Báo Tiền Phong số 272/2025

12 n Thứ Hai n Ngày 29/9/2025 QUỐC TẾ Iran mắc kẹt giữa hai bờ vực thẳm Ngày 27/9, Liên Hợp Quốc tái áp đặt các lệnh trừng phạt Iran sau khi tiến trình đàm phán giữa Tehran và các cường quốc châu Âu, gồm Anh Pháp và Đức, không giải quyết được bế tắc về chương trình hạt nhân của quốc gia Hồi giáo. Một số quan chức Iran cho biết, nếu không đạt được đột phá trong đàm phán với phương Tây, Iran sẽ bị cô lập kinh tế hơn nữa, khiến công chúng càng bất mãn. Tuy nhiên, chấp nhận yêu cầu của phương Tây có thể sẽ gây rạn nứt trong giới tinh hoa cầm quyền và làm xói mòn niềm tin vào cuộc cách mạng của Cộng hòa Hồi giáo, với tinh thần không khuất phục trước áp lực của phương Tây. "Các giáo sĩ đang mắc kẹt giữa hai bờ vực thẳm. Sự tồn vong của chế độ đang bị đe dọa. Người dân của chúng tôi không thể chịu đựng thêm áp lực kinh tế hoặc một cuộc chiến tranh nữa", một quan chức Iran nói với Reuters. LO NGẠI BỊ TẤN CÔNG Một quan chức khác cho biết, tình hình ở Tehran càng thêm căng thẳng vì lo ngại Israel sẽ tiếp tục tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran nếu tiến trình ngoại giao hạt nhân với phương Tây thất bại. Cuộc chiến 12 ngày hồi tháng 6 bắt đầu bằng các cuộc không kích của Israel và tiếp nối là đợt tấn công của Mỹ vào 3 cơ sở hạt nhân của Iran. Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cảnh báo sẽ không ngần ngại tấn công Iran một lần nữa nếu nước này tiếp tục làm giàu uranium. "Tôi nghĩ khả năng nổ ra chiến tranh là rất lớn, khi Israel đang có lập trường hung hăng và được Mỹ ủng hộ mạnh mẽ”, cựu nghị sĩ Iran Gholamali Jafarzade Imenabadi phát biểu với truyền thông trong nước ngày 25/9. Anh, Pháp và Đức đã yêu cầu tái áp đặt các lệnh trừng phạt của Liên Hợp Quốc từ ngày 28/8, cáo buộc Iran vi phạm hiệp ước hạt nhân năm 2015. Các biện pháp này có hiệu lực từ ngày 27/9, sau khi việc đàm phán nhằm trì hoãn hiệp ước thất bại. Mỹ và các đồng minh cáo buộc Tehran lợi dụng chương trình hạt nhân để phát triển vũ khí. Iran khẳng định chương trình hạt nhân của họ chỉ nhằm mục đích hòa bình. Chính quyền Iran tuyên bố, việc tái áp đặt các lệnh trừng phạt sẽ thúc đẩy họ theo đuổi lập trường hạt nhân cứng rắn hơn. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng mối đe dọa từ Israel khiến Tehran gần như không còn dư địa để xoay xở. Các lệnh trừng phạt của Liên Hợp Quốc bao gồm hạn chế áp với ngành dầu mỏ, ngân hàng và tài chính, lệnh cấm vận vũ khí, lệnh cấm làm giàu và tái chế uranium, lệnh cấm các hoạt động liên quan đến tên lửa đạn đạo có khả năng mang vũ khí hạt nhân, lệnh đóng băng tài sản toàn cầu và lệnh cấm đi lại đối với nhiều cá nhân, tổ chức Iran. Một cựu quan chức cấp cao ôn hòa của Iran bày tỏ nghi ngờ khả năng Tehran sẽ có những bước đi quyết liệt trong thời gian tới, vì các lãnh đạo nước này hiểu rõ những rủi ro mà họ đang đối mặt khi vị thế của đất nước ở khu vực suy yếu, áp lực trong nước gia tăng và nguy cơ hứng tổn thất lớn nếu căng thẳng leo thang hơn nữa. Một số quan chức tiết lộ, rạn nứt ngày càng gia tăng trong giới tinh hoa cầm quyền Iran về cách thức giải quyết cuộc khủng hoảng, với một bên ủng hộ đường lối cứng rắn hơn và một bên phản đối vì lo ngại điều đó có thể dẫn đến sự sụp đổ của chế độ. BÌNH GIANG (theo Reuters) Hai phụ nữ đi ngang qua tấm biểu ngữ lớn có hình tướng Qassem Soleimani - cố chỉ huy Lực lượng Quds của Vệ binh Cách mạng Iran, ở Tehran, ngày 27/9 ẢNH: AP Các nhà lãnh đạo Iran đang đối mặt một trong những cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất kể từ Cách mạng Hồi giáo năm 1979, khi tiến trình đàm phán hạt nhân bế tắc, đất nước ngày càng bị cô lập và bất mãn trong nước gia tăng. Sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump khôi phục chiến dịch "gây áp lực tối đa" với Tehran từ tháng 2 năm nay và đe dọa hành động quân sự, một quan chức Iran cho biết nhiều nhà hoạch định chính sách ở Tehran hiện nay tin rằng "duy trì nguyên trạng - không chiến tranh, không thỏa thuận và tiếp tục đàm phán - là lựa chọn tốt nhất mà không cần phải nhượng bộ thêm". Người đứng đầu cơ quan y tế của bang cho biết, trong số những người thiệt mạng có 8 trẻ em. Ông Vijay, một trong những diễn viên chuyển sang làm chính trị gia thành công nhất Tamil Nadu, phát biểu tại buổi mít tinh có sự tham gia của hàng chục nghìn người. Truyền thông Ấn Độ dẫn lời các quan chức địa phương cho biết, sự cố xảy ra khi đám đông ùa đến nghe ông Vijay phát biểu tại sự kiện ngày 27/9. Một nhóm người hâm mộ ông bị ngã khi cố đến gần chiếc xe buýt nơi ông diễn thuyết, gây ra vụ giẫm đạp. Cuộc mít tinh chính trị diễn ra giữa thời tiết nắng nóng gay gắt và ông Vijay đã đến muộn vài giờ. Cơ quan chức năng cho biết, cuộc mít tinh diễn ra trong tình trạng vô kỷ luật, và một cuộc điều tra đang được tiến hành. Theo hãng thông tấn Press Trust of India, ít nhất 30 người đã ngất xỉu khi ông Vijay đang phát biểu từ nóc xe và được đưa đi cấp cứu. Ông Vijay dừng bài phát biểu giữa chừng khi các nhân viên báo động tình trạng nhiều người ngất xỉu và ngã xuống đất, nhưng sau đó chính trị gia này vẫn tiếp tục diễn thuyết. Ông chỉ kết thúc bài phát biểu ngay sau khi nhận thấy tình hình bất thường tại một khu vực đông kín người. Vài giờ sau vụ tai nạn, ông Vijay gửi lời chia buồn. "Trái tim tôi tan nát. Tôi đang quằn quại trong nỗi đau đớn không thể diễn tả thành lời và nỗi buồn không thể diễn tả được", ông viết trên mạng xã hội X. Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi gọi đây là "sự cố đáng tiếc" và bày tỏ "vô cùng đau buồn". “Tôi xin gửi lời chia buồn sâu sắc đến các gia đình đã mất đi người thân yêu. Chúc họ mạnh mẽ vượt qua thời điểm khó khăn này. Cầu nguyện cho tất cả những người bị thương mau chóng bình phục”, ông Modi chia sẻ trên mạng xã hội. Tại các bang miền Nam Ấn Độ, đặc biệt là Tamil Nadu, một số ngôi sao điện ảnh có địa vị xã hội cao, bắt nguồn truyền thống tôn thờ anh hùng và thần tượng trong văn hóa Tamil cổ xưa. Nhiều người đã trở thành chính trị gia và một số thậm chí còn được phong thánh. Năm 2024, ông Vijay nghỉ diễn và thành lập đảng chính trị của riêng mình. Hiện chưa rõ liệu ông có dự định tranh cử ở bang Tamil Nadu hay không. BÌNH GIANG (theo AP) Giẫm đạp tại mít tinh của chính khách Ấn Độ, 76 người thương vong Vụ giẫm đạp xảy ra tại cuộc mít tinh của một diễn viên kiêm chính trị gia nổi tiếng ở bang Tamil Nadu, miền Nam Ấn Độ, khiến ít nhất 36 người thiệt mạng và 40 người khác bị thương. Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov khẳng định, Mátxcơva không có ý định gây hấn với các nước láng giềng Tây Âu và NATO. Đông kín người tham gia cuộc mít tinh của diễn viên-chính khách Vijay ẢNH: DPA Phát biểu ngày 27/9 trước Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ở New York, ông Lavrov bác bỏ cáo buộc của một số quan chức châu Âu rằng Điện Kremlin “đang cân nhắc tấn công NATO trong những năm tới”. “Nga không hề có ý định như vậy”, ông Lavrov khẳng định. Tổng thống Nga Vladimir Putin trước đây cũng gọi những suy đoán như vậy là vô nghĩa. Theo ông Lavrov, Mátxcơva đã nhiều lần đề nghị các quốc gia thành viên NATO xây dựng “các đảm bảo an ninh ràng buộc về mặt pháp lý” ở châu Âu, nhưng phương Tây đã phớt lờ lời đề nghị này. Nhà ngoại giao Nga bày tỏ lo ngại về việc một số quan chức Liên minh châu Âu (EU) và NATO “đang bắt đầu nghiêm túc thảo luận về một kịch bản tiềm tàng của Chiến tranh thế giới thứ ba”. Ông cáo buộc các cường quốc phương Tây “tìm cách áp đặt các biện pháp đơn cực của họ lên cộng đồng toàn cầu, trong khi phớt lờ lợi ích chính đáng của các quốc gia khác”. Ngoại trưởng khẳng định, quân đội Nga không bao giờ cố tình phóng máy bay không người lái hoặc tên lửa về phía các quốc gia thành viên NATO. Đầu tháng này, Ba Lan cáo buộc Nga điều một loạt máy bay không người lái vào không phận của mình - cáo buộc mà Mátxcơva phủ nhận. Theo báo cáo sau đó của giới truyền thông, các máy bay không người lái này có thể là mồi nhử bị lệch hướng do các biện pháp tác chiến điện tử. Ngoại trưởng Lavrov đã tổ chức ít nhất 35 cuộc họp bên lề Đại hội đồng Liên Hợp Quốc trong ba ngày qua, bao gồm một cuộc họp với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio. Trong các cuộc hội đàm, cả hai nhất trí duy trì liên lạc về nhiều vấn đề. Trong suốt cuộc xung đột, Nga nhấn mạnh rằng nước này sẵn sàng cho một giải pháp hòa bình, miễn là bao gồm cam kết của Ukraine về trung lập, phi quân sự hóa, phi phát xít hóa và chấp nhận thực tế lãnh thổ mới. MINH HẠNH (theo RT) Giẫm đạp là sự cố tương đối phổ biến ở Ấn Độ khi có đông người tụ tập. Hồi tháng 1, ít nhất 30 người thiệt mạng khi hàng chục nghìn người theo đạo Hindu đổ xô đến tắm ở dòng sông linh thiêng trong lễ hội tôn giáo lớn nhất thế giới Maha Kumbh. Nga tuyên bố trước LHQ rằng “không có ý định tấn công phương Tây”

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==