Vẫn băn khoăn bài báo khoa học Ba mô hình khác biệt TRANG 8+9 ỒN ÀO TRANG 6 + 7 xét công nhận GS, PGS THỨ SÁU 12/9/2025 SÕ 255 0977.456.112 TRANG 2 CHUYỆN HÔM NAY Liêm chính XEM TIẾP TRANG 4 n NGHIÊM HUÊ Từ khi hồ sơ ứng viên xét công nhận đạt tiêu chuẩn giáo sư, phó giáo sư (GS, PGS) được công khai, dư luận có cơ hội nhìn tổng thể “sức khỏe” nghiên cứu khoa học của những người được phong hàm GS, PGS. TRANG 5 Hút khách bằng di sản văn hóa TRANG 10 TRANG 15 Minh bạch dòng chảy tài sản mã hóa 96 nhà khoa học tham gia xét chọn Quả Cầu Vàng 2025 ĐI ĐẾN NƠI CÓ GIÓ VIỆT NAM-THỔ NHĨ KỲ TĂNG CƯỜNG HỢP TÁC QUỐC PHÒNG Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại buổi làm việc ẢNH: VOV Đảng bộ QuÕc hội tập trung thực hiện 7 nhiệm vụ TRANG 2 Nhà khoa học làm việc trong phòng nghiên cứu ẢNH: HOA BAN TRANG 12 Quân đội Nepal đÕi thoại xoa dịu cơn thịnh nộ của người biểu tình
2 nThứ Sáu n Ngày 12/9/2025 QUAÛNG CAÙO PHAÙT HAØNH Haø Noäi: ÑT: (024)39432758; Fax: (024)39435285 TPHCM: ÑT: (028)38469860; Fax: (028)38480015 Trong giôø haønh chính (024)39439664 Ngoaøi giôø 0908988666 (Nguyeãn Haèng) n Toång thö kyù toøa soaïn: MINH TOAÛN n Thieát keá : LEÂ HUY n Giaù: 5.500 ñoàng n Ban ñaiï dienä taiï thanø h pho á Ho à Chí Minh: 384 Nam Kyø Khôiû Nghóa, P.Xuanâ Hoa-ø TPHCM. ÑT: (028) 3848 4366, E-mail: tienphonghcm@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï mienà Trung: 339 Leâ Thanh Nghò, P.Hoaø Cöônø g; 19 Ngoâ Gia Tö,ï P.Haiû Chauâ , TP Ña ø Nanü g, ÑT: (0236)3828 039, E-mail: banmientrung@baotienphong.com.vn n Ban ñaiï dienä taiï Bacé Trung Bo:ä 21 Ho à Xuanâ Höông, P.Thanø h Vinh, tænh Ngheä An. ÑT: (0238)8602345; Email: baotienphongbactrungbo@gmail.com. n Ban ñaiï dienä taiï ÑBSCL: 103 Tranà Vanê Hoaiø , P.Ninh Kieuà , TP Canà Thô. ÑT: (0292)3823823, Email: baotienphongdbscl@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Nguyenâ - Nam Trung Bo:ä 52 Tranà Nhatä Duatä , P.Buonâ Ma Thuotä , Ñaké Laké , ÑT: (0262)3950029, E-mail: baotienphongtaynguyen@gmail.com; 1018, ñöônø g 2/4, P. Bacé Nha Trang, tænh Khanù h Hoaø . SÑT: 0258.6500.155. Email: tienphongnhatrang@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Bacé Bo:ä 64 ñöônø g Ly ù Tö ï Tronï g, P.Yenâ Baiù , tænh Laoø Cai. ÑT: 0904938689, E-mail: vptaybacbotp@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Ñonâ g Bacé Bo:ä So á 18 Le â Thanh Nghò, P.Haï Long, tænh Quanû g Ninh; E-mail: bandongbac@baotienphong.com.vn n Toøa soaïn: 15 Hoà Xuaân Höông, P.Hai Baø Tröng vaø D29 Phaïm Vaên Baïch, P.Caàu Giaáy, Haø Noäi. ÑT: 3943 4031 - 38227525 E-Mail: toasoan@baotienphong.com.vn, ISSN 0866-0827 Website: www.tienphong.vn n Toång Bieân taäp: PHUØNG COÂNG SÖÔÛNG n Phoù Toång bieân taäp: LEÂ MINH TOAÛN n In taiï : Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 1, Cty in baoù Nhanâ Danâ Ña ø Nanü g, Cty TNHH MTV in Ñaé êkê Laké , Xöônû g in Quanâ khu IV, Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 2, TPHCM Sáng 11/9, tại trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Tô Lâm chủ trì buổi làm việc của Bộ Chính trị với Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội để cho ý kiến vào dự thảo các văn kiện, phương án nhân sự và công tác chuẩn bị Đại hội đại biểu Đảng bộ Quốc hội lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030. Kết luận buổi làm việc, Tổng Bí thư Tô Lâm đề nghị Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội tiếp thu ý kiến của các đồng chí ủy viên Bộ Chính trị, ý kiến góp ý hợp lý của các ban, bộ, ngành Trung ương để hoàn thiện các văn kiện và phương án nhân sự, tiếp tục chuẩn bị chu đáo để tổ chức thành công Đại hội Đảng bộ nhiệm kỳ 2025 - 2030. Tổng Bí thư nói rằng, trong nhiệm kỳ tới, Đảng bộ Quốc hội cần tập trung tổ chức thực hiện tốt một số nhiệm vụ. Thứ nhất, lãnh đạo việc đẩy mạnh công tác xây dựng Đảng, xây dựng Đảng bộ Quốc hội trong sạch, vững mạnh toàn diện, trong đó chú trọng công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, đạo đức, về công tác cán bộ, công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng, công tác dân vận; tiếp tục nâng cao tính Đảng trong hoạt động của Quốc hội; đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng bộ Quốc hội theo mô hình mới. Thứ hai, tích cực, khẩn trương cụ thể hóa đường lối, chủ trương, chính sách, chiến lược của Đảng, nhất là việc xây dựng, thể chế kịp thời các nghị quyết của Bộ Chính trị trong một số lĩnh vực được ban hành gần đây thành cơ chế, chính sách pháp luật để thực thi trên thực tế. Kịp thời phản ánh, báo cáo với Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư những ý kiến, kiến nghị của nhân dân về xây dựng đất nước nhằm góp phần vào việc định hướng chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng sát thực tiễn, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Thứ ba, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thành công công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Chủ trì, phối hợp với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam triển khai thực hiện có hiệu quả Chỉ thị, Kết luận của Bộ Chính trị về lãnh đạo bầu cử và Đề án phương hướng bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031…, bảo đảm dân chủ, bình đẳng, đúng pháp luật, an toàn, tiết kiệm, không phô trương, hình thức, thực sự là ngày hội của toàn dân. Thứ tư, lãnh đạo thực hiện tốt chức năng lập hiến, lập pháp; thực hiện chủ trương đổi mới tư duy trong công tác xây dựng pháp luật, đưa thể chế, pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh, xây dựng pháp luật là khâu “đột phá của đột phá”, tháo gỡ điểm nghẽn, rào cản, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, huy động, khơi thông nguồn lực cho sự phát triển nhưng phải bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện của Đảng đối với hoạt động của Quốc hội. Thứ năm, lãnh đạo Quốc hội thực hiện tốt chức năng quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước. Xác định việc quyết định các vấn đề phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước là nhiệm vụ có tính chất trọng tâm và thường xuyên của Quốc hội; đổi mới phương thức hoạt động và nâng cao chất lượng trong việc quyết định các mục tiêu, chỉ tiêu, chính sách, nhiệm vụ cơ bản phát triển kinh tế - xã hội; nghiên cứu, hoàn thiện các quy định về quy trình, thủ tục, căn cứ quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, của Quốc hội. Thứ sáu, lãnh đạo thực hiện tốt chức năng giám sát và dân nguyện; xây dựng và hoàn thiện cơ chế giám sát của Quốc hội, phân định rõ vai trò, phạm vi, đối tượng, phương pháp, hình thức giám sát, bảo đảm tính tối cao trong hoạt động giám sát của Quốc hội; nâng cao tính chủ động, sáng tạo trong giám sát của các cơ quan của Quốc hội. Phát huy vai trò của Kiểm toán Nhà nước trong kiểm toán việc quản lý, sử dụng tài chính, tài sản công... Thứ bảy, lãnh đạo thực hiện hiệu quả công tác phối hợp các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Nâng cao chất lượng cơ sở dữ liệu, thông tin, ứng dụng hiệu quả công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo để phục vụ các hoạt động của Đảng ủy Quốc hội, Quốc hội. TRƯỜNG PHONG Đại tướng Phan Văn Giang cho biết, Bộ Quốc phòng hai nước triển khai hiệu quả các nội dung hợp tác đã thống nhất và đạt nhiều kết quả tích cực trên nhiều lĩnh vực; đồng thời đánh giá cao sự phối hợp, nỗ lực của các cơ quan chức năng hai bên trong việc triển khai Cơ quan Tùy viên Quốc phòng thường trú tại mỗi nước. Thời gian tới, trên cơ sở Thỏa thuận về hợp tác quốc phòng ký tháng 7/2025, Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam đề nghị hai bên tiếp tục duy trì và thúc đẩy trao đổi đoàn các cấp; tăng cường hợp tác về đào tạo, công nghiệp quốc phòng, gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc; tiếp tục ủng hộ lẫn nhau tại các cơ chế, diễn đàn đa phương khu vực và quốc tế; nghiên cứu thúc đẩy hợp tác, trao đổi kinh nghiệm trên các lĩnh vực khác như hải quân, không quân, an ninh mạng, ứng phó với các thách thức phi truyền thống, công binh, rà phá bom mìn. Bộ trưởng Yasar Guler bày tỏ mong muốn thúc đẩy hợp tác giữa hai nước trong mọi lĩnh vực, trong đó có hợp tác quốc phòng. Đánh giá cao sự tích cực của hai bên trong lĩnh vực đào tạo, ông Yasar Guler cho biết lần đầu tiên trong lịch sử, Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ đã cử một sĩ quan tham mưu sang Việt Nam đào tạo tại Học viện Quốc phòng và sẽ tiếp tục cử các sĩ quan sang học tiếng Việt tại Học viện Khoa học Quân sự. Bộ trưởng Yasar Guler cũng đánh giá cao sự tích cực của hai bên trong việc cử tùy viên quốc phòng tại mỗi nước, góp phần thúc đẩy hợp tác quốc phòng giữa hai bên; đồng thời cho biết sẵn sàng nhận các học viên, sĩ quan Việt Nam sang tham gia các khóa đào tạo tại Thổ Nhĩ Kỳ. Bộ trưởng Phan Văn Giang cảm ơn lãnh đạo Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ cùng 11 doanh nghiệp công nghiệp quốc phòng uy tín của nước này đã tham dự Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam 2024, góp phần vào thành công chung của sự kiện. Đại tướng Phan Văn Giang khẳng định, sẵn sàng đón tiếp các đoàn doanh nghiệp và cơ sở công nghiệp quốc phòng, nhất là doanh nghiệp trực thuộc Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ, tham gia trưng bày sản phẩm tại Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam lần tiếp theo. NGUYỄN MINH Bộ Chính trị nghe đại diện Ban Thường vụ Đảng uỷ Quốc hội báo cáo việc xây dựng dự thảo các văn kiện và phương án nhân sự nhiệm kỳ 2025 - 2030, báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến góp ý của các ban, bộ, ngành Trung ương. Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, trong nhiệm kỳ tới, Đảng bộ Quốc hội cần tập trung tổ chức thực hiện tốt bảy nhiệm vụ. Sáng 11/9, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Việt Nam của Bộ trưởng Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ Yasar Guler, Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang và người đồng cấp đồng chủ trì cuộc hội đàm quân sự cấp cao tại Hà Nội. Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại buổi làm việc ẢNH: VOV Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang và Bộ trưởng Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ Yasar Guler Đảng bộ Quốc hội tập trung thực hiện 7 nhiệm vụ THỜI SỰ Việt Nam-Thổ Nhĩ Kỳ tăng cường hợp tác quốc phòng Bà Bùi Thị Quỳnh Vân làm Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi Sáng 11/9, Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 chính thức khai mạc với 450 đại biểu, gồm 384 đại biểu chỉ định và 66 đại biểu đương nhiên thuộc 100 đảng bộ trực thuộc tỉnh, đại diện cho 91.788 đảng viên toàn Đảng bộ. Tại đại hội, Đoàn Chủ tịch đã công bố Quyết định số 2319-QĐNS/TW ngày 10/9/2025 của Bộ Chính trị chỉ định Ban Chấp hành, Ban Thường vụ, Bí thư, Phó Bí thư, Ủy viên Ủy ban Kiểm tra, Chủ nhiệm, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy Quảng Ngãi khóa I, nhiệm kỳ 2025 - 2030. Theo đó, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi nhiệm kỳ 2025 - 2030 gồm 68 người. Bà Bùi Thị Quỳnh Vân, Ủy viên Trung ương Đảng, làm Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi nhiệm kỳ 2025 - 2030. Các Phó Bí thư Tỉnh ủy gồm: Ông U Huấn - Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng; ông Nguyễn Đức Tuy; ông Nguyễn Hoàng Giang và bà Đinh Thị Hồng Minh. Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Ngãi nhiệm kỳ 2025 - 2030 gồm 17 người. NGUYỄN NGỌC Tân Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi Bùi Thị Quỳnh Vân
3 n Thứ Sáu n Ngày 12/9/2025 THỜI SỰ Sáng 11/9, Ban Nghiên cứu Phát triển Kinh tế tư nhân (Ban IV) tổ chức Lễ công bố “Mô hình toàn cảnh kinh tế tư nhân Việt Nam” và ra mắt Hội đồng điều hành cùng nhân sự chủ chốt các ủy ban. THAY ĐỔI TƯ DUY “MẠNH AI NẤY LÀM” Bà Phạm Thị Ngọc Thủy, Giám đốc Văn phòng Ban IV, cho biết, theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Ban IV được giao triển khai mô hình, đóng vai trò cầu nối công - tư đặc thù, hướng tới thay đổi tư duy từ “mạnh ai nấy làm” sang tinh thần “công - tư đồng kiến tạo”. Thủ tướng đã giao Ban IV thành lập Quỹ Phát triển kinh tế tư nhân để hỗ trợ những doanh nghiệp tiên phong, đồng thời khuyến khích các địa phương lắng nghe, tạo điều kiện và hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Mục tiêu đề ra làm sao thúc đẩy sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng và xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, bền vững. Chủ tịch HĐQT FPT Trương Gia Bình cho biết, mô hình toàn cảnh kinh tế tư nhân khác với nhiều chương trình khác ở chỗ, đây là cuộc tập hợp lực lượng khối doanh nghiệp tư nhân có quy mô lớn nhất, tầm vóc nhất, chính quy nhất. Mô hình sẽ hoạt động xuyên suốt, kéo dài qua các năm, không mang tính lợi ích nhóm mà vì trách nhiệm thiết kế, thực thi các giải pháp tổng thể vì sự phát triển của nền kinh tế và của từng ngành, từng lĩnh vực. “Lâu nay doanh nghiệp cứ đi một mình, gặp khó khăn chẳng biết nói với ai, hoặc phải đi cầu cạnh, xin xỏ khắp nơi. Còn bây giờ khó khăn của doanh nghiệp là khó khăn chung và Nhà nước sẽ tháo gỡ”, ông Bình nói. Theo ông Bình, mục tiêu mà mô hình toàn cảnh kinh tế tư nhân Việt Nam hướng đến là “công - tư kiến quốc: Hùng cường, thịnh vượng ”, thúc đẩy cơ chế cùng làm, cùng chia sẻ trách nhiệm giữa khu vực tư nhân và các cơ quan nhà nước trong phát triển kinh tế. Đây cũng là nơi hội tụ trí tuệ, nguồn lực và tiếng nói có chiều sâu, giải pháp lớn của cộng đồng doanh nghiệp tư nhân, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển kinh tế tư nhân thành động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Mục tiêu chương trình nhằm xây dựng ít nhất 20 mô hình công- tư ở cấp quốc gia, với những doanh nghiệp tư nhân sẽ tham gia vào các dự án lớn, trọng điểm của đất nước như đường sắt cao tốc Bắc - Nam; xây dựng ít nhất 200 doanh nghiệp quốc gia, doanh nghiệp lớn tạo nên lực lượng hùng mạnh và có ít nhất 2.000 trí thức, doanh nhân trong và ngoài nước tham gia. VINH DANH DOANH NGHIỆP KIẾN QUỐC, ĐỊA PHƯƠNG KIẾN TẠO CEO Vietjet Air, Chủ tịch HĐQT Sovico Holdings Nguyễn Thị Phương Thảo cho rằng, khu vực kinh tế tư nhân phải hướng tới mục tiêu đóng góp nhiều hơn nữa cho nền kinh tế. Do đó, mô hình toàn cảnh kinh tế tư nhân chính là bản đồ tổng thể để đồng hành với Chính phủ và sát cánh cùng doanh nghiệp nhằm tạo đòn bẩy khơi thông nguồn lực, để trở thành trụ cột của kinh tế quốc gia. Theo bà Thảo, trách nhiệm của doanh nhân không chỉ là lợi nhuận mà còn kiến tạo, lan tỏa niềm tin của dân tộc. Doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp dân tộc không chỉ phát triển cho riêng mình mà còn hiện thực hóa khát vọng hùng cường. Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Geleximco Vũ Văn Tiền nhấn mạnh, đây là thời điểm thực hiện công - tư kiến quốc, đồng kiến tạo, đột phá phát triển đất nước. “Đồng kiến tạo ở đâu nếu chỉ biết kêu khó, bàn lùi? Bây giờ phải cống hiến cho đất nước”, ông Tiền nói. Chia sẻ tinh thần và khát vọng của doanh nghiệp, ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, bày tỏ mong muốn tinh thần công - tư kiến quốc có sự lan tỏa ngược lại đến những người làm chính sách, để họ nhìn thẳng vào mong muốn của doanh nghiệp, tạo điều kiện để doanh nghiệp phát triển. Tuy nhiên, ông Hiếu mong muốn, doanh nghiệp, doanh nhân cần chủ động nêu ý kiến, đề xuất giải pháp, chính sách để khi các luật đi vào cuộc sống sẽ mang lại hiệu quả thiết thực hơn. Bà Phạm Thị Ngọc Thủy cho biết, một nội dung quan trọng khác của mô hình toàn cảnh kinh tế tư nhân Việt Nam là phát hiện, vinh danh các doanh nghiệp kiến quốc, địa phương kiến tạo. “Chúng ta không chỉ kêu khó một chiều mà phải hành động để tạo ra sự chuyển biến thực chất. Ví như khó ở đâu, chưa kiến tạo chỗ nào đều sẽ được chỉ rõ”, bà Thủy nói. VĂN KIÊN Tổng đài sẽ hoạt động 24/7, kết nối trực tuyến với lực lượng y tế, công an, phòng cháy chữa cháy, cứu hộ cứu nạn. Công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn sẽ được ứng dụng để định vị, phân loại cuộc gọi theo mức độ khẩn cấp, lưu trữ và phân tích dữ liệu phục vụ dự báo nhu cầu. TS.BS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh - Bộ Y tế, cho biết dự thảo Đề án phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2025-2030 đang được Bộ Y tế gửi xin ý kiến các đơn vị liên quan. Theo Đề án, đến năm 2030, tất cả tỉnh, thành phải kiện toàn hệ thống cấp cứu ngoại viện, toàn bộ phương tiện đạt chuẩn, ít nhất 2 triệu người dân được đào tạo sơ cấp cứu. Về nhân lực, đề án đặt mục tiêu thành lập các trung tâm đào tạo cấp cứu ngoại viện vùng, mở mã ngành đào tạo cấp cứu viên ngoại viện, chuẩn hóa chương trình đào tạo ở nhiều bậc học từ cao đẳng, đại học đến sau đại học, đồng thời triển khai các khóa đào tạo ngắn hạn, liên tục và đào tạo cộng đồng. Về hạ tầng và phương tiện, Bộ Y tế đề xuất đầu tư xây dựng các trung tâm điều phối cấp tỉnh và trạm cấp cứu vệ tinh cơ sở, đồng thời phát triển các mô hình cấp cứu đặc thù như cấp cứu đường sông, cấp cứu ven biển, trên biển hay vùng núi cao. Các phương tiện cũng sẽ được đa dạng hóa với nhiều chủng loại phù hợp, từ xe cứu thương thông thường, mô tô cấp cứu, xe địa hình, xuồng đến tàu cao tốc. YẾU KÉM HIỆN NAY Việt Nam hiện chưa có một khung pháp lý hoàn chỉnh và toàn diện dành riêng cho cấp cứu ngoại viện, chưa ban hành một chiến lược quốc gia hay kế hoạch dài hạn phát triển hệ thống này. Bảo hiểm y tế chưa chi trả cho dịch vụ cấp cứu ngoại viện khiến việc vận hành và mở rộng gặp nhiều khó khăn. Việc điều phối cũng chưa có sự thống nhất ở tầm quốc gia, còn rời rạc, phân mảnh theo từng ngành như y tế, công an, phòng cháy chữa cháy, cứu hộ cứu nạn, hoặc theo từng địa phương. Tổng đài 115 hiện chưa có khả năng phân loại tình trạng bệnh nhân ngay từ khi tiếp nhận cuộc gọi, thông tin người gọi chưa được xử lý và ghi nhận đầy đủ. Tỷ lệ bao phủ dịch vụ còn thấp, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa, người dân hầu như không được tiếp cận dịch vụ cấp cứu ngoại viện đúng chuẩn. Các trung tâm 115 mới chỉ đáp ứng được khoảng 10-20% nhu cầu thực tế, trong khi 80-90% trường hợp còn lại do người dân tự đưa đến bệnh viện hoặc nhờ vào các đội cấp cứu tình nguyện tự phát. Nguồn nhân lực cũng là một thách thức lớn. Khoảng 80% nhân viên tham gia cấp cứu ngoại viện chưa được đào tạo chuẩn hóa và chưa có hệ thống chứng chỉ riêng. Việc đào tạo chưa được tổ chức thường xuyên, liên tục, trong khi trang thiết bị cấp cứu còn thiếu và chưa đạt yêu cầu. Khoảng 60% số huyện trước khi sáp nhập có xe cứu thương, nhưng trong số đó, tới 70% xe chưa đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Tỷ lệ xe cấp cứu/100.000 dân của Việt Nam hiện mới đạt 0,2, thấp hơn nhiều so với Singapore (0,8), Hàn Quốc (2)… Hệ thống thông tin liên lạc phục vụ cấp cứu còn lạc hậu, không đồng bộ, trong khi thời gian phản ứng trung bình vẫn cao hơn nhiều so với tiêu chuẩn quốc tế là dưới 8 phút tại đô thị và dưới 15 phút ở nông thôn. HÀ MINH Mô hình toàn cảnh kinh tế tư nhân Việt Nam hướng đến mục tiêu “công - tư kiến quốc: Hùng cường, thịnh vượng”, thúc đẩy cơ chế cùng làm, cùng chia sẻ trách nhiệm giữa khu vực tư nhân và các cơ quan nhà nước trong phát triển kinh tế. Bộ Y tế và Bộ Công an thống nhất đề xuất xây dựng tổng đài quốc gia cấp cứu ngoại viện với một đầu số duy nhất, thay thế các số khẩn cấp hiện nay như 113, 114, 115. Doanh nghiệp tư nhân và mô hình công-tư kiến quốc Lễ công bố Mô hình toàn cảnh kinh tế tư nhân Việt Nam và ra mắt Hội đồng điều hành Các trung tâm 115 hiện chỉ đáp ứng 10-20% nhu cầu thực tế Lễ công bố có sự tham dự của các thành viên Hội đồng điều hành toàn cảnh kinh tế tư nhân, lãnh đạo các ủy ban, nhóm công tác thuộc mô hình, đại diện cho đông đảo khối doanh nghiệp các ngành đổi mới sáng tạo... Trong đó có: CEO Vietjet Air, Chủ tịch HĐQT Sovico Holdings Nguyễn Thị Phương Thảo; Chủ tịch HĐQT FPT Trương Gia Bình; Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Geleximco Vũ Văn Tiền; Chủ tịch HĐQT CTCP Vàng bạc đá quý Phú Nhuận Cao Thị Ngọc Dung… Sẽ có tổng đài cấp cứu quốc gia Theo lộ trình, giai đoạn 20252027 sẽ thí điểm tại 6 địa phương gồm Bắc Ninh, Hải Phòng, Hà Tĩnh, Đà Nẵng, Khánh Hòa và An Giang. Từ năm 2027-2030, đề án sẽ được mở rộng triển khai trên phạm vi toàn quốc.
4 n Thứ Sáu n Ngày 12/9/2025 XÃ HỘI TỪ HÒA ĐẾN LỖ Vừa thu hoạch xong 0,6ha lúa Hè Thu, cầm số tiền bán lúa trên tay, ông Hữu Qual (ấp 7, xã Tân Lộc, tỉnh Cà Mau) không giấu được nét buồn bã trên khuôn mặt. “Vụ này lúa phát triển tốt nhưng gần đến ngày thu hoạch trời mưa nhiều, rồi giá lúa lao dốc, coi như huề vốn. Giá thấp cỡ nào cũng phải bán cho thương lái chứ lúa mùa này không phơi được do mưa nắng thất thường, tốn nhiều công sức”, ông Qual nói. Với mức giá khoảng 5.000 đồng/ kg, thấp hơn cùng kỳ năm trước gần 2.000 đồng/kg, anh Nguyễn Thanh Hẹn (xã Phước Long, tỉnh Cà Mau) tính toán chỉ đủ bù chi phí. Khi giá phân bón và vật tư nông nghiệp ngày càng tăng, riêng phân thuốc đã gần 2 triệu đồng/công, tiền cải tạo đất và cắt lúa tốn thêm khoảng 600.000 đồng/công. “Bán lúa chỉ đủ trả chi phí, chưa tính đến công sức chăm bón mình bỏ ra. Giá lúa kiểu này bà con khó khăn lắm, chi phí xong thì hết sạch, người huề vốn, có người lỗ”, anh Hẹn cho hay. Tại các vùng sâu, vùng xa của tỉnh Cà Mau, tình cảnh còn tệ hơn, do việc vận chuyển khó khăn, nên giá lúa thấp hơn, chưa tới 5.000 đồng/kg, thậm chí những hộ chưa thu hoạch còn lo lúa sẽ không bán được Trong khi đó, nhờ xuống giống sớm một số cánh đồng ở Cần Thơ đã bắt đầu thu hoạch vụ lúa Thu Đông. Anh Cao Hoàng Chiến (ấp Đông Lợi, xã Đông Thuận, TP. Cần Thơ) cho biết, giá lúa OM5451 hiện chỉ 5.100 đồng/kg, thấp hơn giá lúa cùng vụ năm trước gấn 2.000 đồng/kg. “Lúa đẹp nhưng giá hiện nay bà con chỉ huề đã may. Kiểu này chắc năm sau chỉ làm 2, để đất được nghỉ ngơi, chọn giống dài ngày để có giá tốt hơn, chứ làm 3 vụ bỏ công rất nhiều nhưng không có lời”, anh Chiến chia sẻ. Thống kê của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật TP. Cần Thơ cho thấy, vụ Hè Thu và Thu Đông năm nay, bà con trên địa bàn xuống giống đều vượt kế hoạch, năng suất ước đạt 62 tạ/ ha, với các giống chủ lực như OM5451, OM18, Đài Thơm 8, ST24... Trong tuần qua, giá lúa tươi tiếp tục giảm 200 - 300 đồng/ kg với tuần trước đó, thấp hơn từ 1.500-2.000 đồng/kg so với cùng kỳ năm ngoái. Trước tình hình giá lúa giảm sâu, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau yêu cầu các địa phương, cơ quan chuyên môn liên quan vào cuộc tháo gỡ khó khăn cho người dân. Trong đó, khẩn trương hướng dẫn các hợp tác xã, hộ dân thu hoạch, bảo quản và tiêu thụ lúa phù hợp. Hỗ trợ nông dân kết nối với thương lái, ưu tiên bán lúa cho các hợp đồng nội địa, hợp đồng xuất khẩu sang các thị trường khác ngoài Philippines, hoặc tạm trữ tại chỗ, không bán tháo lúa với giá thấp. Lãnh đạo UBND tỉnh Cà Mau cũng đề nghị Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực 15 chủ động rà soát các chính sách ưu đãi thu mua tạm trữ lúa gạo, nhu cầu vay vốn của thương nhân, để hướng dẫn thương nhân và chỉ đạo các ngân hàng thương mại thực hiện kịp thời. Các sở, ngành, đơn vị có liên quan định kỳ thứ Năm hằng tuần, hoặc có diễn biến mới, khó khăn, vướng mắc liên quan lúa gạo phải báo cáo, tham mưu UBND tỉnh xem xét, chỉ đạo. Tại Vĩnh Long, ông Lê Văn Đông, Phó Giám đốc Sở NN&MT, cho biết, trên địa bàn tỉnh đã thu hoạch cơ bản dứt điểm vụ lúa Hè Thu, đã xuống giống vụ Thu Đông. Hiện lượng lúa trong dân cũng không còn nhiều. Tuy nhiên, bà con cũng lo lắng về giá lúa thời gian tới khi thu hoạch lúa Thu Đông. “Sở cũng nắm bắt tình hình và thường xuyên cập nhật cho bà con về thị trường lúa gạo. Bên cạnh đó, ngành nông nghiệp cũng vận động nông dân tham gia sản xuất theo Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp”, ông Đông cho hay. CẦN CHÍNH SÁCH ƯU ĐÃI VỐN THU MUA TẠM TRỮ Trước việc giá lúa tại ĐBSCL đang giảm sâu, động thái Philippines tạm dừng nhập khẩu gạo dự kiến tới hết tháng 10/2025, Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long đã đề nghị các thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo bình tĩnh, thận trọng trong mọi tình huống. Tuyệt đối tránh tâm lý nóng vội, chủ quan hoặc thờ ơ trước các diễn biến mới về chính sách thương mại quốc tế liên quan lúa gạo. Các thương nhân xuất khẩu gạo cũng được khuyến cáo tìm kiếm, khai thác các thị trường tiềm năng mới, tránh phụ thuộc nhiều vào một thị trường. Tích cực thu mua tạm trữ lúa cho bà con nông dân. Ông Trần Quốc Tuấn, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long, kiến nghị, Chính phủ cần có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp thu mua tạm trữ lúa gạo, như hỗ trợ vốn với lãi suất ưu đãi, đảm bảo giá lúa của nông dân không bị rớt thêm. “Giải pháp thu mua tạm trữ cũng chỉ áp dụng trước mắt. Quan trọng hơn, các thương nhân phải rất bình tĩnh, đừng vội vàng rồi bán tháo, khi xuất khẩu giá thấp sẽ mua lúa trong dân với giá thấp, ảnh hưởng tiêu cực đến đến giá lúa, thiệt thòi cho bà con”, ông Tuấn nói. Ông Lê Chí Phương, Chủ tịch UBND xã Cờ Đỏ (Cần Thơ) cho biết, tình hình giá lúa đang giảm, trong khi thời tiết mưa nhiều, nên có những diện tích lúa chín bị đổ, gây khó khăn và tốn kém hơn trong thu hoạch, càng làm cho giá lúa giảm thêm. “Xã đã chỉ đạo cơ quan chuyên môn rà soát và kiến nghị với thành phố có các giải pháp hỗ trợ kết nối tiêu thụ lúa cho bà con, kêu gọi các doanh nghiệp đồng hành tham gia thu mua. Tuy nhiên, tình hình các doanh nghiệp hiện cũng rất khó khăn, thậm chí bỏ cọc vì sợ lỗ”, ông Phương nói. Các doanh nghiệp xuất khẩu gạo ở miền Tây đánh giá, khó tránh tác động từ việc tạm ngưng nhập khẩu gạo của Philippines, dù nhiều hay ít. Dù vậy, thiệt thòi chính thuộc về nông dân khi giá lúa giảm sâu. Ông Nguyễn Văn Thành, Chủ tịch HĐQT Cty TNHH Sản xuất - Thương mại Phước Thành IV, cho biết, trước mắt, việc triển khai các giải pháp để thu mua tạm trữ lúa giúp bà con rất cần thiết. “Nhà nước cần có chính sách phù hợp về tín dụng, lãi suất để các doanh nghiệp có nguồn vốn và thu mua lúa với giá tốt cho nông dân. Chỉ cần cho vay ưu đãi lãi suất trong ngắn hạn vài tháng để giải quyết tình thế”, ông Thành nói. CẢNH KỲ - TÂN LỘC Thu hoạch lúa Hè Thu ở Cà Mau ẢNH: TÂN LỘC Giá lúa tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) tiếp tục giảm, doanh nghiệp khó khăn, thương lái bỏ cọc, nông dân rầu rĩ sau bao tháng trời đầu tư chăm sóc. Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ NN&MT) thông tin, tính đến hết tháng 8/2025, vụ Hè Thu vùng ĐBSCL xuống giống hơn 1,5 triệu ha, đã thu hoạch gần 1,1 triệu ha, năng suất gần 6 tấn/ha, tổng sản lượng ước đạt gần 6,5 triệu tấn lúa. Vụ Thu Đông đã xuống giống gần 500.000ha (kế hoạch khoảng 700.000 ha). Vụ lúa nhiều khó khăn CHUYỆN HÔM NAY Qua lăng kính đó, có người hiện lên như tượng đài với những đóng góp chất lượng cho khoa học. Có người hồ sơ “thủng” lỗ chỗ, những bài báo mang danh khoa học nhưng không có hàm lượng chất xám. Tuy vậy, không ít người “lờ” đi những gì dư luận đánh giá, họ hy vọng vẫn được Hội đồng Giáo sư cơ sở, Hội đồng Giáo sư ngành, Hội đồng Giáo sư Nhà nước “nương tay”. Qua mỗi vòng xét, số lượng ứng viên rơi rụng tăng lên, thậm chí có ứng viên, đến vòng cuối cùng vẫn bị loại. Có người khi được bắt lỗi, xin rút hồ sơ, chờ đủ điều kiện xét sau. GS, PGS là bậc trí thức tinh hoa của nền giáo dục. Nhưng qua mỗi mùa xét duyệt, đâu đó vẫn ồn ào mua bán bài báo khoa học, thước đo đánh giá năng lực nghiên cứu của ứng viên. Có chuyện nhắm mắt cho qua, có chuyện “ham hố” tìm cách “ghé tên” trong bài báo khoa học… Danh vị như bùa mê thuốc lú. Ở các nước phát triển, GS, PGS gắn với 1 vị trí việc làm trong trường đại học, viện nghiên cứu. Tại Việt Nam trước 2010, GS, PGS do Nhà nước phong hàm. Nhưng sau khi có Quyết định 174 (về công nhận tiêu chuẩn chức danh GS, PGS), HĐGSNN chỉ có trách nhiệm công nhận chức danh, còn các trường ĐH, viện nghiên cứu sẽ bổ nhiệm. Chỉ khi được bổ nhiệm, các GS, PGS mới được hưởng lương theo quy định và được xưng danh GS, PGS. Đến nay, không phải ai cũng hiểu điều này, bởi nhiều người không được bổ nhiệm nhưng đi đâu cũng xưng danh vì họ đã có tấm lá chắn là công nhận chức danh của HĐGSNN. Sự nhập nhèm này, người biết im lặng, người không biết tung hô, vàng thau lẫn lộn.. Nhưng cũng phải nhìn nhận, trường ĐH của Việt Nam hiện nay bổ nhiệm GS, PGS không theo vị trí việc làm. Họ cần số lượng GS, PGS để tăng chỉ tiêu tuyển sinh nên cứ ứng viên được HĐGSNN công nhận là cơ bản được nhà trường bổ nhiệm. Đã đến lúc, cần phải trả chức danh GS, PGS về đúng vị trí. Đó là vị trí việc làm, ra khỏi trường ĐH, họ chỉ còn danh vị tiến sĩ, không phải là chức danh PGS, GS suốt đời như hiện nay. Có như vậy, mới có sự khác biệt giữa GS trường ĐH này với trường ĐH khác. Hiện nay, GS nào cũng giống GS nào, có khi cả sự nghiệp không có dấu ấn nghiên cứu khoa học nhưng vẫn “chung mâm” với những nhà khoa học lẫy lừng. N.H Liêm chính TIẾP THEO TRANG 1
ĐƯA "VÙNG XÁM" RA ÁNH SÁNG Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 05/2025/NQ-CP về triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam, lộ trình kéo dài 5 năm. Tài sản mã hóa phải dựa trên tài sản cơ sở là tài sản thực, không bao gồm chứng khoán hay tiền pháp định. Chỉ những tổ chức được Bộ Tài chính cấp phép mới được cung cấp dịch vụ giao dịch, lưu ký, phát hành và tiếp thị liên quan đến tài sản mã hóa. Doanh nghiệp muốn lập sàn phải có vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng, trong đó ít nhất 65% vốn do tổ chức góp, và trên 35% đến từ ít nhất 2 định chế tài chính lớn như ngân hàng, công ty chứng khoán, công ty bảo hiểm hoặc doanh nghiệp công nghệ. Tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài không vượt quá 49% vốn điều lệ. Doanh nghiệp phải đáp ứng yêu cầu cao về nhân sự, hệ thống công nghệ, quy trình quản trị rủi ro, phòng chống rửa tiền, kiểm soát nội bộ, bảo mật thông tin và giám sát giao dịch... Ông Phan Đức Trung, Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA), cho biết, thị trường cũng như cộng đồng tham gia thị trường tài sản mã hóa Việt Nam đã chờ đợi rất lâu về một nghị quyết như vậy. Việc nghị quyết có hiệu lực ngay cho thấy, Chính phủ đặt trọng tâm vào tính thực thi, mở ra hành lang pháp lý cụ thể để thị trường vận hành. Theo ông Trung, nghị quyết này sẽ đem lại nhiều cơ hội cho Việt Nam trong tương lai. Việc chấp thuận thí điểm là cơ hội để xác định các dòng chảy tài sản mã hóa trong “vùng xám” trước kia, chưa được định danh rõ ràng. Nếu khung pháp lý vận hành tốt, dòng chảy kinh tế ngầm có thể trở nên minh bạch và đóng góp cho tăng trưởng. Ngược lại, đây cũng là dịp để cơ quan quản lý kịp thời điều chỉnh nếu quy định còn chưa phù hợp. Khi pháp luật thừa nhận và tạo hành lang cho hoạt động gọi vốn công khai qua sàn giao dịch, nhà đầu tư sẽ có lựa chọn minh bạch, an toàn hơn. Những hình thức huy động vốn trong nhóm kín, với cam kết lợi nhuận 20-30% sẽ dần mất chỗ đứng. TỐI ĐA 3 SÀN ĐỦ NĂNG LỰC Bàn đến những thách thức thị trường phải đối mặt, Chủ tịch VBA cho rằng, lo ngại lớn nhất nằm ở nguồn nhân lực. Thị trường đã có hàng chục triệu người tham gia tự phát, trong khi thiếu nền tảng và đội ngũ quản lý, giám sát chuyên nghiệp. Hằng ngày, cơ quan công an vẫn xử lý nhiều vụ lừa đảo, cho thấy rủi ro rất lớn. Thách thức là xây dựng lực lượng đủ chuẩn, từ cơ quan quản lý đến doanh nghiệp cung cấp dịch vụ, để thị trường vận hành an toàn. Bên cạnh đó, thách thức còn là kỳ vọng thu hút vốn quốc tế. Việc chỉ cho phép nhà đầu tư nước ngoài tham gia đợt phát hành này đồng nghĩa Việt Nam phải cạnh tranh toàn cầu về sản phẩm, thanh khoản và độ hấp dẫn của thị trường. Với mức vốn tối thiểu 10.000 tỷ đồng và yêu cầu cổ đông là ngân hàng, chứng khoán, đáp ứng tiêu chuẩn cấp độ 4 an toàn hệ thống công nghệ thông tin…, theo ông Trung, việc đặt ra giới hạn là cần thiết. “Theo đánh giá của tôi, chỉ có tối đa 3 sàn đủ năng lực vận hành hiệu quả. Các tiêu chuẩn rất khắt khe, nên dù được cấp phép, việc triển khai mô hình vừa phục vụ nhà đầu tư, vừa tạo nguồn thu cho nền kinh tế là không dễ dàng. Giai đoạn đầu, các công ty được cấp phép phải chủ động cùng cơ quan quản lý xây dựng chuẩn mực, chứ không thể chỉ chờ hướng dẫn. Một sàn muốn tồn tại phải đảm bảo ba yếu tố: đông khách, phí cạnh tranh và an toàn, mà quan trọng nhất, nếu có sự cố mất tiền thì sàn phải có khả năng bồi hoàn, không thể trông chờ Nhà nước đứng ra bảo lãnh”, ông Trung nói. Ông Trần Huyền Dinh, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần AlphaTrue Solutions (đơn vị phát triển dự án chuyển đổi tài sản mã hoá đầu tiên tại Việt Nam được cấp phép thử nghiệm) cũng bày tỏ kỳ vọng về cơ hội mở ra với doanh nghiệp trong nước khi có nghị quyết thí điểm được ban hành. Nghị quyết giới hạn tối đa 5 đơn vị cung cấp dịch vụ sàn giao dịch tài sản số. Tuy nhiên, hệ sinh thái blockchain còn nhiều mảng khác như hạ tầng công nghệ, trao đổi tài sản, dịch vụ hỗ trợ… và hy vọng sắp tới sẽ có thêm cơ chế cho các doanh nghiệp công nghệ Việt tham gia. “Điều quan trọng nhất là bảo vệ người dùng trong nước. Khi tài sản được giao dịch tại Việt Nam, nhà đầu tư ít nhất sẽ có pháp luật đứng ra bảo vệ nếu xảy ra tranh chấp, thay vì rủi ro bị mất trắng như hiện nay”, ông Dinh nhận định. VIỆT LINH Dòng chảy tài sản mã hóa vào Việt Nam ước tính đã trên 100 tỷ USD mỗi năm, với khoảng 17% dân số tham gia. Việc chính thức triển khai thí điểm thị trường này được kỳ vọng giữ lại dòng tiền trong nước, đóng góp tăng trưởng... 5 n Thứ Sáu n Ngày 12/9/2025 KINH TẾ Minh bạch dòng chảy tài sản mã hóa Dữ liệu từ Chainalysis, công ty phân tích dữ liệu crypto hàng đầu thế giới, cho thấy dòng chảy tài sản mã hóa vào Việt Nam liên tục duy trì trên 100 tỷ USD mỗi năm, tính từ 2022-2024, cao hơn gấp đôi dòng vốn đầu tư nước ngoài chính thống. Theo báo cáo của tổ chức TripleA tại Singapore, Việt Nam hiện có khoảng 17 triệu người sở hữu tài sản mã hóa, chiếm 17% dân số, đứng thứ 5 toàn cầu. Tài sản mã hóa phải dựa trên tài sản thực, không bao gồm chứng khoán hay tiền pháp định (ảnh minh họa) Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước, tính đến ngày 29/8, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt 17,14 triệu tỷ đồng, tăng 11,08% so với cuối năm 2024. Ước tính trong năm nay, tín dụng tăng khoảng 20,19% - cao nhất trong nhiều năm (so với mức trung bình khoảng 14,5%). Trong khi đó, lãi suất cho vay bình quân đối với khoản vay mới hiện ở mức 6,38%, giảm gần 0,6% so với cuối năm ngoái. Tuy nhiên, tháng 8, tỷ giá chịu nhiều sức ép, trong khi lãi suất tiền đồng thấp hơn đáng kể, tạo ra xu hướng dịch chuyển vốn từ đồng Việt Nam sang ngoại tệ. Đồng thời, giải ngân vốn vay nước ngoài chậm, trong khi nghĩa vụ trả nợ đến hạn tăng, làm tăng nhu cầu ngoại tệ. Công ty Chứng khoán MB (MSB) cho biết, mặc dù đồng USD được dự báo sẽ tiếp tục xu hướng giảm về cuối năm khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) nhiều khả năng bắt đầu cắt giảm lãi suất, song các áp lực nội tại vẫn sẽ là yếu tố chính góp phần thúc đẩy đà tăng của tỷ giá. MBS dự báo tỷ giá trung bình năm 2025 sẽ dao động trong khoảng 26.600 - 26.750 đồng/USD, phản ánh mức tăng 4,5% - 5% so với đầu năm. MBS ước tính tốc độ tăng trưởng tín dụng cao hơn khoảng 1,3 - 1,5 lần so với tốc độ tăng trưởng huy động vốn. Do đó, điều này đã phần nào gây áp lực nhiều hơn đối với lãi suất huy động ở nhóm ngân hàng thương mại tư nhân, nhằm thu hút tiền gửi. Cuối năm, lãi suất huy động dự kiến chịu áp lực từ tốc độ tăng trưởng tín dụng cao, đặc biệt sau thông báo của Ngân hàng Nhà nước về việc tăng thêm chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng cho các tổ chức tín dụng. LÃI SUẤT VẪN DUY TRÌ ỔN ĐỊNH Ngân hàng Nhà nước cho biết, suốt thời gian qua, nhà điều hành liên tục quán triệt các tổ chức tín dụng nghiêm túc thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước, khẩn trương triển khai ngay các giải pháp để ổn định và phấn đấu giảm lãi suất tiền gửi, cho vay. Ngân hàng Nhà nước cũng được yêu cầu duy trì công bố công khai, minh bạch về lãi suất cho vay bình quân, chênh lệch lãi suất tiền gửi và cho vay, các chương trình tín dụng trên trang thông tin điện tử, giúp khách hàng thuận tiện tra cứu, tiếp cận. Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Nguyễn Hưng, Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank), nhận định, từ nay đến cuối năm, lãi suất sẽ giữ ổn định, trong khi tỷ giá giảm bớt áp lực do khả năng cao Fed sẽ hạ lãi suất từ nay đến cuối năm và tiếp tục giảm trong năm sau. Mới đây, Chính phủ ban hành Nghị quyết 273 yêu cầu Ngân hàng Nhà nước điều hành chủ động, linh hoạt, kịp thời và sáng tạo, bảo đảm phối hợp hài hòa với tài khóa để vừa hỗ trợ tăng trưởng, vừa ổn định vĩ mô và kiểm soát lạm phát. Các tổ chức tín dụng cần tiếp tục tiết giảm chi phí, đơn giản hóa thủ tục, tăng cường chuyển đổi số để tạo dư địa giảm lãi suất cho vay; triển khai hiệu quả các chương trình tín dụng cho nhà ở xã hội, hạ tầng, công nghệ số... Ngân hàng Nhà nước xây dựng lộ trình thí điểm gỡ bỏ cơ chế "room" tín dụng, tiến tới áp dụng từ năm 2026 theo chỉ đạo trước đó. Trong điều hành tỷ giá, yêu cầu đặt ra là sử dụng đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ để điều hành linh hoạt, hiệu quả, cân bằng hợp lý giữa tỷ giá và lãi suất; quản lý chặt chẽ thị trường ngoại hối, ổn định giá trị đồng Việt Nam. NGỌC MAI Tỷ giá, lãi suất từ nay đến cuối năm ra sao? Tăng trưởng tín dụng duy trì ở mức cao, tỷ giá vẫn “nóng” là những yếu tố sẽ tạo áp lực lên mặt bằng lãi suất trong giai đoạn tới. Cuối năm, lãi suất huy động dự kiến chịu áp lực từ tốc độ tăng trưởng tín dụng cao
6 n Thứ Sáu n Ngày 12/9/2025 KHOA GIÁO ĐẾN MÙA LẠI “LÙM XÙM” Sau khi Hội đồng Giáo sư Nhà nước (HĐGSNN) công bố danh sách ứng viên được HĐGS cơ sở đề xuất xét công nhận chức danh GS, PGS năm 2025, cộng đồng nhà khoa học trên cả nước bắt đầu “soi” hồ sơ khoa học của ứng viên. Một số ứng viên đã bị “bắt lỗi” khi các bài báo khoa học có vấn đề. Mới đây nhất, fanpage liêm chính khoa học hút trên 133.000 thành viên phản ánh thông tin về một ứng viên ngành Y học. Theo các dữ liệu đối chiếu từ thư viện trường và thông tin khóa luận tốt nghiệp sinh viên, trong tổng số 5 bài báo quốc tế uy tín mà ứng viên kê khai là tác giả chính, có đến 4/5 bài báo trùng khớp gần như hoàn toàn với các khóa luận tốt nghiệp của sinh viên. Đặc biệt, ứng viên này lại không phải là giảng viên hướng dẫn, cũng không được ghi nhận trong vai trò hướng dẫn. Một ứng viên PGS của ngành Kinh tế cũng được phản ánh rằng, có 6/8 bài báo quốc tế trong hồ sơ khoa học của ứng viên đăng trên các tạp chí “săn mồi” (tạp chí lừa đảo, lừa đảo hoặc giả mạo); 2/5 bài báo quốc tế ứng viên là tác giả chính đã bị loại khỏi danh mục Scoupus (danh mục tạp chí uy tín thế giới). Trong số 27 bài báo công bố trên các tạp chí trong nước có đến 24 bài báo được đăng trên các tạp chí “gà nhà” (là tạp chí của trường nơi ứng viên công tác). Một ứng viên PGS khác của HĐGS ngành Y có số lượng bài báo tăng đột biến trong thời gian gần đây. Vị này có bằng tiến sĩ năm 2015. Nhưng đến năm 2020 mới có bài báo khoa học đăng trên tạp chí quốc tế (tính từ khi có bằng tiến sĩ). Nhưng trong năm 2023, năm 2024 và 6 tháng đầu năm 2025, vị này đã công bố 40 bài báo khoa học trong nước và quốc tế. Cụ thể, trong năm 2023, ứng viên công bố 10 bài, với 5 bài là tác giả chính; năm 2024, công bố 19 bài, với 12 bài là tác giả chính; 6 tháng đầu năm 2025, công bố 11 bài, với 7 bài là tác giả chính. Một nhà khoa học đặt vấn đề về việc tại sao một số tạp chí nước ngoài có bài báo bị gỡ, bị loại khỏi danh mục tạp chí uy tín hay thậm chí là tạp chí săn mồi thÈ bị lên tiếng gay gắt, trong khi đó các tạp chí trong nước lại được bỏ qua? Liệu có sâ phân biệt đối xà, và ưu đãi đặc quyền cho các tạp chí trong nước, dù quy trÈnh xét duyệt không có tính khách quan, thậm chí là hÈnh thức, chủ yếu là phục vụ mục đích kinh tế? Việc xét chức danh GS, PGS ở Việt Nam hiện nay, thông qua việc rà soát hồ sơ của các ứng viên năm 2024, và hồ sơ của các thành viên HĐGS ngành năm 2024 và 2025 cho thấy chủ yếu dâa trên các công bố trong nước. Việc này dù mang lại một số lợi ích, lại tiềm ẩn nhiều hệ lụy, ảnh hưởng đến chất lượng học thuật và uy tín quốc tế của của các nhà khoa học khi được bổ nhiệm chức danh này. Theo nhà khoa học này, những hệ lụy bao gồm thiếu quy trÈnh thẩm định nghiêm ngặt theo tiêu chuẩn quốc tế. Phần lớn tạp chí trong nước không được xếp hạng trong các cơ sở dữ liệu uy tín như Scopus hay Web of Science. Điều này dẫn đến nguy cơ các công trÈnh thiếu tính đột phá hoặc chất lượng thấp vẫn được công nhận, làm giảm giá trị học thuật của chức danh GS, PGS khi so sánh với các nước phát triển. Việc tập trung vào công bố trong nước hạn chế tính quốc tế hóa của nghiên cứu. Các nhà khoa học Việt Nam ít có động lâc đăng bài trên tạp chí quốc tế, nơi yêu cầu cao về chất lượng và tiêu chí mới mẻ. Hệ quả là các GS, PGS Việt Nam có thể thiếu tầm ảnh hưởng toàn cầu, khó tham gia vào các mạng lưới học thuật quốc tế hoặc cạnh tranh trong các dâ án nghiên cứu lớn. Hệ thống xét duyệt dâa vào công bố trong nước dễ dẫn đến hiện tượng “lạm phát” công trÈnh. Các ứng viên có thể tăng số lượng bài báo hoặc sách bằng cách xuất bản trên các tạp chí kém uy tín hoặc trùng lặp nội dung (như giáo trÈnh, sách tham khảo tương tâ nhau). Điều này làm suy giảm tính minh bạch và công bằng trong xét duyệt, đồng thời tạo ra áp lâc “chạy đua số lượng” thay vÈ tập trung vào chất lượng. Đặc Tại Mỹ, lộ trÈnh thường bắt đầu từ trợ lý giáo sư (assistant professor). Sau khoảng 5-7 năm giảng dạy và nghiên cứu, ứng viên sẽ được xét duyệt để trở thành PGS (associate professor) kèm theo nhiệm kỳ lâu dài. Điều kiện cơ bản bao gồm: Có bằng tiến sĩ; xuất bản tối thiểu 15-20 bài báo khoa học quốc tế (nhiều trường Ivy League còn yêu cầu cao hơn); giảng dạy hiệu quả, trung bÈnh 2-3 học phần/năm; tham gia hướng dẫn nghiên cứu sinh; có đóng góp phục vụ cộng đồng học thuật và xã hội. Để lên GS (professor), nhà khoa học cần chứng minh tầm ảnh hưởng quốc tế, thường phải có sách chuyên khảo xuất bản bởi các nhà xuất bản uy tín, được mời làm chủ tọa hội nghị, hoặc nhận các giải thưởng khoa học lớn. Khác với Mỹ, ở Đức danh xưng GS không phải cấp bậc mà là một vị trí công vụ. Ứng viên thường trải qua giai đoạn juniorprofessor (giáo sư trẻ) hoặc sau khi hoàn thành habilitation - một chứng chỉ sau tiến sĩ chứng minh khả năng nghiên cứu và giảng dạy độc lập. Yêu cầu phổ biến là có bằng tiến sĩ và thường phải có habilitation; xuất bản từ 25-40 công trÈnh khoa học có uy tín; tối thiểu 6-8 năm kinh nghiệm giảng dạy tại các trường đại học; năng lâc xin tài trợ nghiên cứu từ Quỹ Khoa học Đức (DFG) hoặc EU. Quy trÈnh bổ nhiệm rất cạnh tranh: Khi một trường đại học công bố tuyển GS, hội đồng tuyển chọn sẽ mời các chuyên gia trong và ngoài nước phản biện hồ sơ trước khi ra quyết định. Ở Hà Lan, hệ thống gồm: Giảng viên (universitair docent), giảng viên cao cấp (universitair hoofddocent, tương đương PGS), GS (hoogleraar). Ứng viên thường cần: Tối thiểu 5 năm kinh nghiệm giảng dạy sau tiến sĩ; công bố khoảng 20-30 bài báo trên các tạp chí ISI/Scopus; có năng lâc hướng dẫn tiến sĩ và chủ trÈ dâ án nghiên cứu quốc tế. Việc bổ nhiệm GS do Hội đồng trường quyết định, sau khi tham khảo ý kiến từ khoa và các nhà khoa học độc lập. Tại Thụy Điển, PGS thường được gọi là giảng viên chính, trong khi học hàm GS vẫn là vị trí cao nhất. Điều kiện: Ít nhất 4-6 năm kinh nghiệm giảng dạy bậc đại học; hoàn thành khóa đào tạo sư phạm đại học (bắt Nhà khoa học làm việc trong phòng nghiên cứu ẢNH: HOA BAN Năm nay, có 933 ứng viên được HĐGS cơ sở đề nghị xét công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh GS,PGS, tăng 260 người so với năm ngoái, tương đương khoảng 38,6%. Danh sách này chưa bao gồm số lượng ứng viên HĐGS ngành Khoa học An ninh và HĐGS ngành Khoa học Quân sự. Ba mô hình khác biệt Giáo sư/phó giáo sư (GS/PGS) là bậc thang nghề nghiệp, thăng tiến nội bộ trong trường ở Mỹ, Úc, Anh…; GS là vị trí công việc cụ thể, không phải cấp bậc thăng tiến ở Đức, Hà Lan, Thụy Điển…; GS/PGS là danh hiệu học thuật quốc gia do nhà nước công nhận ở Nga… Giáo sư Đại học Kỹ thuật Munich, Đức (trái) và nghiên cứu sinh sau tiến sĩ đang xem mô hình máy tính cải tiến của họ - mô hình này dự đoán các kiểu kích hoạt nơ-ron mà ốc tai điện tử tạo ra trong dây thần kinh thính giác ẢNH: TUM Trong giới học thuật, giáo sư/ phó giáo sư không chỉ là danh vị cao quý mà còn phản ánh uy tín khoa học, đóng góp cho đào tạo và nghiên cứu. Tuy nhiên, cách thức phong học hàm này ở mỗi quốc gia lại có sự khác biệt đáng kể, tùy thuộc truyền thống đại học và cơ chế quản lý giáo dục. Bài báo khoa học vẫn là “gót chân Asin” của một số ứng viên được đề xuất xét công nhận tiêu chuẩn chức danh Giáo sư, Phó giáo sư (GS,PGS) năm nay. ỒN ÀO XÉT CÔNG NHẬN GS, PGS: Vẫn băn khoăn bài báo khoa học
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==