12 n Thứ Năm n Ngày 2/10/2025 QUỐC TẾ Đài Loan quyết giữ nguyên “lá chắn silicon” Washington ngày càng lo ngại về sự phụ thuộc lớn vào Đài Loan - nơi mà “ông lớn” ngành chip là TSMC đang cung cấp phần lớn các loại bán dẫn tiên tiến nhất thế giới cho các khách hàng lớn như nhà thiết kế chip AI Nvidia, Apple… Tuy nhiên, nhiều người ở Đài Loan coi khả năng sản xuất chip vượt trội của họ là một “lá chắn silicon”, có thể ngăn chặn nguy cơ bị Trung Quốc đại lục tấn công và huy động sự ủng hộ quốc tế cho an ninh của mình. Ngày 1/10, phó lãnh đạo cơ quan hành pháp Đài Loan, bà Cheng Li-chiun, tuyên bố Đài Loan “sẽ không đồng ý” với việc sản xuất 50% chất bán dẫn, vốn là thành phần thiết yếu cho mọi thứ từ thiết bị điện tử, iPhone đến huấn luyện trí tuệ nhân tạo và hệ thống vũ khí, trên đất Mỹ. “Đội ngũ đàm phán của chúng tôi chưa bao giờ cam kết phân chia sản lượng chip theo tỷ lệ 50-50, vì vậy công chúng có thể yên tâm”, bà Cheng nói với giới truyền thông sau khi trở về từ Mỹ sau vòng đàm phán thuế quan gần nhất. Trong cuộc phỏng vấn trên truyền hình cuối tuần qua, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick yêu cầu Đài Loan chia đều sản lượng chip ở Đài Loan và Mỹ. Trong cuộc phỏng vấn với NewsNation, ông Lutnick đề cập khái niệm “lá chắn silicon”, nói rằng Mỹ cần 50% sản lượng chip nội địa để có thể bảo vệ Đài Loan. “Lập luận của tôi với họ là, nếu các bạn sản xuất tới 95% thì làm sao tôi có thể dùng nó để bảo vệ các bạn? Các bạn sẽ đưa nó lên máy bay à? Hay lên tàu?”, ông nói Lutnick, ám chỉ đến tỷ lệ sản xuất chip tiên tiến toàn cầu hiện nằm ở Đài Loan. “Nếu chúng tôi có một nửa, chúng tôi có khả năng làm những gì cần thiết, nếu phải làm”, ông nói thêm. Ông Lutnick cũng nói rằng Washington đã có các cuộc trao đổi với Đài Bắc về đề xuất này, và mục tiêu của chính quyền Tổng thống Trump là tăng thị phần chip “sản xuất tại Mỹ” lên “40% và có thể là 50%”. Tuy nhiên, bà Cheng hôm 1/10 cho biết ý tưởng này không nằm trong vòng đàm phán song phương mới nhất. Hiện chưa rõ liệu TSMC có tham gia vào các cuộc thương lượng giữa Mỹ và Đài Loan hay không. Bà Hsu Yu-chen, nghị sĩ thuộc đảng đối lập Quốc Dân Đảng, lên án yêu cầu của Mỹ là “cướp bóc trắng trợn” chứ không phải là “hợp tác”, và kêu gọi chính quyền Đài Loan từ chối yêu cầu. “Nếu Mỹ buộc phải phân chia năng lực sản xuất chip tiên tiến nhất của TSMC, thì hiệu quả của “lá chắn silicon” sẽ bị suy yếu, và đòn bẩy an ninh chiến lược của Đài Loan sẽ hoàn toàn bị mất đi”, bà Hsu tuyên bố. Bà Arisa Liu, Giám đốc Viện Nghiên cứu kinh tế Đài Loan (một tổ chức nghiên cứu độc lập), cho biết bà tin rằng yêu cầu mới nhất từ Washington “gây hại nhiều hơn là mang lại lợi ích cho Đài Loan”. “Các khoản đầu tư lớn và việc chuyển dịch năng lực sang Mỹ chắc chắn sẽ làm suy yếu hệ sinh thái của Đài Loan, ảnh hưởng đến sự toàn vẹn của chuỗi cung ứng”, bà nói với CNN, cho rằng lợi ích ngắn hạn có thể chỉ là mức thuế thấp mà Mỹ áp dụng với hàng xuất khẩu từ Đài Loan. THÁI AN (theo CNN) Logo của TSMC tại trụ sở chính của hãng bên trong Công viên Khoa học Tân Trúc ở Đài Loan ẢNH: KYODO Đài Loan (Trung Quốc) tuyên bố sẽ chống lại áp lực từ Washington yêu cầu chuyển một nửa năng lực sản xuất chip của mình sang Mỹ. Động đất ở Philippines, hơn 200 người thương vong Hơn 150 người bị thương, ít nhất 69 người thiệt mạng sau trận động đất mạnh 6,9 độ ở Philippines, và con số này có thể sẽ tiếp tục tăng, một quan chức chính phủ cho biết. Trận động đất xảy ra ngoài khơi thành phố Cebu, một trong những điểm du lịch nổi tiếng nhất Philippines, lúc 22h ngày 30/9. Tâm chấn ước tính nằm ở độ sâu khoảng 10 km. Nhiều dư chấn đã được ghi nhận, trong đó có dư chấn mạnh tới 6 độ. Có 22 tòa nhà bị đổ hoặc hư hại trên khắp miền trung Philippines, trong đó có một số tòa nhà chính phủ. Sáu cây cầu và một con đường hiện không thể tiếp cận. Bất chấp thiệt hại, sân bay quốc tế Mactan-Cebu, cửa ngõ lớn thứ hai của Philippines, vẫn hoạt động. Cơ quan địa chấn Philippines Phivolcs đã cảnh báo về các dư chấn và thiệt hại từ trận động đất ngoài khơi. “Dự kiến sẽ có dòng chảy mạnh và mực nước biển thay đổi nhanh chóng. Người dân được khuyến cáo nên cảnh giác với những con sóng bất thường”, Phivolcs thông báo. Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. cam kết hỗ trợ nhanh chóng cho những người sống sót sau trận động đất. Ông cho biết, các quan chức nội các đang có mặt tại hiện trường để chỉ đạo hoạt động cứu trợ, đồng thời gửi lời chia buồn tới những người đã mất người thân. Philippines nằm trong “Vành đai Lửa” Thái Bình Dương, nơi thường xuyên xảy ra hoạt động núi lửa và động đất. Philippines ghi nhận hai trận động đất lớn vào tháng 1. MINH HẠNH (theo Reuters) Mỹ hài lòng với mức thuế 55% áp lên hàng Trung Quốc Mỹ hài lòng với việc duy trì mức thuế khoảng 55% với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, nhưng hy vọng sẽ tạo nên những lĩnh vực thương mại tự do hơn, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết. Phát biểu tại Câu lạc bộ kinh tế New York ngày 30/9, ông Greer cho biết chính quyền của Tổng thống Donald Trump chưa có kế hoạch giảm thuế, dù sắp đến thời hạn chót (10/11) cho thỏa thuận đình chiến thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. “Nếu bạn hỏi tổng thống ‘Chúng ta có thỏa thuận với Trung Quốc không?’, ông ấy sẽ nói: ‘Có, đây là thỏa thuận của chúng ta. Tôi đã áp thuế 55%. Đó là thỏa thuận’. Vì vậy, đó là một hiện trạng tốt”, ông Greer nói. Chính quyền muốn mở rộng thương mại với các mặt hàng không nhạy cảm, như nông sản Mỹ và hàng tiêu dùng Trung Quốc. “Tôi muốn đạt được một vị thế với họ, để chúng ta có thể giao dịch tự do hơn một chút và theo cách minh bạch hơn một chút”, ông Greer nói. Nếu thoả thuận hoãn tăng thuế không được gia hạn, thuế quan sẽ quay trở lại mức khoảng 145% đối với hàng hoá Mỹ và 125% với phía Trung Quốc, khiến thương mại song phương gần như sẽ dừng hẳn. Ông Greer xác nhận Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong đã đưa ra nhượng bộ về TikTok khi phái đoàn hai nước gặp nhau tại Madrid vào tháng trước, nhưng phía Mỹ từ chối giảm thuế để đổi lấy quyền kiểm soát ứng dụng này. Ông nói rằng, Trung Quốc giữ lập trường quyết đoán, do nước này vẫn có ảnh hưởng lớn trên thị trường đất hiếm và tinh thần ngoại giao “chiến lang”. BÌNH GIANG (theo Reuters, AP) Năm 2020, TSMC đáp lại yêu cầu từ phía Washington và công bố khoản đầu tư đột phá trị giá 12 tỷ USD để xây dựng các cơ sở sản xuất chip tiên tiến tại Mỹ. Đầu năm nay, TSMC tăng mạnh tổng vốn đầu tư lên 165 tỷ USD với các nhà máy bổ sung. Việc đóng cửa chính phủ bắt đầu vài giờ sau khi Thượng viện không thể thông qua một dự luật chi tiêu ngắn hạn, được xây dựng để duy trì hoạt động của chính phủ đến ngày 21/11. Đảng Dân chủ phản đối dự luật này, vì Đảng Cộng hòa từ chối gia hạn các phúc lợi y tế cho hàng triệu người Mỹ, vốn sẽ hết hạn vào cuối năm nay. Đảng Cộng hòa cho rằng vấn đề gia hạn phúc lợi y tế cần được giải quyết riêng, tách biệt với vấn đề ngân sách. Cả hai bên đều đổ lỗi cho nhau về việc chính phủ đóng cửa. Lãnh đạo Đảng Cộng hòa tại Thượng viện John Thune nói rằng, “các nhóm lợi ích cực tả và các thành viên Đảng Dân chủ cực tả muốn đối đầu với tổng thống”. Trong khi đó, lãnh đạo Đảng Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer cáo buộc Đảng Cộng hòa "gây rủi ro cho hệ thống chăm sóc sức khỏe của nước Mỹ" và từ chối đàm phán một cách thiện chí. Hiện không có con đường rõ ràng nào để Quốc hội Mỹ thoát khỏi bế tắc. Tuy nhiên, các cơ quan cảnh báo việc chính phủ đóng cửa sẽ làm gián đoạn hoạt động tại các sân bay, ngăn chặn việc công bố báo cáo việc làm tháng 9, đình chỉ các nghiên cứu khoa học, và khiến khoảng 750.000 nhân viên liên bang phải nghỉ việc tạm thời. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cảnh báo các nghị sĩ Dân chủ tại Quốc hội, rằng việc đóng cửa chính phủ có thể mở đường cho các quyết định “không thể đảo ngược”, bao gồm cắt giảm thêm việc làm và các chương trình. Các nhà phân tích độc lập cảnh báo, việc đóng cửa chính phủ lần này có thể kéo dài hơn những lần đóng cửa liên quan đến ngân sách trước đó. Theo giáo sư Robert Pape (Đại học Chicago), bầu không khí chính trị phân cực bất thường của Mỹ sau vụ ám sát nhà hoạt động bảo thủ Charlie Kirk và quyền lực ngày càng tăng ở phe cực đoan của cả hai đảng có thể khiến các nhà lãnh đạo đảng khó đạt được thỏa thuận mở cửa lại chính phủ. Lần đóng cửa chính phủ gần đây nhất bắt đầu ngày 22/12/2018 và kéo dài 35 ngày, khiến kinh tế Mỹ thiệt hại 3 tỷ USD, tương đương 0,02% GDP. MINH HẠNH (theo Reuters) Chính phủ Mỹ lần đầu đóng cửa sau 7 năm Chính phủ Mỹ đã chính thức đóng cửa từ 0h ngày 1/10, khi những chia rẽ sâu sắc giữa hai đảng phái ngăn cản Quốc hội và Nhà Trắng đạt được thỏa thuận ngân sách. Điện Capitol trước giờ Chính phủ Mỹ đóng cửa ẢNH: REUTERS
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==