng ta sẽ hình thành được một đội ngũ cán bộ ngày càng tinh hoa hơn, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới”, ông Sơn nói. Bài 1: Kiến tạo bộ máy phục vụ, chặn nạn quanthương câu kết Từ trái sang là tân Bí thư các tỉnh Lào Cai, Thái Nguyên, Cần Thơ, Phú Thọ, Ninh Bình đều không phải người địa phương Nhìn tổng thể, bức tranh kinh tế- xã hội đất nước năm 2025 với gam màu sáng là chủ đạo. Mặc dù chịu nhiều tác động từ những biến số không thuận của tình hình thế giới cùng thiên tai, bão lũ gây hậu quả nghiêm trọng song chúng ta vẫn giữ vững sự ổn định và phát triển. GDP quí III/2025 tăng 8,22%, tính chung trong 9 tháng tăng 7,84%. Thu ngân sách 9 tháng đạt gần 2 triệu tỷ đồng, bằng 97,9% dự toán, xuất siêu đạt gần 17 tỷ USD. Dự kiến 15/15 chỉ tiêu chủ yếu của năm 2025 đều đạt và vượt. Tốc độ tăng trưởng GDP năm 2025 dự báo đạt mức 8,1% đến 8,5%.

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==