9 n Thứ Tư n Ngày 1/10/2025 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ máy nhỏ lại chết đứng, nước tràn ngập tàu. Ông Năm Dìn hô anh em đứa nào còn sức thì còn tát. Cả đám ngư dân quê ở Cà Mau, Kiên Giang ban đầu hì hục tát nước, nhưng rồi ai nấy thở dài, nói với nhau đằng nào cũng chết, tát nước chi cũng chết! Công việc nguy hiểm nhất lúc đó là ra vào boong tàu được giao cho cậu Hải sinh năm 1974, người có sức khỏe nhất trên tàu. Hải phải nằm rạp xuống sàn tàu, bò đi khắp nơi để đưa ống nước ra ngoài, kiểm tra dây neo đang bị giật liên hồi căng như dây đàn. Có lúc chui vào ca bin, người ướt nhẹp và run cầm cập, Hải ngửi thấy mùi hương, nghe ông thuyền trưởng rên rỉ thương xót thằng con trai đang cầm lái chiếc thuyền nhỏ đi ở phía trước, bây giờ mù mịt quá, chắc chắn nó tiêu mạng rồi. Vận may của tàu lúc đó là vớt được 1 chùm ngư dân đi ghe lưới thững bị chìm và trôi ập về phía tàu. Cả 12 ngư dân xem đây là cái phao cứu sinh cuối cùng nên họ nghe lời ông chủ ghe Năm Dìn, cả ngày lẫn đêm phân công luân phiên. Người dưới hầm tàu, người ngồi ở trên sàn và tát nước liên hồi, mặc cho chiếc tàu cứ lắc tới mức chạm nóc xuống cột sóng, mái tàu múc nước hắt ngược lên trời. Đến ngày hôm sau, Năm Dìn “buông tay”. Ông chỉ lo đi thắp hương vái lạy trời và giao luôn tay lái cho người anh trai của Hải là Lăng Phước Vũ. Ngày biển nổi bão Linda, người dân ở khu phố Đường Hòn thị trấn Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang cũng chạy loạn. Người ta đến kín ngôi nhà để chia buồn với vợ chồng Sáu Xuân (cha, mẹ Hải) và nhắc tới 5 cái tên ở nhà của anh em Hải: “Thằng Út Quạu đi bạn riêng 1 ghe, còn thằng Cù Tèo (Vũ), Bảy Hải,.. hết 4 anh em đi 1 ghe”. TẠI SAO RỜI BIỂN TÂY NAM? Sau siêu bão Linda, cả 5 anh em Hải sống sót trở về, người dân thị trấn Hòn Đất lại đổ về gia đình vợ chồng bà Sáu Xuân để chia vui. Cù Tèo cười và nói trên ghe có tới 4 anh em ruột, ông chủ ghe biết mình là người quyết tâm nhất, vì nếu thả tay thì chết cả 4 người nên giao tay lái cho mình. Còn cậu Út Quạu thì kể chuyện khi thuyền chìm thì trôi nổi và dính vô giàn lưới đáy. Năm anh em thắp hương khấn vái, cảm ơn ông nội là liệt sĩ linh thiêng đã phù hộ cho cháu. Sau trận bão ấy, một số ngư dân bỏ biển, ở lại Hòn Đất làm nông, Cù Tèo dẫn anh em rời Hòn Đất xuống tận vùng Rạch Giá cách 25 km để trở lại nghề biển. Gần 30 năm trước, nghề biển ở vùng Tây Nam khác biệt hẳn với bây giờ, thuyền trưởng không cần cho tàu đi xa, cứ chạy quanh các đảo Nam Du, Hòn Thơm, Hòn Mây Rút, Hòn Kim Quy, ra quần đảo Thổ Chu. Chuyến biển kéo dài 20 ngày là chiếc tàu hết chỗ chứa cá, mực. Tàu phải tuyển 20-30 ngư dân, vì như vậy mới đủ nhân lực để xẻ mực khô. Đi biển lúc đó kiếm tiền rủng rỉnh. Vì sao tàu cá ở vùng biển Tây Nam lại ồ ạt dịch chuyển ra ngư trường phía Bắc? Thuyền trưởng Hải cho biết, từ năm 2000-2014, cá mực ở vùng biển Tây Nam tụt giảm thê thảm. Tới năm 2023, đoàn tàu ở tận miệt Cà Mau, Kiên Giang ra vùng biển Quảng Ngãi, Đà Nẵng, rồi ra vịnh Bắc bộ. Vụ tai nạn và chìm 2 tàu trong cơn bão số 10 tại Cửa Việt, tỉnh Quảng Trị vào sáng 28/9/2025 một phần là do ngư dân ở vùng Tây Nam không thạo luồng lạch ở vùng biển phía Bắc. Sáng 30/9, thuyền trưởng Hải chuẩn bị khăn gói rời Quảng Trị, vợ anh là cô giáo Loan đang ở mong đợi ở quê nhà. Ở Hòn Đất, ông bà Sáu Xuân đã mất cách đây gần chục năm, nên anh không còn nghe cha mẹ khóc than gọi tên “Út Quạu, Bảy Hải” như thời ngóng con trong bão Linda. L.V.C và thành công ngoài mong đợi khi làm mới những nhạc phẩm ra đời trong những năm đất nước chìm trong bom đạn. Mẹ yêu con, nhạc phẩm của nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý bỗng gây sốt sau gần 70 năm nhờ chương trình Anh trai vượt ngàn chông gai, khi nghệ sĩ trẻ đưa vào hơi thở mới. Phải nhắc đến công viết lời mới của Soobin Hoàng Sơn và Binz viết thêm lời rap. Tiết mục của Nhà Tinh Hoa trong tập chung kết Anh trai vượt ngàn chông gai nhanh chóng lập thành tích trên bảng xếp hạng âm nhạc thịnh hành YouTube chỉ trong vài ngày và tiếp tục là điểm nhấn trong chuỗi concert Anh trai vượt ngàn chông gai. Bài dân ca Trống cơm cũng sống lại rộn ràng nhờ chương trình Anh trai vượt ngàn chông gai. Dân ca kết hợp với rap lại tạo ra vị lạ thuyết phục cả khán giả khó tính. Không chỉ giúp nhạc phẩm đi cùng năm tháng “sốt” trở lại, rap còn lan tỏa tình yêu với văn hóa dân tộc, làm rạng rỡ bản sắc văn hóa của mỗi vùng miền trên dải đất hình chữ S. Double2T đưa rap bản làng về phố thị: “Người miền núi chất/Lên sân khấu tay cầm mic/Từ nơi cùng trời cuối đất/Cho họ biết đây là ai/ Đây là rap hiphop từ trên bản làng” (Người miền núi chất). Anh cũng phổ biến từ cảm thán của người dân tộc thiểu số vùng cao ra khắp đất nước khi ca khúc À lôi thành hit. MỘT LOẠI HÌNH NGHỆ THUẬT NGHIÊM TÚC Mới đây, rap Việt đã theo Đức Phúc chinh phục chiếc cúp Intervision 2025 danh giá trong tiết mục Phù Đổng Thiên Vương, được dàn dựng công phu. Nhạc sĩ Đông Thiên Đức nhìn nhận hành trình “vươn vai” của rap Việt: “15 năm trước, những ca khúc rap được đón nhận ở Việt Nam nhưng lời bài hát vẫn mang đặc trưng tính chất đường phố, phần lớn mang nội dung không mấy tích cực và người hát rap cũng chưa được gọi là nghệ sĩ. Nhà nước ta nhận thấy sức lan tỏa và tầm quan trọng của rap nên đã tạo mọi điều kiện tốt nhất để rap trở thành một loại hình nghệ thuật nghiêm túc ở Việt Nam. Điều này giúp nghệ sĩ rap có thêm động lực để sáng tạo và kiểm soát tốt ca từ trong bài hát của mình”. Rap Việt bùng nổ trong những năm gần đây, với nhiều bản hit, chương trình đạt lượt xem cao, ca sĩ hát rap được công nhận và vinh danh với nhiều giải thưởng uy tín. Có thể nói Việt Nam đã du nhập và thuần hóa rap thành công, biến rap đường phố trở thành một loại hình nghệ thuật có giá trị văn hóa cao. Khán giả và người làm nghệ thuật tin tưởng, sẽ đến thời điểm rap Việt phát triển mạnh và sẽ giao lưu cùng với những rapper đình đám trên thế giới. Tuy thế, một số khán giả vẫn phiền lòng trước những phát ngôn gây tranh cãi của một số rapper và một số ca khúc rap mang lời lẽ lệch chuẩn. Theo nhạc sĩ Đông Thiên Đức, thời gian sẽ tự sàng lọc. “Muốn được phát triển, muốn được là nghệ sĩ rap thực thụ thì họ phải nghiêm túc lại”, anh nói. Rapper Đen từng gây tranh cãi ở ca khúc Anh đếch cần gì nhiều ngoài em. Nhưng cho đến nay, nhắc đến Đen vẫn là nhắc đến những lời rap nói thay suy nghĩ của người trẻ: “Nếu mà mệt quá giữa thành phố sống chồng lên nhau/ Cùng lắm thì mình về quê, mình nuôi cá và trồng thêm rau? (Bài này chill phết). Hay những lời rap ý nghĩa trong Nấu ăn cho em: “Nấu cho các em ăn dù ta không là đầu bếp giỏi/Cũng là cách ta giúp chính mình bớt nghĩ suy cho đầu hết mỏi/Thì cũng muốn trở thành người tốt giúp những đứa trẻ xây dựng quê hương/Nên mình nhìn các em để học, học cách cho đi niềm yêu thương”. NÔNG HỒNG DIỆU “cướp hụt” Thuyền trưởng Lăng Phước Hải (bên phải) từng sống sót qua bão Linda năm 1997 ẢNH: LÊ VĂN CHƯƠNG Hiện trường tàu cá bị chìm tại Cửa Việt vào sáng 28/9/2025 ẢNH: LÊ VĂN CHƯƠNG Thuyền trưởng Lăng Phước Hải cho biết, bão Linda năm 1997 các tàu không bị chìm do đi ngược ra, chấp nhận mạo hiểm. Còn bão số 10 năm 2025, càng vô bờ thì sóng càng lớn. SỔ TAY Chiều nay, thành phố vẫn chìm trong màn mây xám xịt. Những cơn mưa hoàn lưu bão Bualoi không ngớt trút xuống suốt mấy ngày qua, như muốn thử sức chịu đựng của con người. Anh ngồi ngay cổng cơ quan, trước mắt là cả một dòng sông đục ngầu đang dâng lên, mấp mé lối vào. Bên ngoài, dòng xe cắm cúi cố gắng vượt qua, rồi lần lượt chết máy, bất động như những thân cây bị chặn đứng giữa dòng. Tiếng gọi cứu hộ hòa cùng tiếng mưa đập xuống mái hiên, thành phố bỗng như một vở kịch hỗn độn. Hai lần, anh định đánh liều lái xe lao ra đường về nhà. Nhưng nhìn dòng nước chặn ngang, kẹt cứng người và xe, anh hiểu rằng nếu xuống phố lúc này thì chỉ như tự nhấn mình nằm im chờ lũ. Thế là anh quay vào, lặng lẽ chọn cách chờ đợi. Ở tầng 11, bàn làm việc vẫn sáng đèn, giấy tờ vẫn còn đó, như một chốn neo lại chút trật tự trong cơn cuồng loạn ngoài kia. Buổi sáng, anh cũng đã có một hành trình dở dang. Chỉ 2km thôi - khoảng cách từ cơ quan sang trường con gái - nhưng mưa mịt mùng và dòng nước dữ đã chặn lối. Anh vòng đủ hướng, cuối cùng đành quay lại trong bất lực. Đến trưa, điện thoại reo. Giọng con gái vang lên trong veo: “Trường con ngập hết rồi. Con sẽ tự đi bus sang chỗ bố”. Nghe câu nói ấy, lòng anh vừa thương, vừa lo, vừa nén lại nỗi xao xác không biết nên cản hay nên để con đi. Gần 1 giờ chiều, con bé mới lọ mọ xuất hiện nơi cổng cơ quan. Mái tóc bết nước, đôi giày ướt sũng, bước chân bì bõm như vừa bơi qua sân trường. Giữa biển mưa ngập ngụa, hình ảnh con gái nhỏ hiện ra khiến trái tim người cha vừa nhói lên, vừa dịu xuống. Bao lo lắng dồn nén tan biến trong khoảnh khắc ấy: con đã đến, bình an. Hai bố con nhìn nhau, cười mà mắt vẫn còn ánh lo âu. Trong phòng làm việc không có gì nhiều, chỉ gói mì tôm vội vàng pha tạm. Nhưng cái bữa trưa giản dị ấy lại ấm đến lạ. Nước sôi dội vào, hương mì bốc khói, hai cha con ngồi cạnh nhau bên cửa sổ tầng cao, ngoài kia vẫn mưa xối xả. Giữa cơn bão, cái đói được xua đi, và trên hết là sự ấm áp của tình thân len lỏi làm dịu cả một ngày giông gió. Những cơn mưa lớn thường khiến con người cảm thấy nhỏ bé, lạc lõng. Thành phố chìm trong biển nước bất lực, từng số phận co cụm tìm chỗ trú chân. Nhưng cũng chính trong những thời khắc ấy, ta nhận ra giá trị của sự sẻ chia, của tình yêu thương. Một gói mì tôm, một bước chân ướt sũng, một cái nhìn cha – con thôi, cũng đủ để dựng nên một hòn đảo bình yên giữa mưa giông. Ngoài kia, dư âm của bão Bualoi vẫn còn rền rĩ. Đường phố còn dài, nước còn cao, và đêm chưa biết có yên lành. Nhưng ở tầng 11 ấy, có hai bố con ngồi bên nhau, có một niềm ấm áp khẽ lan tỏa. Trong cái khắc nghiệt của thiên nhiên, con người vẫn tìm thấy một lý do để mỉm cười, để nắm lấy nhau và bước qua mùa mưa. Đêm xuống, nước ngoài đường vẫn ngập sâu. Hai bố con lại kiên nhẫn chờ. Nếu dòng nước không kịp rút, có thể phương án duy nhất là chờ xe bus, dù xe sẽ không đến. Đi xe buýt trong mưa bão, nghĩ cho cùng, cũng là một trải nghiệm: an toàn, giản dị, và đôi khi thú vị. Giữa lúc đường phố tắc nghẽn, xe bus bỗng như một chiếc thuyền lớn, chở con người vượt qua biển nước. Nhưng hôm nay xe bus có thể không đến được nữa. KHÁNH AN Cha con mùa bão Double2T được mệnh danh “rapper quốc gia”
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==