10 ĐỜI SỐNG n Thứ Ba n Ngày 7/10/2025 Số ca sốt xuất huyết tăng, không chủ quan NGUY CƠ BIẾN CHỨNG NẶNG NẾU CHỦ QUAN Theo báo cáo Bộ Y tế, riêng trong tháng 9, cả nước có hơn 21.000 ca mắc sốt xuất huyết, 6 trường hợp tử vong. Nhiều địa phương đang ghi nhận số ca tăng nhanh, đặc biệt tại khu vực miền Trung và Nam Bộ, nơi thời tiết nóng ẩm và mưa nhiều tạo điều kiện cho muỗi truyền bệnh phát triển mạnh. Bác sĩ, ThS. Đồng Phú Khiêm, Phó Giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương thông tin, giai đoạn nguy hiểm nhất của sốt xuất huyết thường bắt đầu từ ngày thứ 4 của bệnh, khi người bệnh hạ sốt. Đây là lúc nhiều biến chứng nặng có thể khởi phát, nhất là ở người cao tuổi, có bệnh nền, thừa cân, suy giảm miễn dịch hoặc đang dùng corticoid kéo dài. “Người bệnh cần được khám và đánh giá hàng ngày, đặc biệt từ ngày thứ 4 đến hết ngày thứ 7. Nếu có dấu hiệu nguy hiểm như đau tức bụng, nôn nhiều, mệt lả, chảy máu, khó thở, rối loạn ý thức, cần đến ngay cơ sở y tế để cấp cứu”, bác sĩ Khiêm khuyến cáo. PGS.TS Đỗ Duy Cường, Viện trưởng Viện Y học Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus mang Dengue có trong muỗi vằn lây truyền từ người này sang người khác qua vết cắn của muỗi. Có 4 type huyết thanh là D1, 2, 3 và 4. Thời gian ủ bệnh từ 4 đến 5 ngày. Diễn biến lâm sàng trải qua 3 giai đoạn: Từ ngày thứ 1 đến ngày 3 là giai đoạn sốt, ngày thứ 4 đến ngày thứ 7 là giai đoạn nguy hiểm, từ ngày thứ 7 đến ngày thứ 10 là giai đoạn hồi phục. Có 2 cơ chế bệnh sinh có thể dẫn đến nguy hiểm. Thứ nhất virus khi tấn công vào cơ thể sẽ ức chế tủy xương gây hạ tiểu cầu, từ đó sẽ dẫn đến xuất huyết. Thứ hai, virus làm tổn thương thành mao mạch, gây tăng tính thấm làm thoát huyết tương ra khỏi lòng mạch, hậu quả cô đặc máu, từ đó bệnh nhân có thể sốc do giảm thể tích tuần hoàn. Hạ tiểu cầu sau một thời gian thì tiểu cầu sẽ lên, nhưng điều trị sốc giảm thể tích do cô đặc máu rất khó chữa, đây là nguyên nhân chính dẫn đến tử vong. Về điều trị, các trường hợp nhẹ hoặc sốt xuất huyết trong những ngày đầu có thể điều trị và theo dõi tại nhà. Cần uống đủ nước, dùng thuốc hạ sốt - giảm đau paracetamol, nghỉ ngơi, xét nghiệm công thức máu hàng ngày. Lưu ý không tự ý truyền dịch và không dùng kháng sinh hay thuốc corticoid. Cần đặc biệt lưu ý từ ngày thứ 4 - 5 trở đi sẽ có hiện tượng máu cô đặc nếu không bù đủ dịch. Xét nghiệm công thức máu nếu thấy chỉ số Hematocrite tăng trên 20% so với ban đầu tức là máu bị cô đặc, phải hết sức lưu ý trong vấn đề truyền dịch. Trong trường hợp truyền dịch mà không có hiệu quả thì phải dùng dung dịch cao phân tử để kéo nước vào trong lòng mạch. Các trường hợp nặng có dấu hiệu cảnh báo: đau bụng vùng gan, tiểu ít, chảy máu cam, máu lợi, nôn hoặc đi ngoài ra máu, rong kinh, rong huyết ở nữ giới, xét nghiệm công thức máu tiểu cầu giảm nhanh hoặc hematocrit tăng nhanh. PGS Cường khuyến cáo: “Nhiều người chủ quan cứ nghĩ sốt xuất huyết là bình thường, cứ sốt vài ngày sẽ khỏi nên ở nhà, chỉ khi nào thấy xuất huyết mới đi viện. Thực tế là nhiều trường hợp sốt nhưng chưa có biểu hiện xuất huyết nhưng có bị cô đặc máu dẫn đến sốc, lúc này điều trị rất khó khăn thậm chí tử vong. Khi có biểu hiện sốt, cần đến các cơ sở y tế để xét nghiệm máu chẩn đoán xác định và theo dõi điều trị bởi bác sĩ chuyên khoa, không tự ý điều trị tại nhà”. VẮC XIN VÀ CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA CHỦ ĐỘNG Theo bác sĩ Nguyễn Nguyên Huyền, Giám đốc Trung tâm Phòng chống dịch, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, phòng bệnh vẫn là biện pháp hiệu quả nhất. Người dân cần ngủ màn kể cả ban ngày, diệt muỗi, bọ gậy, dọn dẹp các khu vực nước đọng quanh nhà, và đặc biệt chú ý vệ sinh môi trường sau mưa lũ. Với hơn 86.000 ca mắc chỉ trong 9 tháng, sốt xuất huyết đang cho thấy tính chất nguy hiểm và phức tạp hơn bao giờ hết. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, việc phòng bệnh chủ động, giám sát chặt chẽ và nâng cao năng lực ứng phó y tế cộng đồng trở thành yêu cầu cấp thiết để bảo vệ sức khỏe người dân. Bác sĩ Huyền cho biết hiện nay đã có vắc xin phòng sốt xuất huyết được WHO khuyến cáo sử dụng tại nhiều quốc gia. Người dân ở vùng lưu hành dịch hoặc có nguy cơ cao nên chủ động tham khảo tư vấn tiêm vắc xin để tăng cường bảo vệ sức khỏe, giảm nguy cơ mắc bệnh và diễn tiến nặng. Nhằm ngăn chặn nguy cơ bùng phát dịch, Bộ Y tế đã yêu cầu các tỉnh, thành phố triển khai nghiêm Công điện 116/ CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, tăng cường giám sát dịch, xử lí triệt để các ổ muỗi, bọ gậy, không để dịch lan rộng. Các địa phương phải phân công trách nhiệm rõ ràng cho từng cấp chính quyền, huy động toàn thể cộng đồng tham gia chiến dịch vệ sinh môi trường, diệt lăng quăng, đảm bảo tất cả hộ gia đình trong vùng có nguy cơ được kiểm tra, giám sát. Song song đó, ngành y tế tăng cường năng lực cho tuyến cơ sở, tổ chức tập huấn về chẩn đoán, chăm sóc và điều trị sốt xuất huyết, bảo đảm phát hiện sớm ca bệnh, chuyển tuyến an toàn và đủ nguồn lực ứng phó dịch bệnh. HÀ MINH Từ đầu năm đến nay, cả nước đã ghi nhận 86.253 trường hợp mắc sốt xuất huyết, trong đó có 17 ca tử vong - tăng 15,3% số mắc và cao hơn 6 ca tử vong so với cùng kì năm 2024. Căn bệnh từng được xem là quen thuộc, nay đang trở thành thách thức lớn trong bối cảnh biến đổi khí hậu làm thay đổi đặc tính lây lan và mức độ nghiêm trọng của dịch. Ca bệnh sốt xuất huyết nặng điều trị tại BV Bệnh Nhiệt đới Trung ương CHUYỆN HÔM NAY Không chỉ nhấn mạnh về quy trình nhân sự, đây là thông điệp chính trị sâu sắc về việc giữ gìn gốc rễ của Đảng – đội ngũ cán bộ vừa có Đức, vừa có Tài, vừa đủ Tâm và Trí để dẫn dắt dân tộc. Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, cạnh tranh chiến lược gay gắt, thách thức an ninh, kinh tế, xã hội đan xen, Tổng Bí thư nhấn mạnh: Đảng ta vẫn “vững lái con thuyền giữa sóng to gió lớn”. Đó là kết quả của một đường lối đúng, một bản lĩnh kiên định, và hơn hết – là nhờ có một đội ngũ cán bộ trung kiên, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích quốc gia – dân tộc. Tổng Bí thư Tô Lâm đặt ra tiêu chuẩn lựa chọn cán bộ rất rõ ràng: phẩm chất – năng lực – uy tín – liêm chính – hiệu quả. Đó là những giá trị không thể thay thế bằng quan hệ, bè phái hay lợi ích nhóm. Người cán bộ hôm nay phải “gần dân, trọng dân, vì dân”, phải có tầm nhìn, bản lĩnh và dám hành động. Trong giai đoạn cách mạng mới, Đảng đặc biệt chú trọng “Đức – Sức – Tài” – ba trụ cột làm nên một người lãnh đạo đủ tâm thế để chèo lái quốc gia. Đáng chú ý, Tổng Bí thư kiên quyết yêu cầu: “Tuyệt đối không để lọt người chạy chức, chạy quyền, cơ hội, bè phái vào Ban Chấp hành Trung ương”. Đó là tuyên ngôn của sự trong sạch, là lời cảnh tỉnh và cũng là lời thề danh dự của Đảng trước nhân dân. Mỗi tấm thẻ Đảng không chỉ là danh vị, mà phải là lời cam kết phụng sự Tổ quốc, cống hiến trọn đời cho nhân dân. Công tác cán bộ, vì thế, không chỉ là việc sắp xếp nhân sự, mà là chọn người để gửi gắm vận mệnh của đất nước. Một cán bộ thiếu đức – dễ sa vào cám dỗ; thiếu tài – khó dẫn dắt đổi mới; thiếu sức – không đủ gánh vác trọng trách. Chỉ khi hài hòa cả ba yếu tố “Đức – Sức – Tài”, cán bộ mới đủ tầm và đủ tâm để Đảng giữ vững niềm tin của Nhân dân, củng cố kỷ cương, tạo nền cho phát triển bền vững. Cũng trong phát biểu, Tổng Bí thư ví von sinh động khi nói về công tác kiểm tra, giám sát: “Đối với nhân sự Ủy ban Kiểm tra Trung ương, cần lựa chọn những đồng chí bản lĩnh, công tâm, am hiểu pháp luật, tinh thông nghiệp vụ, trong sáng như gương, sắc bén như gươm – thực sự là thanh bảo kiếm giữ gìn kỷ cương của Đảng”. Hình ảnh “thanh bảo kiếm” cho thấy quyết tâm làm trong sạch nội bộ, củng cố kỷ luật, kỷ cương – nền tảng để Đảng giữ vững uy tín, niềm tin trong lòng Nhân dân. Từ “thanh bảo kiếm giữ gìn kỷ cương của Đảng” mà Tổng Bí thư yêu cầu đối với Ủy ban Kiểm tra Trung ương, đến tầm nhìn chiến lược “giữ vững hòa bình, ổn định, phát triển nhanh, bền vững”, tất cả đều quy tụ vào một điểm: lãnh đạo đúng, cán bộ tốt – đất nước mạnh. Công tác cán bộ chính là phép thử của lòng trung thành, là thước đo của đạo đức chính trị và là nền móng để Đảng ta tiến vào Đại hội XIV với khát vọng hưng thịnh, trường tồn. N.T Chọn người giao vận mệnh đất nước TIẾP THEO TRANG 1
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==