6 n Thứ Hai n Ngày 22/9/2025 KHOA GIÁO Chủ trương đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ 2 trong trường học đặt ra cho ngành giáo dục những nhiệm vụ không nhỏ. Tiếng Anh không chỉ nằm trong tiết học ngoại ngữ mà phải được “cài” vào tất cả các môn học. Ngôn ngữ tiếng Anh hiện diện khắp các hoạt động trong môi trường học đường. GẦN 90% GIÁO VIÊN ĐẠT CHUẨN Bộ GD&ĐT đang xây dựng Đề án quốc gia “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ 2 trong trường học giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn 2045”. Năm nay, cũng là năm kết thúc đề án dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2017-2025. Bà Nguyễn Thị Mai Hữu, Trưởng Ban Quản lí Đề án Ngoại ngữ Quốc gia, Bộ GD&ĐT, cho biết, sau thời gian triển khai đề án, việc sử dụng ngoại ngữ của đội ngũ giảng dạy, học sinh, sinh viên tăng lên trong học tập và nghiên cứu. Số lượng học sinh, sinh viên đủ năng lực ngoại ngữ du học và đạt học bổng các trường ĐH nước ngoài tăng lên. Tỉ lệ học sinh làm quen tiếng Anh lớp 1 - 2 tăng từ 43% năm 2020 lên 69% năm 2024. Tỉ lệ học sinh mầm non được làm quen Chương trình tiếng Anh tăng dần đến nay là 28,5%. Tỉ lệ học sinh có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế dự xét tốt nghiệp và tuyển sinh tăng đều các năm trong đó tiếng Anh tăng 11 - 14%. Tỉ lệ giáo viên ngoại ngữ đạt chuẩn năng lực ngoại ngữ tăng 22% (tăng từ 66% năm 2018 lên 88% năm 2025). Tỉ lệ học sinh được học tiếng Anh hệ 10 năm theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đạt trên 99% (trong đó học sinh tiểu học từ lớp 3 - 5 đạt 100%). Nhưng quá trình triển khai đề án cũng bộc lộ những hạn chế như: năng lực sử dụng ngoại ngữ thực tiễn của học sinh và giáo viên chưa đạt kì vọng; việc dạy học còn thiên về “học ngoại ngữ” hơn là “học ngôn ngữ”; chính sách dành cho giáo viên ngoại ngữ và xã hội hóa trong lĩnh vực này chưa được quan tâm đúng mức. Năng lực ngoại ngữ của học sinh, sinh viên chưa đạt được yêu cầu… Đề án đã hỗ trợ địa phương, nhưng ở vùng sâu, vùng xa vẫn còn rất nhiều khó khăn với người dạy, người học. Đây cũng là những vùng trũng về dạy và học ngoại ngữ thời gian qua. NHIỀU BẤT CẬP TRONG THỰC TẾ PGS.TS Phạm Thị Hồng Nhung, Hiệu trưởng Trường ĐH Ngoại ngữ (ĐH Huế) chia sẻ, những thầy cô tham gia lớp học bồi dưỡng có người phải vật lộn 7 - 8 năm mới đạt chuẩn. Chặng đường đó là áp lực kinh khủng đối với họ. Bà Nhung cho biết, thời điểm triển khai kiểm tra, đánh giá trình độ giáo viên dạy ngoại ngữ, giáo viên cũng như nhà quản lí đều hoang mang. Đến khi có kết quả, giáo viên không được nhận trực tiếp, gửi về trường. Các nhà trường công bố công khai danh tính những giáo viên chưa đạt chuẩn. Từ tình huống đó, giáo viên lên lớp hằng ngày giảng dạy học sinh với “nhãn mác” chưa đạt chuẩn. Thậm chí thông tin đó còn được nhắc đi nhắc lại tại các cuộc họp của nhà trường. Đến khi bồi dưỡng cũng cấp tập, giáo viên vừa học trong hè, vừa học trong những ngày cuối tuần. Thời gian nâng chuẩn vừa qua, những giáo viên này cảm thấy có nhiều áp lực. “Có giáo viên nói với tôi rằng, có đồng nghiệp đạt chuẩn C1 nhưng kết quả kiểm tra của học sinh thấp hơn lớp em dạy. Đó là động lực để em tiếp tục học tập, giảng dạy để nâng chuẩn”, bà Nhung nói. Có giáo viên vận dụng chính phương pháp đã dạy cho học sinh đó là chấp nhận mình yếu hơn để có can đảm vượt qua. “Giáo viên nói rằng họ “đau” lắm khi trải qua giai đoạn vừa qua”, bà Nhung cho hay. Bà Nhung cho rằng, giáo viên thực sự bị sang chấn tâm lí. Chia sẻ những điều này, không phải để biện minh cho giáo viên mà là để rút kinh nghiệm cho giai đoạn tiếp theo, khi thực hiện tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ 2 trong trường học. Khi đó, giáo viên tất cả các môn học đều phải được tập huấn, bồi dưỡng. Bà Nguyễn Thị Mai Hữu cho hay, đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ 2 trong trường học nghĩa là trở thành ngôn ngữ giao tiếp, giảng dạy trong nhà trường. Không chỉ vậy, mục tiêu lớn hơn là tất cả giáo viên có thể dạy học bằng tiếng Anh. TS Mai Hữu thừa nhận, đây là một thách thức: “Việc học riêng tiếng Anh đã khó, chưa kể áp dụng tiếng Anh vào giảng dạy cho tất cả các môn học khác ở trong nhà trường. Nhiều trường, nhiều địa phương rất thiếu thốn, nhưng vẫn nỗ lực thực hiện chủ trương đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ 2 trong trường học, đây là điều rất đáng trân quý và vì mục tiêu chung của giáo dục”. Với vai trò là nhà quản lí, bà Hữu cho rằng, để triển khai được chủ trương lớn này, cần sự đầu tư hơn nữa vào cơ sở vật chất, hỗ trợ trang thiết bị từ các đơn vị, tổ chức. Bà mong các đơn vị cùng chung tay để các cơ sở giáo dục địa phương có thể vượt khó, đáp ứng được mục tiêu đề ra trong lồng ghép tiếng Anh vào nhiều môn học. NGHIÊM HUÊ TIẾNG ANH THÀNH NGÔN NGỮ THỨ 2 TRONG TRƯỜNG HỌC: Mục tiêu lớn, đầy thách thức Cô Lê Thị Trường, giáo viên Trường Tiểu học Vạn Thắng, chia sẻ mô hình tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ 2 trong giáo dục tiểu học nông thôn ẢNH: NGHIÊM HUÊ Trưởng Ban Quản lý Đề án Ngoại ngữ Quốc gia, Bộ GD&ĐT nhận định, đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ giao tiếp, giảng dạy trong nhà trường là một mục tiêu lớn đầy thách thức. Theo trường ĐH Ngoại ngữ (ĐH Quốc gia Hà Nội), trong số 1.000 tân sinh viên 2 ngành ngôn ngữ Anh và sư phạm tiếng Anh có 700 em đạt trình độ chuẩn đầu ra C1 (bậc 5), 250 em đạt B2 (bậc 4), chỉ có 50 em là B1 (bậc 3). Năng lực ngoại ngữ của học sinh Việt Nam đạt ở trình độ xét tuyển ĐH phần lớn là do đầu tư của phụ huynh cho con học thêm tại các trung tâm ngoại ngữ. Trước năm 2025, khi ngoại ngữ là môn bắt buộc, phổ điểm môn ngoại ngữ thể hiện rất rõ điều này khi có 2 đỉnh. Chiều 20/9, Viện Nghiên cứu và Đào tạo Việt - Anh (VNUK), ĐH Đà Nẵng tổ chức Lễ tốt nghiệp đại học chính quy năm 2025. Tại lễ tốt nghiệp, Viện Nghiên cứu và Đào tạo Việt - Anh đã vinh danh 5 thủ khoa xuất sắc toàn khóa. Trong đó, em Nguyễn Minh Hiếu (sinh viên khóa K20, Ngành Khoa học và Kỹ thuật máy tính) là thủ khoa toàn khóa với điểm trung bình 3,88/4, xếp loại học tập xuất sắc. Chọn chuyên ngành học mới mẻ đó là Khoa học Dữ liệu, Minh Hiếu luôn đạt thành tích học tập xuất sắc trong suốt 4 năm học, liên tục giành học bổng tài năng toàn phần; giành được học bổng trao đổi toàn phần Erasmus+ tại Đại học Bách khoa Valencia (Tây Ban Nha)… Em cũng là sinh viên xuất sắc tiêu biểu được tuyên dương tại Lễ vinh danh Thủ khoa và nâng bước sinh viên ĐH Đà Nẵng năm 2022. Bên cạnh đó, chàng “hotboy” này còn là thủ lĩnh phong trào năng nổ của ĐH Đà Nẵng. Em còn là thành viên sáng lập và là Trưởng ban Sự kiện CLB sinh viên nói trước đám đông Tucano của Viện Nghiên cứu và Đào tạo Việt - Anh. Minh Hiếu từng đạt giải nhất Cuộc thi tranh biện Powers of Word - ĐH Đà Nẵng năm 2022, Giải thưởng Phát triển vì Các mục tiêu Bền vững (SDGs) trong Seminar về Công nghệ Bền vững Nhật Bản năm 2021… Vinh dự đại diện sinh viên tốt nghiệp phát biểu, Minh Hiếu trích dẫn lời phát biểu của Harriet Tubman - một nhà hoạt động nhân đạo huyền thoại của Mỹ: “Every great dream begins with a dreamer” - “Mọi giấc mơ vĩ đại đều bắt nguồn từ một người dám mơ”, Minh Hiếu gửi gắm đến tất cả các tân cử nhân, tân kỹ sư lời chúc “chân cứng đá mềm, dám ước mơ, dám thực hiện”. “Mỗi ngày mới đến đều sẽ mở ra những cơ hội mới và mong rằng mỗi người trong chúng ta hãy cứ mạnh dạn mỗi ngày. Cứ bước đi, cứ trải nghiệm, cứ hết mình, cứ thất bại để rồi lại nhanh chóng đứng lên trên hành trình tìm kiếm đích đến và thành công của riêng mình”, Minh Hiếu nói. Theo TS. Nguyễn Hiệp - Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Đào tạo Việt - Anh, bên cạnh thành tích học tập tốt, các tân cử nhân và kỹ sư đều được trang bị đầy đủ kỹ năng, kiến thức; không chỉ học tập bằng tiếng Anh mà còn được trải nghiệm trong một môi trường đa văn hóa. Nhiều tân cử nhân, tân kỹ sư của Viện được tuyển dụng ngay cả khi chưa hoàn thành chương trình đào tạo, chất lượng nhân lực được các doanh nghiệp, nhà tuyển dụng đánh giá cao. “Tốt nghiệp không phải là một điểm kết thúc. Đó là cánh cửa mở ra một thế giới mới rộng lớn hơn, thú vị hơn và cũng đòi hỏi nhiều hơn. Các em sẽ đối mặt với các thách thức mới. Thách thức chính là xúc tác của trưởng thành. Hãy cứ ước mơ. Hãy cứ dấn thân. Các em chính là thế hệ sẽ viết nên chương mới cho VNUK”, TS. Hiệp nói. GIANG THANH Tân thủ khoa truyền cảm hứng dám ước mơ, dám thực hiện Nguyễn Minh Hiếu phát biểu tại lễ tốt nghiệp Phát biểu trong lễ tốt nghiệp, Nguyễn Minh Hiếu, thủ khoa toàn khóa của Viện Nghiên cứu và Đào tạo Việt - Anh (ĐH Đà Nẵng), đã truyền cảm hứng “dám ước mơ, dám thực hiện” đến tất cả tân cử nhân, tân kỹ sư.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==