quy á gia á va â hiïmë va â chuná g khöng nïn àûúcå baná vúiá gia á re ã matå thöng qua cacá kïnh khöng chñnh thûcá ”, öng noiá . Tönì taiå mötå nïnì kinh tïë sa macå phên manã h trïn khùpæ Sahara, núi nhûnä g thú å sùn baná thiïn thacå h vúiá gia á thêpë cho cacá nha â möi giúiá trong va â ngoaiâ nûúcá . Sau ào,á nhûnä g viïn àaá àûúcå baná vúiá gia á cao gêpë nhiïuì lênì cho cacá nha â khoa hocå va â nha â sûu têpå ú ã nhûnä g núi xa xöi nhû UcÁ vaâ My.ä Öng Hanoun àûa ra vñ duå vï ì mötå viïn àaá nùnå g 285g coá thï í àûúcå baná vúiá gia á khoanã g 50 Euro (1,5 triïuå VND) ú ã Mauritania, nhûng giaá co á thï í lïn túiá 1.000 USD (26,4 triïuå VND) cho mötå gram ú ã My.ä Vaoâ thaná g 11/2023, thiïn thacå h sao Hoaã lúná nhêtë tûnâ g àûúcå tòm thêyë àa ä àûúcå phatá hiïnå úã têy bùcæ Niger, trûúcá khi àûúcå chuyïní àïnë mötå phonâ g trûng bayâ tû nhên úã Y.Á Thaná g trûúcá , viïn àa á nùnå g 25kg nayâ àa ä àûúcå baná vúiá gia á 5,3 triïuå USD (140 tyã VND) taiå mötå cuöcå àêuë gia á ú ã New York (My)ä , dênî àïnë mötå cuöcå àiïuì tra cuaã chñnh quyïnì Niger. Trong mötå tuyïn böë thûaâ nhênå rùnç g àêtë nûúcá nayâ khöng coá luêtå cu å thï í vï ì thiïn thacå h, chñnh phuã àa ä viïnå dênî “kha ã nùng xayã ra buön baná traiá phepá quöcë tï”ë . Hiïnå taiå , Mauritania khöng coá khuön khöí quöcë gia vï ì thiïn thacå h, vò vêyå hoatå àönå g buön baná nayâ hoanâ toanâ khöng àûúcå quanã ly á vaâ quy mö thûcå sû å cuaã no á hiïnå vênî la â mötå bñ êní . Öng Hanoun cho biïtë , öng àaä tûnâ g tra ã 5.000 Ouguiya (3,3 triïuå VND) cho mötå giêyë phepá 5 nùm vaâ öng chûa gia hanå kï í tû â ào,á nhûng hêuì hïtë thú å sùn va â nha â möi giúiá àïuì lamâ viïcå khöng chñnh thûcá . Taiå thu ã àö Nouakchott, ngay caã cacá quan chûcá chñnh phuã cunä g biïtë rêtë ñt vï ì thõ trûúnâ g àang phatá triïní nayâ . “Tòm kiïmë thiïn thacå h laâ mötå lônh vûcå nho ã ú ã phña bùcæ àêtë nûúcá ”, öng Sidi Maouloud, ngûúiâ phatá ngön cuaã Cú quan Xucá tiïnë Àêuì tû Mauritania, cho biïtë . “Ào á khöng hùnè la â mötå nghï ì phö í biïnë ”. Trú ã laiå Bir Moghrein, öng Hanoun nhùcæ àïnë àiïuì may mùnæ trong hanâ h trònh kiïmë sönë g nhú â thiïn thacå h. “Banå khöng tòm thêyë thiïn thacå h, ma â no á tòm thêyë banå . Ào á la â mötå moná qua â tû â thiïn àûúnâ g”, öng noiá . n Chuã nhêåt 28/9/2025 13 BAÁO TIÏÌN PHONG PHAÁT HAÂNH TÊËT CAà CAÁC NGAÂY TRONG TUÊÌN Nhòn ra thïë giúái macå Sahara “bùçng caách thuyïët phuåc moåi ngûúâi khöng mua chiïëc xe thûá hai, hoùåc thêåm chñ laâ chiïëc xe àêìu tiïn”. Bïn canå h cacá ky ä sû, taiâ sanã quy á gia á nhêtë va â cunä g la â chi phñ lúná nhêtë cuaã cöng ty chñnh laâ taiâ xï.ë Mùcå du â àang thiïuë hutå ky ä nùng, viïcå thu hutá nhên taiâ cho nghïì múiá nayâ cho àïnë nay chûa phaiã la â vênë àï.ì Nhiïuì kiïmí soatá viïn àûúcå cho la â àa ä àûúcå tuyïní dunå g tû â Uber, cunä g nhû tûâ cacá cöng ty taxi truyïnì thönë g hún. Öng von der Ohe cho biïtë , cacá taiâ xï ë xe taiã , nhûnä g ngûúiâ àa ä chaná viïcå laiá xe àûúnâ g daiâ va â xa gia àònh cunä g nùmç trong söë nhûnä g ngûúiâ àùng kyá tham gia. “Moiå ngûúiâ coi àêy la â cöng viïcå cuaã tûúng lai. Hoå àûúcå nghó giaiã lao àï í ài vï å sinh va â nghó trûa, àûúcå lamâ viïcå theo nhomá thay vò lamâ viïcå àöcå lêpå ”, öng noiá . Ho å cunä g àûúcå tra ã lûúng theo giú,â chû á khöng phaiã theo chuyïnë xe. Anh Sztendel, àïën tûâ Ba Lan, àaä laái xe haâng trùm dùåm trong nhiïìu tuêìn trûúác khi àuã àiïìu kiïån trúã thaânh taâi xïë tûâ xa. Anh cho biïët nhûäng ngûúâi coá kinh nghiïåm chúi game coá thïí nhanh choáng nùæm bùæt caác kyä nùng ban àêìu cêìn thiïët, mùåc duâ àiïìu naây khöng quan troång bùçng “khaã nùng giûä bònh tônh vaâ coá yá thûác maånh meä vïì an toaân vaâ traách nhiïåm”. Anh cho biïët, mònh thñch chúi caác troâ chúi àua xe trûåc tuyïën, nhûng viïåc àiïìu khiïín möåt chiïëc xe thêåt tûâ xa trïn àûúâng “thêåt sûå rêët phi thûúâng”. Ngêíng lïn khoãi maân hònh, anh giaãi thñch rùçng möåt nuát maâu àoã lúán bïn traái coá thïí àûúåc nhêën trong trûúâng húåp khêín cêëp vaâ seä khiïën xe dûâng laåi ngay lêåp tûác. n Mötå thiïn thacå h sao Hoaã lúná nhêtë trïn Traiá Àêtë taiå cuöcå àêuë gia á ú ã New York Öng Thomas von der Ohe, CEO cuaã Vay, trûúcá mötå chiïcë xe àiïnå cuaã cöng ty Trong hún 40 giúâ tröi datå trïn Àõa Trung Haiã , anh Rafie Nadi sönë g sotá nhú â hai thû á duy nhêtë anh mang theo mònh - mötå chiïcë phao búm húi vaâ cùpå chên võt. Sú å haiä va â nanã lonâ g trûúcá sö ë ñt tauâ thuyïnì ài ngang qua mònh, chanâ g trai 23 tuöií àa ä àûúcå giaiã cûuá nhú â mötå phepá mauâ . Viïcå anh àûúcå giaiã cûuá àa ä trú ã thanâ h tiïu àïì trïn khùpæ thï ë giúiá . Mêtë nûúcá , kiïtå sûcá va â bonã g da do tiïpë xucá qua á nhiïuì vúiá aná h nùnæ g mùtå trúiâ va â nûúcá biïní , anh hêuì nhû khöng thïí cû ã àönå g hoùcå noiá chuyïnå sau khi àûúcå keoá lïn khoiã mùtå nûúcá . Thuyïnì cuaã ho å àa ä àûúcå mötå tauâ cûuá hö å hanâ g haiã àoná trïn biïní , àûa anh Nadi àïnë canã g Malá aga (Têy Ban Nha) vaâ giao cho Höiå Chû ä thêpå ào.ã Anh Nadi àaä khúiã hanâ h tû â bú â biïní Fnideq, Morocco, cunâ g mötå ngûúiâ banå 17 tuöií vaoâ giûaä thaná g Bayã , vúiá hy vonå g búi àïnë vunâ g àêtë Ceuta thuöcå Têy Ban Nha úã Bùcæ Phi. “Chuná g töi ûúcá tñnh laâ chuná g töi seä àïnë Ceuta trong nùm hoùcå sauá giú.â Nhûng töi bùtæ àêuì lo lùnæ g khi mùtå trúiâ mocå ma â chuná g töi vênî chûa àïnë núi”, anh noiá sauá tuênì sau khi àûúcå giaiã cûuá . Nùm nùm trûúcá , anh àaä rúiâ khoiã thanâ h phö ë quï hûúng Minya, bïn búâ têy söng Nile, tûâ boã ûúcá mú hocå nganâ h y àï í tòm mötå cöng viïcå úã chêu Êu, núi anh coá thï í chu cêpë cho cha meå va â tamá ngûúiâ em. Kï ë hoacå h àa ä àûúcå chuêní bõ trong nhiïuì tuênì . Sau bönë lênì cö ë gùnæ g vûútå qua hanâ g raoâ biïn giúiá Ceuta khöng thanâ h cöng, anh Nadi va â ngûúiâ banå àa ä vacå h ra mötå kï ë hoacå h múiá , gom gopá tiïnì àï í mua bö å àö ì lùnå , phao búi vaâ chên võt. Hoå ly á luênå rùnç g ào á la â lûaå chonå tötë nhêtë vò ho å búi gioiã , va â ho å khöng thïí chi tra ã sö ë tiïnì 3.000 - 4.000 Euro (92,4 - 123,2 triïuå VND) ma â bonå buön ngûúiâ àoiâ àï í giupá ho å vûútå biïn vaoâ chêu Êu. Trong nhiïuì tuênì , ho å têpå luyïnå hanâ g giúâ liïnì trïn biïní . Ngay trûúcá nûaã àïm ngayâ 14/7, anh Nadi kïí rùnç g anh vaâ banå mònh àaä traná h nhûnä g ngûúiâ lñnh trïn baiä biïní va â lao xuönë g nûúcá , hy vonå g rùnç g manâ àïm se ä giupá ho å khöng bõ phatá hiïnå . “Chuná g töi àaä búi, búi vaâ búi”, anh kï.í Mùcå du â dû å baoá thúiâ tiïtë cho biïtë biïní lùnå g, nhûng soná g vênî dêng cao, àêyí va â keoá ho å vaoâ sêu hún Àõa Trung Haiã . “Saná g höm sau, sau hún tamá tiïnë g búi, töi vaâ banå töi bõ lacå nhau. Biïní àa ä chia cùtæ chuná g töi”, anh Nadi noiá . Anh cö ë kòm nená nöiî sú å haiä khi nhòn vïì phña chên trúiâ , xung quanh laâ hanâ g dùmå nûúcá va â khöng thêyë àêtë liïnì àêu ca.ã “Töi rêtë sú å chïtë trïn biïní . Töi hy vonå g Chuaá se ä cûuá töi hoùcå töi se ä tòm thêyë mötå chiïcë thuyïnì va â àïnë àu ã gênì àï í ho å cûuá töi. Töi nghô vïì me,å ngûúiâ ma â töi àa ä khöng gùpå trong nùm nùm, vaâ töi muönë gùpå ba â trûúcá khi chïtë . Töi cêuì xin Chuaá àûnâ g àï í töi chïtë àï í me å töi khöng phaiã àau khö.í Gia àònh töi biïtë töi àa ä cö ë gùnæ g vûútå tûúnâ g, nhûng töi khöng noiá vúiá ho å vï ì kï ë hoacå h búi cuaã mònh”, anh kï.í Anh àï í donâ g nûúcá àêyí mònh qua laiå , giû ä sûcá àï í co á thï í vêyî tay vúiá bêtë ky â tauâ thuyïnì naoâ anh nhòn thêyë . “Töi àaä cö ë gùnæ g cêuì cûuá khoanã g nùm chiïcë thuyïnì , nhûng khöng ai cûuá töi ca.ã Mötå trong söë ào á co á rêtë nhiïuì ngûúiâ trïn thuyïnì , co á le ä la â cöng nhên: noá tröng giönë g mötå tauâ thûúng maiå . Töi vêyî tay va â hetá lïn: “Cûuá , cûuá ” nhiïuì lênì , nhûng khöng ai traã lúiâ . Töi ú ã rêtë gênì ho”å , anh kïí laiå . Mêtë phûúng hûúná g va â kiïtå sûcá sau hai àïm va â mötå ngayâ daiâ trïn biïní , anh phatá hiïnå ra thû á gò ào á tröng giönë g nhû mötå chiïcë thuyïnì àang tiïnë vï ì phña mònh. “Töi bùtæ àêuì vêyî tay”, anh Nadi noiá . Anh quan satá , hy vonå g dênì dêng lïn khi nhûnä g ngûúiâ trïn thuyïnì nhòn anh qua önë g nhomâ . “Töi bùtæ àêuì búi vï ì phña ho,å ho å nemá cho töi mötå súiå dêy thûnâ g va â töi nùmæ lêyë no.á Ho å keoá töi lïn, cho töi thûcá ùn, nûúcá uönë g va â quênì aoá ”. Gia àònh trïn thuyïnì tònh cúâ gùpå anh Nadi, cacá h thõ trênë Benalmadá ena, Têy Ban Nha, khoanã g 13 haiã ly á vï ì phña nam trïn búâ biïní Costa del Sol, cho thêyë anh àa ä tröi datå hún 100km so vúiá àiïmí xuêtë phatá . Lucá ào,á anh Nadi khöng chùcæ mònh coá thï í bamá tru å àûúcå bao lêu nûaä . “Nïuë khöng coá chiïcë thuyïnì nayâ , töi khöng biïtë mònh coá thï í tiïpë tucå búi àûúcå khöng. Töi vö cunâ g biïtë ún gia àònh àaä cûuá töi”, anh noiá , gionå g nghenå ngaoâ xucá àönå g. Ngay sau ào,á cacá nhên viïn Höiå Chû ä thêpå ào ã àa ä baoá tin vui cho anh; banå cuaã anh cunä g àa ä àûúcå tòm thêyë , an toanâ va â khoeã manå h, ngoaiâ khúi bú â biïní gênì Malá aga. Anh Nadi danâ h cuöcå goiå tiïpë theo cho gia àònh mònh. Anh kïí vúiá ho å rùnç g anh àaä àïnë àûúcå chêu Êu an toanâ , nhûng anh boã qua chi tiïtë vï ì chuyïnë phiïu lûu maâ anh àa ä phaiã traiã qua àï í àïnë àûúcå ào.á Sau hai tuênì ú ã traiå tõ nanå cuaã Höiå Chû ä thêpå ào,ã anh Nadi àûúcå tha ã do khöng coá thoaã thuênå höiì hûúng naoâ giûaä Têy Ban Nha vaâ Ai Cêpå . Theo luêtå phapá quöcë tï,ë anh co á quyïnì xin tõ nanå , mötå qua á trònh coá thï í mêtë nhiïuì nùm ú ã Têy Ban Nha. Anh thûaâ nhênå rùnç g cú höiå cuaã mònh la â rêtë mong manh vúiá tû cacá h la â cöng dên Ai Cêpå . Tû â ào,á anh chuyïní tronå g têm sang viïcå cö ë gùnæ g tòm kiïmë chö î àûná g taiå quï hûúng múiá . “Töi nghô mònh seä bùtæ àêuì lamâ viïcå ngay khi àïnë Têy Ban Nha, nhûng thûcå tï ë laiå khacá . Töi nhênå ra rùnç g tònh hònh úã chêu Êu khöng àaná g àï í phaiã chõu àûnå g têtë ca ã nhûnä g àau khö.í Nïuë banå co á giêyë tú â thò àûúcå , nhûng khöng coá giêyë tú â thò rêtë kho á khùn. Töi khöng biïtë khi naoâ mònh se ä co á giêyë tú â - nhûng töi muönë tòm viïcå lamâ , bêtë ky â cöng viïcå naoâ ”, anh noiá . Caiá gia á anh Nadi phaiã tra ã àï í àïnë àûúcå chêu Êu cunä g bùtæ àêuì thêmë thña. “Töi rêtë mûnâ g vò mònh àaä sönë g sotá . Nhûng töi hy vonå g khöng ai phaiã traiã qua àiïuì nayâ giönë g nhû töi”, anh noiá .n Söëng sotá sau 40 giúâ tröi datå trïn biïín [ HA  MY ] (theo stuff.co.nz, ngayâ 21/09/2025) Anh Rafie Nadi, 23 tuöií , àa ä àûúcå cûuá hö å ngoaiâ khúi búâ biïní Têy Ban Nha sau gênì hai ngayâ tröi datå chó vúiá mötå chiïcë phao búm húi vaâ cùpå chên võt. Anh Rafie Nadi sau khi àûúcå cûuá taiå Têy Ban Nha
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==