Báo Tiền Phong số 277/2025

Thỏa thuận này - được Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ủng hộ - sẽ trở thành cột mốc quan trọng trong hợp tác an ninh giữa Washington và Kiev. Quân đội Ukraine nhận vũ khí của Mỹ trong mấy năm qua, gần đây nhất là theo thỏa thuận mà chính quyền Tổng thống Trump bán vũ khí cho các quốc gia châu Âu để cung cấp cho Kiev. Theo thỏa thuận mới, Ukraine sẽ bán cho Mỹ công nghệ và kinh nghiệm thực tế sâu rộng của mình trong việc sản xuất và sử dụng UAV trên chiến trường. Nhóm chuyên gia Ukraine, do Thứ trưởng Quốc phòng Sergiy Boyev dẫn đầu, bắt đầu cuộc đàm phán kéo dài nhiều ngày với quan chức Lầu Năm Góc và Bộ Ngoại giao Mỹ hôm 3/9. Một quan chức Chính phủ Mỹ cho biết, thỏa thuận này có thể trị giá hàng tỷ đô la, sẽ mất nhiều tháng để hoàn tất chi tiết. Các công ty Mỹ sản xuất một số loại UAV hiện đại, nhưng Ukraine đang dẫn đầu về sản xuất hàng loạt UAV giá rẻ, chứng minh hiệu quả trên chiến trường. “Thực tế là chúng tôi cần công nghệ UAV của Ukraine”, ông William McNulty, đối tác của quỹ đầu tư mạo hiểm UA1, cho biết. Quỹ này đã đầu tư vào 8 công ty quốc phòng của Ukraine. Thỏa thuận tiềm năng này còn mang ý nghĩa chính trị khi Kiev muốn củng cố mối quan hệ với nhà lãnh đạo Mỹ. Ông Trump ngày càng thất vọng khi Nga tiếp tục tăng cường tấn công Ukraine và không chấp nhận đề xuất của Nhà Trắng về đàm phán giải pháp hòa bình. Thỏa thuận như vậy cũng sẽ mở ra cánh cửa hợp tác nhiều hơn giữa Mỹ và Ukraine. Thỏa thuận về UAV đang nổi lên như một phần của gói “siêu thỏa thuận” mà trong đó Ukraine dự kiến mua hàng chục tỷ đô la vũ khí từ Mỹ. Ukraine hy vọng thỏa thuận này sẽ bao gồm tên lửa tầm xa, để họ có thể tăng cường sức mạnh tấn công chống lại Nga. YẾU TỐ CHI PHÍ Cuộc xung đột Ukraine đang định hình lại cách thức các quốc gia hoạch định chiến tranh. Nhiều chính phủ, nhà đầu tư và công ty ở châu Âu đã và đang tìm cách nhanh chóng tận dụng công nghệ UAV của Ukraine. Bất kỳ thỏa thuận nào về công nghệ UAV cũng sẽ liên quan đến việc tiếp cận công nghệ và hệ thống của các công ty UAV tư nhân Ukraine. Nước này hiện có hơn 300 công ty sản xuất UAV. Việc sử dụng rộng rãi linh kiện Trung Quốc trong UAV của Ukraine cũng có thể sẽ được kiểm soát. Các công ty Mỹ mua UAV và công nghệ của Ukraine không thể sử dụng linh kiện của Trung Quốc do yếu tố an ninh và cạnh tranh giữa hai nước. Ukraine sử dụng UAV ngay từ giai đoạn đầu của cuộc xung đột với Nga, nhằm gây thiệt hại đáng kể cho lực lượng đối phương đông hơn và được trang bị tốt hơn. Kể từ đó, Ukraine đi tiên phong trong việc sử dụng UAV giá rẻ, thiết bị không người lái trên biển và trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực này, cùng nhiều cải tiến khác. Ukraine sản xuất hơn 2 triệu UAV trong năm 2024. Ukraine có thể sản xuất UAV với chi phí chỉ bằng 20-30% so với các nhà sản xuất phương Tây. Giới phân tích cho rằng đây chính là điều mà phương Tây đang cần. BÌNH GIANG (theo WSJ, AP) 12 n Thứ Bảy n Ngày 4/10/2025 QUỐC TẾ Mỹ đàm phán mua công nghệ UAV Ukraine Lính Ukraine phóng UAV ở Kharkiv ngày 24/9 ẢNH: AP Một nhóm chuyên gia Ukraine đang có mặt ở Washington để trao đổi về thỏa thuận mang tính bước ngoặt. Theo đó, Kiev sẽ bán công nghệ máy bay không người lái (UAV) đã qua thử nghiệm trên chiến trường cho Mỹ để nhận tiền bản quyền hoặc các hình thức bồi thường khác, Wall Street Journal dẫn lời quan chức hai bên. Phó Tổng thống Mỹ JD Vance ngày 28/9 tuyên bố, Washington đang xem xét yêu cầu của Ukraine về việc mua tên lửa Tomahawk tầm xa, có tầm bắn 2.500 km, có thể tấn công sâu vào lãnh thổ Nga. Ngày 1/10, Reuters đưa tin, Mỹ sẽ cung cấp cho Ukraine thông tin tình báo về các mục tiêu cơ sở hạ tầng năng lượng tầm xa ở Nga. Việc cung cấp Tomahawk cho Ukraine có thể cải thiện đáng kể năng lực tấn công của nước này, cho phép họ tấn công các mục tiêu sâu bên trong lãnh thổ Nga, bao gồm các căn cứ quân sự, trung tâm hậu cần, sân bay và trung tâm chỉ huy. Tuy nhiên, một quan chức Mỹ và các nguồn thạo tin đặt câu hỏi về tính khả thi của việc cung cấp loại tên lửa hành trình này cho Kiev. Theo một nguồn tin, Mỹ không thiếu Tomahawk và loại tên lửa này thường được quân đội sử dụng cho các nhiệm vụ tấn công trên bộ. Nhưng khả năng cung cấp tên lửa Tomahawk cho Ukraine là rất thấp. Thay vào đó, Mỹ có thể xem xét cho phép các đồng minh châu Âu mua các loại vũ khí tầm xa khác và cung cấp cho Ukraine. Một cơ chế tài chính mới, Danh sách Yêu cầu ưu tiên của Ukraine (PURL) đã được Mỹ và các đồng minh xây dựng để cung cấp cho Ukraine vũ khí mới và vũ khí từ kho dự trữ của Mỹ bằng nguồn tiền từ các nước NATO. Theo tài liệu ngân sách của Lầu Năm Góc, Hải quân Mỹ, đơn vị sử dụng chính tên lửa Tomahawk, đến nay đã mua 8.959 tên lửa với giá trung bình 1,3 triệu USD/tên lửa. Điện Kremlin hôm 2/10 tuyên bố, nếu Mỹ cung cấp tên lửa Tomahawk cho Ukraine, điều này sẽ gây ra một đợt leo thang nguy hiểm mới giữa Nga và phương Tây. MINH HẠNH (theo Reuters, Tass) Hai ứng viên hàng đầu trong cuộc bầu cử của đảng LDP là người theo chủ nghĩa dân tộc bảo thủ - bà Sanae Takaichi (64 tuổi), và đối thủ ôn hòa hơn - ông Shinjiro Koizumi (44 tuổi). Các cuộc thăm dò dư luận cho thấy, Chánh văn phòng Nội các Yoshimasa Hayashi (64 tuổi) cũng có thể là một ứng cử viên tiềm năng. Tuy đảng LDP là nhóm lớn nhất trong Quốc hội Nhật Bản, nhưng người giành chiến thắng trong cuộc bầu cử chưa chắc sẽ trở thành thủ tướng, vì đảng này đã mất thế đa số tại cả hai viện dưới thời Thủ tướng đương nhiệm Shigeru Ishiba. Hồi đầu tháng 9, ông Ishiba tuyên bố sẽ từ chức sau một loạt thất bại bầu cử. Theo Reuters, bất kỳ ai giành chiến thắng trong cuộc bầu cử ngày 4/10 của LDP cũng sẽ thừa hưởng một tổ chức đảng đang khủng hoảng và một nền kinh tế trì trệ. Sự bất mãn với LDP đang thúc đẩy nhiều cử tri, đặc biệt là những người trẻ tuổi vỡ mộng, chuyển sang các đảng đối lập Trong quá trình tranh cử, nữ ứng viên Takaichi đã cam kết sẽ vực dậy nền kinh tế bằng các khoản chi tiêu mạnh tay của chính phủ. Bà tuyên bố sẽ tiếp tục thực hiện thỏa thuận thương mại của ông Ishiba với Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong đó Nhật Bản đồng ý đầu tư 550 tỷ USD vào Mỹ để đổi lấy việc giảm thuế quan đối với ô tô và các sản phẩm khác của Nhật Bản. Nhưng bà Takaichi cũng đề cập đến khả năng đàm phán lại nếu thỏa thuận này không công bằng. “Bà ấy có thể sẽ thu hút được lực lượng bảo thủ truyền thống cốt lõi”, Giáo sư Naoko Taniguchi (Đại học Keio) nói. “Nhưng cũng có yếu tố rủi ro là không rõ liệu bà ấy có dễ dàng đạt được sự ủng hộ của phe đối lập hay không”. Trong khi đó, ông Koizumi - con trai của cựu Thủ tướng Junichiro Koizumi - tuyên bố sẽ cắt giảm thuế để giúp các hộ gia đình đối phó với chi phí sinh hoạt ngày càng tăng. Trong bối cảnh khoảng trống chính trị hiện tại, ông Koizumi là người được kỳ vọng sẽ có thể tìm kiếm sự đồng thuận trong đảng của mình và các đảng đối lập. “Về mặt chính trị, ông ấy thiên tả hơn và mở cửa với sự đa dạng”, Giáo sư Taniguchi nhận định. “Ông ấy được lòng cả những thành viên lớn tuổi của LDP lẫn những người ủng hộ không chính thức. Nếu mục tiêu là có được một khởi đầu tương đối bình lặng, tôi nghĩ ông Koizumi chính là biểu tượng cho điều đó”. AI SẼ THẮNG? Theo bà Tina Burrett, Giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Sophia ở Tokyo, ông Koizumi là người có thể tạo ra sự đồng thuận với các đảng phái khác, trong khi bà Takaichi sẽ làm rung chuyển “thế giới của những chính trị gia mơ hồ”. Đây sẽ là lần thứ hai bà Takaichi tranh cử vị trí lãnh đạo sau khi thất bại vào năm ngoái, khi các thành viên của đảng này ủng hộ ông Shigeru Ishiba. Quan điểm chính trị của bà bị coi là quá bảo thủ. Nhưng trong thời đại bất ổn này, bà sẽ được coi là lựa chọn giàu kinh nghiệm hơn. Ông Koizumi từ lâu đã bị coi là quá “non trẻ” để lãnh đạo đất nước. Tuy nhiên, với tư cách là Bộ trưởng Nông nghiệp, cử tri bắt đầu nhìn nhận ông theo một hướng khác, nhờ cách ông ứng phó với tình trạng thiếu gạo của đất nước. Một lựa chọn thứ ba được đề xuất là Chánh Văn phòng Nội các Yoshimasa Hayashi. Ông sẽ mang đến sự cân bằng về kinh nghiệm, đồng thời ít gây chia rẽ hơn so với bà Sanae Takaichi. Dù ai thắng cử, một trong những việc cần làm đầu tiên của họ trên cương vị thủ tướng tiềm năng là tiếp đón ông Trump tại Tokyo vào cuối tháng 10, Reuters đưa tin. MINH HẠNH (theo Reuters, ABC) Nhật sắp có nữ thủ tướng đầu tiên hoặc thủ tướng trẻ nhất Nhật Bản đang đứng trước cơ hội có nữ thủ tướng đầu tiên, hoặc thủ tướng trẻ nhất thời hậu chiến sau cuộc bỏ phiếu vào ngày 4/10 tới để chọn người đứng đầu đảng cầm quyền Dân chủ Tự do (LDP). Nếu thắng cử, bà Sanae Takaichi sẽ trở thành nữ thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản ẢNH: AP KHÓ CUNG CẤP TÊN LỬA TOMAHAWK CHO KIEV

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==