Báo Tiền Phong số 263/2025

14 XÃ HỘI n Thứ Bảy n Ngày 20/9/2025 Trong y học, người ta quen với những câu chuyện con hiến gan cho cha mẹ, hay cha mẹ hiến gan cho con. Nhưng chuyện vợ chồng trao tặng cho nhau một phần cơ thể lại hiếm đến mức có thể đếm trên đầu ngón tay. Và ca ghép gan của chị Dương Thị Mến (28 tuổi, Hải Phòng) là một trong số đó. Chị Mến, một bác sĩ trẻ ngày ngày khoác áo blouse trắng cứu người, bất ngờ rơi vào nghịch cảnh khi mắc xơ gan mất bù. Căn bệnh hiểm nghèo khiến gan suy kiệt, tiên lượng xấu, cửa sống trở nên mong manh. Trước ranh giới sinh tử, chồng chị - anh Tô Quang Hậu (33 tuổi) không do dự tình nguyện đi xét nghiệm. Khi bác sĩ giải thích về những rủi ro, anh chỉ nói một câu mà khiến các bác sĩ, nhân viên y tế có mặt lúc đó lặng đi: “Nếu không thể cho em trọn vẹn hạnh phúc, tôi sẽ cho em một phần cơ thể, một phần cuộc đời tôi.” Ca ghép được thực hiện bởi đội ngũ bác sĩ hàng đầu Vinmec với kĩ thuật cắt gan nội soi kết hợp nhuộm huỳnh quang ICG hiện đại, giảm thiểu biến chứng và rút ngắn hồi phục. Từ tình yêu của người chồng, cộng hưởng cùng bàn tay y học, sự sống của chị Mến đã được nối dài. Hai vợ chồng tiếp tục nắm tay nhau đi tiếp chặng đường phía trước, trân trọng từng nhịp đập của trái tim và từng ngày được sống bên nhau. TÌNH YÊU BIẾN 1% CƠ HỘI THÀNH SỰ SỐNG Khác với câu chuyện của chị Mến, bệnh nhân Hoàng Thị Thu Hiền (44 tuổi, Hà Nội) nhập viện trong tình trạng nguy kịch: hôn mê gan, xuất huyết tiêu hóa, bệnh nền chồng chất từ Wilson đến xơ gan. Mỗi giờ trôi qua, sự sống của chị càng thu hẹp lại. Trong thời khắc ấy, chồng chị, anh Nguyễn Thế Hạnh đưa ra quyết định duy nhất: hiến gan cứu vợ, dù bác sĩ thẳng thắn rằng “cơ hội sống của chị Hiền chỉ còn 1%”. Ca phẫu thuật diễn ra đúng ngày sinh nhật của anh Hạnh. Anh nói trong nước mắt:“Với tôi, không có bất kỳ món quà nào quý giá bằng sự sống của vợ.” Đội ngũ Vinmec đã triển khai ca ghép theo quy chuẩn quốc tế: từ sàng lọc tương thích, đánh giá chức năng gan người hiến, đến phẫu thuật cắt gan nội soi hỗ trợ ICG và chăm sóc hậu phẫu trong ICU gan mật chuyên biệt. Nhờ đó, chị Hiền đã vượt qua cửa tử, dần tỉnh lại sau những ngày dài giành giật sự sống. PGS.TS.BS. Lê Văn Thành, Phó Tổng Giám đốc chuyên môn Khối Ngoại, Hệ thống Y tế Vinmec, chia sẻ đầy xúc động: Trong y học, 1% cơ hội cũng vô cùng quý giá. Nhưng để biến cơ hội ấy thành sự sống, cần có tình yêu, sự hi sinh và niềm tin không bao giờ bỏ cuộc. Hai ca ghép gan hiếm hoi - hai người chồng trao đi một phần cơ thể để cứu vợ không chỉ khẳng định trình độ y học tiên tiến, mà còn là minh chứng thiêng liêng cho sức mạnh tình yêu vợ chồng. Nếu huyết thống kết nối cha mẹ và con cái, thì tình yêu chính là sợi dây vô hình, bền chặt không kém. Lá gan trao đi không chỉ hồi sinh sự sống, mà còn thắp lên niềm tin cho cả gia đình, dòng họ. HÀ MINH Tháng 8/2025, diễn ra hai ca ghép gan hiếm có khi tình yêu vợ chồng và y học hiện đại đã hòa nhịp, tạo nên những khoảnh khắc lay động trái tim. Không chỉ là thành tựu y khoa, đó còn là những câu chuyện khiến bất cứ ai nghe cũng nghẹn lời. Bác sĩ thăm sức khỏe bệnh nhân sau ghép gan Những người chồng hiến gan cứu vợ Theo Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia, Vinmec hiện là một trong 8 cơ sở y tế và là bệnh viện tư nhân duy nhất đủ năng lực ghép gan tại Việt Nam. Hơn hết, thành tựu ấy còn để lại những câu chuyện khiến người ta tin rằng: Khi tình yêu và y học hòa nhịp, phép màu luôn có thật. Thưa bác sĩ, nhiều phụ huynh còn khá mơ hồ về khái niệm loạn thần ở trẻ em. Xin bác sĩ giải thích rõ hơn loạn thần là gì? Loạn thần là một trạng thái tâm thần mà ở đó, nhận thức và khả năng liên hệ với thực tại của cá nhân bị xáo trộn nghiêm trọng. Người bệnh có thể gặp các triệu chứng như ảo giác, hoang tưởng và tư duy vô tổ chức. Ảo giác là những trải nghiệm giống như tri giác nhưng không xuất phát từ kích thích bên ngoài. Ví dụ, trẻ có thể nghe thấy tiếng nói hoặc nhìn thấy hình ảnh mà người khác không thấy. Trong khi đó, hoang tưởng là những niềm tin sai lệch, không phù hợp với thực tế, như tin rằng bị theo dõi, đầu độc hoặc có năng lực siêu nhiên. Đây là những rối loạn vượt ngoài tầm kiểm soát của ý chí. Vậy ở trẻ em, những triệu chứng này thường biểu hiện như thế nào? Loạn thần ở trẻ em thường khó nhận biết vì dễ bị nhầm với trí tưởng tượng phong phú của các em. Cha mẹ cần đặc biệt lưu ý khi thấy con có các biểu hiện: Ảo thanh: Ở trẻ nhỏ, nguồn gốc của ảo thanh có thể là tiếng động vật, trong khi ở trẻ dưới 11 tuổi, thường là tiếng nói của người quen thuộc. Khi trẻ lớn hơn, ảo thanh có thể trở nên giống với ảo thanh của người lớn. Hoang tưởng: Trẻ dưới 10 tuổi có thể có hoang tưởng liên quan đến việc mất nhận dạng bản thân, tin rằng mình là một người khác, động vật, hoặc đồ vật. Ở trẻ từ 10-14 tuổi, hoang tưởng trở nên có hệ thống hơn, tương tự như người lớn, với các chủ đề như hoang tưởng bị hại, hoang tưởng về cơ thể hoặc tôn giáo. Các triệu chứng khác: Ngoài hoang tưởng và ảo giác, trẻ có thể có các biểu hiện như rối loạn ngôn ngữ, không phân biệt được giấc mơ và thực tại, tư duy và suy nghĩ kỳ lạ, giảm hứng thú, lẫn lộn các câu chuyện trên tivi với đời thực và khó khăn trong việc duy trì các mối quan hệ xã hội, cảm xúc không ổn định. Những triệu chứng này có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lí tâm thần khác nhau như tâm thần phân liệt, rối loạn cảm xúc lưỡng cực, trầm cảm, rối loạn phát triển… Trường hợp cụ thể nào khiến bác sĩ nhớ nhất trong quá trình điều trị? Có một bệnh nhân nữ 14 tuổi mà chúng tôi từng tiếp nhận, em N.H.N. Em vốn là học sinh giỏi, nhưng áp lực học tập lớn khiến tình trạng sức khỏe tâm thần bị ảnh hưởng. Ban đầu, em có những biểu hiện như ngủ kém, tự nói một mình, nghĩ bạn bè chế giễu. Sau một thời gian không duy trì điều trị, bệnh tái phát nặng: Em tin chắc mình bị bạn bè hãm hại, nghe thấy tiếng nói chê bai trong đầu, dễ kích động, thậm chí đánh cả người thân. Qua thăm khám, chúng tôi chẩn đoán em mắc tâm thần phân liệt thể paranoid, với các triệu chứng điển hình là hoang tưởng bị hại và ảo thanh bình phẩm. Sau khi được điều trị bằng thuốc chống loạn thần, em dần ổn định về hành vi, kiểm soát cảm xúc, cải thiện giấc ngủ và ăn uống. Đây là một trường hợp điển hình cho thấy tầm quan trọng của việc phát hiện sớm và tuân thủ điều trị. Câu chuyện của N.H.N là một lời cảnh tỉnh cho các bậc phụ huynh về tầm quan trọng của việc quan tâm, theo dõi sức khỏe tâm thần của con cái, đặc biệt trong giai đoạn dậy thì nhiều biến động. Điều trị loạn thần ở trẻ hiện nay có hiệu quả không, thưa bác sĩ? Điều trị chủ yếu dựa trên thuốc chống loạn thần, đã được chứng minh hiệu quả trong việc kiểm soát triệu chứng và cải thiện chức năng xã hội. Tuy nhiên, thuốc cần được sử dụng lâu dài và phải tuân thủ đúng chỉ định. Song song với đó, chúng tôi áp dụng các liệu pháp tâm lí như: đào tạo kĩ năng xã hội, kĩ năng giao tiếp, trị liệu cho gia đình và cha mẹ. Đây là yếu tố quan trọng giúp trẻ hòa nhập và giảm nguy cơ tái phát. Việc điều trị chủ đạo của loạn thần là bằng thuốc chống loạn thần (hoá dược). Các nghiên cứu đã cho thấy hiệu quả điều trị tốt, thuyên giảm triệu chứng và cải thiện chức năng xã hội. Cảm ơn bác sĩ về những chia sẻ! HÀ MINH Chứng bệnh dễ bị bỏ qua Loạn thần ở trẻ em là vấn đề sức khỏe tâm thần ít được chú ý, song có thể để lại hậu quả nặng nề nếu không được phát hiện và can thiệp sớm. ThS.Bác sĩ nội trú Nguyễn Thị Hoa - Phó Trưởng phòng Tâm lí lâm sàng, Viện Sức khỏe Tâm thần (Bệnh viện Bạch Mai) đã chia sẻ cách nhận diện sớm, điều trị và đồng hành cùng trẻ khi mắc chứng rối loạn này. Bác sĩ Hoa tư vấn cho bệnh nhân LOẠN THẦN Ở TRẺ EM: Trước hết, cha mẹ cần quan sát và lắng nghe con. Nếu thấy trẻ có những biểu hiện bất thường như nghe thấy tiếng nói trong đầu, có niềm tin sai lệch, thu mình khỏi xã hội, cần đưa trẻ đi khám chuyên khoa càng sớm càng tốt. Đặc biệt, những gia đình có tiền sử rối loạn tâm thần càng phải cảnh giác hơn. Bên cạnh đó, cha mẹ nên tạo môi trường sống an toàn, giảm áp lực học tập quá mức, giúp con cân bằng giữa học tập và vui chơi. Việc tuân thủ điều trị là yếu tố then chốt. Nhiều trường hợp, trẻ tái phát nặng chỉ vì bỏ thuốc. Cha mẹ cần đồng hành cùng con, kiên nhẫn và chia sẻ, thay vì trách mắng hay tạo thêm áp lực.

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==