8 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ n Thứ Tư n Ngày 1/10/2025 ĐỦ SỨC CHỞ ĐỀ TÀI LỚN Rap xuất hiện ở Việt Nam từ bao giờ? Nhạc sĩ Đông Thiên Đức cho rằng, từ thời băng đĩa. Quan sát này hoàn toàn có căn cứ. Khi rap bùng nổ ở Việt Nam, nhiều bạn trẻ yêu mến ca sĩ Như Quỳnh truyền nhau đoạn video ghi lại cảnh Như Quỳnh bắn rap từ năm 2000, trong ca khúc Chồng sớm. Nghệ sĩ ưu tú Xuân Hinh chia sẻ, khi được mời tham gia MV Bắc Bling, phần bắn rap không làm khó ông. Chính màn bắn rap của Xuân Hinh là điểm hút khán giả trong MV của Hòa Minzy. Không ít khán giả bình luận: Xem Bắc Bling thích nhất là màn bắn rap của Xuân Hinh. Điều này cũng góp phần thay đổi cách nhìn của khán giả với rap. Đừng nghĩ chỉ Đen, Double2T… mới có khả năng bắn rap. Nhạc sĩ Đông Thiên Đức nói: “Bản chất của rap là để người lao động bình thường nhất cũng có thể tự sáng tác và tự thể hiện ca khúc, cảm xúc của mình”. Rap bắt đầu bùng nổ cùng với sự phát triển của Internet. Cha đẻ của hàng loạt ca khúc ăn khách nhận định: “Đến nay rap đã là một món ăn không thể thiếu trong một bữa tiệc nghệ thuật, một phần không thể thiếu trong âm nhạc đại chúng”. Nhà nghiên cứu văn hóa Nguyễn Văn Cương nhìn nhận: “Trước đó, rap đã có đời sống trong văn hóa underground (văn hóa ngầm) suốt nhiều năm. Nhưng phải đến chương trình Rap Việt mùa đầu được phát sóng năm 2020, rap mới công khai trình làng và trở thành một thể loại âm nhạc, rồi thành một “món ăn mới lạ, hấp dẫn đối với giới trẻ”. Nhưng chính nhà nghiên cứu văn hóa cũng không thể ngờ đến một ngày rap len vào cả những chương trình nghệ thuật tầm cỡ quốc gia. Tối 1/9 tại concert 80 năm Hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc, Mỹ Tâm gây ấn tượng trong màn kết hợp với Quán quân Rap Việt mùa 3 Double2T trong Khát vọng tuổi trẻ, bài hát “nằm lòng” của thanh niên Việt Nam: “Đường dài quê hương đang gọi mời/Tuổi trẻ hôm nay chung tay xây ngày mới/Dù lên rừng hay xuống biển/ Vượt bão giông vượt gian khổ/Tuổi trẻ kề vai vững vàng chân bước bạn ơi”. Nhạc phẩm của nhạc sĩ Vũ Hoàng mang hơi thở mới nhờ sự pha trộn giữa pop và rap. Double2T bắn rap: “… Ta dùng cả tuổi trẻ vẽ bức tranh hòa bình xanh thêm/Và bất kể đâu cần thanh niên có/Và bất kể đâu khó có thanh niên… Người trẻ Việt Nam nay tự tin/Người trẻ Việt Nam nay bản lĩnh/Người trẻ Việt Nam luôn sẵn sàng mỗi khi Tổ quốc gọi tên”. Được biết phần rap do chính Double2T viết. Màn kết hợp giữa “chị đại” làng nhạc với rapper lớn lên từ núi rừng chạm tim khán giả trẻ, đánh thức lòng yêu nước, trách nhiệm với Tổ quốc của họ trong thời đại mới. Double2T chính là gương mặt đại diện cho rap Việt vinh dự được biểu diễn ở cả hai đại lễ: 50 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (A50) và 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9 (A80). Ở A50 anh kết hợp với Phương Mỹ Chi trong ca khúc đi cùng năm tháng Mùa xuân trên thành phố Hồ Chí Minh của cố nhạc sĩ Xuân Hồng. Ở A80, Double2T lại có lời rap được cư dân mạng xếp hạng “để đời”, còn anh được gắn biệt danh “rapper quốc gia”: “Đời đời ghi nhớ công ơn dựng xây đất nước của cha ông mình/Yêu Tổ quốc, yêu đồng bào, 54 dân tộc anh em là một gia đình/Tinh thần dân tộc này là bất diệt/Ngày tết độc lập ở trên đất Việt/Dấu son chói lọi Bác Hồ đọc bản Tuyên ngôn vang dội khắp Ba Đình…”. Với những màn xuất hiện ngắn mà chất trong những dịp trọng đại của đất nước, Double2T chứng minh rằng, rap đủ sức chở những đề tài lớn. Trước đó, rap đã thử nghiệm Rap Việt - vươn mình cùng thời đại Bão Linda từng khiến hơn 3.000 ngư dân Nam bộ chết thảm 28 năm trước. Lần ấy cha mẹ của Hải từng khóc bò ra đất vì tưởng 5 thằng con trai đều tử vong. BUALOI - LINDA Sáng 28/9/2025, hai con tàu BV 4670TS, BV 0042TS lầm lũi vượt sóng gió từ biển tiến vào bờ. Lúc 5 giờ 30 phút sáng thuyền trưởng Hải đã có thể quan sát rõ luồng lạch của Cửa Việt. Đêm hôm trước, thuyền trưởng Hải điện thoại cho chủ tàu và thông báo, anh em không về Đà Nẵng mà sẽ chạy vô trú ở cảng Cửa Việt. Sáng sớm ngày 28/9, con tàu phải đối mặt với những con sóng cao 4-5 mét và đi thành 3 hàng nối đuôi nhau. Kinh nghiệm đi biển của ngư dân, khi những lượn sóng liên tục nối nhau san sát thì việc điều khiển con tàu sẽ càng nguy hiểm. Thuyền trưởng Hải trầm tư: “Khi nhìn thấy cảnh tượng 2 tàu đi trong bão để vào cảng Cửa Việt, trong đầu mình lại nhớ đến cảnh trong bão Linda. Chiếc tàu chao lắc và nghiêng tới mức ca bin chạm tới sóng biển, nhưng rồi không hiểu sao cả 2 tàu vẫn không bị chìm, chắc là ông bà cứu”. Ở vùng biển Tây Nam, hệ thống cửa biển xen lẫn cửa sông chằng chịt hơn cửa biển ở miền Trung và vịnh Bắc bộ rất nhiều. Anh Hải thuộc làu các lối vào cửa An Biên, Hòn Chông, Rạch Giá, Hà Tiên… Nhưng Cửa Việt thì quá xa lạ. Các ngư dân nhắm sẽ cho chiếc tàu đi gần sát với cọc phao tiêu, trụ đèn, vì chắc chắn đó là lạch sâu. Nhưng không ngờ đây lại là vùng cạn tới mức chân vịt chém xuống đáy biển. Hoạn nạn ở Cửa Việt rất giống bối cảnh thuyền trưởng Hải đã trải qua trong cơn bão Linda 28 năm trước. Khi tàu BV 4670-TS tiến vào cảng, cánh quạt chân vịt đã chạm xuống đáy biển khiến con tàu đứng sựng. Chiếc tàu BV 0042 TS chạy phía trước thấy tình huống nguy hiểm nên quay lại cứu người, nhưng anh Hải ra hiệu đừng cứu, càng cứu càng chết. Rồi chỉ chạy được 200 mét, chiếc tàu BV 4670 TS đã mắc cạn và chìm đắm. Trong cơn bão Linda năm 1997, bối cảnh hiện ra cũng tương tự vụ việc này. Cậu Hải khi đó là ngư dân mới đi bạn và cặp tàu chạy về phía đảo Hòn Chuối. Chiếc tàu nhỏ do con trai Năm Dìn cầm lái định quay lại hỗ trợ nhưng người cha phất tay, cứ cố neo cho chắc, phần ai người đó ráng giữ mạng sống. Họ chịu bão từ 5 giờ chiều ngày 1/11/1997 đến 12 giờ trưa ngày hôm sau. Và trên tàu có 4 người là anh em ruột của Hải. KÝ ỨC…CHỦ TÀU LẠY Thoát nạn trong bão số 10 Bualoi, thuyền trưởng Hải ngồi kể chuyện thoát nạn trong bão số 5, tức bão Linda 28 năm về trước: “Hôm đó là 5 giờ chiều ngày 1/10 âm lịch (1/11 dương lịch), hai chiếc tàu của Năm Dìn bắt đầu phải thả neo gần đảo Hòn Chuối, tỉnh Cà Mau vì trời nổi gió bất ngờ. Gần 2 chiếc tàu lúc đó có rất nhiều tàu nhỏ cũng thả neo, không ngờ chỉ sau 1 đêm thì số tàu cả trăm chiếc đều biến mất, xác người, gỗ ván trôi lênh láng”. Trên tàu Năm Dìn có 2 máy, máy phụ chạy kèm bơm nước, nhưng đúng lúc sinh tử thì chiếc Trong số 9 ngư dân sống sót tại Cửa Việt, tỉnh Quảng Trị vào sáng 28/9/2025 có thuyền trưởng Lăng Phước Hải, 51 tuổi quê ở xã Hòn Đất, tỉnh An Giang, cũng chính là ngư dân sống sót qua cơn bão Linda năm 1997. Thời khắc nguy hiểm nhất khi 2 tàu sắp chìm ở Quảng Trị khiến anh không ngừng hồi tưởng tới bão Linda, khi cả 5 anh em trong nhà cùng đang trên biển. May mắn họ đều sống sót. Bão Linda từng gây thảm cảnh với hơn 3.000 ngư dân Nam Bộ chết ẢNH: TƯ LIỆU n LÊ VĂN CHƯƠNG PHÓNG SỰ Người hai lần bị bão Bualoi và Linda Những nghệ sĩ của dòng bolero cũng thử nghiệm với rap. Trong liveshow Xuân yêu thương cuối năm 2023, Như Quỳnh đã mời rapper nhí Shumo AG góp mặt trong tiết mục Cho người tình nhỏ. Đây là ca khúc nổi tiếng ra đời trước 1975 của Mai Bích Dung (bút danh của nhóm nhạc sĩ Lê Minh Bằng). Rapper nhí Shumo AG đã viết lời rap và trình diễn tự tin trên sân khấu, giúp ca khúc nhạc xưa tươi mới hơn, sống động hơn. Rap Việt vừa rồi vang lên ở các concert quốc gia và góp mặt trong nhiều chương trình nghệ thuật chào mừng những sự kiện trọng đại của đất nước. Rap Việt còn theo chân nghệ sĩ 9X chinh phục giải thưởng âm nhạc quốc tế. Nhờ có rap Việt, những ca khúc đi cùng năm tháng đến gần hơn với khán giả trẻ. PGS.TS Nguyễn Văn Cương đánh giá, hiện tượng bùng nổ của rap Việt quá thú vị. Rapper Đen sở hữu lượng fan khổng lồ, gọi là Đồng Âm
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==