Vùn hoáa - Vùn nghïå 11 BAOÁ TIÏNÌ PHONG PHATÁ HANÂ H TÊTË CA Ã CACÁ NGAYÂ TRONG TUÊNÌ Chuã nhêåt 14/9/2025 CAMÃ TAÁC TÛ Â CHIÏNË TRÛÚNÂ G Thêyì giaoá Nguyïnî Tênë Thuyïn lúná lïn bïn donâ g söng Vï,å xa ä Tû Nghôa, tónh Quanã g Ngaiä . Nùm 1983, nhûnä g thanh niïn ú ã lûaá tuöií cuaã anh àïuì mï àùmæ banã nhacå “Ngûúiâ lñnh tònh nguyïnå va â àiïuå muaá Apsara” cuaã nhacå sô Minh Quang. Thúiâ ào,á thanh niïn luön àûúcå thênì tûúnå g nïuë öm cêy àanâ ghi ta va â phûnâ g phûnâ g vúiá baiâ hatá cacá h manå g: “Em dõu danâ g trong àiïuå muaá Apsara, anh laâ ngûúiâ lñnh tònh nguyïnå , mang theo cêu hatá dên ca, yïu nhau cúiã aoá trao nhau”. Thónh thoanã g laiå co á canã h xe quên sûå chú ã thûúng binh tû â chiïnë trûúnâ g Campuchia trú ã vï,ì röiì canã h nhûnä g ngûúiâ me å tiïnî con ra mùtå trênå . Ngayâ 26/8/1983, àïnë lûútå chanâ g thanh niïn Nguyïnî Tênë Thuyïn tamå biïtå ngûúiâ meå gia â mùcå aoá lñnh lïn àûúnâ g, tham gia vaoâ mùtå trênå 579 cuaã Quên khu 5. Caã cha me å cuaã cêuå lñnh treã àïuì la â cûuå chiïnë binh. Meå tham gia cacá h manå g tû â thúiâ chönë g Phapá ú ã tónh Thaiá Nguyïn, tûnâ g bõ giùcå giam vaoâ nha â tu â Hoaã Lo,â Ha â Nöiå . Trïn àêtë nûúcá banå , ngûúiâ lñnh treã chûná g kiïnë bao canã h chïtë chocá hy sinh vaâ àûúcå nghe bao nhiïu cêu chuyïnå . Co á ngûúiâ lñnh chïtë vò sötë retá , vò rùnæ cùnæ , vò bõ lñnh Pön Pötë bùnæ thùnè g qua ã àanå B40 chönë g tùng vaoâ giûaä àöiå hònh. Giûaä cuöcå chiïnë khoiá lûaã , thónh thoanã g nhûnä g ngûúiâ lñnh treã laiå hoiã nhau “mai mötë hïtë quên ngu,ä vï ì nha â àõnh lamâ nghï ì gò”. Coá cêuå tra ã lúiâ “túiá ngayâ vï ì thò múiá biïtë chñnh xacá se ä chonå nghï ì gò, vò ú ã chiïnë trûúnâ g àêu biïtë ngayâ mai ra sao”. Ngûúâi lñnh treã Nguyïîn Têën Thuyïn sau naây nhúá laåi caãnh öm suáng dûúái boáng cêy thöët nöët, anh àaä phoáng taác mêëy doâng thú: “Baån hoåc ta dûúái maái trûúâng/ Nhûäng ûúác mú giúâ àaä thaânh kyä sû, baác sô.../ Chó riïng ta/ Hïët cuöåc chiïën vïì, baåc thïëch aáo chiïën chinh”. Vaâ röìi cuöëi nùm 1986, sau 3 nùm quên nguä, ngûúâi lñnh treã trúã vïì cuâng àöìng àöåi. Ai cuäng gêìy goâ, da vaâng, trong ba lö mang theo kyã vêåt chiïën lúåi phêím laâ böå quêìn aáo cuãa lñnh Pön Pöët, vaâi höåp kem UB vaâ àöi deáp Laâo àïí tùång ngûúâi con gaái mònh thûúng. Thúâi àoá, kem UB laâ cuãa hiïëm. THÊYÌ GIAÁO, TRAÁI TIM LÑNH Ngûúâi lñnh Nguyïîn Têën Thuyïn trúã vïì quï hûúng vaâ tiïëp tuåc thi vaâo Trûúâng Cao àùèng Sû phaåm, röìi ra trûúâng, trúã thaânh öng giaáo laâng bïn doâng söng Vïå, sau àoá àûúåc àiïìu àöång vïì daåy taåi Trûúâng Tiïíu hoåc An Phuá. Höìn thú cuãa möåt ngûúâi lñnh giúâ àêy hoâa quyïån vúái doâng söng Vïå, vúái caãm xuác vïì muâa heâ ve kïu rêm ran, phûúång àöí goác trûúâng, tiïëng rñu rñt cuãa caác chaáu hoåc sinh. Caãm xuác daåt daâo cuãa thêìy giaáo Thuyïn thûúâng thùng hoa vaâo caác dõp Ngaây Thûúng binh liïåt sô 27/7, ngaây heâ, ngaây khai trûúâng, ngaây mûa rúi, vaâ kyã niïåm ngaây thuã àö Phnom Penh àûúåc giaãi phoáng 7/1. “Cún söët reát rûâng töi mang vïì trïn cú thïí/ Suöët thaáng nùm vêîn hêm noáng chiïìu vïì/ Töi loanh quanh mùæt nhoâa trïn kñ ûác/ Mêëy mûúi nùm röìi khoái lûãa chùèng nhaåt phai….”. Àoá laâ baâi thú thêìy giaáo Thuyïn kïí laåi caãnh cö y taá tiïíu àoaân hoâa tñ böåt ngoåt vaâo baát chaáo trùæng àïí àuát cho anh em thûúng binh, vò àoaân xe hêåu cêìn bõ truáng mòn cuãa àõch, xe bay lïn trúâi, chên tay, xaác thên bay tung toáe. Nùm naoâ thêyì giaoá Thuyïn cunä g tham gia hiïnë mauá vaiâ lênì . Tö ë chêtë cuaã ngûúiâ lñnh trong traiá tim cuaã ngûúiâ thêyì giaoá nayâ vênî luön noná g bonã g. Thúiâ ú ã chiïnë trûúnâ g, anh em thûúng binh rêtë cênì truyïnì mauá , nguönì mauá luön hiïmë hoi. Àöi khi coá nhûnä g àönì g àöiå nú ã nu å cûúiâ trïn àöi möi xamá xanh, röiì tû â tû â trutá húi thúã cuöië cunâ g. Hònh anã h cuaã thêyì giaoá Thuyïn trong cacá dõp “Chuã nhêtå hönì g, Giotå hönì g” àa ä gopá phênì giaoá ducå cho cacá em hocå sinh vï ì y á thûcá cönë g hiïnë cho cönå g àönì g. Nhûäng baâi thú àûúåc thêìy giaáo Thuyïn saáng taác tûâ caãm xuác cuãa möåt ngûúâi thêìy nhû: ÛÂ, heâ thaáng saáu, Haå buöìn, Lúâi thò thêìm cuãa haå, Tñm hoåc troâ… Nhûäng nhaâ thú trong Cêu laåc böå thú Traâ Giang nhêån xeát, thú cuãa thêìy giaáo Thuyïn luön coá caãm xuác lêng lêng, àûúåc viïët ra tûâ têm höìn cuãa möåt ngûúâi tûâng traãi trêån maåc, troång nghôa khñ, tònh ngûúâi vaâ xem vêåt chêët, àõa võ nhû laâ phuâ du. Coá höm trïn àûúâng vïì nhaâ, nhòn caânh phûúång höìng soi boáng ven söng, thêìy giaáo Thuyïn chúåt bêåt ra vêìn thú: “Haå buöìn chaáy caã tim ta/ Bùçng lùng ngú ngaác tñm xa goác trúâi/ Nöîi niïìm têm thûác röëi búâi/ Tònh riïng baåc toác möåt thúâi ngu ngú”. Trang thú cuaã Cêu lacå böå thú Tra â Trang cuaã Höiå VHNT tónh Quanã g Ngaiä , nhûnä g donâ g thú cuaã thêyì giaoá Thuyïn luön hiïnå ra hònh anã h quï hûúng, tònh yïu, tònh thûúng cuaã con ngûúiâ , ky á ûcá chiïnë tranh, maiá trûúnâ g mïnë yïu: Àönì g àöiå töi vênî conâ àêu ào á trïn àêtë nûúcá nayâ / Chûa mötå ngayâ àûúcå vïì quï thùm Me/å Tuöií àöi mûúi ra ài khi biïn thuyâ chûa yïn tiïnë g suná g/ Nga ã têm hönì yïn giêcë vúiá co ã hoa…”. n Möiî lênì chaoâ àoná nùm hocå múiá , thêyì giaoá Nguyïnî Tênë Thuyïn laiå saná g tacá vaiâ baiâ thú hay. Nhûnä g em nhoã tûnâ g àûúcå hocå thêyì Thuyïn sau nayâ lúná lïn vênî nhùcæ vï ì thêyì la â mötå nha â giaoá - cûuå chiïnë binh luön tranâ àêyì nùng lûúnå g. [ LÏ VÙN CHÛÚNG ] Lùng kñnh Àêu chó coá Ngöng… Vùn nghïå sô yá thûác maånh meä vïì caái Töi cuãa mònh khöng phaãi chuyïån laå. Hún 80 nùm trûúác, cöë nhaâ thú Xuên Diïåu tûâng viïët baâi thú Hy Maä Laåp Sún, trong àoá coá cêu: “Ta laâ möåt, laâ riïng, laâ thûá nhêët/Khöng coá chi beâ baån nöíi cuâng ta”. Bêy giúâ, trong giúái giaãi trñ caác sao flex (khoe khoang) vïì thaânh quaã cuãa baãn thên nhû thïí möåt “traâo lûu”. Sún Tuâng M-TP ngöng nghïnh khùèng àõnh võ thïë cuãa mònh: “Hún 10 nùm röìi maâ anh cûá ngöìi maäi möåt chöî, chùèng ai coá thïí àuã sûác vûúåt lïn. Hún 10 nùm röìi, àùèng cêëp anh vûúåt qua caã thúâi gian. Hún 10 nùm röìi, khöng phaãi thûá lêëp laánh röìi vöåi tan. Hún 10 nùm röìi, kiïåt taác naây laâ do öng trúâi ban…”. Vúái lúâi rap thiïëu khiïm töën nhû thïë, Sún Tuâng M-TP taåo tranh luêån cuäng khöng coá gò laå. Coá ngûúâi chï saáo röîng, tûå cao, coá ngûúâi laåi vöî tay khen rùçng: Chó Sún Tuâng múái daám ngöng nhû thïë. Àaä vêåy, trong àïm nhaåc 7/9 vûâa qua, chuã nhên cuãa loaåt hit Laåc tröi, Chaåy ngay ài, Em cuãa ngaây höm qua, Àûâng laâm traái tim anh àau, coân “caã gan” àûa caã cêu “Nïëu flop quaá thò àûa tïn anh vaâo” lïn sên khêëu. (flop: Thêët baåi, mêët sûác huát…). Múiá àêy, Tunâ g Dûúng àaä viïtë àöi donâ g gûiã Sún Tunâ g M-TP trïn trang caá nhên àï í bayâ to ã niïmì vui khi gionå g ca Lacå tröi dunâ g nhacå Viïtë tiïpë cêu chuyïnå hoa â bònh, sanã phêmí húpå tacá giûaä nhacå sô Nguyïnî Vùn Chung vaâ Tunâ g Dûúng. Qua àêy, Tunâ g Dûúng khùnè g àõnh: Tûâ khi àûúcå trao giaiã Cönë g hiïnë àïnë nay, Sún Tunâ g “vênî luön laâ caiá tïn hot nhêtë vênî chûa coá ai thay thïë ú ã donâ g nhacå cuaã em”, Tunâ g Dûúng viïtë . Thaná g 4 nùm 2016, Tunâ g Dûúng trao giaiã Cönë g hiïnë 2015 cho Sún Tunâ g ú ã hanå g mucå Ca sô cuaã nùm. Khöng biïtë khi têm sûå cöng khai vúiá Sún Tunâ g trïn trang caá nhên, Tunâ g Dûúng coá ngêmì cöng nhênå lúiâ rap àang dêyå soná g cuaã Sún Tunâ g? Coá taâi khoaãn cho rùçng: Sún Tuâng rêët biïët caách laâm noáng tïn mònh, laâm noáng sên khêëu bùçng nhûäng “chiïu” àöåc àaáo, khiïën ngûúâi ta phaãi röån raâng baân luêån. Cuäng chó coá Sún Tuâng bõ “soi” lûúâi haát live trïn sên khêëu song vêîn taåo khöng khñ buâng nöí. Àoá cuäng laâ àiïím àùåc biïåt. Ngay khi Sún Tuâng nöíi àònh àaám vúái Laåc tröi, PGS.TS Nguyïîn Vùn Cûúng tûâng noái: Sún Tuâng laâ “hiïån tûúång cêìn nghiïn cûáu”. Ngoaâi mêëy chuyïån ngöng, Sún Tuâng M-TP vêîn coá nhûäng àiïím cöång lúán. Anh tñch cûåc laâm thiïån nguyïån, lan toãa tinh thêìn yïu nûúác. Ngaây àaåi lïî, anh viïët trïn trang caá nhên: “Ngaây 2/9 khöng chó laâ möåt ngaây lïî, maâ laâ ngaây àïí möîi ngûúâi Viïåt Nam nhúá vïì nguöìi cöåi, vïì nhûäng hi sinh àïí Àêët Nûúác coá àûúåc tûå do nhû höm nay. Tuâng vö cuâng, vö cuâng biïët ún nhûäng thïë hïå cha öng àaä ngaä xuöëng àïí chuáng ta àûúåc söëng trong hoaâ bònh. Vaâ Tuâng tin rùçng, nïëu möîi chuáng ta àïìu goáp möåt phêìn nhoã beá cuãa mònh – bùçng tònh yïu thûúng, sûå tûã tïë vaâ khaát voång vûún lïn thò àêët nûúác chuáng ta, Viïåt Nam seä ngaây caâng àeåp hún, maånh meä hún…”. Têm thû naây cuãa Sún Tuâng nhêån àûúåc gêìn 700 ngaân lûúåt thñch vaâ thaã tim. Coá ngûúâi coân nhêån ra Sún Tuâng viïët hoa hai chûä thiïng liïng “Àêët Nûúác”. n [ MIU MIU ] Thêyì giaoá Nguyïnî Tênë Thuyïn vaâ cacá em hocå sinh Thêyì giaoá Thuyïn vênî mang têm hönì mötå ngûúiâ lñnh Ngûúâi lñnh, thêìy giaoá , nhaâ thú AÃ nh: VÙN CHÛÚNG AÃ nh: VÙN CHÛÚNG
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==