6 n Thứ Hai n Ngày 29/9/2025 KHOA GIÁO Đổi mới kì thi tốt nghiệp THPT từ năm 2026 GS.TS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lí chất lượng - Bộ GD&ĐT, cho biết, một số điểm mới trong công tác tổ chức kì thi tốt nghiệp THPT năm 2026 bao gồm, điều chỉnh quy định, quy trình tổ chức thi để bảo đảm phù hợp bối cảnh sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp tỉnh như: hồ sơ đăng kí dự thi chỉ lưu tại trường phổ thông; tích hợp giấy báo dự thi và thẻ dự thi thành một loại là giấy báo dự thi và do trường phổ thông nơi thí sinh nộp hồ sơ đăng kí dự thi cấp; tích hợp giấy chứng nhận tốt nghiệp tạm thời và giấy chứng nhận kết quả thi thành giấy chứng nhận kết quả thi và do trường phổ thông nơi thí sinh nộp hồ sơ đăng kí dự thi cấp. Thời gian thi tốt nghiệp THPT 2026 dự kiến ngày 11-12/6, sớm hơn 2 tuần so với năm 2025. Điều chỉnh quy trình chấm phúc khảo để tăng cường hiệu quả, chất lượng. Theo đó, quy định tất cả các bài chấm thay đổi điểm trong quá trình phúc khảo đều phải được đối thoại. Bộ GD&ĐT xây dựng Đề án tổ chức kì thi tốt nghiệp THPT trên máy tính. Theo đó, tháng 4 - 5/2026, Bộ tổ chức thử nghiệm câu hỏi thi trên máy tính với quy mô khoảng 100.000 thí sinh. Tháng 6/2027, tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính tại các điểm có đủ điều kiện và tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên giấy tại các điểm thi khác. CHUẨN BỊ GIẢI PHÁP XỬ LÍ RỦI RO Ông Vĩnh Bảo Ngọc, Phó trưởng ban Tổ chức - Thanh tra, ĐH Quốc gia Hà Nội, cho rằng, cần triển khai và sớm có kế hoạch phân công, tập huấn các đơn vị đầu mối được giao nhiệm vụ gắn với phương thức thi mới. Ông Ngọc lưu ý các nội dung thanh tra, kiểm tra công tác chuẩn bị thi, chuẩn bị đề thi, dữ liệu điểm thi; công tác coi thi; sau đợt thi; thanh tra, kiểm tra công tác tổ chức thi tại các điểm thi. Ngoài ra, cần rà soát và sớm ban hành sổ tay cho cán bộ thanh tra thực hiện nghiệp vụ thanh tra, kiểm tra theo quy chế thi trên máy cũng như hướng dẫn chi tiết dành cho cán bộ thanh tra, kiểm tra tại điểm thi. Từ kinh nghiệm triển khai thanh tra, kiểm tra thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia Hà Nội qua các năm, ông Ngọc cho rằng, Bộ GD&ĐT cần rà soát điều kiện hạ tầng kĩ thuật tại các điểm thi đáp ứng điều kiện triển khai thi trên máy. Ông cũng nhấn mạnh công tác đảm bảo an ninh, bảo mật, phòng chống gian lận của kì thi cần được chú trọng và tăng cường. Một vấn đề mà thi trên giấy không có là khiếu nại của thí sinh khi thi trên máy tính. Do đó, cấp quản lí cần chuẩn bị cho quy trình này và công tác hậu kiểm của kì thi. Ngoài ra, những tình huống bất chợt có thể xảy ra với kì thi trên máy tính cũng cần được lường trước và có giải pháp xử lí. Ví dụ, năm đầu tiên tổ chức kì thi đánh giá năng lực đã xảy ra tình huống nổ biến áp gây mất điện và có thí sinh khiếu nại, những năm sau, ĐH Quốc gia Hà Nội đã có kinh nghiệm xử lí. Đại diện một số trường ĐH cho rằng, Bộ GD&ĐT cần sớm xây dựng lộ trình chi tiết, bao gồm: Đầu tư cơ sở vật chất (máy tính, internet ổn định); đào tạo nhân lực kĩ thuật và thiết lập các phương án dự phòng cho các sự cố như mất điện, lỗi phần mềm. Đặc biệt, cần có kế hoạch ưu tiên cho các tỉnh miền núi, nơi hạ tầng công nghệ còn hạn chế. Thầy Bùi Thái Học, Trường THPT Lê Hồng Phong (Ninh Bình), chia sẻ, khi triển khai thi tốt nghiệp THPT trên máy tính trên diện rộng, việc đảm bảo điện lưới như thế nào cần được Bộ GD&ĐT, lãnh đạo địa phương xem xét kĩ lưỡng. Hiện nay, Bộ có yêu cầu mỗi điểm thi phải dự phòng nguồn điện dự trữ (máy phát điện) để đảm bảo camera giám sát trong phòng chứa đề thi, chứa bài thi hoạt động liên tục 24/7 trong suốt thời gian diễn ra kì thi. Nhưng nếu thi trên máy tính, nguồn điện dự trữ cần đảm bảo toàn bộ máy tính tổ chức thi chạy thông suốt. Làm thế nào để có thể cấp điện kịp thời mà không ảnh hưởng đến bài làm của thí sinh, đảm bảo quyền lợi cho các em cũng cần được tính toán, lên phương án thật cẩn thận. Bởi thi thử còn có thể làm lại, thi thật, không thể thi lại. RỦI RO BẢO MẬT VÀ GIAN LẬN Một giáo viên tại Hà Nội băn khoăn vấn đề tiềm ẩn không ít rủi ro về bảo mật và gian lận khi thi trên máy tính. Cùng với sự phát triển của công nghệ, các hình thức gian lận ngày càng tinh vi: Từ tai nghe siêu nhỏ, phần mềm giả lập màn hình, đến trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ làm bài theo thời gian thực, thậm chí cả các cuộc tấn công mạng có chủ đích. Như vậy, muốn thi trên máy thành công, phải chuẩn hóa kĩ năng số từ cấp THCS và đầu tư hạ tầng đồng đều. Một hiểu lầm thường gặp là chỉ cần đủ máy tính và phần mềm là có thể tổ chức kì thi trực tuyến. Trên thực tế, thiết bị chỉ là điều kiện ban đầu. Thành công của một kì thi số phụ thuộc vào khả năng vận hành hệ thống, xử lí sự cố nhanh chóng, đảm bảo đường truyền ổn định, kiểm soát dữ liệu và đặc biệt là chuẩn bị kĩ càng về nhân lực. Ghi nhận cho thấy, học sinh Việt Nam hiện không lạ lẫm với hình thức thi trên máy. Các kì thi riêng như thi đánh giá tư duy, thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia Hà Nội, thi đánh giá chuyên biệt của Trường ĐH Sư phạm TPHCM đều tổ chức thi trên máy tính. Hay các kì thi chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, chứng chỉ tin học…, thí sinh đều làm bài trên máy tính. Nhưng việc tổ chức một kì thi cùng lúc với số lượng lên đến cả triệu học sinh và diễn ra ở tất cả các vùng miền trên toàn quốc thì cần một chiến lược chuẩn bị và các phương án xử lí rủi ro triệt để. NGHIÊM HUÊ Thí sinh thi tốt nghiệp THPT năm 2025 Từ năm 2026, kì thi tốt nghiệp THPT có nhiều đổi mới như thi trên máy tính, thời gian tổ chức sớm hơn những năm trước 2 tuần… Năm 2027, kì thi tốt nghiệp THPT vừa được tổ chức thi trên giấy, vừa được tổ chức thi trên máy tính. Bảo đảm ngân sách cung cấp miễn phí SGK trước năm 2030 Nội dung này được Bộ GD&ĐT đưa ra tại dự thảo nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo. Theo Bộ GD&ĐT, đây cũng là nội dung chưa từng có ở các quy định hiện hành. Quy định này nhằm luật hóa quy định tại nhóm nhiệm vụ, giải pháp số 5 của Nghị quyết số 71 (về đột phá phát triển giáo dục, đào tạo) của Bộ Chính trị. Chính sách góp phần giảm bớt gánh nặng tài chính cho xã hội, thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với giáo dục phổ thông, đảm bảo mọi học sinh có sách giáo khoa để học tập; thực hiện công bằng trong giáo dục, thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, đảm bảo mọi học sinh, không phân biệt hoàn cảnh, đều có đủ điều kiện học tập tối thiểu. Dự thảo đề xuất quy định Bộ trưởng Bộ GD&ĐT chịu trách nhiệm về việc chủ trì tổ chức thực hiện và quyết định sử dụng một bộ sách giáo khoa (SGK) để áp dụng thống nhất toàn quốc theo lộ trình phù hợp, bảo đảm hiệu quả và tiết kiệm. Trước đó, Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị đã nêu nhiệm vụ rà soát, đánh giá việc triển khai thực hiện chương trình giáo dục phổ thông; bảo đảm cung cấp một bộ SGK thống nhất toàn quốc, phấn đấu tới năm 2030 cung cấp miễn phí SGK cho tất cả học sinh. Nghị quyết 281 về chương trình hành động triển khai nghị quyết 71, Chính phủ giao Bộ GD&ĐT rà soát, hoàn thiện chương trình giáo dục phổ thông, tăng thời lượng các môn khoa học, công nghệ, tin học, nghệ thuật. Bảo đảm cung cấp một bộ SGK thống nhất toàn quốc sử dụng từ năm học 2026-2027; thực hiện lộ trình đến năm 2030 cung cấp miễn phí SGK cho tất cả học sinh. Thực tế, chương trình giáo dục phổ thông 2018 được triển khai tại nhà trường từ năm học 2020 - 2021 với một chương trình nhiều SGK (theo Nghị quyết 88 của Quốc hội). Năm đầu tiên triển khai thay sách lớp 1 với 5 bộ SGK. Năm thứ hai, triển khai lớp 2, lớp 6, cả nước chỉ còn 2 bộ SGK. Năm thứ ba, triển khai lớp 3, lớp 7, lớp 10. Đến năm học 2024 - 2025 vừa qua, chính thức kết thúc một chu trình thay SGK mới. Như vậy, để có được một bộ SGK dùng chung cả nước vào năm học tới như chỉ đạo của Chính phủ, Bộ GD&ĐT phải tổ chức đánh giá, tổng kết thực hiện chương trình SGK 2018. Từ đó mới có được khung chuẩn để thực hiện một bộ SGK thống nhất. Hiện cũng có nhiều ý kiến đưa ra, trong đó có phương án Bộ GD&ĐT có thể lựa chọn như viết một bộ SGK mới, hoặc kế thừa một bộ SGK hiện hành, hoặc lựa chọn các đầu sách từ các bộ SGK hiện hành. HOA BAN Nhà nước bảo đảm ngân sách Trung ương để cung cấp miễn phí sách giáo khoa cho học sinh các cơ sở giáo dục phổ thông công lập, phấn đấu hoàn thành mục tiêu này trước năm 2030 và cung cấp miễn phí giáo trình, miễn học phí đối với môn Giáo dục quốc phòng và an ninh tại các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp. Năm học 2025 - 2026, học sinh vẫn học một trong ba bộ SGK hiện hành ẢNH: NGHIÊM HUÊ
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==