15 n Thứ Tư n Ngày 1/10/2025 THỜI SỰ CÔNG KHAI NGUỒN GỐC, CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM Sáng 30/9, góp ý tại Hội nghị đại biểu Quốc hội chuyên trách về dự án Luật Thương mại điện tử, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (đoàn Lâm Đồng) cảnh báo nhiều hình thức rủi ro như hàng giả, hàng nhái, quảng cáo sai sự thật trong lĩnh vực mua sắm này. Bà Trịnh Thị Tú Anh đề nghị bổ sung quy định các sàn thương mại điện tử và nền tảng livestream phải chịu trách nhiệm chủ động bồi thường thiệt hại trong trường hợp sản phẩm quảng bá được thông qua thuật toán ưu tiên, hiển thị của nền tảng bị xác định là gây hại cho người tiêu dùng. “Quy định như vậy sẽ tạo động lực tài chính mạnh mẽ, buộc các nền tảng phải tự sàng lọc nội dung kỹ càng hơn, thay vì để hàng giả, hàng kém chất lượng được bày bán công khai trên các sàn thương mại điện tử”, đại biểu lưu ý. Bên cạnh đó, theo bà, dự án luật cần quy định yêu cầu các nền tảng công khai thông tin về sản phẩm như nguồn gốc, chất lượng và các thông số liên quan trước khi giao dịch hoàn tất, giúp người mua đưa ra các quyết định mua sắm sáng suốt và giảm thiểu rủi ro bị lừa đảo. Về cơ chế giải quyết tranh chấp, đại biểu chỉ rõ, các quy định hiện tại đang quá phức tạp khiến người tiêu dùng rơi vào thế bất lợi, nhất là khi phải đối mặt với các doanh nghiệp lớn. Từ phân tích trên, đại biểu đề nghị có một cơ quan giải quyết tranh chấp thương mại điện tử độc lập hoặc xây dựng hệ thống trọng tài điện tử với thủ tục đơn giản, chi phí thấp và khả năng thực thi quyết định được một cách nhanh chóng. Điều này giúp người tiêu dùng dễ dàng bảo vệ quyền lợi của mình, không bị vướng rào cản về hành chính. Đồng thời, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh cũng cho rằng, cần bổ sung các quy định về tố tụng tập thể, cho phép thành lập 1 nhóm lớn người tiêu dùng đứng ra khởi kiện để yêu cầu bồi thường thiệt hại. Theo bà, điều này sẽ tăng cường sức mạnh pháp lý, tạo sự cân bằng giữa người tiêu dùng và các tập đoàn công nghệ lớn. GIÁM SÁT QUA VNEID Về trách nhiệm pháp lý liên đới, theo dự thảo, trách nhiệm này đa phần đang bị phân tán, khiến các nền tảng có thể né tránh nghĩa vụ. Đại biểu cho rằng, các nền tảng không thể viện cớ “chỉ là nơi trung gian” để thoái thác trách nhiệm. Bởi thuật toán họ thiết kế ảnh hưởng trực tiếp tới nội dung mà người tiêu dùng tiếp cận. “Cần quy định rõ ràng các nền tảng phải minh bạch hóa các tham số chính, đặc biệt là những yếu tố liên quan đến phân phối quảng cáo và hiển thị nội dung bán hàng”, đại biểu nêu rõ. Đại biểu đoàn Lâm Đồng cũng cho rằng, việc kiểm soát hàng trăm ngàn phiên livestream mỗi ngày là một thách thức lớn. Do vậy, bà kiến nghị chuyển giao một phần nghĩa vụ giám sát sơ cấp cho các nền tảng, yêu cầu các nền tảng chủ động, tự động phát hiện và ngăn chặn vi phạm như nội dung quảng cáo lừa đảo, giả mạo. Các cơ quan quản lý sẽ chuyển sang vai trò giám sát việc tuân thủ và trình tự kiểm soát của các nền tảng, đảm bảo các nền tảng thực hiện nghĩa vụ một cách nghiêm túc. Việc này có thể kết hợp với hệ thống VneID đang triển khai. Cùng mối quan tâm, đại biểu Nguyễn Hải Nam (Thành phố Huế) cho rằng, do đặc thù diễn ra trên không gian mạng nên sẽ chuyện người tiêu dùng hiểu không chính xác về sản phẩm như không gian thật. Vì vậy, theo ông Nam, cần cơ quan đặc thù hơn để giải quyết khiếu nại cho người mua hàng qua thương mại điện tử, nền tảng livestream. Ngoài ra, phạm vi của dự thảo luật đang nêu 2 khái niệm: nền tảng giao dịch điện tử và nền tảng mạng xã hội. Đại biểu Nam đề nghị làm rõ chức năng của hai nền tảng này. LUÂN DŨNG Theo đại biểu Quốc hội, dự án Luật Thương mại điện tử cần quy định yêu cầu các nền tảng công khai thông tin về sản phẩm như nguồn gốc, chất lượng và các thông số liên quan trước khi giao dịch hoàn tất, giúp người mua đưa ra các quyết định mua sắm sáng suốt và giảm thiểu rủi ro bị lừa đảo. Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (đoàn Lâm Đồng) cảnh báo rủi ro khi mua hàng hóa trên sàn điện tử ẢNH: QH Bà Trịnh Thị Tú Anh (đoàn Lâm Đồng) đề nghị bổ sung quy định các sàn thương mại điện tử và nền tảng livestream phải chịu trách nhiệm chủ động bồi thường thiệt hại trong trường hợp sản phẩm quảng bá được thông qua thuật toán ưu tiên, hiển thị của nền tảng bị xác định là gây hại cho người tiêu dùng. Chặn hàng giả, quảng cáo sai sự thật từ livestream SẼ THÍ ĐIỂM TRÊN TOÀN QUỐC TRONG 2 NĂM Bộ Xây dựng vừa có tờ trình xây dựng Nghị quyết của Chính phủ về thí điểm mô hình Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước thành lập. Theo tờ trình, mô hình này sẽ được thí điểm trên phạm vi toàn quốc trong 2 năm, từ 2026 đến 2027. Tại trung tâm, người dân và doanh nghiệp có thể thực hiện liên thông các thủ tục từ cung cấp thông tin, xác lập giao dịch đến cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất. Các loại bất động sản được giao dịch tại trung tâm gồm: nhà ở có sẵn, nhà ở hình thành trong tương lai, quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án và quyền sử dụng đất ở được mã hóa, định danh. Hình thức giao dịch bao gồm mua bán, chuyển nhượng, cho thuê và thuê mua. Trường hợp chuyển nhượng dự án bất động sản sẽ không bắt buộc thực hiện tại trung tâm, do hiện nay pháp luật đã quy định phải có sự chấp thuận của UBND cấp tỉnh và cập nhật dữ liệu vào hệ thống quản lý nhà ở, thị trường bất động sản. Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc UBND cấp tỉnh. Tùy điều kiện địa phương, trung tâm này có thể tổ chức một hoặc nhiều văn phòng giao dịch để thuận lợi cho người dân. Hoạt động của trung tâm theo mô hình “một cửa liên thông” trên nền tảng cơ sở dữ liệu điện tử thống nhất toàn quốc. Trung tâm này sẽ là đầu mối tiếp nhận, hướng dẫn, phối hợp giải quyết và quản lý toàn bộ giao dịch bất động sản, đồng thời: thẩm tra, thẩm định tính pháp lý của bất động sản và quyền sử dụng đất; Phối hợp thực hiện nghĩa vụ thuế, phí; xác lập hợp đồng giao dịch trên hệ thống điện tử; Thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, lưu trữ hợp đồng trực tuyến; Tích hợp dữ liệu về nhà ở, đất đai, thuế, tài sản thế chấp… phục vụ cơ quan quản lý và người dân; Cung cấp dịch vụ tư vấn xuyên suốt cho đến khi hoàn tất cấp giấy chứng nhận. Cơ cấu tổ chức của Trung tâm dự kiến có 5 bộ phận: kiểm soát hồ sơ bất động sản; thu - nộp thuế, phí; cấp giấy chứng nhận; hành chính - công nghệ thông tin; tư vấn hỗ trợ người dân. Các bộ phận chuyên môn sẽ do cán bộ, công chức từ ngành xây dựng, thuế, tài nguyên - môi trường đảm trách. KINH NGHIỆM QUỐC TẾ RA SAO? Bộ Xây dựng cho biết thêm, theo kinh nghiệm quốc tế, thị trường bất động sản có tác động trực tiếp đến ổn định kinh tế vĩ mô, nhiều cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu đã khởi phát từ sự đổ vỡ của bất động sản. Vì vậy, các quốc gia đều đặc biệt chú trọng cơ chế quản lý, giám sát và minh bạch thông tin. Tại Trung Quốc, mọi giao dịch bất động sản đều phải đăng ký, cập nhật vào hệ thống dữ liệu tập trung do Nhà nước quản lý. Chính quyền áp dụng cơ chế “sàn bắt buộc”, nghĩa là toàn bộ giao dịch phải qua sàn giao dịch bất động sản được cấp phép. Nhờ đó, cơ quan quản lý nắm được chính xác cung - cầu, giá cả và hạn chế tình trạng đầu cơ, khai hai giá để trốn thuế. Trung Quốc cũng triển khai hệ thống số hóa quản lý bất động sản ở các đô thị lớn, cho phép theo dõi biến động thị trường theo thời gian thực. Tại Singapore, Chính phủ vận hành Cơ quan tái phát triển đô thị (URA) với cơ sở dữ liệu công khai về giá bán, giá thuê và quy hoạch, giúp người dân dễ dàng tra cứu trước khi giao dịch. Ở Hàn Quốc, chính sách công khai giá giao dịch thực tế bất động sản trên toàn quốc từ năm 2006 đã góp phần tăng tính minh bạch, giảm tranh chấp và chống thất thu thuế. NGỌC MAI Đề xuất lập trung tâm giao dịch bất động sản Nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, tăng tính minh bạch và giảm chi phí thủ tục cho người dân, doanh nghiệp, Bộ Xây dựng đề xuất thành lập Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước quản lý từ năm 2026. Lập trung tâm giao dịch bất động sản, đất đai tập trung để minh bạch hoá thị trường Bộ Xây dựng đánh giá, thị trường bất động sản có vai trò then chốt đối với nền kinh tế, nhưng hiện nay giao dịch vẫn phức tạp, dữ liệu thiếu minh bạch, chưa có hệ thống thông tin đầy đủ về cung – cầu và giá cả. Người dân, doanh nghiệp thường gặp khó khăn, rủi ro khi tham gia giao dịch, trong khi Nhà nước cũng thiếu công cụ kiểm soát hiệu quả.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==