8 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ n Thứ Bảy n Ngày 12/10/2024 KHÔNG CÒN SỢ TIÊM Ghé UBND xã Phước Lộc, hỏi chuyện bạch hầu của 10 năm trước, ông Hồ Văn Long, Phó Chủ tịch xã hồ hởi nói: “Bạch hầu đã lùi xa. Bà con nay tiêm phòng đầy đủ. Dân làng không còn bỏ chạy vì sợ tiêm như trước đây”. Vẫn nhớ như in gần 10 năm trước, khi dịch bùng phát, cánh phóng viên chúng tôi có mặt ở tâm dịch bạch hầu thôn 8A, 8B sớm nhất để đưa tin. Những chuyến xe cứu thương chở người bệnh, người có dấu hiệu bệnh đi cách ly chữa trị, lần đầu tiên xuất hiện, hú còi inh ỏi núi rừng làm bà con vừa hoang mang vừa tò mò. Để khám, tiêm phòng cho bà con đồng bào Bh'noong nơi đây, lãnh đạo Sở Y tế tỉnh đã vào tận thôn 8A, 8B trực tiếp vận động, rồi gấp rút chiếu phim về tiêm chủng để trực quan sinh động cho bà con xem. Máy chiếu với màn hình lớn được dựng lên. Tối đó, dân làng lần đầu tiên quây tụ để xem cảnh người đồng bằng chích ngừa. Sáng kiến này lập tức có hiệu quả, để hôm sau, dân làng đã bắt đầu để nhân viên y tế tiêm ngừa, không còn bỏ chạy lên rừng khi được thông báo tiêm. “Dạo đó, anh em cán bộ xã được yêu cầu về thôn, vén áo tiêm trước mặt dân để bà con tin và làm theo. Với người dân vùng cao đó là cả một quá trình thay đổi không dễ gì làm được trong một sớm một chiều”, ông Long cho biết. Thời điểm dịch bùng phát, những cư dân của núi rừng tin vào thần linh tổ chức cúng bái linh đình, chính quyền vã mồ hôi vận động. Ông Long cho biết: Bao đời dân làng sống giữa núi rừng, thiên tai dịch bệnh chết chóc nên hủ tục đã ăn sâu vào tâm thức của người dân. Dịch bạch hầu bùng phát, người chết sau khi đau họng, cổ họng sưng to càng làm người dân tin đó là do thần linh trách quở Thôn 2, xã Phước Lộc (Phước Sơn, Quảng Nam) sạch đẹp giữa núi rừng ẢNH: NGUYỄN THÀNH Hồ Thị Não bên người cháu Hồ Văn Tường mồ côi mẹ sau dịch bạch hầu ẢNH: NGUYỄN THÀNH Gần 10 năm trước, thôn 8A và 8B (nay là thôn 2 xã Phước Lộc, huyện Phước Sơn, Quảng Nam) nổi tiếng cả nước khi dịch bạch hầu sau nhiều năm biến mất bất ngờ bùng phát ổ dịch tại đây. Những cái chết vì bạch hầu ở bản làng heo hút, nơi đồng bào sợ tiêm phòng, sợ đi bệnh viện đã khiến ngành y tế và chính quyền địa phương tốn nhiều công sức vận động. Giờ nơi đây đã đổi thay, cuộc sống mới đang hồi sinh từng ngày. TUỔI THƠ GẮN VỚI SÁCH Bất ngờ đã xảy ra ở giải Nobel Văn học 2024. Nhà văn Hàn Quốc Han Kang vượt qua những tên tuổi lớn như Tàn Tuyết (Trung Quốc), Haruki Murakami (Nhật Bản)… Ở tuổi 54, Han Kang là một trong những cây bút trẻ nhất từng đoạt giải Nobel Văn học, sau tác giả Rudyard Kipling - nhận giải thưởng khi 41 tuổi. Người được vinh danh ở giải Nobel Văn học 2024 quen thuộc với độc giả Việt Nam qua ba cuốn sách được xuất bản bằng tiếng Việt: The Vegetarian (Người ăn chay), The white book (Trắng) và Human acts (Bản chất của người). Han Kang sinh năm 1970 tại thành phố Gwangju, Hàn Quốc. Lên 9 tuổi, bà chuyển đến sống ở Seoul. Han Kang sớm tiếp xúc với văn chương và một số bộ môn nghệ thuật. Cha của bà là tiểu thuyết gia nổi tiếng Han Seungwon. Nữ nhà văn từng chia sẻ bà làm bạn với sách từ thuở thơ ấu. Sự nghiệp văn chương của Han Kang bắt đầu vào năm 1993 với một số bài thơ xuất bản trên tạp chí Văn học và xã hội. Tác phẩm văn xuôi đầu tay của bà là tập truyện ngắn Love of Yeosu (tạm dịch: Tình yêu Yeosu) ra mắt năm 1995. Tác phẩm đáng chú ý tiếp theo có tên Your cold hands (tạm dịch: Tay người thì lạnh). Han Kang là một trong những cây viết Hàn Quốc có tầm ảnh hưởng ở nhiều quốc gia trên thế giới. Bà giành được nhiều giải thưởng như: Giải thưởng văn học mùa xuân thường niên của Seoul News, Giải thưởng tiểu thuyết văn học Hàn Quốc (1999), Giải thưởng Nghệ sĩ trẻ ngày nay (2000), Giải thưởng văn học Yisang (2005), Giải thưởng văn học Dongri (2010), Giải thưởng văn học Manhae, Giải Booker quốc tế (2016),… Chia sẻ về thành tích trên mạng xã hội X, Han Kang chỉ viết ngắn gọn một từ “Thanks!” (Cảm ơn). Truyền thông Hàn Quốc cho biết, nữ tác giả nhận được tin về giải thưởng thông qua cuộc điện thoại với đại diện ban tổ chức. Trước tin vui, bà bày tỏ “rất ngạc nhiên và vinh dự”. Nội dung cuộc trò chuyện với Han Kang cũng được ban tổ chức giải Nobel Văn học 2024 đăng tải trên trang chủ của giải. Nữ nhà văn chia sẻ: “Tôi lớn lên cùng sách, cùng văn học Hàn Quốc, thứ mà tôi cảm thấy rất gần gũi. Đối với tôi, những nhà văn là một tập thể đi tìm kiếm ý nghĩa trong cuộc sống. Nỗ lực và sức mạnh của họ đều là nguồn cảm hứng cho tôi. Sau cuộc gọi này tôi muốn uống trà với con trai, rồi ăn mừng một cách lặng lẽ”. TÁC PHẨM GAI GÓC, GIÀU CHẤT THƠ Các tác phẩm của Han Kang in đậm nỗi buồn và vết thương của cuộc sống. Ngòi bút của bà sắc lạnh, lối viết ám ảnh nhưng mang đầy sức mạnh khám phá. Dịch giả, học giả Brother Anthony - người có công rất lớn trong việc chuyển ngữ các tác phẩm văn học Hàn Quốc sang tiếng Anh - nhìn nhận sáng tác của Han Kang “không dễ đọc”. Những tác phẩm này chạm rất sâu vào những mặt tối của con người. Với độc giả quốc tế, Người ăn chay có thể coi là tác phẩm nổi tiếng nhất của Han Kang. Tác phẩm xoay quanh quyết định ăn chay của nhân vật chính Yeonghye. Quyết định bất ngờ này gây ra xung đột trong cuộc sống gia đình Yeong-hye và được xem như một cuộc nổi loạn của cô. Nữ chính sau đó chìm sâu vào chứng loạn thần. Han Kang cho biết bà viết tác phẩm này trong ba năm, trải qua nhiều thời điểm khó khăn để định hình tính cách, số phận của nhân vật chính. Viện Hàn lâm Thụy Điển ca ngợi văn xuôi của Han Kang “giàu chất thơ, có thể đối mặt với những vết sẹo lịch sử, phơi bày sự mong manh của đời người”. Phong cách này cũng được thể hiện qua tác phẩm Trắng. Đó là câu chuyện của người đang cố gắng nói lời tiễn biệt với một phần quan trọng trong mình. Từ thế giới phủ đầy màu trắng, Han Kang bước vào thế giới tràn ngập sắc trắng của quá khứ xa xôi, với tã quấn, áo sơ sinh và sữa mẹ. Trắng là màu da của người chị qua đời từ lúc sơ sinh mà cô không có cơ hội gặp gỡ, là nỗi đau cũ chưa lành. Tác phẩm vừa là hành trình kiếm tìm sức mạnh nội tại, vừa là trải nghiệm sự mong manh của kiếp người, đồng thời nỗ lực tìm cách khởi đầu cuộc sống mới từ đống tro tàn. Han Kang nhận định, cuốn sách giàu chất tự truyện, thể hiện những câu chuyện riêng. Chiến thắng của Han Kang ở giải Nobel Văn học 2024 như lời tuyên bố với thế giới về dấu ấn của văn học Hàn Quốc. Ông Kwak Nhà văn Hàn Quốc Han Kang vừa giành giải Nobel Văn học 2024, kết quả được công bố tối 10/10 (giờ Việt Nam). Các tác phẩm của bà in đậm nỗi buồn và vết thương của cuộc sống. Sách của Han Kang được trưng bày tại Viện hàn lâm Thụy Điển từ ngày 10/10 Đậm nỗi buồn và vết thương cuộc sống Trở lại nơi bùng phát dịch bạch hầu n NGUYỄN THÀNH PHÓNG SỰ NOBEL VĂN HỌC 2024: Ở tuổi 54, Han Kang là một trong những cây bút trẻ nhất từng đoạt giải Nobel Văn học
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==