XOAY NHÛ ÀEN CU, KHO Á ÀOANÁ Co á ngûúiâ noiá : Xu hûúná g (trend) yïu nûúcá tû â ca nhacå , phim anã h tacá àönå g manå h túiá thu á chúi tranh. Tranh dên gian Hanâ g Trönë g bönî g “hot”. Chuná g àûúcå dunâ g trang trñ úã khacá h sanå , nha â hanâ g, quaná ca â phï va â trong ngöi nhaâ Viïtå , mötå phênì do anã h hûúnã g cuaã “trend” yïu nûúcá trong nghï å thuêtå thúiâ gian gênì àêy. Hoaå sô Trênì Nguyïn Àaná nöií tiïnë g vúiá donâ g tranh khùcæ gö î laiå cho rùnç g: “Trend” giaiã trñ xoay nhû àenâ cu.â Co á giai àoanå ngûúiâ chúi thñch thuá chúi nayâ , giai àoanå sau laiå thñch thuá chúi khacá . Kho á àoaná . Àï í sú ã hûuä mötå bûcá tranh cuaã hoaå sô àa ä khùnè g àõnh àûúcå chö î àûná g trong lanâ g höiå hoa å Viïtå , ngûúiâ mua phaiã bo ã ra sö ë tiïnì khöng nhoã (tuy â thuöcå àï ì taiâ , kñch thûúcá , chêtë liïuå …). Chúi tranh àûúng àaiå vò thï ë thanâ h cuöcå chúi cuaã nhûnä g ngûúiâ co á àiïuì kiïnå . Mötå nha â sûu têpå lúná bònh luênå : Thu nhêpå mötå thaná g àöi ba chucå triïuå (àönì g) thò àûnâ g noiá àïnë chuyïnå chúi tranh cuaã hoa å sô Viïtå . Nhûng vúiá thu nhêpå êyë ngûúiâ ta co á thï í chúi tranh dên gian. Nïuë lûu luyïnë thú Hoanâ g Cêmì , “tranh Àöng Höì ga â lúnå netá tûúi trong/Mauâ dên töcå saná g bûnâ g trïn giêyë àiïpå ”, thò chúi tranh Àöng Hö.ì Nhûng hiïnå taiå , nhiïuì ngûúiâ laiå chonå tranh Hanâ g Trönë g. Hoa å sô Tû â Ninh nhòn nhênå : “Tranh Àöng Hö,ì tranh Hanâ g Trönë g àïuì àepå . Muönë hiïuí nhûnä g donâ g tranh nayâ khöng chó cênì kiïnë thûcá vï ì myä thuêtå ma â conâ cênì hiïuí vï ì àúiâ sönë g tinh thênì cuaã möiî donâ g tranh”. Mötå sö ë y á kiïnë àaná h gia,á ve ã àepå cuaã tranh Àöng Hö ì gianã dõ, möcå macå conâ tranh Hanâ g Trönë g àepå ú ã sû å tinh tï.ë Tranh dên gian Hanâ g Trönë g àang àûúcå rao baná ú ã nhiïuì àõa chó, bõ “loanå ” vï ì gia á ca,ã chêtë lûúnå g. Nghï å nhên cuöië cunâ g cuaã donâ g tranh Hanâ g Trönë g phanâ nanâ vï ì nhûnä g bûcá tranh giaã Hanâ g Trönë g: “Tha â ve ä àepå ma â giönë g tranh Hanâ g Trönë g conâ àûúcå nhûng àùnç g nayâ , tranh rao baná trïn mötå vaiâ trang manå g rêtë kemá thêmí my,ä àa ä vêyå ngûúiâ baná conâ quanã g caoá : Nhûnä g ngûúiâ am hiïuí vï ì tranh múiá hiïuí àûúcå nghï å thuêtå cuaã bûcá tranh nayâ . Töi nghe cêu àoá ma â noná g ratá ca ã tai”. Coá nhûnä g böå tranh Hanâ g Trönë g nhû Cöng Dung Ngön Hanå h àûúcå lamâ “nhaiá ” nhû thêtå , àaná h lûaâ ca ã hoaå sô àûúcå àaoâ taoå chuyïn nghiïpå nhûng nghïå nhên Lï Àònh Nghiïn chó ra, ngûúiâ ve ä àaä thïm vaoâ nhiïuì chi tiïtë , khacá hùnè vúiá bö å tranh göcë . Gia á ca ã cuaã tranh dên gian Hanâ g Trönë g tuy khöng àùtæ nhû tranh cuaã hoaå sô nöií tiïnë g Viïtå Nam nhûng khöng coá gia á vaiâ trùm nganâ àönì g nhû trïn mötå sö ë trang manå g àang chaoâ . Phonâ g khacá h cuaã gia àònh nghïå nhên Lï Àònh Nghiïn la â núi gùpå gú ä khacá h mua tranh, treo kha á nhiïuì tranh Hanâ g Trönë g. Tranh Bõt mùtæ bùtæ dï gia á 2,5 triïuå àönì g/ bûcá . Àamá cûúiá chuötå cunä g 2,5 triïuå àönì g/bûcá . Tû ã tön vanå àaiå 2,5 triïuå àönì g/bûcá . Tranh con cöng 3,5 triïuå àönì g/bûcá . Ñt nhêtë ngûúiâ chúi cunä g phaiã bo ã ra 1,5 triïuå àönì g múiá co á thïí sú ã hûuä mötå bûcá tranh dên gian Hanâ g Trönë g co á kñch thûúcá nho ã nhêtë . Nghï å nhên Lï Àònh Nghiïn tiïtë lö:å “Co á bûcá tranh thúâ kñch thûúcá lúná co á gia á ca ã trùm triïuå àönì g êyë chû!á Khöng phaiã ñt tiïnì àêu”. Töi hoiã öng: “Nïuë khacá h muönë mua tranh con cöng nhûng kñch thûúcá lúná hún so vúiá tacá phêmí göcë , öng coá lamâ àûúcå khöng?”. Nghï å nhên àapá : “Tùng kñch thûúcá thò tùng tiïnì ”. Khacá h nûúcá ngoaiâ cunä g quan têm tranh dên gian Hanâ g Trönë g song nhiïuì võ vênî lùn tùn giaá ca:ã “Noiá gia á 100 USD, 200 USD mötå bûcá , khacá h àa ä ài röiì ”, nghï å nhên gùnæ bo á hún 60 nùm vúiá donâ g tranh dên gian cuaã donâ g tranh phöë thõ chia se.ã Trong khi ào,á rêtë nhiïuì khacá h Viïtå höm nay laiå chõu chúi, chõu chi, khiïnë öng Lï Àònh Nghiïn lamâ khöng hïtë viïcå . ÀÏ Ì TAI TRUN G NHÛNG PHONG VÕ RIÏNG Tranh dên gian Hanâ g Trönë g rêtë phong phu.á Nghï å nhên Lï Àònh Nghiïn múã cuönë sacá h àûúcå öng giûä gòn nhû “baoã böië ” gianã g giaiã cho 2 khacá h hanâ g ngêuî hûná g (la â töi vaâ hoa å sô Tû â Ninh): “Riïng Banã àö ì canh nöng àa ä co á 3 phiïn banã . Banã àêuì tiïn la â banã cuaã nha â töi, co á tuöií àúiâ gênì 300 nùm”. Ngayâ xûa, trïn phöë Hanâ g Trönë g co á nhiïuì nha â lamâ tranh dên gian Hanâ g Trönë g. Nghï å nhên Lï Àònh Nguyïn cho biïtë : “Tranh Hanâ g Trönë g nhiïuì àï ì taiâ lùmæ , khöng kïí hïtë àûúcå àêu. Nhaâ töi gia truyïnì lamâ tranh Hanâ g Trönë g vò sùné tû liïuå cu ä cuaã cacá cu å àï í laiå ”. Tranh dên gian Àöng Höì va â tranh dên gian Hanâ g Trönë g coá hiïnå tûúnå g trunâ g àï ì taiâ . Chùnè g hanå , co á thï í tòm thêyë Àamá cûúiá chuötå ú ã caã hai donâ g tranh nayâ . Phucá löcå song toanâ Àöng Höì cunä g co,á Hanâ g Trönë g cunä g co.á Nhûng ngûúiâ sanâ h chúi tranh Hanâ g Trönë g se ä nhênå phên biïtå àûúcå ngay, khöng cênì ngûúiâ baná giaiã thñch. Nghïå nhên Lï Àònh Nghiïn giúiá thiïuå : “Tranh Hanâ g Trönë g dunâ g hònh thûcá khùcæ gö.î Conâ tranh Àöng Hö ì dunâ g hònh thûcá àucå gö”î . Öng conâ giúiá thiïuå thïm cho khacá h mua tranh: “Netá tranh Àöng Hö ì to, ñt netá kim”. Hoaå sô chuyïn tranh khùcæ gö î Trênì Nguyïn Àaná phên tñch: “Tranh Hanâ g Trönë g chó coá banã khùcæ netá vúiá cacá manã g àen trùnæ g. Conâ tranh Àöng Höì in tû â àêuì chñ cuöië . Tranh Hanâ g Trönë g ve ä tay nhiïuì hún, àoiâ hoiã sû å chuyïn nghiïpå nhiïuì hún”. Ngûúiâ àûúcå vinh danh Giaiã thûúnã g Nha â nûúcá vï ì Vùn hocå Nghï å thuêtå nùm 2007 cunä g canã h baoá ngûúiâ chúi tranh dên gian: “Bêy giúâ thõ trûúnâ g batá nhaoá , khöng giûä nguyïn tùcæ . Chúi tranh dên gian cênì tòm hiïuí , co á kiïnë thûcá nhêtë àõnh traná h mua phaiã hanâ g gia”ã . Ngay trong tranh caá Hanâ g Trönë g nïuë khöng tòm hiïuí se ä khöng biïtë àêu múiá la â mauâ göcë cuaã tranh nayâ . Nghï å nhên Lï Àònh Nghiïn chó cho chuná g töi xem mauâ löiî cuaã tranh ca:á “Mauâ lam la â sai, phaiã mauâ thuy ã múiá chuêní ”. Tranh Hanâ g Trönë g cunä g coá nhûnä g àï ì taiâ riïng biïtå . Nghï å nhên noiá tiïpë : “Thêtë Àönì g, Tam Àa tranh Àöng Hö ì khöng co.á Ca á cunä g khöng co á trong tranh Àöng Hö,ì lamâ nhaiá thò co”á . Tranh Hanâ g Trönë g treo muaâ naoâ cunä g lamâ àepå khöng gian sönë g nhûng theo nghïå nhên Lï Àònh Nghiïn tïtë àïnë xuên vïì treo tranh Hanâ g Trönë g húpå hún ca:ã “Nhòn thêyë tranh Hanâ g Trönë g la â thêyë tïtë ”. Nhûnä g àï ì taiâ trong tranh Hanâ g Trönë g àûúcå nhiïuì khacá h hanâ g yïu thñch nhû: Caá chepá tröng trùng, Thêtë àönì g, Tam àa, Con cöng, Töë nû,ä Cöng dung ngön hanå h, Tû ã tön vanå àaiå … “Nghï ì chúi cunä g lùmæ cöng phu” (Nguyïnî Du). Coá nhûnä g bûcá tranh Hanâ g Trönë g phaiã treo àùng àöië . Thñ du,å Thêyì àö ì cocá phaiã ài àöi vúiá Àamá cûúiá chuötå . Hoa å sô Tû â Ninh noiá : “Tranh Hanâ g Trönë g mang tñnh têm linh thò ngûúiâ ta phaiã nghô trûúcá khi mua. Nhûnä g tranh Hanâ g Trönë g àûúcå nhiïuì ngûúiâ thñch thûúnâ g la â àï í treo chúi vaâ àïuì mang y á nghôa giaoá ducå hûúná g ngûúiâ chúi túiá nhûnä g àiïuì trong saná g, tötë àepå ”. n [ ÀAO NGUYÏN ] Rö å trend chúi tranh dên gian Hanâ g Trönë g Chuã nhêåt 5/10/2025 Vùn hoáa - Vùn nghïå 10 BAOÁ TIÏNÌ PHONG PHATÁ HAN H TÊTË CA à CACÁ NGAY TRONG TUÊNÌ Trong cùn phonâ g cuaã nghï å nhên Lï Àònh Nghiïn Trong khi thõ trûúâng tranh àûúng àaåi khaá aãm àaåm thò tranh dên gian laåi röå lïn. Theo nghïå nhên Lï Àònh Nghiïn, tranh Haâng Tröëng àang chinh phuåc moåi lûáa tuöíi: “Giaâ, treã, trai, gaái àïìu chúi”. Nghïå nhên cuöëi cuâng cuãa doâng tranh Haâng Tröëng cuäng bêåt mñ: Tranh dên gian Haâng Tröëng chuã yïëu huát khaách Viïåt, khaách Têy àïën xem, thûúãng thûác nhûng ñt mua. Tònh hònh naây traái ngûúåc nhiïìu nùm trûúác, tranh chuã yïëu baán cho khaách Têy vaâ ngûúâi quen. Nghï å nhên Lï Àònh Nghiïn tiïtë lö:å Traiã qua chiïnë tranh vaâ thúiâ gian, öng vênî giû ä àûúcå kha á nhiïuì “vönë cö”í cuaã cacá cu å àïí laiå , vúiá khoanã g mêyë chucå banã khùcæ gö.î Theo nghïå nhên, göî chuêní cho donâ g tranh Hanâ g Trönë g la â gö î cêy thõ. Ngûúiâ sinh ra trong gia àònh nhiïuì àúiâ lamâ tranh Hanâ g Trönë g co á lamâ múiá tranh Hanâ g Trönë g trong chêtë liïuå : “Chùnè g hanå tranh con cöng, bêy giúâ töi ve ä acrylic thay cho phêmí nhuömå . Bñ quyïtë nayâ do hoaå sô Trênì Nguyïn Àaná macá h cho töi. Töi thêyë ve ä acrylic hiïuå qua ã hún, àú ä bay mauâ ”, öng noiá . Tuy nhiïn, khöng phaiã ngûúiâ chúi tranh Hanâ g Trönë g naoâ cunä g thñch sûå thay àöií nayâ . Ho å cho rùnç g, tranh bay mauâ laiå mang veã àepå riïng. Khacá h hanâ g co á thï í lûaå chonå kñch thûúcá tranh khacá kñch thûúcá truyïnì thönë g va â cunä g co á thï í lönì g khung kñnh àïí treo. Khacá vúiá ngayâ xûa, bêy giúâ nghï å nhên Lï Àònh Nghiïn lamâ 2 trucå cho mötå bûcá tranh Hanâ g Trönë g, tiïnå cho viïcå treo tranh cuaã khacá h hanâ g. Lamâ tranh dên gian Hanâ g Trönë g vêtë va:ã “Khöng nghïì naoâ kiïmë ra àönì g tiïnì chên chñnh laiå khöng vêtë va”ã , nghï å nhên Lï Àònh Nghiïn chia se.ã Bönë bûcá Cöng Dung Ngön Hanå h öng baná vúiá gia á 22 triïuå àönì g búiã lamâ túiá mûcá “ömë ngûúiâ ” ñt nhêtë phaiã 2 thaná g múiá xong. Mötå sö ë tranh Hanâ g Trönë g àûúcå nghï å nhên Lï Àònh Nghiïn lamâ Traiã nghiïmå lamâ tranh Hanâ g Trönë g dûúiá sû å hûúná g dênî cuaã nghï å nhên Lï Àònh Nghiïn diïnî ra àêuì nùm nay thu hutá sû å quan têm cuaã nhiïuì banå tre.ã Öng hûúná g dênî banå tre ã thûcå hanâ h lamâ tranh Hanâ g Trönë g tû â bûúcá in möcå banã tranh truyïnì thönë g trïn giêyë do á vúiá ky ä thuêtå in ngûaã vaná àïnë tö mauâ cho tranh. Traiã nghiïmå lamâ tranh Hanâ g Trönë g thu hutá sû å quan têm cuaã ca ã ngûúiâ nöií tiïnë g, nhû Hoa hêuå Viïtå Nam 2010 Àùnå g Ngocå Hên.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==