8 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ n Thứ Năm n Ngày 2/10/2025 KHÔI PHỤC GẦN 20 HẠNG MỤC Từ đầu năm 2024, tỉnh Điện Biên thành lập Hội đồng khoa học và nhiều lần tổ chức hội thảo để lấy ý kiến các nhà chuyên môn, nhà nghiên cứu cho dự án bảo tồn, tôn tạo Trung tâm tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Dự án hướng tới mục tiêu phát huy giá trị và gìn giữ một cách đầy đủ và hoàn thiện hơn hệ thống các di tích lịch sử tại chiến trường Điện Biên. Sáng 30/9 tại Hà Nội, Hội đồng khoa học tổ chức họp đánh giá, góp ý báo cáo nghiên cứu khả thi dự án dựa trên cơ sở nguồn tư liệu khổng lồ. Các chuyên gia đều có kinh nghiệm và hiểu biết thực địa với rất nhiều chuyến khảo sát, đồng thời nghiên cứu, phân tích các tài liệu lịch sử từ Trung tâm lưu trữ Bộ Quốc phòng và các thư viện tại Cộng hòa Pháp. Trong đó, hơn 2.000 bức ảnh chụp từ trên không của Pháp là cơ sở dữ liệu quý giá. Qua nhiều năm nghiên cứu, Hội đồng khoa học cũng xác định được các dấu tích chắc chắn không thay đổi (sau hơn 70 năm) trên thực địa. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên Vừ A Bằng nhấn mạnh, dự án bảo tồn, tôn tạo là công trình đặc biệt của cả nước, do tỉnh Điện Biên xây dựng, quản lý, khai thác. Dự án thể hiện trách nhiệm của Điện Biên đối với cả dân tộc trong nhiệm vụ bảo tồn, phát huy giá trị di tích lịch sử. Ông tin tưởng Công ty TNHH MTV Bảo tồn di sản văn hóa là đơn vị được giao tư vấn, lập báo cáo dự án. Họa sĩ Nguyễn Văn Mạc đại diện đơn vị này được đánh giá nghiên cứu kỹ lưỡng lịch sử chiến trường Điện Biên Phủ, từng thực hiện thành công bức tranh panorama Chiến dịch Điện Biên Phủ thu hút du khách. Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa (Bộ VHTTDL) Trần Đình Thành cho biết, ban đầu hội đồng có chút phân vân. “Đối chiếu với Mường Phăng, Đồi A1 thì dự án này có quy mô tương đối hoành tráng. Tuy nhiên, chúng tôi nghĩ rằng quy mô hơn 9 ha phù hợp. Sau này khi dự án được phê duyệt, chúng ta cần ưu tiên đầu tư tôn tạo nhiều hơn ở khu vực Mường Phăng”, ông Thành chia sẻ. Các chuyên gia đều thống nhất, việc tái hiện Trung tâm Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ cũng là dịp để kể câu chuyện về chiến thắng của quân và dân ta. PGS.TS Nguyễn Mạnh Hà, nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng, đại diện đơn vị tư vấn khẳng định, có gần 20 hạng mục cần khôi phục, trong đó nổi bật là hầm chỉ huy De Castries và khu vực sinh hoạt. Khu quân y, hậu cần, trận địa pháo, nơi để máy bay cũng có nhiều tư liệu, sơ đồ bằng tiếng Pháp, phục vụ thuận lợi việc phục dựng. Hầm De Castries hiện chỉ có 8 gian, sẽ được khôi phục thành 12 gian. PGS.TS. Đỗ Văn Trụ, Chủ tịch Hội Di sản văn hóa Việt Nam nhận định, dự án bảo tồn, tôn tạo Trung tâm tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ đối diện nhiều khó khăn với khối lượng công việc rất lớn. Quá trình nghiên cứu và thực hiện đòi hỏi nghiêm túc, có cơ sở khoa học và tính thuyết phục. Trong dự án này, việc phục hồi các loại vũ khí, phương tiện cơ giới cũng rất quan trọng, cần chính xác với thời điểm lịch sử. Các chuyên gia khẳng Tái hiện Trung tâm tập đoàn cứ điểm Điện BÀ NỘI CỦA MÈO HOANG Giữa dòng người tấp nập ra vào Thảo Cầm Viên Sài Gòn, tiếng gọi nhỏ nhẹ nhưng tha thiết vang lên: “Mi ơi, Đen ơi, ra ăn cơm với nội nào!”. Chỉ một lát sau, từ những lùm cây, gốc cổ thụ, những chú mèo gầy guộc lần lượt xuất hiện, rụt rè rồi quấn quýt quanh đôi chân gầy yếu của một bà cụ tóc đã bạc phơ. Nhiều người ngỡ bà đang gọi đàn cháu nhỏ nhưng thật ra, đó là những “đứa con” mà bà Hồng Tuyết Mai (71 tuổi) đã nuôi nấng bằng tất cả tình thương suốt gần 20 năm. Người ta quen gọi bà Mai là “bà Năm bán đồ chơi”. Gánh hàng nhỏ trước cổng Thảo Cầm Viên chỉ đủ cho bà cơm cháo qua ngày nhưng lại là chỗ dựa nuôi sống đàn mèo hoang, chim sẻ, sóc nhỏ quanh đây. Mỗi sáng, bà Mai thức dậy từ 4 giờ, đạp xe ra chợ mua dế, sâu, thêm vài con cá nục rồi tất tả trở về. Thay vì dành cho bản thân, tất cả thực phẩm được bà chế biến cho “lũ nhỏ”. “Thà mình ăn cơm trắng chan canh chứ không để tụi nó đói” - bà Mai vừa nói vừa cặm cụi gỡ xương cá, chia từng chén cơm cho mèo. Cái duyên bắt đầu từ một bữa cơm nhiều năm trước. Khi đó, một con mèo hoang gầy nhom cứ đứng nhìn bà Mai bằng ánh mắt cầu khẩn. Không nỡ phớt lờ, bà bẻ đôi phần cơm đang ăn. Từ ngày ấy, bà quyết định chia sẻ phần ăn ít ỏi của mình cho cả đàn mèo hoang để rồi gắn bó đến tận bây giờ. Đàn mèo hoang ở Thảo Cầm Viên nay đã có vài chục con. Con già răng rụng, bà Mai mua xúc xích mềm. Con đang nuôi con, bà chừa thêm cá kho. Con đang bệnh, bà tự mua thuốc nhỏ mắt, có khi bồng đến thú y. Chúng không còn xa lạ mà trở thành máu thịt trong cuộc đời bà. Bà gọi chúng bằng những cái tên thân thương: Mi, Vàng, Xám, Nâu… Chỉ cần nghe “nội đây”, cả đàn ùa đến ríu rít như đám cháu nhỏ. Ngoài mèo, chim trời cũng là “con” của bà Mai. Mỗi sáng, hàng trăm chim sẻ, bồ câu lại tụ về, ríu rít quanh bà chờ thóc, bắp... Trên cành cây, nhiều chú sóc tinh nghịch chuyền cành, chờ bà cho bắp luộc. Bà cười bảo: “Mấy đứa sóc tui đặt tên chung là Lat te cho sang”. Cuộc sống của bà Mai chẳng dễ dàng. Có hôm cả ngày bán không được món đồ chơi nào. Bà đành ăn bánh mì không nhường hết cá cho mèo. Khi được tặng cơm từ thiện, bà chỉ ăn cơm chan canh, giữ lại thịt cá cho “đàn con”. “Cực thì cực nhưng bỏ sao được. Ngày nào tui còn đi bán được thì tụi nó còn có cái ăn” - bà Mai nghẹn giọng… Bên cạnh Nhà thờ Đức Bà, khi nắng vừa hắt xuống những tán cây cổ thụ, tiếng lon thóc khua nhịp nhàng quen thuộc vang lên từ bàn tay của chị Quang Thanh. Lập tức, hàng trăm cánh chim bồ câu từ những mái ngói, cành cây lao xuống, quây quần bên người phụ nữ. Hơn chục năm nay, trước khi dọn gánh nước bên hông trường Tiểu học Hòa Bình, công việc đầu tiên của chị Thanh là cho đàn chim ăn. Một chiếc thùng nhựa lớn luôn được đặt sẵn trên vỉa hè, đổ đầy nước để chim tắm táp, làm mát đôi cánh sau những vòng bay trên bầu trời thành phố. “Ngày nào tui cũng dành chừng hơn trăm ngàn mua thóc, mua đậu cho tụi nó. Mình còn làm ăn được thì chim cũng không lo đói” - chị Thanh trải lòng. Với chị, đó là niềm vui giản dị, gắn bó như một phần máu Không phép màu nào từ truyện cổ tích nhưng vẫn có những “bà tiên, ông bụt” thật sự giữa Sài thành. Từ bà cụ nuôi đàn mèo hoang, người phụ nữ gắn bó với chim trời, đến những kiểm lâm viên ngày đêm giải cứu thú rừng… Tất cả đã làm nên câu chuyện nhân văn lay động về tình thương và trách nhiệm với thiên nhiên. Bà Mai chăm sóc đàn mèo hoang ở Thảo Cầm Viên, yêu thương như con của mình ẢNH: U.P n UYÊN PHƯƠNG PHÓNG SỰ Những “bà tiên, ông Bụt” của Tại Điện Biên Phủ, quân Pháp xây dựng tập đoàn gồm 49 cứ điểm, được coi là hệ thống phòng ngự mạnh nhất trong cuộc chiến tranh xâm lược Đông Dương. Các tướng Pháp, Mỹ đánh giá đây là pháo đài bất khả xâm phạm. Tuy nhiên, pháo đài này đã bị quân và dân Việt Nam tiêu diệt hoàn toàn trong chiến dịch Điện Biên Phủ (1954). Nội dung Trung tâm tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ được phục dựng tuân thủ tối đa những chi tiết lịch sử qua ảnh tư liệu đã xác định chính xác vị trí chụp ảnh. Tư liệu, hiện vật từ bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ, bộ sưu tập tư nhân về Điện Biên Phủ được tận dụng cho công tác phục dựng. Dự án Bảo tồn, tôn tạo di tích Trung tâm tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ có phạm vi nghiên cứu phục dựng trên diện tích gần 10 ha. Trong đó có đầu tư tôn tạo khu vực hầm De Castries, phục dựng trận địa pháo và hầm pháo, các trại lính, bệnh viện dã chiến, giao thông hào, lô cốt. Dự án tạo cơ sở khai thác, phát huy tiềm năng và thế mạnh du lịch của tỉnh Điện Biên. Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ sau khi phục dựng có thể thành điểm du lịch hấp dẫn, đặc biệt là ở hệ thống hiện vật sẽ được phục dựng chi tiết theo nguyên bản
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==