Báo Tiền Phong số 227/2025

Việc ông Trump tuyên bố áp mức thuế cơ bản 25% với Ấn Độ, sau đó dự kiến tăng lên tới 50% để trừng phạt nước này vì mua dầu mỏ của Nga, đang tạo ra lợi ích chung giữa New Delhi và Bắc Kinh. Dù mối quan hệ căng thẳng giữa Ấn Độ và Trung Quốc đã bắt đầu giảm bớt từ năm ngoái, các nhà phân tích cho rằng hành động của ông Trump góp phần vào sự thay đổi này. New Delhi và Bắc Kinh đều đang phải ứng phó với Washington đầy biến động và khó lường, với cách đối xử không phân biệt giữa đối tác chiến lược và đối thủ địa - chính trị, dù là ở châu Âu hay châu Á. Khi trừng phạt Ấn Độ vì nền kinh tế không đủ cởi mở và việc mua dầu của Nga, chính quyền của Tổng thống Trump đang trừng phạt chính quốc gia mà Mỹ đã dành nhiều năm xây dựng mối quan hệ thân thiết nhằm tạo nên đối trọng với Trung Quốc ở khu vực. Thay đổi này tạo ra cơ hội cho Bắc Kinh. Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi sẽ dự hội nghị thượng đỉnh của Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) vào cuối tháng này. Đây sẽ là chuyến thăm đầu tiên của ông tới Trung Quốc sau 7 năm. Khi được hỏi về thông tin ông Modi sẽ dự thượng đỉnh SCO, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết Bắc Kinh hoan nghênh Thủ tướng Ấn Độ đến dự hội nghị. "Chúng tôi tin rằng với nỗ lực chung của tất cả các bên, hội nghị thượng đỉnh Thiên Tân sẽ là một cuộc gặp gỡ của sự đoàn kết, hữu nghị và sẽ đạt kết quả tốt đẹp", người phát ngôn Quách Gia Khôn nói. Trước những chuyển động đó, giới phân tích cho rằng đây là sự xích lại vì lợi ích, không phải vì niềm tin. Sự ngờ vực sâu sắc giữa hai gã khổng lồ châu Á vẫn sẽ còn đó, và việc hai cường quốc liên kết với nhau không phải bởi tầm nhìn chung, mà vì một đối thủ chung. “Chúng ta có thể thấy mối quan hệ Ấn Độ - Trung Quốc tan băng khi đối mặt với một nước Mỹ cứng rắn”, Farwa Aamer, Giám đốc Sáng kiến Nam Á thuộc Viện Chính sách xã hội châu Á (trụ sở tại New York), nói. Bà cho rằng Washington đã “mạo hiểm đảo ngược sự phát triển của mối quan hệ mà họ đã nỗ lực xây dựng từ lâu”. Mối quan hệ của Ấn Độ với Mỹ trải qua những biến động mạnh mẽ, từ sự xa lánh thời Chiến tranh Lạnh sang trở thành đối tác quan trọng trong thế kỷ 21. Từ khi ông Modi lên nắm quyền năm 2014, mối quan hệ Mỹ - Ấn Độ được đưa lên tầm cao mới, một phần nhờ mối quan hệ cá nhân mà ông đã xây dựng với ông Trump trong nhiệm kỳ đầu tiên. Thậm chí nhà lãnh đạo Ấn Độ đã bỏ qua nghi thức ngoại giao để vận động cho ông Trump có được nhiệm kỳ thứ hai tại cuộc mít tinh ở Houston. Sự liên kết giữa New Delhi với Washington càng trở nên quan trọng khi quan hệ của Ấn Độ với Trung Quốc rạn nứt vì vụ đụng độ biên giới chết người năm 2020. Cam kết của Mỹ với Ấn Độ càng được củng cố dưới thời chính quyền cựu Tổng thống Joe Biden, khi Washington xác định New Delhi là một đối trọng quan trọng để đối phó với ảnh hưởng ngày càng tăng của Bắc Kinh. Cựu Tổng thống Joe Biden thường xuyên dành nhiều lời khen ngợi cho Thủ tướng Modi. THU HẸP LỰA CHỌN Sau khi ông Trump tái đắc cử, chính sách "Nước Mỹ trên hết" được thúc đẩy mạnh mẽ, vượt xa việc chỉ đối đầu với Trung Quốc về thương mại. Trong bước đi đe dọa phá vỡ mối quan hệ gần gũi kéo dài 2 thập kỷ này, đầu tháng này, Tổng thống Mỹ công khai khiển trách New Delhi về việc nhập khẩu dầu của Nga và đe dọa sẽ trừng phạt. Theo ông Milan Vaishnav, giám đốc và nghiên cứu viên cao cấp trong Chương trình Nam Á thuộc Quỹ Carnegie vì Hòa bình quốc tế, với việc coi New Delhi là một đối thủ đáng bị trừng phạt về thương mại, Washington có thể sẽ phá vỡ nền tảng của chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Những hành động mới nhất của ông Trump "đưa chúng ta trở lại thời kỳ xa lánh. Mối quan hệ Mỹ - Ấn đủ mạnh mẽ để không bị phá vỡ chỉ sau một đêm, nhưng những hành động như vậy gây tổn hại nghiêm trọng đến niềm tin của Ấn Độ", ông nhận định. Trong khi nhiều quốc gia vội vàng ký kết thỏa thuận thương mại với Mỹ để giảm thuế quan, Ấn Độ không sẵn sàng nhượng bộ. New Delhi phản pháo, chỉ trích mức thuế quan của Mỹ là "bất công" và "vô lý", nhấn mạnh rằng Mỹ và châu Âu vẫn mua phân bón và hóa chất của Nga. "Thái độ của Ấn Độ với Mỹ đang trở nên cứng rắn hơn, một phần do cách hành động của ông Trump. Cách ông ấy thực hiện ngoại giao thông qua các kênh công khai có vẻ đang thu hẹp lựa chọn đối với chính phủ Thủ tướng Modi", Harsh V. Pant, phó chủ tịch phụ trách chính sách đối ngoại của tổ chức nghiên cứu Observer Research Foundation có trụ sở tại Delhi, nhận định. Thủ tướng Modi chịu áp lực từ các chính trị gia đối lập phải cứng rắn để bảo vệ người dân. "Ấn Độ sẽ không bao giờ thỏa hiệp lợi ích của nông dân, ngư dân và người chăn nuôi bò sữa. Cá nhân tôi biết, tôi sẽ phải trả giá đắt cho điều đó, nhưng tôi đã sẵn sàng”, ông Modi tuyên bố tuần trước. "Vì những lý do kinh tế riêng, cụ thể là tăng trưởng chậm lại và đầu tư trực tiếp nước ngoài sụt giảm, Ấn Độ có vẻ sẵn sàng thúc đẩy mối quan hệ thương mại và đầu tư nồng ấm hơn với Trung Quốc", nhà nghiên cứu Vaishnav nhận định. BÌNH GIANG (theo CNN) Mối quan hệ giữa Ấn Độ và Trung Quốc được định hình bởi tranh chấp biên giới căng thẳng và cạnh tranh ảnh hưởng ở châu Á. Tuy nhiên, cuộc chiến thương mại của Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể đang tạo ra điều không tưởng: Đẩy Ấn Độ và Trung Quốc vào một cái ôm thận trọng. Ông Trump khiến Ấn-Trung xích lại vì lợi ích 12 n Thứ Sáu n Ngày 15/8/2025 QUỐC TẾ Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp nhau nhân dịp Thượng đỉnh BRICS tại Nga ẢNH: XINHUA Giới phân tích cho rằng chính sách Tổng thống Mỹ Donald Trump có khả năng đẩy hai đối thủ truyền thống Ấn Độ và Trung Quốc vào mối quan hệ chiến lược. Quan hệ giữa hai nước dần bình thường hóa sau khi Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề hội nghị thượng đỉnh BRICS tại Nga vào tháng 10 năm ngoái. Ấn Độ và Trung Quốc đã đồng ý nối lại các chuyến bay thương mại trực tiếp, Bắc Kinh gần đây đồng ý mở lại hai địa điểm hành hương ở miền tây Tây Tạng cho người Ấn Độ - lần đầu tiên sau 5 năm. Cả hai cũng đã bắt đầu cấp lại thị thực du lịch cho công dân của nhau. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent được cho là nằm trong số các quan chức sẽ phải báo cáo với Tổng thống Trump trước cuộc gặp với Tổng thống Nga Vladimir Putin tại thành phố Anchorage. Ông Bessent đang tìm hiểu những trao đổi về kinh tế mà Mỹ có thể thực hiện với Nga để đẩy nhanh thỏa thuận ngừng bắn ở Ukraine. Một trong số ưu đãi là việc tiếp cận các mỏ đất hiếm tại các khu vực mà Nga kiểm soát nhưng Ukraine không công nhận. Ukraine được cho là nắm giữ 10% trữ lượng lithium của thế giới, loại khoáng sản được sử dụng trong sản xuất pin. Hai trong số mỏ lithium lớn nhất của nước này nằm trong các khu vực do Nga kiểm soát. Một nguồn tin am hiểu về các đề xuất này nói với The Telegraph: "Có rất nhiều ưu đãi, trong đó một thỏa thuận tiềm năng về khoáng sản, đất hiếm". Hồi tháng 5, Washington ký một thỏa thuận về đất hiếm với Kiev, cho phép Mỹ khai thác nguồn tài nguyên thiên nhiên dồi dào của Ukraine. Mỹ sẽ cần thiết lập các hoạt động khai thác mới, điều này có thể được thúc đẩy nhờ sự hợp tác với Nga. Các ưu đãi khác bao gồm việc dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu các bộ phận và thiết bị cần thiết để bảo dưỡng máy bay Nga. Các nước phương Tây đã hạn chế quyền tiếp cận của Mátxcơva đối với phụ tùng quan trọng kể từ khi xung đột bùng phát vào năm 2022, buộc các hãng hàng không và quân đội Nga phải khai thác máy bay cũ để lấy đồ thay thế. Ông Sergei Chemezov, người đứng đầu Rostec, tập đoàn quốc phòng nhà nước của Nga, nói rằng, trong năm nay, gần 30% máy bay do phương Tây sản xuất của Nga có thể sẽ phải ngừng hoạt động trong vòng 5 năm tới vì không được bảo dưỡng đầy đủ. Việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với ngành hàng không Nga có thể mang lại lợi nhuận cho các nhà sản xuất Mỹ. Với đội bay hơn 700 máy bay chủ yếu là Airbus và Boeing, các hãng hàng không Nga có thể tìm đến nhà cung cấp Mỹ để mua các bộ phận quan trọng cho quá trình bảo dưỡng. Ông Trump cũng đang cân nhắc việc tạo cơ hội cho Nga khai thác các nguồn tài nguyên thiên nhiên quý giá tại eo biển ngăn cách nước này với Mỹ. Alaska, chỉ cách Nga ba dặm qua Eo biển Bering, được ước tính có trữ lượng dầu khí đáng kể, chiếm 13% trữ lượng dầu mỏ của thế giới. MINH HẠNH (theo The Telegraph) Mỹ dùng khoáng sản thuyết phục Nga ngừng bắn với Ukraine? Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là sẽ mang đến hội nghị thượng đỉnh ngày 15/8 tại Alaska một số cơ hội về kinh tế để thuyết phục Mátxcơva chấm dứt chiến dịch quân sự ở Ukraine, bao gồm trao cho Nga quyền tiếp cận các nguồn khoáng sản dồi dào ở bang Alaska và các khu vực từng thuộc Ukraine hiện do Nga kiểm soát. Khu vực Zhytomyr của Ukraine giàu tài nguyên khoáng sản ẢNH: GETTY

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==