Báo Tiền Phong số 273/2025

9 n Thứ Ba n Ngày 30/9/2025 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ bị vùi dập. “Đêm đó tối đặc, gió rít như muốn xé toạc tất cả. Tôi chỉ biết ôm chặt áo phao, mặc sóng đưa đẩy. Trong đầu chỉ còn văng vẳng tiếng con gọi “ba ơi, về với mẹ con nhé”. Tỉnh lại, thấy mình nằm trên bờ cát, tay chân bầm dập mà lòng như vỡ ra từng mảnh”. Còn anh Sa Lêh (37 tuổi, quê An Giang), đi biển đã hơn chục năm, nhưng thú nhận chưa bao giờ chứng kiến cảnh tượng nào kinh hoàng đến thế: “Trên tàu chúng tôi có 9 người. Vừa cơm nước xong, còn ngồi nói chuyện thì gió bão nổi lên. Sóng đập liên hồi, dây neo đứt, máy tàu đề không nổ. Con tàu xoay vòng, rồi chỉ trong chớp mắt bị nhấn chìm. Tôi bị hất xuống sông, vẫn cầm chặt chiếc đèn pin trong tay. Sóng đánh dồn dập, lúc đưa lên cao, lúc nhấn xuống tận đáy sông, có lúc tưởng như không ngoi lên được. Tôi nghĩ mình khó thoát. May mắn tôi dạt vào một con sóng, nó không vo tròn tôi nữa mà cứ xô tôi dạt vào bờ”. Đồng Văn Thanh (38 tuổi, quê Vũng Tàu, TPHCM), thuyền viên tàu BV-92754-TS, nhớ lại giây phút kinh hoàng: “Bốn anh em chúng tôi bị sóng hất bay. Trong đêm đen kịt, tôi cố nhìn thấy ánh đèn pin của anh Sa Lêh, rồi cố bơi lại gần. Nhưng sóng dữ cuốn mỗi người mỗi ngả. Tôi chỉ còn biết cầu nguyện. May mắn, sóng đánh đưa tôi vào bờ…”. CUỘC CHẠY ĐUA VỚI THỜI GIAN Ngay trong đêm, lực lượng Bộ đội Biên phòng Quảng Bình đã có mặt, phối hợp với chính quyền địa phương lập các chốt quan sát dọc bờ sông, đồng thời huy động tàu thuyền ngư dân ven biển tham gia tìm kiếm những thuyền viên trên 2 con tàu đang còn mất tích. Nhưng công việc không hề dễ dàng. Sóng lớn liên tục dội vào cửa biển, nước sông Gianh dâng cao, chảy xiết như muốn cuốn trôi mọi thứ. Lực lượng cứu hộ phải chia thành nhiều tổ, vừa rà soát trên mặt sông, vừa quần thảo khu vực cửa biển và vùng ven. Thiếu tá Nguyễn Văn Nam, Đồn Biên phòng Cửa khẩu Cảng Gianh, cho biết: “Chúng tôi chạy đua từng giờ. Nhưng sóng lớn, mưa to khiến tầm nhìn bị che khuất. Công tác tìm kiếm hết sức gian nan. Bà con ngư dân địa phương cũng tình nguyện đưa thuyền ra hỗ trợ”. Trên bờ, mỗi khi có một chiếc thuyền cứu hộ cập bến, hàng chục người thân lại ùa đến, mắt dõi theo, lòng thắt lại. Nhưng rồi lại thất vọng khi không có tin tức gì thêm. Trong đám đông dõi theo dòng sông Gianh, bà Trần Thị Hoa (mẹ một ngư dân mất tích) ngồi bệt trên bãi cát, đôi mắt ráo hoảnh. “Nó đi biển đã nhiều năm, chưa lần nào gặp nạn. Lần này, tôi chỉ cầu trời cho nó được sống, để còn về nhìn mặt vợ con” - bà thều thào nói. Cách đó không xa, anh Nguyễn Văn Lợi, ngư dân ở phường Bắc Gianh, chia sẻ: “Đi biển, ai cũng hiểu rủi ro luôn rình rập. Nhưng nhìn cảnh gia đình người mất tích ngóng chờ, không ai cầm được nước mắt. Ngày nào còn chưa tìm được, ngày đó chúng tôi vẫn tiếp tục tìm kiếm”. Tiếng gió, tiếng sóng hòa vào tiếng gọi tên người thân tạo nên không khí đặc quánh. Mỗi tiếng nấc, mỗi lời thì thầm hy vọng, khiến ai chứng kiến cũng thấy nghẹn ngào. Giữa những đôi mắt thẫn thờ bên bờ cát, niềm tin vẫn le lói. “Chúng tôi xác định còn nước còn tát. Mục tiêu cao nhất là tìm được 6 ngư dân mất tích. Dù chỉ là một tia hy vọng nhỏ nhoi, chúng tôi cũng không bỏ cuộc” - Thiếu tá Nam khẳng định. H.N sự kiện hay poster có logo của nhà cái, dù trực tiếp hay gián tiếp, thì đều tiềm ẩn rủi ro bị xử phạt. Luật sư Trần Minh Tuấn (Đoàn LS Hà Nội) phân tích: “Nghệ sĩ có thể cho rằng mình chỉ biểu diễn và không ký kết trực tiếp với đơn vị tài trợ, nhưng pháp luật nhìn vào hậu quả chứ không chỉ động cơ. Nếu khán giả thấy hình ảnh họ xuất hiện bên cạnh logo cờ bạc, uy tín đã bị tổn hại và cơ quan quản lý có thể yêu cầu giải trình. Không chỉ nghệ sĩ, các đơn vị tổ chức sự kiện, nhãn hàng tài trợ và cả nền tảng phát hành cũng chịu rủi ro. Nhiều trường hợp, YouTube hay TikTok đã buộc phải gỡ bỏ clip, thậm chí hạn chế kênh khi phát hiện nội dung gắn liền với thương hiệu cờ bạc”. Trên bình diện truyền thông, việc giải thích “không biết”, “vô tình” thường không đủ sức thuyết phục. Chuyên gia xử lý khủng hoảng truyền thông Nguyễn Minh Đức nhận định: “Trong quản trị khủng hoảng, sự phân biệt giữa cố ý và bất cẩn rất quan trọng về mặt pháp lý, nhưng đối với công chúng, cả hai đều khiến hình ảnh nghệ sĩ mất điểm. Nếu cố ý, hậu quả nặng nề hơn, niềm tin gần như không thể khôi phục. Nhưng nếu bất cẩn, đó lại phản ánh sự thiếu chuyên nghiệp, thiếu quy trình kiểm duyệt, và điều này cũng làm uy tín của nghệ sĩ tuột dốc. Chính vì vậy, một hệ thống giám sát chặt chẽ các khâu hợp đồng, duyệt poster, backdrop hay MV là yêu cầu bắt buộc nếu nghệ sĩ muốn tránh rơi vào thế bị động”. Để tránh những rủi ro tiếp diễn, ông Đức đề xuất một “bộ nguyên tắc 5 điểm”: “Thứ nhất, mọi hợp đồng cần có điều khoản vùng cấm với cờ bạc, đa cấp, hàng lậu và quyền hủy khi phát hiện nhà tài trợ xám. Thứ hai, áp dụng quy trình duyệt ba lớp cho poster, backdrop và tài liệu truyền thông ít nhất 48 giờ trước sự kiện. Thứ ba, quản lý phải liên hệ trực tiếp đơn vị tổ chức để xác minh pháp nhân và nhà tài trợ. Thứ tư, nghệ sĩ có quyền yêu cầu tắt, che logo nhạy cảm trên sân khấu. Thứ năm, cần kịch bản ứng phó khủng hoảng trong 24 giờ để bảo toàn uy tín”. HẠ ĐAN Đây cũng là dự án chính thức của Viện Goethe Hà Nội trong chuỗi hoạt động văn hóa kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao giữa hai nước. Vở diễn dài khoảng 80 phút, sử dụng tiếng Việt và có phụ đề tiếng Anh, nhằm phục vụ cả khán giả quốc tế. Ngọc Thủ mở ra hành trình tìm kiếm một mái nhà, câu chuyện tưởng chừng quen thuộc nhưng lại chất chứa nhiều tầng ý nghĩa về giấc mơ và áp lực của đời sống đô thị. Căn hộ trong vở diễn là biểu tượng cho khát vọng, sự va đập giữa mơ ước và thực tại. Lấy bối cảnh các thành phố đang chuyển mình từng ngày, vở kịch khắc họa những chuyển động xã hội bằng ngôn ngữ sân khấu đậm chất thơ, kết hợp âm nhạc, ánh sáng và diễn xuất giàu nội lực. Tác phẩm do nhà viết kịch hàng đầu nước Đức Thomas Kock sáng tác, được đạo diễn trẻ Đào Duy Anh dàn dựng. Kock, hai lần đoạt giải thưởng Mulheim Dramatic Prize (giải thưởng sân khấu danh giá nhất nước Đức), đã dành thời gian “tìm hiểu rất nhiều về lịch sử lâu đời và nền văn hóa phong phú của Việt Nam” để xây dựng kịch bản cho Ngọc Thủ. Dù được viết cho sân khấu Việt Nam, Kock nhấn mạnh rằng, tác phẩm không chỉ là “câu chuyện của riêng Việt Nam”, mà là “câu chuyện mang tính phổ quát của xã hội đương đại”, ông muốn chạm tới những khát vọng, mâu thuẫn mà giới trẻ khắp nơi đều có thể đồng cảm: Họ có những điều đau đáu gì? cái gì gắn kết họ? Đào Duy Anh, gương mặt triển vọng của sân khấu Việt, mang đến hơi thở trẻ trung và gần gũi cho vở diễn. Duy Anh từng ghi dấu với Huy chương Bạc Liên hoan Nghệ thuật Sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc 2025. Anh chia sẻ, sự kết hợp giữa tinh thần tối giản, giàu biểu tượng của sân khấu đương đại Đức và sự trẻ trung, gần gũi của nghệ thuật Việt Nam chính là thách thức lớn nhất. Nhưng cũng chính từ thách thức đó, Ngọc Thủ mở ra cơ hội để hai nền sân khấu đối thoại, tìm điểm giao thoa mà vẫn giữ được bản sắc riêng. Theo Giám đốc Nhà hát Tuổi trẻ, NSƯT Nguyễn Sĩ Tiến, việc trình diễn Ngọc Thủ đúng kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao Việt - Đức là một dấu mốc giàu ý nghĩa. “Thông qua Ngọc Thủ, người xem không chỉ được tiếp cận với xu hướng sân khấu đương đại đang thịnh hành tại châu Âu, mà còn có thể trải nghiệm cảm xúc, nhịp kể của sân khấu Việt. Ngọc Thủ là một tác phẩm đồng sáng tạo giữa hai nền nghệ thuật, không phải là kịch Đức mang sang hay kịch Việt đơn thuần, mà là sự giao thoa mới mẻ, là cơ hội để nghệ sĩ hai nước cùng hợp tác, cùng nỗ lực mang đến một tác phẩm chỉn chu, giàu cảm xúc, đồng thời tăng cường sự thấu hiểu và hợp tác lẫn nhau”, ông Tiến nhấn mạnh. Dự án còn có sự tham gia của nhà thiết kế sân khấu Lina Oanh Nguyễn, nghệ sĩ gốc Việt từng gắn bó với nhiều nhà hát lớn ở châu Âu. Cô biến không gian biểu diễn thành một sàn diễn tương tác, mang tới trải nghiệm thị giác táo bạo. Biên đạo hình thể NSND Trần Ly Ly cùng dàn diễn viên của Nhà hát Tuổi trẻ như Nguyễn Tú, Phan Thắng, Hàn Trang, Minh Cúc, Hương Thủy… góp phần tạo nên một tổng thể sáng tạo đa sắc màu. ĐẠT NHI Tiết mục biểu diễn từ năm ngoái của Thiều Bảo Trâm cũng bị “đào” lại vì dính logo nhà cái. Nhà viết kịch hàng đầu nước Đức bắt tay nghệ sĩ Việt Vở kịch Ngọc Thủ (The Gem), dự án hợp tác Việt - Đức, công diễn cuối tháng 9 tại Nhà hát Tuổi trẻ được coi là điểm nhấn kỷ niệm 50 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai quốc gia (23/9/1975-23/9/2025). Anh Sa Lêh quyệt nước mắt khi kể lại phút sinh tử của mình. Các thuyền viên sống sót được bố trí nghỉ ngơi trong trụ sở Hải đội II, Biên phòng Quảng Trị. Sáng 29/9, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị Lê Ngọc Quang và Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Trần Phong đã trực tiếp đến hiện trường, chỉ đạo lực lượng chức năng tìm kiếm các ngư dân gặp nạn. Sau khi làm việc nhanh với các đơn vị liên quan, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Trần Phong trực tiếp lên tàu, chỉ đạo các lực lượng chức năng huy động các phương tiện, nỗ lực tìm kiếm các nạn nhân mất tích. Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị yêu cầu các lực lượng bộ đội, công an và các địa phương ven biển phối hợp chặt chẽ, tổ chức tìm kiếm trên khu vực cửa sông và triển khai tìm kiếm trên tuyến biên giới biển toàn tỉnh. Đồng thời lưu ý, thời tiết diễn biến khó lường cần đẩy mạnh tuyên truyền rộng rãi trong nhân dân, tuyệt đối không lơ là, chủ quan. Ngọc Thủ không chỉ đánh dấu lần đầu tiên một nhà viết kịch Đức sáng tác riêng cho sân khấu Việt Nam mà còn mở ra cơ hội đối thoại văn hóa giữa hai nền nghệ thuật.

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==