4 n Thứ Sáu n Ngày 12/9/2025 XÃ HỘI TỪ HÒA ĐẾN LỖ Vừa thu hoạch xong 0,6ha lúa Hè Thu, cầm số tiền bán lúa trên tay, ông Hữu Qual (ấp 7, xã Tân Lộc, tỉnh Cà Mau) không giấu được nét buồn bã trên khuôn mặt. “Vụ này lúa phát triển tốt nhưng gần đến ngày thu hoạch trời mưa nhiều, rồi giá lúa lao dốc, coi như huề vốn. Giá thấp cỡ nào cũng phải bán cho thương lái chứ lúa mùa này không phơi được do mưa nắng thất thường, tốn nhiều công sức”, ông Qual nói. Với mức giá khoảng 5.000 đồng/ kg, thấp hơn cùng kỳ năm trước gần 2.000 đồng/kg, anh Nguyễn Thanh Hẹn (xã Phước Long, tỉnh Cà Mau) tính toán chỉ đủ bù chi phí. Khi giá phân bón và vật tư nông nghiệp ngày càng tăng, riêng phân thuốc đã gần 2 triệu đồng/công, tiền cải tạo đất và cắt lúa tốn thêm khoảng 600.000 đồng/công. “Bán lúa chỉ đủ trả chi phí, chưa tính đến công sức chăm bón mình bỏ ra. Giá lúa kiểu này bà con khó khăn lắm, chi phí xong thì hết sạch, người huề vốn, có người lỗ”, anh Hẹn cho hay. Tại các vùng sâu, vùng xa của tỉnh Cà Mau, tình cảnh còn tệ hơn, do việc vận chuyển khó khăn, nên giá lúa thấp hơn, chưa tới 5.000 đồng/kg, thậm chí những hộ chưa thu hoạch còn lo lúa sẽ không bán được Trong khi đó, nhờ xuống giống sớm một số cánh đồng ở Cần Thơ đã bắt đầu thu hoạch vụ lúa Thu Đông. Anh Cao Hoàng Chiến (ấp Đông Lợi, xã Đông Thuận, TP. Cần Thơ) cho biết, giá lúa OM5451 hiện chỉ 5.100 đồng/kg, thấp hơn giá lúa cùng vụ năm trước gấn 2.000 đồng/kg. “Lúa đẹp nhưng giá hiện nay bà con chỉ huề đã may. Kiểu này chắc năm sau chỉ làm 2, để đất được nghỉ ngơi, chọn giống dài ngày để có giá tốt hơn, chứ làm 3 vụ bỏ công rất nhiều nhưng không có lời”, anh Chiến chia sẻ. Thống kê của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật TP. Cần Thơ cho thấy, vụ Hè Thu và Thu Đông năm nay, bà con trên địa bàn xuống giống đều vượt kế hoạch, năng suất ước đạt 62 tạ/ ha, với các giống chủ lực như OM5451, OM18, Đài Thơm 8, ST24... Trong tuần qua, giá lúa tươi tiếp tục giảm 200 - 300 đồng/ kg với tuần trước đó, thấp hơn từ 1.500-2.000 đồng/kg so với cùng kỳ năm ngoái. Trước tình hình giá lúa giảm sâu, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau yêu cầu các địa phương, cơ quan chuyên môn liên quan vào cuộc tháo gỡ khó khăn cho người dân. Trong đó, khẩn trương hướng dẫn các hợp tác xã, hộ dân thu hoạch, bảo quản và tiêu thụ lúa phù hợp. Hỗ trợ nông dân kết nối với thương lái, ưu tiên bán lúa cho các hợp đồng nội địa, hợp đồng xuất khẩu sang các thị trường khác ngoài Philippines, hoặc tạm trữ tại chỗ, không bán tháo lúa với giá thấp. Lãnh đạo UBND tỉnh Cà Mau cũng đề nghị Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực 15 chủ động rà soát các chính sách ưu đãi thu mua tạm trữ lúa gạo, nhu cầu vay vốn của thương nhân, để hướng dẫn thương nhân và chỉ đạo các ngân hàng thương mại thực hiện kịp thời. Các sở, ngành, đơn vị có liên quan định kỳ thứ Năm hằng tuần, hoặc có diễn biến mới, khó khăn, vướng mắc liên quan lúa gạo phải báo cáo, tham mưu UBND tỉnh xem xét, chỉ đạo. Tại Vĩnh Long, ông Lê Văn Đông, Phó Giám đốc Sở NN&MT, cho biết, trên địa bàn tỉnh đã thu hoạch cơ bản dứt điểm vụ lúa Hè Thu, đã xuống giống vụ Thu Đông. Hiện lượng lúa trong dân cũng không còn nhiều. Tuy nhiên, bà con cũng lo lắng về giá lúa thời gian tới khi thu hoạch lúa Thu Đông. “Sở cũng nắm bắt tình hình và thường xuyên cập nhật cho bà con về thị trường lúa gạo. Bên cạnh đó, ngành nông nghiệp cũng vận động nông dân tham gia sản xuất theo Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp”, ông Đông cho hay. CẦN CHÍNH SÁCH ƯU ĐÃI VỐN THU MUA TẠM TRỮ Trước việc giá lúa tại ĐBSCL đang giảm sâu, động thái Philippines tạm dừng nhập khẩu gạo dự kiến tới hết tháng 10/2025, Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long đã đề nghị các thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo bình tĩnh, thận trọng trong mọi tình huống. Tuyệt đối tránh tâm lý nóng vội, chủ quan hoặc thờ ơ trước các diễn biến mới về chính sách thương mại quốc tế liên quan lúa gạo. Các thương nhân xuất khẩu gạo cũng được khuyến cáo tìm kiếm, khai thác các thị trường tiềm năng mới, tránh phụ thuộc nhiều vào một thị trường. Tích cực thu mua tạm trữ lúa cho bà con nông dân. Ông Trần Quốc Tuấn, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long, kiến nghị, Chính phủ cần có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp thu mua tạm trữ lúa gạo, như hỗ trợ vốn với lãi suất ưu đãi, đảm bảo giá lúa của nông dân không bị rớt thêm. “Giải pháp thu mua tạm trữ cũng chỉ áp dụng trước mắt. Quan trọng hơn, các thương nhân phải rất bình tĩnh, đừng vội vàng rồi bán tháo, khi xuất khẩu giá thấp sẽ mua lúa trong dân với giá thấp, ảnh hưởng tiêu cực đến đến giá lúa, thiệt thòi cho bà con”, ông Tuấn nói. Ông Lê Chí Phương, Chủ tịch UBND xã Cờ Đỏ (Cần Thơ) cho biết, tình hình giá lúa đang giảm, trong khi thời tiết mưa nhiều, nên có những diện tích lúa chín bị đổ, gây khó khăn và tốn kém hơn trong thu hoạch, càng làm cho giá lúa giảm thêm. “Xã đã chỉ đạo cơ quan chuyên môn rà soát và kiến nghị với thành phố có các giải pháp hỗ trợ kết nối tiêu thụ lúa cho bà con, kêu gọi các doanh nghiệp đồng hành tham gia thu mua. Tuy nhiên, tình hình các doanh nghiệp hiện cũng rất khó khăn, thậm chí bỏ cọc vì sợ lỗ”, ông Phương nói. Các doanh nghiệp xuất khẩu gạo ở miền Tây đánh giá, khó tránh tác động từ việc tạm ngưng nhập khẩu gạo của Philippines, dù nhiều hay ít. Dù vậy, thiệt thòi chính thuộc về nông dân khi giá lúa giảm sâu. Ông Nguyễn Văn Thành, Chủ tịch HĐQT Cty TNHH Sản xuất - Thương mại Phước Thành IV, cho biết, trước mắt, việc triển khai các giải pháp để thu mua tạm trữ lúa giúp bà con rất cần thiết. “Nhà nước cần có chính sách phù hợp về tín dụng, lãi suất để các doanh nghiệp có nguồn vốn và thu mua lúa với giá tốt cho nông dân. Chỉ cần cho vay ưu đãi lãi suất trong ngắn hạn vài tháng để giải quyết tình thế”, ông Thành nói. CẢNH KỲ - TÂN LỘC Thu hoạch lúa Hè Thu ở Cà Mau ẢNH: TÂN LỘC Giá lúa tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) tiếp tục giảm, doanh nghiệp khó khăn, thương lái bỏ cọc, nông dân rầu rĩ sau bao tháng trời đầu tư chăm sóc. Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ NN&MT) thông tin, tính đến hết tháng 8/2025, vụ Hè Thu vùng ĐBSCL xuống giống hơn 1,5 triệu ha, đã thu hoạch gần 1,1 triệu ha, năng suất gần 6 tấn/ha, tổng sản lượng ước đạt gần 6,5 triệu tấn lúa. Vụ Thu Đông đã xuống giống gần 500.000ha (kế hoạch khoảng 700.000 ha). Vụ lúa nhiều khó khăn CHUYỆN HÔM NAY Qua lăng kính đó, có người hiện lên như tượng đài với những đóng góp chất lượng cho khoa học. Có người hồ sơ “thủng” lỗ chỗ, những bài báo mang danh khoa học nhưng không có hàm lượng chất xám. Tuy vậy, không ít người “lờ” đi những gì dư luận đánh giá, họ hy vọng vẫn được Hội đồng Giáo sư cơ sở, Hội đồng Giáo sư ngành, Hội đồng Giáo sư Nhà nước “nương tay”. Qua mỗi vòng xét, số lượng ứng viên rơi rụng tăng lên, thậm chí có ứng viên, đến vòng cuối cùng vẫn bị loại. Có người khi được bắt lỗi, xin rút hồ sơ, chờ đủ điều kiện xét sau. GS, PGS là bậc trí thức tinh hoa của nền giáo dục. Nhưng qua mỗi mùa xét duyệt, đâu đó vẫn ồn ào mua bán bài báo khoa học, thước đo đánh giá năng lực nghiên cứu của ứng viên. Có chuyện nhắm mắt cho qua, có chuyện “ham hố” tìm cách “ghé tên” trong bài báo khoa học… Danh vị như bùa mê thuốc lú. Ở các nước phát triển, GS, PGS gắn với 1 vị trí việc làm trong trường đại học, viện nghiên cứu. Tại Việt Nam trước 2010, GS, PGS do Nhà nước phong hàm. Nhưng sau khi có Quyết định 174 (về công nhận tiêu chuẩn chức danh GS, PGS), HĐGSNN chỉ có trách nhiệm công nhận chức danh, còn các trường ĐH, viện nghiên cứu sẽ bổ nhiệm. Chỉ khi được bổ nhiệm, các GS, PGS mới được hưởng lương theo quy định và được xưng danh GS, PGS. Đến nay, không phải ai cũng hiểu điều này, bởi nhiều người không được bổ nhiệm nhưng đi đâu cũng xưng danh vì họ đã có tấm lá chắn là công nhận chức danh của HĐGSNN. Sự nhập nhèm này, người biết im lặng, người không biết tung hô, vàng thau lẫn lộn.. Nhưng cũng phải nhìn nhận, trường ĐH của Việt Nam hiện nay bổ nhiệm GS, PGS không theo vị trí việc làm. Họ cần số lượng GS, PGS để tăng chỉ tiêu tuyển sinh nên cứ ứng viên được HĐGSNN công nhận là cơ bản được nhà trường bổ nhiệm. Đã đến lúc, cần phải trả chức danh GS, PGS về đúng vị trí. Đó là vị trí việc làm, ra khỏi trường ĐH, họ chỉ còn danh vị tiến sĩ, không phải là chức danh PGS, GS suốt đời như hiện nay. Có như vậy, mới có sự khác biệt giữa GS trường ĐH này với trường ĐH khác. Hiện nay, GS nào cũng giống GS nào, có khi cả sự nghiệp không có dấu ấn nghiên cứu khoa học nhưng vẫn “chung mâm” với những nhà khoa học lẫy lừng. N.H Liêm chính TIẾP THEO TRANG 1
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==