9 n Thứ Sáu n Ngày 26/9/2025 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ sao quốc tế chứa sự sẻ chia. Sau đó, các già làng cùng tiến ra sân, đi quanh cây nêu nơi con trâu được buộc sẵn, để làm lễ cúng báo với thần linh về sự kiện trọng đại: ba xã nhập một, mở ra thời kỳ mới. Nghi lễ khấn báo với trời đất, núi rừng, cùng lời thề ước kết nghĩa, đã kết nối con người lại trong một cộng đồng bền chặt. Sau cùng, tiếng chiêng, tiếng trống vang vọng, điệu múa tung tung - dá dá dập dìu quanh cây nêu, tất cả hòa quyện thành bản hợp xướng văn hóa đầy mê hoặc. GÌN GIỮ VÀ BỒI ĐẮP VĂN HÓA VÙNG CAO Lễ hội Sông Kôn không chỉ là nơi diễn ra nghi lễ Prơngooch, mà còn tái hiện nhiều phong tục cổ truyền của người Cơ Tu. Hình ảnh con trâu buộc bên cây nêu gợi nhắc ký ức về nghi lễ đâm trâu nghi thức từng được vận động loại bỏ, nhưng nay được phục dựng theo cách nhân văn hơn. Trong lễ đâm trâu, thay vì đâm đến chết như xưa, thì nay một vị già làng uy tín nhất chỉ thực hiện nghi thức tượng trưng, rồi dân làng cùng vật trâu mổ thịt để dân làng mừng hội. Cảnh tượng máu me, rùng rợn đã được loại bỏ, nhưng linh hồn của nghi lễ với những bài cúng, điệu khóc trâu, khấn báo thần linh vẫn được giữ nguyên và bảo tồn. Cùng với nghi lễ cúng thần linh, đâm trâu, kết nghĩa những giá trị phi vật thể như nói lý hát lý, múa tung tung dá dá, đánh trống chiêng… chính là hồn cốt của lễ hội vùng cao. Ở đó, khi thực hiện các nghi lễ, các buổi hát, già làng, nghệ nhân trở thành những “người giữ lửa”, vừa truyền dạy cho lớp trẻ, vừa giới thiệu với du khách gần xa. Già Bhling Blóo, một người uy tín ở Sông Kôn chia sẻ: “Nếu chỉ biểu diễn cho khách xem thì chưa đủ, mà phải để họ cùng được đánh chiêng, múa, cùng ăn cơm lam với dân làng mình”. Già Blóo cho biết, trong mỗi thôn đều có câu lạc bộ hát lý nói lý, để thế hệ trẻ được tiếp cận và nối tiếp bản sắc của cha ông. Em Zơ Râm Niêm, 14 tuổi là thành viên đội múa thôn Bhlô Bền, đã tham gia biểu diễn từ năm lên 9. Trong dáng vẻ nhỏ nhắn, Niêm say sưa hòa mình theo nhịp chiêng, điệu múa dâng trời, nhận về những tràng pháo tay nồng nhiệt của dân làng và khách xem. “Em tập luyện mệt lắm, nhưng rất vui và tự hào vì được biểu diễn trước đông người, được mang văn hóa dân tộc mình đến với khách thập phương”, Niêm hồn nhiên chia sẻ. Không chỉ am hiểu về văn hóa, nhiều người trẻ Cơ Tu ngày nay còn biết biến văn hóa thành cơ hội mưu sinh. Đinh Thị Thìn ở Làng du lịch cộng đồng Bhơ Hôồng vừa dạy học, vừa làm hướng dẫn viên, phát triển homestay, giới thiệu nét đẹp văn hóa đến du khách. Thìn là một trong những điển hình trong việc đưa văn hóa của đồng bào Cơ Tu trở thành nền tảng để phát triển kinh tế - xã hội, tạo sinh kế mới cho cộng đồng. “Nhờ phát triển du lịch kết hợp nghề truyền thống đan lát, thổ cẩm, biểu diễn văn hóa truyền thống nên đời sống người dân trong thôn được cải thiện, nhiều du khách nhất là du khách nước ngoài lên làng nhiều hơn”, Thìn cho biết. Từ những nghi lễ cổ xưa, lễ hội truyền thống, điệu hát lý hôm nay ở Sông Kôn đã chứng minh sức sống mãnh liệt của văn hóa Cơ Tu. Ở đó, cả một vùng đất mang tên dòng Sông Kôn huyền thoại, nay đã mở rộng gấp 3 lần, không chỉ giữ được hồn làng, mà còn biết biến văn hóa thành động lực phát triển. Ông Nguyễn Xuân Nghiêm, Bí thư Đảng ủy xã Sông Kôn cho biết: Đại hội Đảng bộ xã nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã đề ra mục tiêu đưa Sông Kôn trở thành xã văn hóa giàu bản sắc của TP Đà Nẵng mới. Xã cũng xác định bảo tồn văn hóa là một trụ cột phát triển kinh tế - xã hội của địa phương trong thời kỳ mới, thời kỳ lịch sử. N.T chuỗi concert Em xinh say hi lại mở ra với tín hiệu vui. Mỹ Tâm cũng vừa công bố tổ chức live concert tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình vào tháng 12 với quy mô 40.000 khán giả, cô muốn lật đổ kỷ lục của chính mình. Năm 2023, giọng ca Hẹn ước từ hư vô từng tổ chức concert Tri âm tại sân Mỹ Đình, hút hơn 30.000 khán giả. PGS.TS Nguyễn Văn Cương cho rằng, khán giả đông, cuồng nhiệt và mang lại nguồn lợi tài chính cao cho nghệ sĩ là những yếu tố then chốt thuyết phục “sao” ngoại và “sao” nội gật đầu trình diễn. Do đó, nhà nghiên cứu văn hóa tin tưởng: “Cứ đà này, Việt Nam chắc chắn là điểm đến của sao quốc tế”. Đạo diễn Việt Tú lại có cách nhìn khác. Theo anh, Việt Nam vẫn cần thời gian để trở thành mảnh đất hấp dẫn “sao” quốc tế. “Vì chúng ta chưa có một nền công nghiệp tổ chức biểu diễn đúng nghĩa. Nền công nghiệp này là một cấu phần không thể thiếu trong nền công nghiệp văn hóa, nó bao gồm các ngành công nghiệp phụ trợ (như các ngành dịch vụ, hậu cần, cung cấp thiết bị, lắp đặt…) và quan trọng hơn cả là chất lượng nhân lực ngành đủ chuẩn. Bên cạnh đó, chúng ta cũng chưa có những địa điểm biểu diễn đạt chuẩn từ hạ tầng đến kết nối giao thông, hay hiểu rộng ra là cả một hệ sinh thái phục vụ concert đó”, đạo diễn Việt Tú nêu. Nhiều khán giả vững tin, những hạn chế tồn đọng sẽ được khắc phục trong tương lai gần. Hiện nay, đằng sau các concert lớn ở ta đều có bóng dáng “ông lớn” trong các lĩnh vực. Concert Anh trai vượt ngàn chông gai, Anh trai say hi, Em xinh say hi… đều được “đỡ” bởi các ngân hàng uy tín. 8Wonder do tập đoàn Vingroup tổ chức. Niềm tự hào về đất nước cùng nguồn lợi khổng lồ do công nghiệp văn hóa từ âm nhạc đại chúng đưa lại sẽ kích thích những dự án đầu tư. Tổ hợp thể thao, giải trí 4,5 tỷ USD tại Đông Anh, Hà Nội dự kiến vận hành vào năm 2028, trong đó có sân vận động sức chứa 60.000 người. ĐÀO NGUYÊN sáp nhập Tên thật của nhạc sĩ Nguyễn Vũ là Nguyễn Tuấn Khanh. Ông kể mình bén duyên với nghệ thuật từ năm 11 tuổi khi một lần ông được cha dẫn tới chơi tại nhà một người bạn là nhạc sĩ. Nhìn thấy bạn của cha chơi đàn, ông rất thích nên được cha cho đi học đàn. Sau đó ông đã tham dự cuộc thi hát tại Đài phát thanh Đà Lạt và đoạt giải Nhất. Ông đã từng tham gia ban nhạc nhưng rồi duyên số lại đẩy đưa ông tới với con đường sáng tác nhạc. Nguyễn Vũ kể, ngày đó ông quen một người bạn gái tên Hải Yến, cô nhờ ông viết một ca khúc để cô hát. Vì người đẹp, ông đã đi tìm người để theo học, rồi tìm các tài liệu về âm nhạc, tự nghiên cứu các kỹ thuật sáng tác. Tác phẩm đầu tiên ra đời khi ông mới 20 tuổi, được nhiều nhạc sĩ lão thành khen hay. Đó chính là động lực mạnh mẽ giúp cho ông dấn thân vào sự nghiệp sáng tác. Nói về nghệ danh Nguyễn Vũ, ông cho biết, nếu để tên thật sẽ trùng với nhạc sĩ gạo cội Tuấn Khanh, tác giả của nhiều ca khúc đang nổi tiếng ngày đó như Chiếc lá cuối cùng, Hoa xoan bên thềm cũ, Những chiều lá đổ, Quán nửa khuya, Hai kỷ niệm một chuyến đi… nên ông đã chọn nghệ danh là Nguyễn Vũ. So với những nhạc sĩ cùng thời trước 1975, Nguyễn Vũ sáng tác không nhiều. Tuy nhiên ông không đi theo trào lưu sáng tác những bản nhạc bolero thời thượng lúc bấy giờ mà chọn những giai điệu khác. Âm nhạc của nhạc sĩ Nguyễn Vũ có sự lãng mạn bâng khuâng của Hà Nội, có sự trong trẻo tươi mát của thành phố hoa Đà Lạt nhưng cũng có sự ngọt ngào tình tứ đặc trưng của phương Nam. Vì thế các sáng tác của ông có chiều sâu, được nhiều khán giả từ bình dân tới trí thức, sinh viên yêu thích. Nhiều ca khúc của ông như Ga chiều phố nhỏ, Bài cuối cho người tình, Kỷ niệm xa bay, Mùa Đông về chưa em, Lời cuối cho em, Huyền thoại chiều mưa, Đêm kỷ niệm, Thoáng giấc mơ qua…, nhất là ca khúc kinh điển Bài Thánh ca buồn có một vị trí vững chắc trong dòng nhạc trữ tình trong suốt bao năm qua. Những năm cuối đời, nhạc sĩ Nguyễn Vũ thường gặp gỡ với những nhạc sĩ cùng thời như Bảo Thu (tác giả của những ca khúc như Đừng hỏi vì sao tôi buồn, Nếu Xuân này vắng Anh, Giọng ca dĩ vãng…), Mạnh Quỳnh (tác giả của Gõ cửa, Tình nồng quê hương, Nếu anh hỏi…) hay Đài Phương Trang (tác giả của Người yêu cô đơn, Hoa mười giờ, Hai mùa Noel…) tại quán cà phê hát với nhau mang tên là Bolero và Nàng. Đây là quán do nhạc sĩ Bảo Thu mở, vừa là nơi để khách thoả mãn nhu cầu ca hát, vừa là nơi để các nhạc sĩ gặp gỡ, chia sẻ. Biết Nguyễn Vũ là nhạc sĩ nổi tiếng, nhiều người thường tìm đến để hát những ca khúc của ông. Mỗi khi nghe khách hát nhạc của mình, Nguyễn Vũ thường đến bắt tay, cảm ơn người hát. Theo ông, hạnh phúc nhất của người nhạc sĩ là các ca khúc của mình được nhiều người hát, nhiều người yêu thích. Ông bảo “Hãy mở rộng lòng yêu thương thì chúng ta sẽ được yêu thương. Khán giả yêu ca khúc của tôi thì cũng có nghĩa họ yêu thương người nhạc sĩ”. Bài Thánh ca buồn - ca khúc được nhiều người coi là “Noel ca” và gọi Nguyễn Vũ là Tượng đài âm nhạc Noel nhưng ông từ chối. Ông cho rằng, người nhạc sĩ thành công là từ ca khúc. Ca khúc có thể hay, có thể không nhưng gọi là tượng đài thì hoàn toàn không phù hợp vì điều đó sẽ làm cho ông cảm thấy xa cách với mọi người. Mà sự xa cách thì sẽ không bao giờ có được những tác phẩm gần gũi cho người nghe được. Nói về Nguyễn Vũ, danh ca Thái Châu, người đầu tiên thể hiện ca khúc Bài Thánh ca buồn cho biết mới bước chân vào nghề hát, anh đã may mắn là người được đưa ca khúc đó tới công chúng và nhờ ca khúc, anh mới có được những bước đi đầu tiên để tới với thành công ngày hôm nay. TRỌNG THỊNH DJ Snake từng biểu diễn trong Moments of Wonder ở Hà Nội Một người Hà Nội tài hoa đi xa Nhạc sĩ Nguyễn Vũ Nhạc sĩ Nguyễn Vũ sinh ra ở Hà Nội năm 1945. Năm 9 tuổi ông theo gia đình vào Nam và lớn lên ở Đà Lạt. Đến năm 1958 ông về sống tại Sài Gòn. Nhưng ông vẫn bảo mình là người Hà Nội bởi cái chất giọng, cái tính cách vẫn mang dáng dấp của một trí thức Hà Nội ngày xưa. Trẻ em Cơ Tu tham gia biểu diễn trong lễ hội truyền thống ẢNH: NGUYỄN THÀNH Nhạc sĩ Nguyễn Vũ vừa qua đời vào ngày 24/9 do đột quỵ. Tang lễ nhạc sĩ được tổ chức tại nhà riêng trên đường Nghĩa Hưng, phường Tân Hoà, TPHCM. Lễ viếng sẽ được tổ chức trong ngày 25/9 và vào lúc 5 giờ ngày 26/9 sẽ là lễ di quan. Linh cữu nhạc sĩ được hỏa táng tại Trung tâm hỏa táng Bình Hưng Hòa. Ông Đỗ Hữu Tùng, Chủ tịch UBND xã Sông Kôn cho hay, nghi lễ kết nghĩa của 3 xã A Ting, Jơ Ngây và Sông Kôn khi nhập làm một sẽ giúp củng cố tinh thần đoàn kết, đồng lòng hơn trong cán bộ, nhân dân và các già làng trong sinh hoạt, phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, góp phần xây dựng Sông Kôn ngày càng giàu đẹp.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==