Tiền Phong số 117

Vaoâ ngayâ 23/4/2005, video àêuì tiïn àûúcå àùng taiã lïn YouTube. Trong ào,á nha â àönì g saná g lêpå nïnì tanã g, öng Jawed Karim, danâ h 19 giêy àïí mö ta ã àanâ voi ú ã sú ã thu.á 20 nùm sau, göcë rïî khiïm tönë cuaã YouTube àaä banâ h trûúná g thanâ h mötå cöng ty khöní g lö ì àïnë mûcá no á àûúcå mïnå h danh laâ “Hollywood múiá ”. La â dõch vu å phatá video trûcå tuyïnë sö ë mötå thïë giúiá , Youtube àûúcå trung bònh 120 triïuå ngûúiâ truy cêpå möiî ngayâ , vúiá thúiâ lûúnå g xem töní g cönå g lïn túiá mötå ty ã giú.â Nhûnä g ngûúiâ saná g taoå hanâ g àêuì thu hutá lûútå xem vûútå ca ã cacá hanä g phim lúná . Àï í so saná h, ûúcá tñnh co á 823 triïuå ve á xem phim àaä àûúcå baná taiå My ä va â Canada vaoâ nùm 2024. Trong khi ào,á riïng video thanâ h cöng nhêtë cuaã MrBeast àaä àatå 762 triïuå lûútå xem, tûcá laâ cû á 10 ngûúiâ trïn thïë giúiá thò co á khoanã g mötå lûútå xem. Ào á chñnh laâ têmì nhòn maâ YouTube têpå trung quanã g ba,á tuy nhiïn tûâ mötå gocá nhòn nhêtë àõnh, àoá múiá chó la â bï ì nöií . Banã chêtë thêtå sû å cuaã YouTube giönë g mötå video tûâ nùm 2020 chó vúiá hai lûútå xem: Mötå ngûúiâ àanâ öng hûúná g mayá quay ra ngoaiâ cûaã sö í phonâ g ngu ã khi mötå cún mûa tuyïtë bêtë chútå êpå àïnë giûaä muaâ àöng. “Àêy röiì ”, öng êyë noiá . “Tuyïtë rúi”. Tiïnë g TV vùng vùnè g àùnç g xa. Mötå con chim àêuå trïn hanâ g raoâ gênì ào.á 19 phutá tröi qua. Khöng coá gò xayã ra. “Nhûnä g cuöcå thaoã luênå xoay quanh YouTube thûúnâ g dûaå trïn quan àiïmí kha á ngheoâ nanâ vï ì nïnì tanã g nayâ ”, öng Ryan McGrady, nhaâ nghiïn cûuá taiå Saná g kiïnë Cú sú ã ha å tênì g Cöng cönå g Ky ä thuêtå sö ë (DPI), Àaiå hocå Massachusetts Amherst (My)ä , cho biïtë . “Khi chuná g ta chó têpå trung vaoâ nhûnä g gò phö í biïnë , chuná g ta bo ã qua cacá h ma â phênì lúná moiå ngûúiâ thûcå sû å sû ã dunå g YouTube vaâ vai tro â cuaã no á trong xaä höiå ”. Thêtå vêyå , co á ca ã mötå thï ë giúiá khacá ma â thuêtå toaná cuaã YouTube seä khöng àïí lö å ra. Ào á la â mötå mùtå cuaã Internet àöi khi coá ve ã vö hûúná g, nhûng laiå hoanâ toanâ thuênì khiïtë , khöng tö ve.ä “YouTube khöng chó la â phûúng tiïnå danâ h cho cacá chuyïn gia. Chuná g ta coi noá la â núi lûu trûä video mùcå àõnh cuaã Internet. Noá la â mötå cöng cuå quan tronå g ma â nhiïuì ngûúiâ bònh thûúnâ g sû ã dunå g àï í giao tiïpë ”, öng McGrady noiá . Àï í he á lö å mùtå nayâ cuaã YouTube, öng McGrady vaâ cacá àönì g nghiïpå àa ä xêy dûnå g mötå cöng cuå chonå video ngêuî nhiïn. Noá thû ã nghiïmå hún 18 nghòn tyã àûúnâ g dênî link tiïmì nùng trûúcá khi thu thêpå àu ã àï í phên tñch khoa hocå . Trong sö ë cacá phatá hiïnå , cacá nha â nghiïn cûuá ûúcá tñnh rùnç g video trung bònh chó àûúcå xem 41 lênì . Cacá baiâ àùng coá hún 130 lûútå xem àa ä nùmç trong mötå phênì ba nöiå dung phöí biïnë nhêtë . Hêuì hïtë nhûnä g video nayâ khöng phaiã danâ h cho caã thï ë giúiá xem. Chuná g tönì taiå vò moiå ngûúiâ cênì mötå núi àï í lûu trû ä cacá ky á ûcá cuaã ho.å Öng Ethan Zuckerman, giamá àöcë DPI va â nha â khoa hocå dênî àêuì nghiïn cûuá YouTube, cho biïtë : “Chuná g ta co á xu hûúná g cho rùnç g ly á do sû ã dunå g manå g xa ä höiå la â àï í cö ë gùnæ g trú ã thanâ h ngûúiâ co á sûcá anã h hûúnã g, hoùcå banå thanâ h cöng rûcå rú ä hoùcå banå la â ke ã thêtë baiå . Nhûng àoá la â löië suy nghô sai lêmì ”. YouTube tuyïn böë rùnç g ho å khöng hïì cöë gùnæ g che giêuë cacá video coá lûútå xem thêpë hoùcå nöiå dung tûâ cacá kïnh nho.ã Ho å cho biïtë nhiïmå vu å cuaã thuêtå toaná la â giupá moiå ngûúiâ tòm thêyë cacá video hoå muönë xem va â àöi khi àiïuì ào á dênî àïnë cacá video coá ñt lûútå xem. “Àiïuì ky â diïuå cuaã YouTube laâ du â video co á 60 lûútå xem hay sauá triïuå lûútå xem, moiå ngûúiâ vênî co á thï í tòm thêyë cönå g àönì g, hocå mötå ky ä nùng múiá , àûúcå giaiã trñ hoùcå chia se ã tiïnë g noiá cuaã mònh vúiá thï ë giúiá . Moiå kïnh àïuì bùtæ àêuì tû â cunâ g mötå àiïmí xuêtë phatá , tû â ào á ho å co á thï í xêy dûnå g lûúnå g khaná gia ã va â phatá triïní doanh nghiïpå ”, anh Boot Bullwinkle, phatá ngön viïn cuaã YouTube noiá . Öng Zuckerman cho biïtë nïuë khöng coá thuêtå toaná , banå se ä thêyë YouTube laâ mötå nghiïn cûuá quy mö lúná nhêtë vï ì cuöcå sönë g àúiâ thûúnâ g, núi hanâ g triïuå ngûúiâ ghi laiå cacá khoanã h khùcæ cuaã ho å möiî ngayâ . Vñ du,å ú ã mötå sö ë vunâ g, YouTube dûúnâ g nhû trúã thanâ h mötå cöng cuå giao tiïpë cho nhûnä g ngûúiâ co á trònh àöå hocå vênë thêpë hoùcå khöng biïtë chû.ä Banå se ä àûúcå thêyë ngû dên Nam My ä vêyî chaoâ tû â trïn thuyïnì , hoùcå hai cöng nhên xêy dûnå g noiá tiïnë g Hindi vïì viïcå ho å nhú á nha.â Nhûnä g video nhû thïë nayâ àûúcå öng Zuckerman xïpë vaoâ nöiå dung “banå be â va â gia àònh”, khi têtë ca ã cacá bònh luênå vaâ tûúng tacá àïuì àïnë tû â nhûnä g ngûúiâ biïtë roä ngûúiâ dunâ g. Nghiïn cûuá cho thêyë thuêtå toaná cuaã YouTube khuïcë h àaiå sû å tiïu cûcå va â khöng cho phepá ngûúiâ dunâ g kiïmí soatá triïtå àïí nhûnä g nöiå dung maâ ho å khöng muönë xem. Trong nhûnä g nùm qua, YouTube àaä phaiã àöië mùtå vúiá nhiïuì chó trñch vò ngön tûâ kñch àönå g thu â àõch, chuã nghôa cûcå àoan chñnh trõ vaâ thöng tin sai lïcå h. Giönë g trïn mötå sö ë phûúng tiïnå xa ä höiå khacá , cacá bùng àanã g ma tuyá va â khunã g bö ë sû ã dunå g YouTube mötå cöng cuå àï í tuyïn truyïnì va â tuyïní dunå g. Trong nhûnä g nùm gênì àêy, Google àaä phaiã àöië mùtå vúiá lanâ soná g giamá satá tû â cacá nha â hoacå h àõnh chñnh sacá h, vúiá cacá luêtå múiá va â mötå loatå cacá quy àõnh àûúcå àï ì xuêtë . Nhûng khi cuöcå tro â chuyïnå chuyïní sang YouTube, thò tronå g têm hêuì nhû luön hûúná g àïnë nhûnä g nöiå dung lan truyïnì . Àiïuì nayâ bo ã qua cacá nghôa vuå ma â YouTube phaiã thûcå thi vò theo öng McGrady, cöng ty àang vênå hanâ h mötå phênì cú sú ã ha å tênì g thiïtë yïuë . n BAOÁ TIÏNÌ PHONG PHATÁ HAN H TÊTË CA à CACÁ NGAY TRONG TUÊNÌ thïë giúái CHUYÏNÍ ÀÏNË SÖNË G CUN G BANÅ BE  (MALAYSIA) Bö å töcå Iban ú ã Malaysia sönë g têpå thï í trong nhûnä g ngöi nhaâ daiâ , núi cacá gia àònh cunâ g nuöi dayå con caiá , ùn uönë g va â tu å têpå möiî töië . Khi chuná g töi chuyïní àïnë sönë g canå h nhûnä g ngûúiâ banå va â bùtæ àêuì giupá nhau chùm con, cuöië cunâ g töi àaä hiïuí vò sao nhiïuì nïnì vùn hoaá laiå ài theo phûúng phapá nayâ qua nhiïuì thï ë hï.å Co á thï í banå khöng thïí sönë g chung dûúiá mötå maiá nha â nhû ngûúiâ Iban – nhûng viïcå ú ã trïn cunâ g mötå khu phöë hoùcå ûu tiïn danâ h thúiâ gian cho nhûnä g ngûúiâ banå tin tûúnã g, cunä g co á thïí mang laiå àiïuì gò ào á co á gia á trõ khöng kemá : Camã giacá gùnæ bo á sêu sùcæ cho ca ã banå va â con banå . THA à CON VAO RÛN G (HA  LAN) Ú Ã Ha â Lan, cha meå gûiã con vaoâ rûnâ g chó vúiá mötå chiïcë àenâ pin va â àö ì ùn nhe å va â àï í chuná g tû å tòm àûúnâ g vï ì nha,â nhùmç mucå àñch xêy dûnå g cacá ky ä nùng mïmì va â tñnh àöcå lêpå . Banå khöng cênì phaiã lamâ giönë g ho,å nhûng hayä bùtæ àêuì tû â nhûnä g viïcå nho:ã Dayå tre ã an toanâ giao thöng, àïí tre ã àapå xe trûúcá banå , cho treã tû å ài mua àö ì ú ã cûaã hanâ g tapå hoaá . Khi treã tû å tin hún vaâ biïtë àoná g gopá cho gia àònh, chuná g se ä hocå àûúcå rùnç g mònh laâ thanâ h viïn coá nùng lûcå cuaã cönå g àönì g. ÀÏ Í BA  TRÖNG CHAUÁ (SINGAPORE) Khi àoná con ú ã trûúnâ g hocå taiå Singapore, töi thûúnâ g la â ba â meå duy nhêtë trong “mötå biïní ” cacá öng ba.â Öng ba â ú ã Singapore thûúnâ g àûa àoná tre ã em àïnë cacá hoatå àönå g ngoaiå khoaá , giupá lamâ baiâ têpå vï ì nha â va â àoná g vai troâ chñnh trong viïcå truyïnì laiå cacá gia á trõ cötë loiä . Mùcå du â nhiïuì phu å huynh ú ã My ä mong muönë co á àûúcå sû å hö î trúå nayâ . Ú Ã Singapore, töi hiïuí rùnç g khöng phaiã cû á cênì sû å àönì g tònh tuyïtå àöië thò cacá hanâ h àönå g giupá àú ä múiá co á y á nghôa. Chó vò öng ba â khöng chia seã moiå nguyïn tùcæ cuaã banå khöng coá nghôa laâ hoå khöng thïí àocå truyïnå trûúcá khi ài nguã hoùcå dayå kemâ toaná cho con banå . Àiïuì quan tronå g la â biïtë àûúcå banå cênì nhûnä g gò, àiïmí chung giûaä banå va â öng ba â la â gò, röiì luiâ laiå àï í chuná g tû å xuêtë hiïnå . Xêy dûång cöång àöìng thöng qua gia àònh, baån beâ hoùåc haâng xoám khöng giaãi quyïët àûúåc moåi thaách thûác cuãa viïåc nuöi daåy con, nhûng noá coá thïí giaãm búát nhiïìu gaánh nùång vaâ mang laåi niïìm vui cho ngöi nhaâ cuãa baån. Khi chuáng ta àïí ngûúâi khaác giuáp àúä, khöng chó nhûäng àûáa treã töët hún maâ chuáng ta seä xêy dûång cuöåc söëng troån veån hún cho caác con vaâ cho chñnh chuáng ta. n Gocá khuêtë gianã dõ cuaã Youtube Ngay bïn ngoaiâ phamå vi chó àaoå cuaã thuêtå toaná , phênì lúná video trïn YouTube cho thêyë mötå khña canå h gênì nhû bõ lanä g quïn - núi moiå ngûúiâ àùng taiã video chó kïtë nöië va â chia se,ã thay vò kiïmë lúiå nhuênå . [HA  MY ] (theo bbc.com, ngaây 28/04/2025) Bïn ngoaiâ trang chuã haoâ nhoaná g, phênì lúná Youtube ghi laiå nhûnä g khoanã h khùcæ àúiâ thûúnâ g. (minh hoaå ) “Töi ú ã sú ã thu”á - video àêuì tiïn trïn Youtube nùm 2005 chuöiî cung ûná g cacá vi macå h àûúcå sû ã dunå g àï í àaoâ taoå mö hònh AI. My ä hanå chï ë xuêtë khêuí cacá loaiå chip tinh vi nhêtë sang Trung Quöcë , mötå phênì cuaã chiïnë lûúcå àûúcå cûuå cö ë vênë an ninh quöcë gia Jake Sullivan mö taã la â “hanâ g raoâ cao” xung quanh cöng nghï å co á gia á trõ chiïnë lûúcå nhêtë . Nhûng vaoâ thaná g Mötå , mötå cöng ty Trung Quöcë tïn laâ DeepSeek àaä àaoã lönå nganâ h cöng nghïå AI toanâ cêuì vúiá R1, mötå mö hònh ngön ngûä tiïn tiïnë khöng kemá gò cacá àöië thu ã canå h tranh hanâ g àêuì cuaã My,ä vúiá chi phñ chïë taoå ñt hún àaná g kï í Mö hònh nayâ àa ä khiïnë thõ trûúnâ g chûná g khoaná supå àö,í vúiá 1 nghòn ty ã USD (260,2 trùm tyã VND) bõ xoaá sö í khoiã chó sö ë cöng nghïå cuaã Phö ë Wall va â cacá nha â àêuì tû lo ngaiå rùnç g võ trñ dênî àêuì cuaã My ä khöng conâ àûúcå àamã baoã nûaä . Kï í tû â ào,á nganâ h cöng nghiïpå AI cuaã Trung Quöcë trú ã nïn àêyì lacå quan. Chñnh phuã àa ä quanã g ba á no á nhû la â cêu tra ã lúiâ cho sû å tùng trûúnã g bïnì vûnä g cuaã Trung Quöcë va â DeepSeek àaä cöng bö ë cöng trònh cuaã mònh dûúiá danå g ma ä nguönì mú,ã mötå nguyïn tùcæ ma â chñnh phuã àa ä unã g hö å tû â lêu va â la â mötå cacá h khuyïnë khñch mö hònh àûúcå apá dunå g rönå g raiä . Trong ào,á nganâ h robot laâ mötå nganâ h àûúcå hûúnã g lúiå àùcå biïtå . Mö hònh R1 cuaã DeepSeek àaä thay àöií cuöcå chúi, múã àûúnâ g cho cacá cöng ty robot hònh ngûúiâ trong nûúcá bùtæ kõp cacá àöië thu ã canå h tranh nûúcá ngoaiâ . Tuy nhiïn, nganâ h cöng nghiïpå nayâ vênî conâ nhiïuì thacá h thûcá . Bêtë ky â mö hònh AI naoâ cunä g cênì rêtë nhiïuì dû ä liïuå àï í àaoâ taoå . Trong khi cacá chatbot coá thï í sû ã dunå g Internet nhû nguönì thöng tin vö tênå , thò dûä liïuå cho robot, chùnè g hanå nhû cacá h di chuyïní va â tûúng tacá trong khöng gian thûcå , laiå tûúng àöië khan hiïmë . n Nhòn ra thïë giúái 13 Chuã nhêåt 27/4/2025

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==