Chuã nhêåt 28/9/2025 Saáng taác 9 BAOÁ TIÏNÌ PHONG PHATÁ HANÂ H TÊTË CA Ã CACÁ NGAYÂ TRONG TUÊNÌ tranh siïu thûcå . “Con coá giêuë cha àiïuì chi khöng, con trai yïu dêuë cuaã ta?”, ngûúiâ cha gúiå y.á Nhûng noá vênî khöng noiá . “Co á phaiã y á con la â caiá cú ngúi nayâ ...”, öng bo ã dú ã cêu noiá àï í no á tû å àiïnì vaoâ chö î trönë g, nhûng noá vênî quyïtë khöng múã miïnå g. Va â bêyë giú,â öng bùtæ àêuì nghi ngúâ lúiâ nha â tiïn tri. Öng quay laiå , àöií cacá h xûng hö, nemá vaoâ noá cêu hoiã thùnè g thûnâ g: “Ï thùnç g giùcå trúiâ àaná h, mayâ àa ä tûnâ g ùn ï hï ì naoâ la â thõt bo,â thõt heo vaâ rau cu ã àûúcå taoå ra tû â phonâ g thñ nghiïmå röiì phaiã khöng?” Thùnç g con vênî ve ã mùtå dûnã g dûng nhû khöng phaiã la â àöië tûúnå g maâ túiá nhûnä g àiïuì öng noiá hûúná g túiá . Sû å thêtå la â lucá êyë , thêm têm no á dêyë lïn nöiî camã thûúng tênå cunâ g danâ h cho ngûúiâ cha. Noá nhênå thêyë vûcå sêu ngùn cacá h giûaä hai luönì g suy nghô, hai búâ nhênå thûcá , hai thïë giúiá ngön ngû.ä Àiïuì nayâ cunä g giönë g nhû khi ta àûúcå nhòn thêyë ve ã tanâ ta å ngûng àonå g va â khöng tan biïnë trong coiä àúiâ , têtë thayã thiïng liïng vaâ àaná g thûúng biïtë mêyë trûúcá mötå vu ä tru å khöng ngûnâ g co gianä . No á cunä g xotá thûúng banã thên noá tênå cunâ g. Taiå sao trúiâ laiå chonå no á lamâ ke ã nhênå thêyë nhûnä g àiïuì nayâ . Nïuë nhû no á la â ngûúiâ anh, luön bïn canå h ngûúiâ cha, nùm nayâ qua thaná g khacá , ca ã cuöcå àúiâ chûa tûnâ g ài àêu ra khoiã hanâ g raoâ nöng trang vaâ chùnè g biïtë thï ë gian mïnh möng laâ gò, thò coá phaiã nhe å lonâ g hún trûúcá nhûnä g cêu hoiã lêmí cêmí cuaã cha mònh khöng. Giaá nhû tïn cûúpá biïní vúiá lûúiä dao cunâ nùm xûa khöng kïtë liïuî àúiâ no á trong lênì àêuì tiïn ra biïní thò co á phaiã biïní khúi àa ä giupá no á ganá h hïtë caiá ganá h nùnå g mïtå nhoaiâ nayâ hay khöng? Noá thu â ghetá sû å yïuë kemá cuaã tïn cûúpá biïní , thu â ghetá ca ã nhûnä g ên nhên àaä cûuá sönë g no á àï í no á bûúcá vaoâ bi kõch cuaã ngayâ trú ã vï.ì Khi trú ã vï,ì no á cunä g àa ä chonå con àûúnâ g thoatá ra khoiã donâ g chayã thúiâ gian. Noá bamá dñnh vaoâ sû å ngûng àonå g va â lanä g quïn trïn mötå baiä bú.â Nhûng con chip thúiâ àaiå thò àa ä àûúcå cêyë sêu va â conâ hoatå àönå g khöng ngûnâ g trong traiá tim cuaã no.á Khöng ai coá thï í lêyë ài àï í no,á àûaá con trúiâ àaná h, hoanâ toanâ thuöcå vï ì miïnì quï hûúng tûnâ g quay lûng. Noá rúi vaoâ mötå khöië mêu thuênî , mötå bi camã acá tñnh. Moiå camã xucá , kï í ca ã tònh yïu thûúng vö tênå danâ h cho ngûúiâ cha cunä g khiïnë no á thanâ h ke ã themâ chïtë . Hoaiâ niïmå vï ì maiá nha â yïn êmë , thuú ã mùtå trùng vaâ mùtå trúiâ chó lamâ möiî viïcå nhamâ chaná laâ xoay quanh nöng trang theo mötå trêtå tû å àïuì àùnå , thuú ã coã cêy cû á thï ë mocå lïn, cacá donâ g suöië chayã quanh àêyì sûaä va â mêtå ong chó conâ la â nhûnä g rung àönå g trong kyá ûcá . Conâ bêy giú,â no á khöng thïí camã nhênå àûúcå chuná g nûaä . Nhanä quan cuaã no,á tû tûúnã g cuaã no á àa ä hoanâ toanâ lï å thuöcå vaoâ con chip nhoã ma â nhên loaiå Bïn Kia Ngonå Àöiì àa ä cêyë vaoâ trong tim. Nhêå n ra khöng coâ n möå t löë i vïì , àoá laâ àiïì u khiïë n no á theâ m chïë t. Khöng khñ úã àêy, bönë muaâ luên chuyïní : xuên haå thu àöng àïuì khiïnë no á themâ chïtë . Nöiî themâ chïtë lan ài trong cêy co,ã canã h sùcæ , trong moiå nhucá nhñch chuyïní àönå g cuaã con ngûúiâ ú ã àêy. Trong aná h mùtæ sêuì muönå cuaã me å no,á trong sûå hiïmì khñch önì aoâ cuaã anh no,á trong caã gionå g noiá tû â bi va â kiïn nhênî cuaã cha no.á Chñnh sûå mêu thuênî la â àiïuì àa ä àûúcå cacá nha â tiïn tri canã h baoá trûúcá röiì . No á cunä g biïtë trûúcá röiì . Va â ba no á cunä g biïtë trûúcá röiì . Vêyå ma â öng laiå bûcå tûcá . No á noiá , “Cha úi, cha khöng thêyë nhûnä g àûúnâ g ranå nûtá àang lúná dênì trong thïë giúiá chuná g ta àang sönë g hay sao?”. Va â no á gucå xuönë g. Nùm Vaoâ caiá nùm Socrates uönë g thuöcë àöcå àï í xacá tñn vaoâ chên ly,á co á mötå thûúng nhên bõ chòm thuyïnì ngoaiâ khúi Àõa Trung Haiã . Ngûúiâ ta kï í rùnç g, trûúcá khi cunâ g gia sanã ài vaoâ biïní sêu, y kõp nhetá vaoâ trong tuiá da bo â mötå banã kinh Saná g Thï ë viïtë trïn mötå loaiå giêyë epá bùnç g xacá cêy papyrus àûúcå gùtå tû â vunâ g àêmì lêyì ven söng Nile. Banã kinh ào á tröi nöií trïn biïní trong vaiâ ngayâ thò lotå vaoâ tay mötå tïn cûúpá biïní . Tïn cûúpá biïní vò khöng biïtë chû ä nïn mang lïn khu chú å gênì ào á àöií lêyë mötå con dao cunâ . Mötå con dao cunâ , vúiá hùnæ , vênî cênì àï í phonâ g thên trong trûúnâ g húpå lêm vaoâ cunâ g àûúnâ g, khi nhûnä g con dao bená àa ä bõ àöië phûúng tûúcá sacå h. Hùnæ vui ve ã trú ã vï ì hanâ h nghï ì cûúpá biïní . Conâ ke ã thu ã àùcæ àûúcå banã kinh Saná g Thï,ë mötå nöng dên khatá khao hiïuí biïtë , thò mang no á vaoâ thû viïnå cuaã thanâ h bang àï í giaiã ma ä va â nghô túiá chuyïnå viïtë ra mötå bö å lõch phapá cho ca ã nhên loaiå trong tûúng lai. Têtë ca ã se ä cùn cû á trïn trêtå tû å taoå tacá àêtë trúiâ ma â banã kinh macá h baoã . Nhûng àoá chó la â mötå tham vonå g haoä huyïnì . Mötå ngayâ , nhûnä g chû ä àûúcå viïtë trïn têmë giêyë tûâ xacá cêy papyrus bönî g dûng biïnë mêtë . Banã kinh chó conâ laâ nhûnä g manã g möcë meo nhû muönë hoaá bunâ . Cêu chuyïnå trïn àûúcå ngûúiâ cha kï í tû â thuú ã hai thùnç g con conâ nho.ã Öng kï í ài kï í laiå trong cacá bûaä ùn, dûúiá aná h àenâ , ngayâ noná g nûcå cunä g nhû àïm mûa baoä , nhû thïí thû á ngön ngûä àaä biïnë mêtë trïn têpå giêyë papyrus múiá la â thêtå , conâ laiå , nhûnä g gò àang àûúcå höiì thuêtå mötå cacá h cöng khai vaâ tûúng àöië chi tiïtë trong cuöcå àúiâ vï ì thúiâ Saná g Thï ë chó la â nhûnä g thïu dïtå vunå g vï ì ma â thöi. Coá ve ã nhû ai àoá àa ä lená lutá nhayã vaoâ lõch sûã àï í àötë lïn mötå aná h nïnë va â bõa tacå mötå cêu chuyïnå röiì laiå êní mònh vaoâ boná g töië . Liïuå co á àaná g tin nhûnä g thû á vunå g trömå nhû thï?ë Thùnç g anh caã quyïtë àõnh ú ã laiå . No á àûná g vï ì phña ngûúiâ nöng dên khatá khao chên ly.á Conâ vúiá àûaá em, hònh anã h tïn cûúpá biïní yïuë kemá vúiá con dao cunâ trïn tay thêtë baiå trûúcá moiå àöië thu ã thò laiå quyïnë ru ä hún. Thùnç g anh ú ã laiå vúiá Bïn Nayâ Ngonå Àöiì , thùnç g em ra ài vïì phña Bïn Kia Ngonå Àöiì , tû â ào.á Sauá Va â bêy giú â dûúiá cöní g vomâ ma â mötå triïtë gia khùcæ ky ã suy tûúnã g, bêuì trúiâ luön trong xanh nhû khi ngûúiâ ta mö taã vï ì tranå g thaiá thiïnì àõnh. Suy tûúnã g va â nhõn thú ã ú ã ào.á Thò vêyå , khöng coá triïtë gia khùcæ ky ã naoâ chïtë mötå cacá h bònh thûúnâ g, chó àún gianã la â ho å se ä chonå caiá chïtë theo cacá h cuaã hoå àï í ngay ca ã chïtë cunä g phaiã khacá vúiá sö ë àöng. Hayä cho öng chonå caiá chïtë cuaã öng, khi öng laâ mötå mön àï å lêpå dõ nhêtë cuaã trûúnâ g phaiá lêpå dõ nayâ . Öng ú ã bïn ngoaiâ thúiâ gian cunâ g nöng trang cuaã mònh, sau têtë ca ã nhûnä g gò àa ä diïnî ra trong lõch sûã Do Thaiá giaoá , Cöng giaoá , Höiì giaoá , Chñnh thönë g giaoá , Tin lanâ h va â mötå söë nhaná h bõ coi dõ giaoá nhûng coá chung nguönì cöiå . Qua cacá banã kinh tû â Cûuå ûúcá cho túiá Tên ûúcá . Sû å sönë g cuaã öng àa ä thuöcå vï ì canã h giúiá Trong Ngênì Mïnh Möng. Bêy giú,â hayä noiá chuyïnå khacá , àûúcå khöng, thûa ba?â A Â û,â tònh yïu. Vò tònh yïu. Bayã Lönì g ngûcå thùnç g em àa ä mú ã tung. Vaâ aná h mùtå trúiâ cuaã buöií chiïuì muönå muaâ xuên àaä roiå vaoâ traiá tim co á gùnæ chip, vênî conâ àêpå rêtë tötë cuaã no.á Caiá thû á racá h viïcå ào.á Taiå sao laiå nênë na á vúiá cuöcå sönë g hiïuë àönå g võ ky ã nayâ àïnë vêyå . Hayä xem, noá vênî chêpå chunâ g nhû thïí co á mötå banã Jazz thuênì tuyá àang xö lïcå h khöng gian. Mötå banã Jazz khöng thuöcå vï ì àïm khuya, àönå g àiïmë hay sanâ bar haoâ nhoaná g, ma â thuöcå vï ì buöií chiïuì ta â vö-võ vö-nghôa vö -cunâ g. Trong giêy phutá thùnç g anh hoanã g loanå nguyïnì ruaã Thûúnå g Àï ë àa ä lêpå trònh töiå acá cuaã no,á biïnë no á thanâ h ke ã satá nhên khöng vò lyá do gò, thò dûúiá buiå hoa huï,å thùnç g em vênî nùmç yïn, toanâ bö å cötë nhucå bûúcá vaoâ tiïnë trònh phên huyã . Ngoaiå trû â traiá tim vênî nhêpë nhö. Ú Ã thï ë giúiá Bïn Kia Ngonå Àöiì , con chip hanå h phucá va â bêtë tûã vênî àûúcå cêyë sêu vaoâ traiá tim möiî ngûúiâ . Thùnç g em tûnâ g la â cöng dên lêu nùm taiå ào.á Núi Jazz chó conâ la â mötå thû á nhacå xa xûa nhû moiå nghi thûcá tön giaoá cö í truyïnì . Va â nhacå Robert Schumann laâ thû á thanh êm tiïu khiïní sú khai cuaã mötå böå lacå sönë g chòm sêu trong lõch sû,ã co á thï í goiå la â tû ã nhacå : àöië tûúnå g nghiïn cûuá cuaã nganâ h Khaoã Cöí Hocå Êm Thanh. Chuná g cö í xûa conâ hún ca ã nguönì göcë loaiâ cêy àa ä sinh ra thanh cuiã mucå àûúcå thùnç g anh chonå lamâ hung khñ trong vuå aná manå g nayâ . “Nayâ ba,â ba â àang cûúiâ vò àiïuì gò, Vò hoa huïå nú ã ngoaiâ àönì g, Hay la â vò tònh yïu?”. n ÀAÅI DUY Nhû àûúcå kiïnë taoå tû â nhûnä g niïmì tû å sû å va â cacá latá cùtæ cuaã thi anã h. Khi sönë g àönå g, lucá nhêpå nhoaâ . Nhõp uyïní chuyïní , tûå nhiïn vaâ khúi gúiå camã xucá tinh tïë núi suy tûúnã g. Thú nhû sûå phoná g chiïuë nöiå têm cuaã Àaiå Duy ra coiä bïn ngoaiâ , khi veã àepå cuaã nöiî buönì lay àönå g, nêng chúã camã xucá va â lùnæ g àonå g trú ã laiå trong mötå hònh haiâ múiá . Àa ä xuêtë banã 2 têpå thú, Àaiå Duy tïn àêyì àu ã Phan Àaiå Duy, sinh 2004, quï Bïnë Tre nay laâ Vônh Long. Hiïnå Àaiå Duy laâ sinh viïn Trûúnâ g Àaiå hocå Àönì g Thapá , chuyïn nganâ h Sû phamå Ngû ä vùn. NGUYÏNÎ ÀÛÁC PHUÁ THOÅ Co ã khöng hïì lïn tiïnë g Nhûng biïtë hïtë chuyïnå ngûúiâ Rï î chamå vaoâ ky á ûcá Töi giêuë dûúiá chên trúiâ . La á nghiïng thanâ h êm banã Cuaã giêcë mú chûa xong Hoa nú ã nhû cêu hoiã Vï ì phña mötå coiä khöng. Töi bûúcá vaoâ thinh lùnå g Macå h buiå bùmå höiì sinh Giûaä àêtë nhõp thúã trêmì Nghe tim mònh mocå la.á Ú Ã núi khöng coá gioá Ta thêyë àönå g tiïnë g mònh Chiïcë boná g in lïn àaá Cunä g bönî g mïmì nhû tranh. Co ã cêy mönå g du Tre ã con khöng sinh ra àïí bûúcá thùnè g Chuná g bo,â lùn, nhayã … Leo tûúnâ g, àöiå nöiì , tretá àêtë lamâ baná h sinh nhêtå Conâ chuná g ta Chó biïtë la lïn: “Dú!”, “bêní !”, “àûnâ g!” Tre ã con biïtë noiá chuyïnå vúiá meoâ Tin rùnç g gêuë böng coá linh hönì Va â cêy chöií co á thï í bay nïuë tin àu ã manå h Chuná g khöng cênì bùnç g chûná g Chó cênì niïmì tin àu ã mïmì àï í göië àêuì möiî töië . Chuná g ve ä mùtå trúiâ mauâ tñm Vò ai noiá mùtå trúiâ khöng buönì àûúcå ? Ve ä bêuì trúiâ co á hai mùtå Mötå mùtå saná g - cho nhûnä g ngayâ khöng khocá Mötå mùtå àen - àïí giêuë caiá keoå cuöië cunâ g khöng chia ai. Chuná g mang àõnh nghôa “tûå do” trïn àêuì göië trêyì Va â “hanå h phucá ” trong tuiá quênì thunã g àayá Möiî con diïuì la â mötå banã tuyïn ngön… Viïtë bùnç g giêyë baoá , tre tûúi, vaâ hy vonå g. Thï ë giúiá trong mùtæ tre ã con Khöng coá àûúnâ g biïn Chó co á giúiá hanå cuaã trñ tûúnã g tûúnå g ngûúiâ lúná . Hayä ngöiì xuönë g àêtë Thaoá àönì g hö ì ra Va â hoiã mötå àûaá tre:ã “Höm nay Mùtå Trùng coá ùn cúm khöng?” Cêu tra ã lúiâ co á thï í cûuá röiî mötå ngayâ ngûúiâ lúná sùpæ honã g. Trẻ con khöng thuöcå vï ì mùtå àêtë Giao muaâ lêpå thïí Gio á bay docå theo chiïuì xoayá cuaã daiã ngên haâ Traiá àêtë nga ã nghiïng mötå gocá hai ba àöå rûúiä La â lucá muaâ chúmá chuyïní mònh Mötå cu á nhayá mùtæ cuaã vu ä tru å cunä g àu ã lamâ caná h bûúmá röië loanå . Ong khöng àocå lõch Nhûng biïtë khi naoâ cênì nhayã muaá trong muiâ hoa u ã men Bûúmá khöng noiá àûúcå tiïnë g ngûúiâ Nhûng vênî viïtë tònh ca bùnç g àûúnâ g bay chïnh vïnh hònh sin Giûaä vomâ trúiâ röië nhû banã giao hûúnã g chûa kõp hoa â êm. Chim khöng súå àö å cao Chó sú å lonâ g ngûúiâ qua á thêpë Nïn chuná g hatá , nhû thïí khúi dêyå tênì g khöng biïtë ào ã mùtå Va â nhûnä g àamá mêy Höm êyë àöiå mûa lamâ muä Chêmå raiä trûúnâ qua àónh nuiá nhû donâ g ky á ûcá Àang ài tòm núi Àï í àûúcå neo bamá . Lêpå thï í trúiâ La â khi aná h saná g khöng conâ tuên theo trêtå tûå Khi cún mûa khöng themâ rúi thùnè g Ma â uönë cong, reä nhaná h Len vaoâ ke ä aoá cuaã ngûúiâ àang nhúá ai ào á chûa tûnâ g co á thêtå . Muaâ khöng àïnë mötå mònh No á mang theo tiïnë g runâ g mònh cuaã vo ã cêy Muiâ àêtë sùpæ ûútá Va â nöiî chönå rönå trong tim loaiâ sêu chûa kõp hoa á thên. Chuná g ta chó laâ hï å qua ã nho ã cuaã sû å chuyïní àönå g lúná Möiî cún gio,á möiî hatå mûa Àïuì la â cu á chamå nheå Tû â mötå ngoná tay vö hònh Àang thûã viïtë tiïpë chûúng sau Cuaã mötå hanâ h tinh àang têpå yïu laiå .
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==