12 QUỐC TẾ n Thứ Bảy n Ngày 12/10/2024 Phong trào cơ sở của những người sống sót sau vụ đánh bom nguyên tử ở Hiroshima và Nagasaki (Nhật Bản), còn được gọi là Hibakusha, nhận giải thưởng danh giá này vì những nỗ lực hướng tới một thế giới không có vũ khí hạt nhân và thể hiện qua câu chuyện của nhân chứng, rằng không bao giờ nên sử dụng vũ khí hạt nhân. Số phận của những người sống sót sau thảm họa bom hạt nhân ở hai thành phố Hiroshima và Nagasaki bị che giấu và lãng quên từ lâu. Năm 1956, các hiệp hội Hibakusha địa phương cùng với nạn nhân của những vụ thử vũ khí hạt nhân ở Thái Bình Dương đã thành lập liên đoàn các tổ chức nạn nhân bom nguyên tử và bom nhiệt hạch của Nhật Bản. Tên này được rút ngắn trong tiếng Nhật thành Nihon Hidankyo. Liên đoàn này trở thành tổ chức Hibakusha lớn nhất và có ảnh hưởng nhất ở Nhật Bản. Hibakusha là cụm từ được Nhật Bản dùng để chỉ những nạn nhân của vụ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki. TRUYỀN ĐI THÔNG ĐIỆP CỦA NHÂN CHỨNG “Một ngày nào đó, những người sống sót sau vụ đánh bom nguyên tử ở Hiroshima và Nagasaki sẽ không còn ở lại chúng ta với tư cách là nhân chứng lịch sử. Nhưng với nền văn hóa tưởng nhớ mạnh mẽ và sự cam kết liên tục, các thế hệ mới ở Nhật Bản đang tiếp tục truyền đi thông điệp của các nhân chứng”, Ủy ban giải thưởng cho biết khi công bố quyết định của mình. Với việc trao giải Nobel Hòa bình năm nay cho Nihon Hidankyo, Ủy ban Nobel Na Uy mong muốn vinh danh tất cả những người sống sót, những người đã vượt qua những đau khổ về thể xác và ký ức đau buồn, để “nuôi dưỡng hy vọng và cam kết vì hòa bình”. “Hàng ngàn Nihon Hidankyo đã đưa ra lời khai của nhân chứng, trình lên các nghị quyết và kêu gọi công khai, cử các phái đoàn hằng năm tới Liên Hợp Quốc và một loạt hội nghị hòa bình để nhắc nhở thế giới về nhu cầu cấp thiết phải giải trừ vũ khí hạt nhân”, ủy ban cho biết. Năm nay, Ủy ban giải Nobel Na Uy nhận được tổng số 286 đề cử cho giải Hòa bình, trong đó có 89 tổ chức. Trong khi giải Nobel cho các lĩnh vực khác được lựa chọn và công bố ở Stokholm, giải Nobel Hòa bình được quyết định và trao tại Oslo, theo di nguyện của người sáng lập Alfred Nobel. Giải Nobel Hòa bình năm nay được trao trong bối cảnh nhiều cuộc xung đột đang diễn ra trên thế giới, nhất là ở Trung Đông, Ukraine và Sudan. Ủy ban Nobel Na Uy cho biết, quyết định của họ nêu bật một thực tế đáng mừng là không có vũ khí hạt nhân nào được sử dụng trong chiến tranh gần 80 năm qua. Tuy nhiên, họ cũng thừa nhận giải thưởng năm nay được trao khi “điều cấm kỵ về sử dụng vũ khí hạt nhân đang chịu sức ép”. Trước đây, trong những năm có chiến tranh, Ủy ban giải thưởng Nobel Na Uy từng quyết định không trao giải này. Lần gần đây nhất họ làm như vậy là vào năm 1972. Năm 2023, nhà hoạt động bị cầm tù Narges Mohammadi được trao giải Nobel Hòa bình vì nỗ lực chống lại sự áp bức đối với phụ nữ ở Iran và đấu tranh nhằm thúc đẩy nhân quyền và tự do cho mọi người. Giải Nobel Hòa bình là giải thưởng thứ 5 đã được công bố trong mùa giải năm nay. Ngày 10/10, nữ nhà văn Hàn Quốc Han Kang giành giải Nobel Văn học. Hai nhà khoa học Mỹ David Baker, John Jumper và nhà khoa học Anh Demis Hassabis giành giải Nobel Hóa học. Giải Nobel Vật lý 2024 thuộc về nhà khoa học Mỹ John Hopfield và nhà khoa học Canada gốc Anh Geoffrey Hinton. Hai nhà khoa học Mỹ Victor Ambros và Gary Ruvkun đoạt giải Nobel Y học. BÌNH GIANG Chiều 11/10, Ủy ban giải thưởng Nobel Na Uy quyết định trao giải Nobel Hòa bình 2024 cho Nihon Hidankyo – một tổ chức Nhật Bản chống vũ khí hạt nhân. Theo hai quan chức cấp cao của Israel, Israel sẽ điều chỉnh phản ứng của mình và họ vẫn chưa quyết định liệu có tấn công các mỏ dầu của Iran hay không. Bộ trưởng Quốc phòng Israel Yoav Gallant hôm 9/10 nói: “Cuộc tấn công của chúng tôi sẽ gây chết người, chính xác, và trên hết - bất ngờ. Họ sẽ không hiểu chuyện gì đã xảy ra và xảy ra như thế nào. Họ sẽ thấy kết quả”. Ba nguồn tin vùng Vịnh cho biết, Ảrập Xêút, với tư cách là nước xuất khẩu dầu hàng đầu cùng với các nước láng giềng sản xuất dầu - UAE, Qatar, Kuwait, Oman và Bahrain - có mối quan tâm lớn trong việc giảm leo thang tình hình. Ba nguồn tin vùng Vịnh nói rằng, một cuộc tấn công của Israel vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran sẽ có tác động toàn cầu, đặc biệt là đối với Trung Quốc - khách hàng mua dầu hàng đầu của Iran - cũng như đối với Phó Tổng thống Mỹ Kamala Harris trước cuộc bầu cử tổng thống ngày 5/11 mà bà đang chạy đua với ứng viên Donald Trump. “Nếu giá dầu tăng lên 120 USD/ thùng, điều đó sẽ gây hại cho cả nền kinh tế Mỹ và cơ hội tranh cử của bà Harris. Vì vậy, họ (người Mỹ) sẽ không cho phép chiến tranh dầu mỏ lan rộng”, nguồn tin vùng Vịnh đầu tiên nhận định. Các nguồn tin vùng Vịnh cho biết việc bảo vệ tất cả các cơ sở dầu mỏ vẫn là một thách thức, mặc dù có hệ thống tên lửa tiên tiến Patriot. Vì vậy, cách tiếp cận chính vẫn là ngoại giao: gửi tín hiệu tới Iran rằng các nước vùng Vịnh không phải là mối đe dọa. Bernard Haykel, giáo sư nghiên cứu Cận Đông tại Đại học Princeton (Mỹ), lưu ý rằng Riyadh dễ bị tổn thương “vì người Iran có thể tấn công ồ ạt vào các cơ sở đó do khoảng cách ngắn từ đất liền”. RỦI RO VỚI DẦU MỎ Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC), do Ảrập Xêút dẫn dắt trên thực tế, có đủ khả năng sản xuất dầu dự phòng để bù đắp cho bất kỳ sự thiếu hụt nguồn cung nào từ Iran nếu một cuộc trả đũa của Israel làm hư hại một số cơ sở của nước này. Tuy nhiên, phần lớn công suất dự phòng đó nằm ở khu vực vùng Vịnh, vì vậy nếu các cơ sở dầu mỏ ở Ảrập Xêút hoặc UAE cũng bị tấn công, thế giới có thể đối mặt vấn đề cung cấp dầu. Ảrập Xêút đã cảnh giác với một cuộc tấn công của Iran vào các nhà máy dầu của mình kể từ cuộc tấn công vào mỏ dầu Aramco năm 2019 khiến hơn 5% nguồn cung dầu toàn cầu bị đình chỉ. Iran phủ nhận sự liên quan của mình trong vụ tấn công. Riyadh đã hòa giải với Tehran những năm gần đây, nhưng lòng tin vẫn là một vấn đề. Bahrain, Kuwait, Qatar, Ảrập Xêút và UAE đều có các cơ sở quân sự hoặc binh lính Mỹ. Lo ngại về các cơ sở dầu mỏ bị tấn công và khả năng xảy ra xung đột khu vực rộng lớn hơn cũng là trọng tâm của các cuộc đàm phán giữa giới chức UAE và đối tác Mỹ, theo một nguồn tin vùng Vịnh khác. Năm 2022, các lực lượng Houthi ở Yemen phóng tên lửa và máy bay không người lái vào các xe tiếp nhiên liệu gần một nhà máy lọc dầu thuộc sở hữu của công ty dầu khí nhà nước ADNOC của UAE. Houthi nhận trách nhiệm về vụ tấn công. “Các nước vùng Vịnh không để Israel sử dụng không phận của họ. Họ sẽ không cho phép tên lửa Israel đi qua, và cũng hy vọng rằng họ sẽ không tấn công các cơ sở dầu mỏ”, nguồn tin vùng Vịnh cho biết. Ba nguồn tin vùng Vịnh nhấn mạnh rằng Israel có thể đi vòng qua Jordan hoặc Iraq, nhưng việc sử dụng không phận của Ảrập Xêút, UAE hoặc Qatar là không khả thi và không cần thiết về mặt chiến lược. Các nhà phân tích cũng chỉ ra rằng Israel có các lựa chọn khác, bao gồm khả năng tiếp nhiên liệu trên không, cho phép máy bay phản lực của họ bay trên Biển Đỏ để tới Ấn Độ Dương, tiếp tục đến vùng Vịnh và sau đó quay lại. THÁI AN (theo Reuters) “Chúng ta sẽ ở giữa một cuộc chiến tên lửa. Các nước cực kỳ lo ngại, đặc biệt nếu cuộc tấn công của Israel nhắm vào các cơ sở dầu mỏ của Iran”, một nguồn tin vùng Vịnh nói với Reuters. Nguy cơ xung đột Israel-Iran đang ở mức cao ẢNH: BUSINESS STANDARD Nobel Hòa bình cho tổ chức chống vũ khí hạt nhân Mỹ sẽ ngăn Israel không kích cơ sở dầu mỏ Iran? Các nước vùng Vịnh đang vận động Washington ngăn chặn Israel phóng tên lửa, đánh bom các cơ sở dầu mỏ của Iran vì lo ngại các cơ sở dầu mỏ của chính họ có thể bị tấn công bởi các lực lượng ủy nhiệm của Tehran nếu xung đột leo thang, ba nguồn tin từ vùng Vịnh nói với Reuters. Các nước vùng Vịnh, bao gồm Ảrập Xêút, Các Tiểu vương quốc Ảrập Thống nhất (UAE) và Qatar cũng từ chối cho phép Israel bay qua không phận của họ để tấn công Iran và đã truyền đạt điều này tới Washington, ba nguồn tin thân cận với chính phủ nói. Trong các cuộc họp tuần này, Iran cảnh báo Ảrập Xêút rằng, họ không thể đảm bảo an toàn cho các cơ sở dầu mỏ của vương quốc vùng Vịnh nếu Israel được hỗ trợ trong bất kỳ cuộc tấn công nào, một quan chức cấp cao Iran và một nhà ngoại giao Iran nói. Ali Shihabi, một nhà phân tích Ảrập Xêút thân cận với hoàng gia, cho biết: “Người Iran đã tuyên bố: Nếu các nước vùng Vịnh mở cửa không phận cho Israel, đó sẽ là hành động chiến tranh”. Nhà ngoại giao cho biết Tehran đã gửi một thông điệp rõ ràng tới Riyadh rằng đồng minh của họ ở các nước như Iraq hoặc Yemen có thể đáp trả nếu có bất kỳ sự hỗ trợ nào trong khu vực dành cho Israel chống lại Iran. Trung Đông sẽ ở giữa cuộc chiến tên lửa Các thành viên của Nihon Hidankyo ẢNH: WIKIPEDIA Giải Nobel Kinh tế sẽ được công bố vào ngày 14/10, khép lại mùa giải năm nay.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==