17 VƯƠN RA BIỂN LỚN BÀI TOÁN VỪA CỔ ĐIỂN, VỪA TINH TẾ Đây là bài toán số 2 và là bài toán hình học duy nhất trong đề thi ngày đầu tiên của IMO 2025. Trước đó, Việt Nam đã có 3 lần được IMO chọn bài toán vào đề thi chính thức gồm: năm 1977 (cố PGS.TS Phan Đức Chính), 1982 (cố PGS.TS. Văn Như Cương) và 1987 (TS. Nguyễn Minh Đức). Trao đổi với phóng viên Tiền Phong, thầy Trần Quang Hùng cho biết, bài toán được tạo ra và gửi cho ban ra đề IMO từ khá lâu, trải qua một quá trình chọn lọc và thẩm định gắt gao. Khi biết bài toán được đưa vào đề chính thức ở vị trí số 2 của ngày thi thứ nhất, thầy Hùng cảm thấy may mắn và vinh dự. Đây cũng là lần đầu tiên thầy có một bài toán chính thức xuất hiện trong đề thi IMO. “Tôi đã rất xúc động. Với một giáo viên chuyên Toán, sáng tác ra một đề thi IMO là giấc mơ cả đời. Khi thấy học sinh khắp thế giới cùng suy nghĩ về một ý tưởng do mình gieo ra, tôi vừa hạnh phúc, vừa cảm thấy trách nhiệm lớn lao”, thầy Hùng nói. Thầy cho biết, sau kì thi, thầy nhận được nhiều lời khen ngợi từ các đồng nghiệp quốc tế và ban tổ chức. Họ đánh giá đây là một bài toán hình học vừa cổ điển vừa tinh tế, độ khó phù hợp với vị trí số 2 - đủ thử thách nhưng cũng đủ đẹp để nhiều thí sinh có thể tiếp cận. Một số giáo viên và nhà Toán học còn gửi thư riêng bày tỏ sự thích thú với cách khai thác ý tưởng trong bài toán. Trước băn khoăn vì sao phải 38 năm sau, bài toán của Việt Nam mới xuất hiện lại trong đề thi IMO, thầy Hùng chia sẻ, theo thông tin từ các thầy trưởng phó đoàn trước đây, khá lâu rồi Việt Nam đã không gửi đề toán đề xuất (tính theo bài toán gần nhất được vào đề), nên đây cũng là một nguyên nhân chính. Mặt khác việc một bài toán được chọn vào đề IMO phụ thuộc vào nhiều yếu tố: sự độc đáo, mức độ phù hợp, cân bằng giữa các lĩnh vực. Không phải năm nào nước có đội tuyển mạnh cũng sẽ có bài được chọn. Việt Nam tuy có truyền thống toán học vững, nhưng việc sáng tác đề để vừa mới lạ vừa đúng “khẩu vị” IMO thì không đơn giản. Tần suất ít không có nghĩa là chúng ta kém, mà chỉ cho thấy quá trình chọn lọc ở IMO rất khắt khe. HỌC TOÁN KHÔNG PHẢI CHỈ ĐỂ THI Tuy là nước có truyền thống toán học, nhưng phong độ của đội tuyển IMO Việt Nam tương đối không ổn định qua mỗi mùa thi. Có nhiều nguyên nhân, trong đó, có thể kể đến sự thay đổi thế hệ học sinh, sự khác biệt trong công tác bồi dưỡng hằng năm, hay đơn giản là may mắn trong việc phân bố đề thi. “Nhưng tôi nghĩ nguyên nhân sâu xa hơn là chúng ta cần một chiến lược dài hạn, bền vững để nuôi dưỡng niềm say mê toán cho học sinh từ phổ thông, không chỉ tập trung cho giai đoạn ôn luyện đội tuyển. Nếu lấp được khoảng trống đó, khơi gợi tình yêu toán rộng rãi hơn, thì chắc chắn thành tích của đội tuyển cũng sẽ ổn định và bền vững hơn”, thầy Hùng nêu quan điểm. Thầy Hùng đang giảng dạy các lớp chuyên Toán cũng như đội tuyển của trường. Ngoài giờ dạy, thầy dành khá nhiều thời gian cho việc tiếp tục nghiên cứu, sáng tác các bài toán hình học. Trong tương lai, thầy Hùng dự định tập trung viết sách chuyên sâu về hình học Olympic và tiếp tục gửi bài cho các tạp chí toán học quốc tế. Thầy mong muốn chia sẻ nhiều hơn những trải nghiệm toán học đến học sinh trong nước. Mặt khác ước mơ lớn nhất của thầy là được đi sâu nữa vào toán để hiểu rõ hơn bản chất của toán, nên thời gian tới thầy dự định làm nghiên cứu sinh. NGHIÊM HUÊ Nghị quyết 59-NQ/TW của Bộ Chính trị về “Hội nhập quốc tế trong tình hình mới” đã xác định đúng vị thế của Việt Nam trong hội nhập quốc tế khi nhấn mạnh yếu tố cân bằng, hài hòa và có mục tiêu, PGS.TS Hồ Quốc Tuấn nhận định. Cách tiếp cận này giúp Việt Nam duy trì sự độc lập, không nghiêng hẳn về bất kỳ quốc gia nào và không coi lợi ích nào là tuyệt đối. Việt Nam hợp tác với tất cả các nước trên tinh thần cân bằng lợi ích, đồng thời tận dụng tối đa những điều kiện thuận lợi cho phát triển đất nước. Ông Tuấn cho rằng trong bối cảnh hội nhập quốc tế, thách thức lớn nhất hiện nay đối với các nước đang phát triển như Việt Nam là sự thay đổi trong hệ thống thương mại và đầu tư toàn cầu. Theo ông, đây là sự kết thúc quá trình tự do hóa thương mại toàn cầu và toàn cầu hóa, chuyển sang giai đoạn các quốc gia bảo hộ nền kinh tế trong nước và là bất lợi cho một nền kinh tế mở như Việt Nam, với hai lĩnh vực xuất khẩu và tài chính-ngân hàng đặc biệt bị ảnh hưởng khi các quốc gia bảo hộ sẽ giảm nhập khẩu và giảm đầu tư ra nước ngoài. Ngoài ra, tỷ lệ già hóa dân số của các nước đang có xu hướng tăng cũng sẽ khiến nhu cầu đối với hàng hóa nhập khẩu từ nước ngoài sụt giảm. Điều này đặt ra những thách thức lớn về tăng trưởng cho Việt Nam. Trong bối cảnh và xu hướng bảo hộ này, Việt Nam sẽ cần đa dạng hóa các đối tác trong quá trình hội nhập và tham khảo cách thức đa dạng hóa thị trường của một số nước. Tuy nhiên, ông Tuấn lưu ý với hệ thống tài chính và thương mại toàn cầu không còn hoàn toàn tự do, Việt Nam sẽ phải chọn con đường riêng thay vì đi theo các mô hình trước đây. Ông chỉ ra cách tiếp cận một số nước hiện đang hướng tới, đó là tạo ra khối thương mại khu vực với các đồng minh thân cận thay thế xu thế thương mại toàn cầu trước đây. Với xu hướng này, Việt Nam sẽ có cơ hội tham gia vào chuỗi cung ứng của các nước khác với tư cách là một đồng minh. Theo ông, để đa dạng hóa thị trường, Việt Nam cần tăng sự tham gia, tầm ảnh hưởng và đóng nhiều vai trò hơn trong các tổ chức quốc tế để củng cố vị thế trong các liên minh và tổ chức quốc tế. Ông nhấn mạnh quá trình hội nhập cũng đòi hỏi các thể chế trong nước phù hợp với thông lệ quốc tế. Điều này sẽ giúp thu hút các nhà đầu tư quốc tế và nguồn vốn quốc tế đầu tư vào thị trường tài chính cũng như các lĩnh vực khác. CHUYỂN ĐỔI SỐ NỀN KINH TẾ, GIA CỐ AN NINH MẠNG Về các rủi ro trong quá trình hội nhập, ông Tuấn cho rằng một trong những rủi ro lớn trong quá trình hội nhập là nguy cơ tấn công mạng, khi số vụ việc đã tăng từ vài chục nghìn vụ lên tới vài triệu vụ mỗi năm, lan rộng ra nhiều lĩnh vực chứ không chỉ giới hạn ở thanh toán quốc tế hay ngân hàng như trước đây. Ông cảnh báo nguy cơ mất dữ liệu quan trọng từ các cuộc tấn công mạng hoặc các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phục thuộc vào các công nghệ số mới. Dù đây là vấn đề trong quá trình chuyển đổi số toàn cầu, Việt Nam đối mặt các thách thức lớn hơn do Việt Nam đang trong quá trình chuyển đổi hệ thống và dễ tổn thương hơn trước các cuộc tấn công mạng so với các nước đi trước, vốn đã xây dựng được hệ thống vận hành và chống đỡ các cuộc tấn công mạng. Ông Tuấn cho rằng để giải quyết thách thức này, Việt Nam cần cùng lúc kết hợp hai cấp độ, chuyển đổi số nền kinh tế và gia cố an ninh mạng song song với việc xây dựng hạ tầng. Trong quá trình hội nhập, Việt Nam có thể tận dụng nguồn lực từ cộng đồng người Việt ở nước ngoài, trong đó nhiều chuyên gia giữ vị trí lãnh đạo khoa học tại các nước, như Anh và có điều kiện thuận lợi để tiếp cận các nguồn tài trợ cho nghiên cứu quốc tế. TTXVN Bài toán của Việt Nam xuất hiện trong đề thi Olympic Toán quốc tế (IMO) 2025, sau 38 năm vắng bóng. Tác giả là thầy Trần Quang Hùng, giáo viên Trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội. Thầy Trần Quang Hùng (ngoài cùng bên trái) cùng đội tuyển IMO Việt Nam 2025 ẢNH: NVCC PGS.TS Hồ Quốc Tuấn, Đại học Bristol (Anh), khuyến nghị chiến lược giúp Việt Nam thích nghi với thách thức hội nhập, mở rộng thị trường và củng cố vị thế quốc tế. Cảng quốc tế Gemalink nằm trong cụm cảng Cái Mép-Thị Vải thường xuyên đón các tàu mẹ siêu trọng từ nhiều nơi trên thế giới ẢNH: TTXVN Học giả Anh đề xuất biện pháp để Việt Nam tăng cường hội nhập OLYMPIC TOÁN QUỐC TẾ 2025: Bài toán của tác giả Việt Nam sau 38 năm Bài toán của thầy Hùng được đưa vào đề thi IMO 2025 như sau: Cho các đường tròn Ω và G có tâm tương ứng là M và N sao cho bán kính của Ω nhỏ hơn bán kính của G. Giả sử các đường tròn Ω và G cắt nhau tại các điểm phân biệt A và B. Đường thẳng MN cắt Ω tại điểm C và cắt - tại điểm D, sao cho thứ tự các điểm trên đường thẳng đó lần lượt là C, M, N và D. Gọi P là tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác ACD. Đường thẳng AP cắt lại Ω tại điểm E ≠ A. Đường thẳng AP cắt lại Ω tại điểm F ≠ A. Gọi H là trực tâm của tam giác PMN. Chứng minh rằng đường thẳng đi qua H và song song với AP tiếp xúc với đường tròn ngoại tiếp tam giác BEF. (Trực tâm của một tam giác là giao điểm của các đường cao của nó). Theo PGS.TS Hồ Quốc Tuấn, Đại học Bristol (Anh), cần có cơ chế cho phép các hoạt động trao đổi, hợp tác lâu dài thay vì ngắn hạn giữa các chuyên gia kiều bào và trong nước để tận dụng nguồn nhân tài ở nước ngoài. Thầy Trần Quang Hùng ẢNH: NVCC n Số 242+243+244+245
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==