Chuã nhêåt 28/9/2025 12 BAOÁ TIÏNÌ PHONG PHATÁ HAN H TÊTË CA à CACÁ NGAY TRONG TUÊNÌ Nhòn ra thïë giúái Àïm xuönë g, öng Lamine Hanoun lamâ baoã vï å bïnå h viïnå taiå xa ä Bir Moghrein, gênì biïn giúiá Mauritania vúiá Têy Sahara. Ban ngayâ , öng lûútá àiïnå thoaiå , kiïmí tra TikTok vaâ Facebook, nhûnä g ûná g dunå g öng dunâ g àï í baná manã h thiïn thacå h cho phênì conâ laiå cuaã thï ë giúiá . Taiå thõ trênë tûnâ g la â àönì tru á thuöcå àõa cuaã Phapá , tñn hiïuå manå g chêpå chúnâ nhû gioá buiå . Vaoâ mötå buöií saná g gênì àêy, öng Hanoun laiá xe àïnë vunâ g ngoaiå ö àï í kïtë nöië manå g. Ngöiì khoanh chên trïn têmë batå mauâ xanh dûúiá boná g cêy bacå h àanâ A à Rêpå , ngûúiâ àanâ öng 40 tuöií nayâ xe á mötå trang nhêtå kyá cu,ä vûaâ àötë lûaã vûaâ àun êmë tra,â vûaâ kï í laiå cêu chuyïnå mònh àaä bûúcá vaoâ nghï ì nayâ nhû thïë naoâ . “Töi àa ä lamâ viïcå 10 nùm trong nganâ h xêy dûnå g ú ã Andalusia (Têy Ban Nha), nhûng röiì me å töi lêm bïnå h”, öng Hanoun, ngûúiâ thöng thaoå tiïnë g Têy Ban Nha, tiïnë g Phapá va â Hassaniya, phûúng ngûä tiïnë g Aà Rêpå cuaã Mauritania, chia se.ã “Vò vêyå , töi quay laiå lamâ nghï ì chùn dï vaâ mötå ngayâ no,å töi bùtæ àêuì tòm kiïmë nhûnä g viïn àa”á , öng noiá . Cuöië cunâ g, öng baná àanâ dï cuaã mònh àïí àûa anh trai àïnë Têy Ban Nha vaâ chùm socá ngûúiâ me å àang ömë , röiì têpå trung vaoâ buön baná thiïn thacå h. Ngayâ nay, öng chuã yïuë chú â nhûnä g ngûúiâ sùn thiïn thacå h mang àaá àïnë àï í kiïmí tra. Nïuë öng nghô mötå viïn àa á co á gia á trõ, öng seä mùcå ca ã gia á röiì baná laiå trïn manå g xa ä höiå . Thónh thoanã g, öng maoå hiïmí vaoâ sa macå àï í tû å mònh tòm kiïmë . Mùcå du â thiïn thacå h co á thï í rúi xuönë g bêtë cû á núi naoâ trïn Traiá Àêtë , Sahara àaä trú ã thanâ h khu vûcå hanâ g àêuì cho àûúnâ g dêy buön baná , mötå phênì vò khñ hêuå thuênå lúiå cho viïcå baoã tönì chuná g, nhûng cunä g vò chuná g tûúng àöië dï î phatá hiïnå trïn catá . Vaoâ nhûnä g nùm 90, nhûnä g ngûúiâ sùn lunâ g va â möi giúiá thiïn thacå h bùtæ àêuì xuêtë hiïnå , nhûng phaiã àïnë khi Tissint, mötå thiïn thacå h sao Hoaã khöní g lö,ì àûúcå phatá hiïnå ú ã Maroc vaoâ nùm 2011, cún sötë thiïn thacå h múiá bunâ g nö í khùpæ khu vûcå . Cú sú ã dû ä liïuå Banã tin Thiïn thacå h, mötå danh mucå toanâ cêuì vï ì cacá thiïn thacå h àa ä àûúcå phï duyïtå , hiïnå ghi nhênå hún 300 thiïn thacå h àûúcå phên loaiå tû â Mauritania, khiïnë núi nayâ trúã thanâ h mötå trong nhûnä g quöcë gia hanâ g àêuì chêu Phi. Xaä Bir Moghrein nùmç trong danh sacá h nayâ . Chó vúiá vaiâ nghòn cû dên, nhûnä g gianá àoanå duy nhêtë trong sûå yïn tônh hanâ g ngayâ la â tiïnë g goiå cêuì nguyïnå hoùcå mötå chiïcë xe chú ã nûúcá ài ngang qua. Nhûng êní sêu bïn dûúiá bï ì mùtå , thõ trênë tûnâ g la â núi khai thacá mo ã khöng chñnh thûcá va â la â cûaã ngo ä buön lêuå cuaã sa macå Sahara. Theo thönë g kï chñnh thûcá , chó 10% dên sö ë Mauritania thêtë nghiïpå . Tuy nhiïn, nhiïuì ngûúiâ co á viïcå lamâ thûcå chêtë laiå lamâ nhûnä g cöng viïcå thúiâ vu,å khöng chñnh thûcá , lûúng thêpë va â bêpë bïnh. Nhiïuì ngûúiâ lamâ nhiïuì cöng viïcå cunâ g lucá , àùcå biïtå la â nhûnä g ngûúiâ chùn dï àang phaiã àöië mùtå vúiá tònh tranå g sa macå hoaá do biïnë àöií khñ hêuå . Hoanâ canã h kho á khùn àang khiïnë nhiïuì ngûúiâ tham gia vaoâ nganâ h buön baná thiïn thacå h. Nhûnä g ngûúiâ chùn nuöi sûã dunå g àanâ dï cuaã ho å lamâ trinh satá va â mötå sö ë thú å sùn thûcá trùnæ g àïm, kiïn nhênî chú â àúiå nhûnä g viïn àa á múiá rúi xuönë g tû â bêuì trúiâ . Hai àûaá con cuaã öng Hanoun, àïuì dûúiá 10 tuöií , àöi khi mang nhûnä g viïn soiã àïnë lamâ qua â cho öng vúiá hy vonå g chuná g co á thï í la â bauá vêtå . Trïn Facebook, coá nhûnä g nhomá gömì hanâ g chucå ngûúiâ àam mï tûâ khùpæ Trung Àöng vaâ Bùcæ Phi thaoã luênå vï ì mauâ sùcæ , nguönì göcë va â mêtå àö å cuaã nhûnä g viïn àaá tû â Mauritania. Trïn TikTok, cacá nha â möi giúiá sû ã dunå g nhûnä g banã ballad cöí àiïní tiïnë g A à Rêpå va â nhiïuì hashtag àïí giúiá thiïuå sanã phêmí cuaã ho.å Nhûnä g viïn àaá quy á thûcå sû å rêtë kho á tòm va â hêuì hïtë nhûnä g viïn thiïn thacå h àûúcå tòm thêyë quanh Bir Moghrein àïuì la â àa á chondrite giaá trõ thêpë . Ngûúiâ dên àõa phûúng kïí vï ì nhûnä g gia àònh chêtë 20 lñt nûúcá va â nhiïn liïuå lïn mötå chiïcë xe taiã , chó àï í trú ã vï ì tay khöng sau vaiâ ngayâ hoùcå vaiâ tuênì trïn sa macå . Khi söë lûúnå g àa á giamã xuönë g, mötå sö ë thúå sùn va â nha â möi giúiá àa ä chuyïní sang nhûnä g nghï ì khacá . Theo cacá nha â möi giúiá , àa á canâ g sêmî mauâ thò canâ g co á gia á trõ. Nhûng viïcå qua á chu á tronå g vaoâ mauâ sùcæ àa ä dênî àïnë sû å lûaâ àaoã ; mötå sö ë ngûúiâ hiïnå nay àa ä thïm bö å locå TikTok hoùcå lamâ ûútá àa á chondrite àïí lamâ töië mauâ chuná g vaâ àaná h lûaâ nhûnä g ngûúiâ mua ú ã xa. Khöng phaiã ai cunä g thñch mua baná trïn manå g xa ä höiå , bao gömì öng Mohamed El Amr, chuã tõch Hiïpå höiå Àa á quy á va â Thiïn thacå h Mauritania. “Nïuë moiå ngûúiâ baná thiïn thacå h trïn TikTok àïí kiïmë lúiâ nhanh choná g, àiïuì ào á se ä gêy haiå cho nïnì kinh tï.ë Nhûnä g hoatå àönå g nayâ chó mang laiå lúiå ñch cho ngûúiâ trung gian… Thiïn thacå h rêtë Tònh tranå g sa macå hoaá àang àe doaå sinh kïë truyïnì thönë g ú ã Têy Phi vaâ tû â ào á thucá àêyí nghï ì tòm kiïmë nhûnä g manã h àa á quy á hiïmë tû â ngoaiâ vu ä tru.å [ HOAI VY ] (theguardian.com) Nhûnä g thú å sùn thiïn thacå h ú ã sa Öng Lamine Ould Hanoun Chó cêì n vaâ i cuá nhêë p chuöå t trïn ûá ng duå ng, chiïë c xe àiïå n chêå m raä i dûâ ng laå i bïn ngoaâ i khu vûå c haâ ng hoá a cuã a Tegel, sên bay cuä cuã a thu ã àö Berlin. Khöng coá ai cêì m laá i, nhûng khi möå t haâ nh khaá ch bûúá c vaâ o, möå t gioå ng noá i vang lïn: “Töi laâ Bartek, höm nay töi laâ taâ i xï ë cuã a quyá khaá ch. Vui loâ ng thùæ t dêy an toaâ n vaâ chuá ng ta coá thïí lïn àûúâ ng”. Chiïë c xe phaá t ra tiïë ng leng keng thên thiïå n, sau àoá di chuyïí n àïë n àûúâ ng bùng cuä , thûå c hiïå n möå t thao taá c trún tru quanh möå t tuyïë n àûúâ ng àûúå c àaá nh dêë u bùç ng caá c coå c tiïu giao thöng. Àêy khöng phaiã la â chiïcë xe khöng ngûúiâ laiá thöng thûúnâ g. “Bartek” khöng phaiã la â gionå g noiá tû å àönå g cuaã chiïcë robot taxi maâ la â cuaã anh Bartek Sztendel, mötå ngûúiâ àanâ öng àang ngöiì cacá h ào á vaiâ trùm metá taiå mötå tramå laiá xe tû â xa. Trïn chiïcë ghï ë da lûng cao, anh àiïuì khiïní chiïcë xe bùnç g cacá h nhênë banâ àapå chên va â xoay vö lùng, àönì g thúiâ theo doiä qua á trònh laiá xe trïn ba manâ hònh lúná phña trûúcá , àûúcå ghi laiå búiã bönë camera kñn àaoá trïn nocá xe. Tai nghe cung cêpë cho anh êm thanh tûâ bïn trong vaâ bïn ngoaiâ xe, va â cacá camã biïnë thêmå chñ conâ cho phepá anh camã nhênå àûúcå moiå va chamå trïn àûúnâ g. Anh Sztendel laâm viïåc cho Vay, möåt cöng ty cöng nghïå laái xe tûâ xa àûúåc thaânh lêåp taåi Berlin vaâo nùm 2018 vúái muåc tiïu caách maång hoáa phûúng tiïån di chuyïín taåi caác thaânh phöë chêu Êu. Luåc àõa naây vêîn chûa àoán nhêån taxi robot tûå laái, vöën àaä rêët phöí biïën trïn àûúâng phöë San Francisco vaâ Thûúång Haãi. Nhûng Vay hy voång rùçng nhûäng chiïëc xe àiïìu khiïín tûâ xa cuãa hoå seä súám mang àïën cho ngûúâi dên Berlin cú höåi àùåt xe thuï, àûúåc taâi xïë tûâ xa chúã àïën têån núi, hoùåc tûå laái àïën núi hoå muöën - àïí laåi viïåc àöî xe phûác taåp cho taâi xïë tûâ xa. Ngûúâi duâng ûáng duång seä traã tiïìn theo phuát cho chiïëc xe àiïån cuãa hoå vúái mûác giaá maâ, theo Vay, chó bùçng khoaãng möåt nûãa chi phñ cuãa dõch vuå taxi hiïån taåi. Öng Thomas von der Ohe, giaám àöëc àiïìu haânh vaâ àöìng saáng lêåp cuãa Vay, àaä sûã duång Las Vegas laâm núi thûã nghiïåm dõch vuå vaâ dûå kiïën seä súám ra mùæt taåi Àûác. Thaânh phöë cuãa Myä “àaä coá khuön khöí phaáp lyá cêìn thiïët”, öng von der Ohe, ngûúâi töët nghiïåp ngaânh khoa hoåc maáy tñnh vaâ kinh doanh taåi Àaåi hoåc Stanford (Myä), cho biïët. “Chuáng töi àaä húåp taác chùåt cheä vúái chñnh quyïìn àõa phûúng àïí àaãm baão coá thïí àaáp ûáng moåi yïu cêìu, tûâ kyä thuêåt àïën an toaân. Giúâ àêy, khi böëi caãnh phaáp lyá àaä sùén saâng, chuáng töi àang rêët haáo hûác”. Múái àêy, quöëc höåi Àûác àaä thöng qua luêåt cho pheáp vêån haânh thûúng maåi caác phûúng tiïån àiïìu khiïín tûâ xa taåi caác khu vûåc àûúåc phï duyïåt trûúác, búãi nhûäng taâi xïë àuã àiïìu kiïån, tûâ ngaây 1/12 nùm nay. Viïåc naây cho thêëy sûå sùén saâng cuãa quöëc gia saãn xuêët ö tö lúán úã chêu Êu trong viïåc thûã nghiïåm möåt cöng nghïå múái. Öng von der Ohe cho biïët, muåc tiïu cuãa öng laâ laâm cho viïåc súã hûäu ö tö caá nhên trúã nïn thûâa thaäi Öng Lamine Ould Hanoun cêmì mötå manã h vú ä ma â öng tin rùnç g àïnë tû â sao Hoaã Laái xe taxi... tûâ xa [ NGOCÅ DIÏPÅ ] (theo inkl.com, ngayâ 25/09/2025) Chêu Êu chûa apá dunå g nhiïuì robot taxi, nhûng Àûcá se ä cho phepá ngûúiâ dên sû ã dunå g xe àiïuì khiïní tû â xa tû â thaná g 12 vúiá hy vonå g dênì xoaá bo ã viïcå sú ã hûuä xe húi caá nhên. Anh Bartek Sztendel, mötå taiâ xï ë tû â xa àang lamâ viïcå
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==