Tiền Phong số 286

3 THỜI SỰ n Thứ Bảy n Ngày 12/10/2024 Chiều 11/10, Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 44, 45 và các hội nghị cấp cao liên quan đã bế mạc. Với sự có mặt của lãnh đạo các nước ASEAN và lãnh đạo các nước lớn trên thế giới như Thủ tướng Trung Quốc, Thủ tướng Nhật Bản, Tổng thống Hàn Quốc, Thủ tướng Ấn Độ… cho thấy, tinh thần “kết nối” và “tự cường” được ASEAN nêu ra đã để lại dấu ấn đậm nét và tiếp tục được lan tỏa, phát huy mạnh mẽ hơn trong tương lai. KẾT NỐI CHIẾN LƯỢC TRÊN TẤT CẢ CÁC PHƯƠNG DIỆN Trao đổi với báo chí về những đóng góp của Việt Nam tại các Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn cho biết, tại các Hội nghị, Thủ tướng đã có những bài phát biểu quan trọng, không chỉ làm sâu sắc hơn nội hàm của “kết nối” và “tự cường” trong bối cảnh hiện nay, mà còn gợi mở tư duy, cách tiếp cận và ý tưởng phát triển mới cho khu vực xuất phát từ yêu cầu của thực tiễn. Thủ tướng khẳng định đoàn kết, thống nhất trong đa dạng, tự cường và tự chủ chiến lược là điều kiện tiên quyết để ASEAN vững vàng trong biến động. Trong triển khai quan hệ với các đối tác, ASEAN cần giữ vững vai trò trung tâm, duy trì độc lập, cân bằng chiến lược và ứng xử có nguyên tắc. Theo Thủ tướng, trong các vấn đề quốc tế và khu vực, ASEAN cần kiên định lập trường nguyên tắc, trên cơ sở luật pháp quốc tế, Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC), và phát huy tiếng nói chung. Trên tinh thần đó, Thủ tướng chia sẻ và đề cao lập trường nguyên tắc của ASEAN trong vấn đề Biển Đông, nhấn mạnh giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp hòa bình, thực hiện đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố về Ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và sớm hoàn tất Bộ Quy tắc Ứng xử ở Biển Đông (COC) thực chất, hiệu lực, phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển 1982. Thủ tướng cũng đề nghị các đối tác ủng hộ lập trường của ASEAN và nỗ lực xây dựng Biển Đông thành vùng biển của hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển bền vững. Bên cạnh đó, Thủ tướng nhấn mạnh kết nối chiến lược trên tất cả các phương diện. Cụ thể, kết nối tầm nhìn chung, cùng đóng góp trách nhiệm, xây dựng và thiện chí đối với hòa bình, ổn định và thịnh vượng; kết nối hợp tác phát triển, thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới như kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế chia sẻ, ổn định và tự cường chuỗi cung ứng; và kết nối người dân, tăng cường giao lưu, gắn bó, hiểu biết, củng cố thêm vững chắc bản sắc của Cộng đồng ASEAN cũng như nền tảng quan hệ hữu nghị giữa ASEAN với các đối tác. Trước những chuyển động nhanh chóng, phức tạp của tình hình thế giới, khu vực hiện nay, Thủ tướng đã nêu bật ba nhiệm vụ để ASEAN vững vàng phát triển và vững bước tương lai. Theo Thủ tướng, ASEAN cần có tư duy kiến tạo, ý tưởng đột phá và hành động quyết liệt để phát huy vai trò tiên phong, dẫn dắt. ASEAN cần là cầu nối gắn kết những ưu tiên ở khu vực với các ưu tiên ở toàn cầu, tạo sự bổ trợ và cộng hưởng trong những nỗ lực bảo đảm hòa bình, an ninh và phát triển. KHẲNG ĐỊNH VỊ THẾ VÀ VAI TRÒ CỦA VIỆT NAM Nhân dịp dự Hội nghị, Thủ tướng đã có các cuộc hội kiến với tất cả lãnh đạo cấp cao Lào. Thủ tướng một lần nữa khẳng định Việt Nam đặc biệt coi trọng và dành ưu tiên cao nhất cho mối quan hệ vĩ đại, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện với Lào, luôn nỗ lực vun đắp và đưa quan hệ Việt Nam - Lào tiếp tục phát triển bền vững, ngày càng đi vào chiều sâu. Cùng với đó, Thủ tướng đã có các cuộc gặp với Thủ tướng Lào và Thủ tướng Campuchia, cùng nhau nhấn mạnh truyền thống và giá trị của tình đoàn kết Việt Nam - Lào - Campuchia để đưa quan hệ hợp tác ba nước ngày càng thực chất và hiệu quả, đáp ứng nhu cầu thiết thực và phù hợp với nhu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Thủ tướng đã có các cuộc hội kiến, gặp gỡ, tiếp xúc với tất cả lãnh đạo cấp cao các nước, các tổ chức quốc tế. Tại các cuộc gặp, lãnh đạo các nước, tổ chức quốc tế đều khẳng định tầm quan trọng của quan hệ với Việt Nam, đánh giá cao vị thế và vai trò ngày càng tăng của Việt Nam trên trường quốc tế. Thủ tướng cùng lãnh đạo cấp cao các nước đã trao đổi sâu rộng, toàn diện, rà soát việc thực hiện thỏa thuận, đồng thời trao đổi những biện pháp tăng cường quan hệ trên các lĩnh vực truyền thống, trong đó có kinh tế - thương mại - đầu tư, an ninh - quốc phòng, văn hóa - giáo dục, giao lưu nhân dân và mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực mới như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), mở ra nhiều cơ hội đưa hợp tác giữa Việt Nam và các nước ngày càng sâu sắc, hiệu quả và thực chất. Trong ngày cuối của hội nghị, Thủ tướng hội kiến với Thủ tướng Nhật Bản Shigeru Ishiba. Đây là cuộc hội kiến đầu tiên của Thủ tướng hai nước kể từ khi ông Ishiba nhậm chức Thủ tướng Nhật Bản. Tại cuộc hội kiến, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định Việt Nam coi Nhật Bản là đối tác tin cậy, quan trọng hàng đầu và lâu dài. Trong khi đó, Thủ tướng Nhật Bản Shigeru Ishiba khẳng định Việt Nam là đối tác then chốt trong triển khai Sáng kiến Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở. Ông Shigeru Ishiba mong muốn cùng đưa quan hệ Việt Nam - Nhật Bản đi vào chiều sâu, thực chất hơn nữa. VĂN KIÊN Với lịch hoạt động dày đặc, liên tục trong 4 ngày tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 44, 45 và các hội nghị cấp cao liên quan, Thủ tướng Phạm Minh Chính và các thành viên đoàn Việt Nam đã tham dự hơn 60 hoạt động cả song phương và đa phương, khẳng định hình ảnh chủ động, tích cực và trách nhiệm của Việt Nam, đồng thời góp phần thúc đẩy quan hệ của Việt Nam với các đối tác. Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại Hội nghị cấp cao ASEAN+3 (gồm Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc) lần thứ 27 ẢNH: DƯƠNG GIANG-TTXVN Tại Hội nghị Cấp cao ASEAN - Mỹ lần thứ 12 diễn ra vào sáng 11/10, Việt Nam đề xuất hai bên tăng cường hợp tác cùng kiến tạo tương lai phát triển phồn vinh thịnh vượng và bền vững. Theo đó, hợp tác kinh tế - thương mại - đầu tư sẽ là trọng tâm và động lực, cần được đẩy mạnh theo hướng hiệu quả, hài hòa và bền vững. ASEAN sẵn sàng chào đón thêm nhiều nhà đầu tư đến từ Mỹ. Việt Nam đề nghị cần tăng cường nỗ lực và dành nguồn lực thích đáng để đưa hợp tác khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành trụ cột mới trong quan hệ giữa Mỹ và ASEAN, mở ra không gian phát triển mới, tạo đột phá thúc đẩy Đối tác Chiến lược Toàn diện hai bên phát triển nhanh, bền vững. Hợp tác cùng kiến tạo tương lai phát triển thịnh vượng CHUYỆN HÔM NAY Một cái tên được cho là “bất ngờ”, khiến người đọc, không chỉ ở Việt Nam từ hôm qua bắt đầu lục lọi giá sách để đọc những cuốn của Han Kang đã mua từ trước, nhưng còn chưa lật ra, trong đó có tôi. Văn tài của Han Kang xin không bình bàn ở đây, bởi đã và sẽ có nhiều nhà nghiên cứu làm điều đó một cách chuyên nghiệp. Chỉ thử ngẫm vài điều về những bước tiến ngày một thần tốc của nghệ thuật, văn chương xứ Kim chi ra thế giới. Hai đỉnh cao là Oscar điện ảnh và Nobel văn chương liên tiếp vài năm gần đây, với Hàn Quốc đều là lần đầu tiên. Nhưng để có được điều này, người Hàn đã “nếm mật nằm gai” suốt nửa thế kỷ qua. Ngoài khuyến khích tài năng và nội lực của từng nghệ sĩ, thì đáng kể nhất đó là những chiến lược mạnh mẽ, cụ thể, kiên trì và đúng hướng cùng nguồn ngân sách khổng lồ với mục tiêu đưa Hàn Quốc đứng vào top 5 cường quốc về phát triển văn hóa đại chúng cũng như quảng bá hình ảnh quốc gia ra thế giới. Năm 1996, khi tác giả Nobel văn chương 2024 mới bước vào nghề viết thì Quỹ dịch thuật văn học Hàn Quốc (LTI) cũng ra đời. Kể từ đó, không chỉ Han Kang mà hầu hết các nhà văn khác được đầu tư dịch tác phẩm ra nhiều ngôn ngữ, số lượng đầu sách dịch năm sau gấp hàng chục lần năm trước. Không phải ngẫu nhiên từ năm 2011, cuốn sách đầu tiên của Han Kang là The Vegetarian (Người ăn chay) đã được dịch sang tiếng Việt khi hầu như chưa biết bà là ai. Và cùng với 2 cuốn nữa được dịch sau này, độc giả Việt vẫn thường mua sách của Han Kang với giá không thể hạ thấp hơn! Vì rẻ mà mua, cũng chưa vội đọc ngay. Nhưng từ thời điểm này, mọi chuyện đã khác. Dư luận từng dấy lên tranh luận, rằng nữ dịch giả người Anh Deborah Smith khi dịch cuốn The Vegetarian của Han Kang sang tiếng Anh đã thêm thắt “đồng sáng tạo” quá nhiều so với nguyên bản tiếng Hàn. Nhưng rồi năm 2016, dịch giả cùng tác giả Han Kang đã chia đôi giải Man Booker Quốc tế danh giá. Nên nhớ Man Booker Quốc tế là giải thưởng lớn của nước Anh dành cho những tác phẩm được dịch sang tiếng Anh và xuất bản tại Anh – được xem là giải “tiền” Nobel. Để thấy sức mạnh dịch thuật văn chương ảnh hưởng ra sao đến số phận của tác phẩm, của nhà văn, thậm chí cả hình ảnh một quốc gia. Riêng về văn chương, không chỉ Han Kang, mà nhiều tác giả khác cũng liên tiếp gặt hái được những giải thưởng quốc tế quan trọng. Từ trường hợp của Hàn Quốc, người ta đã đặt câu hỏi về vấn đề và vai trò trung gian của các kênh quảng bá, các “trung tâm quyền lực” trong hệ thống dịch thuật thế giới để có thể đưa tác phẩm đến gần hơn với thượng tầng các giải thưởng. Cách tổ chức viết, đọc, xuất bản và tiếp thị. Nhiều chuyên gia nhận ra ở đây gồm 3 vấn đề liên thông, đó là xuất khẩu và quảng bá; khám phá và tôn vinh; kết nối và bản địa hóa. Nói cách khác, người Hàn đã có hẳn một “công nghệ” săn giải Nobel văn chương cũng như các môn nghệ thuật khác một cách khôn ngoan và hiệu quả. Dù cho tiếng Hàn cũng thuộc về “ngôn ngữ nhỏ”, có thể nhỉnh hơn tiếng Việt một chút. T.Q “Công nghệ” Nobel TIẾP THEO TRANG 1

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==