Đang có chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam, ông Daren Tang chia sẻ với báo chí một số quan điểm về thúc đẩy đổi mới sáng tạo ở Việt Nam. VIỆT NAM ĐẠT ĐƯỢC THÀNH TÍCH RẤT HIẾM HOI Thưa ông, Việt Nam được ghi nhận là quốc gia “đổi mới vượt kỳ vọng” trong Bảng xếp hạng Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) 2025. Ông đánh giá như nào về kết quả này? Theo ông, Việt Nam cần ưu tiên giải pháp gì để cải thiện những trụ cột còn hạn chế nhằm nâng cao chất lượng đổi mới sáng tạo trong những năm tới? Việt Nam đang bước vào chương mới của sự phát triển. Tôi tin rằng, cùng với quyết tâm chính trị, khoa học công nghệ cũng như đổi mới sáng tạo sẽ là động lực thúc đẩy sự phát triển của Việt Nam. Trong hơn 10 năm qua, các bạn đã chứng minh rằng những nỗ lực của mình có thật, thể hiện qua thành tích nổi bật trong Bảng xếp hạng Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu, từ vị trí thứ 76 năm 2013 lên thứ hạng 44 năm 2024, tăng 32 bậc. Đây quả thực là một thành tích rất hiếm hoi trong lịch sử. Tôi tin rằng với thành tích này, Việt Nam đã có nền tảng vững chắc cho chương phát triển tiếp theo. Thế nhưng, để chương tiếp theo của đất nước các bạn thực sự là chương phát triển, Việt Nam có 3 việc cần phải làm. Thứ nhất là đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D). Thứ hai là xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao để cụ thể hóa những ý tưởng sáng tạo trở thành những kết quả hữu hình, như tạo ra việc làm, dịch vụ, thúc đẩy sản xuất. Thứ ba là xây dựng một nền kinh tế Việt Nam không còn lệ thuộc vào sản xuất, lắp ráp hay nông nghiệp như trước mà chuyển sang nền kinh tế trí tuệ. THÚC ĐẨY THƯƠNG MẠI HÓA SẢN PHẨM Việt Nam đang tiếp tục nghiên cứu sửa đổi, hoàn thiện Luật Sở hữu trí tuệ, theo ông, Việt Nam cần lưu ý những vấn đề gì trong quá trình sửa luật? WIPO có kế hoạch hợp tác, hỗ trợ cụ thể nào cho Việt Nam để thúc đẩy thương mại hóa sáng chế, nâng cao năng lực bảo hộ sở hữu trí tuệ trong các lĩnh vực công nghệ mới? Trước đây việc bảo hộ sở hữu trí tuệ chủ yếu liên quan đến đăng ký và bảo hộ nhưng như thế là chưa đủ. Chúng ta cần chuyển hướng sang thương mại hoá quyền sở hữu trí tuệ đó. Điều đó có nghĩa, sau khi một đơn vị đăng ký sở hữu trí tuệ, cần có giải pháp để các sáng chế, sản phẩm trí tuệ của họ trở thành những kết quả kinh tế cụ thể. Câu hỏi là làm sao để cho họ có thể chuyển được sáng chế thành những kết quả kinh tế cụ thể. Việt Nam cùng với WIPO đang rất cố gắng để xây dựng lộ trình đưa ý tưởng ra thị trường và tạo ra các kết quả kinh tế cho quốc gia. Khi chúng ta tiếp cận theo hướng này thì quyền sở hữu trí tuệ, các kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở để hình thành một hệ sinh thái, nơi các trường, học viện kết hợp với hệ thống doanh nghiệp, từ doanh nghiệp lớn đến doanh nghiệp nhỏ và các doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, góp phần thương mại hoá các kết quả nghiên cứu. Đây là tầm nhìn rất thực tiễn. Chính phủ Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số trong những năm tới. Theo ông, đổi mới sáng tạo và sở hữu trí tuệ cần được phát huy ra sao để trở thành động lực hiện thực hóa mục tiêu này? Tôi luôn cho rằng, câu chuyện đổi mới sáng tạo cũng như một dòng sông chảy từ núi ra biển, trên đầu nguồn của dòng sông chính là nghiên cứu và phát triển. Việt Nam đầu tư càng nhiều thì dòng sông của chúng ta ra biển sẽ càng mạnh. Bên cạnh đó, để cho dòng chảy có thể hiền hòa, điều phối được, chúng ta cần phải hỗ trợ để ý tưởng của người Việt Nam sẽ dần dần đi trên con đường trở thành những điển hình cho khu vực, điển hình cho thế giới. Chúng tôi xin cam kết sẽ giúp mọi người kết nối với các doanh nghiệp, như mới đây, chúng tôi đã triển khai một sáng kiến, nơi chúng tôi hỗ trợ các sinh viên công nghệ trong các học viện, nhà trường, giúp cho họ để có thể đưa ra thị trường, tạo ra spinoff (công ty thương mại hoá kết quả nghiên cứu) hoặc kết nối với doanh nghiệp. Như vậy, quyền sở hữu trí tuệ thực sự sẽ trở thành cầu nối, trở thành một phần của hệ sinh thái phát triển. WIPO cam kết đồng hành với Việt Nam hiện thực hóa những gì Nghị quyết số 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đề ra, tạo ra một nền kinh tế tri thức hướng về tương lai cho Việt Nam. Cảm ơn ông. NGUYỄN HOÀI (thực hiện) TS Daren Tang, Tổng Giám đốc WIPO, cho rằng, Việt Nam cần xây dựng nền kinh tế dựa trên tri thức, nơi các kết quả nghiên cứu được chuyển hóa bằng các sản phẩm cụ thể, mang lại lợi ích cho nền kinh tế. 15 n Thứ Sáu n Ngày 26/9/2025 Việt Nam cần phát triển nền kinh tế tri thức WIPO hợp tác với Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam Sáng 25/9, WIPO và Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác. Hai bên nhất trí các lĩnh vực ưu tiên triển khai gồm: hỗ trợ rà soát, xây dựng và thực thi pháp luật, chiến lược và kế hoạch hành động về sở hữu trí tuệ ở cấp quốc gia; thúc đẩy vận hành và sử dụng hiệu quả các hệ thống đăng ký quốc tế sở hữu trí tuệ tại Việt Nam; nâng cao năng lực cho các tổ chức trung gian, doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp khởi nghiệp trong quản lý, bảo vệ và thương mại hoá tài sản trí tuệ. Hai bên sẽ thúc đẩy hợp tác giữa trường đại học và doanh nghiệp, chuyển giao công nghệ, thực hiện nghiên cứu về sở hữu trí tuệ, bao gồm nghiên cứu về xây dựng chỉ số đo lường sự đóng góp của sở hữu trí tuệ trong phát triển kinh tế - xã hội; mở rộng đào tạo về sở hữu trí tuệ ở tất cả các cấp độ, phát triển kỹ năng chuyên môn và cung cấp tài liệu tham khảo, nguồn tài liệu để tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng về sở hữu trí tuệ. WIPO cũng sẽ hỗ trợ Việt Nam trong việc nâng cao năng lực và hiệu quả tổ chức bộ máy, ứng dụng giải pháp số và trí tuệ nhân tạo trong công tác thẩm định, hỗ trợ thành lập cơ chế giải quyết tranh chấp sở hữu trí tuệ, bao gồm cơ chế hòa giải cho Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam. TS Daren Tang, Tổng Giám đốc Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) Hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo tại Công ty Cổ phần Đường Quảng Ngãi Để vị trí xếp hạng của Việt Nam được nâng cao, lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ nêu 4 trụ cột mà nước ta phải đẩy mạnh thực hiện. Đầu tiên là hoàn thiện thể chế và môi trường đổi mới sáng tạo, trong đó có việc tháo gỡ rào cản về pháp luật, cơ chế tài chính, sở hữu trí tuệ, khuyến khích mạnh mẽ doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ mới. “Từ nay đến cuối năm, Luật Sở hữu trí tuệ sẽ được sửa đổi. Tư tưởng chính sửa đổi luật lần này là sở hữu trí tuệ phải biến kết quả nghiên cứu thành tài sản để giao dịch, khi đó mới có thị trường khoa học công nghệ Việt Nam”, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nói. Một quốc gia phát triển là một quốc gia mà tài sản vô hình, tài sản trí tuệ chiếm tới 70-80% tổng tài sản quốc gia. Việt Nam đã đến giai đoạn phải phát triển tài sản trí tuệ để phát triển thành nước có thu nhập cao. Tư lệnh ngành khoa học và công nghệ cũng cho rằng, cần đầu tư mạnh hạ tầng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và hạ tầng số với các trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm, siêu máy tính, dữ liệu học và kết nối liên thông quốc gia. Đây là nền tảng thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Thứ ba, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao từ việc đổi mới giáo dục STEM, gắn kết đại học, viện trường với doanh nghiệp, có chính sách thu hút và trọng dụng nhân tài trong và ngoài nước. Trụ cột thứ tư là thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp. Nhà nước sẽ đồng hành với doanh nghiệp qua các chương trình hỗ trợ tài chính, quỹ đầu tư mạo hiểm, đặt hàng nghiên cứu, ưu tiên mua sắm công cho các sản phẩm. “Làm tốt 4 trụ cột trên, vị trí của Việt Nam trên bảng xếp hạng đổi mới sáng tạo toàn cầu sẽ không ngừng được cải thiện, quan trọng hơn năng lực đổi mới sáng tạo sẽ trở thành sức mạnh thật sự của quốc gia”, ông Hùng nói. NGUYỄN HOÀI Việt Nam đặt mục tiêu xếp hạng 30 toàn cầu về đổi mới sáng tạo TS DAREN TANG, TỔNG GIÁM ĐỐC TỔ CHỨC SỞ HỮU TRÍ TUỆ THẾ GIỚI (WIPO): Theo Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng, Việt Nam đặt mục tiêu xếp hạng thứ 30 trên Bảng xếp hạng chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu trong vòng 5-10 năm tới. Đây là mục tiêu rất thách thức. Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng phát biểu tại Giới thiệu chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu 2025 và kết quả của Việt Nam
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==