Tiền Phong số 259

Chuã nhêåt 15/9/2024 7 BAÁO TIÏÌN PHONG PHAÁT HAÂNH TÊËT CAà CAÁC NGAÂY TRONG TUÊÌN oåi yïu cêìu gúä röëi tú loâng xin gûãi vïì MR. BUÁP BÏ, baáo TIÏÌN PHONG CHUà NHÊÅT, 15 Höì Xuên Hûúng, Haâ Nöåi hoùåc qua e-mail: bupbeonline@gmail.com M Mr. Buáp Bï, laâm viïåc caã tuêìn, vaâ gùåp baån cuöëi tuêìn trong möîi söë baáo Tiïìn Phong Chuã nhêåt, cuâng baån gúä röëi tú loâng. Tú loâng nONG TÊËN CÖNG LÑNH CÛÁU HOÃA Trong khi àöiå cûuá hoaã cuaã bang California (My)ä chiïnë àêuë vúiá àamá chayá thûcå vêtå ú ã hatå Stanislaus, hoå àa ä bùtæ gùpå mötå möië nguy hiïmí khacá : Hanâ g nghòn con ong chayå bao vêy xe taiã cuaã ho.å Khi mötå àamá chayá bunâ g phatá docå theo àûúnâ g Sonora, àöiå cûuá hoaã thanâ h phö ë Oakdale vaâ Knights Ferry àaä phanã ûná g cunâ g vúiá nhên viïn Àún võ TuolumneCalaveras. “Lñnh cûuá hoaã khöng chó phaiã àöië mùtå vúiá ngonå lûaã maâ conâ phaiã vúiá mötå àanâ ong lúná khiïnë cöng viïcå cuaã ho å trú ã nïn kho á khùn. Bêtë chêpë trú ã ngaiå nayâ , ho å àa ä khönë g chï ë àamá chayá chó conâ 6.400 metá vuöng trong vonâ g chûa àêyì 15 phutá , cho thêyë sû å tênå tuyå , ky ä nùng va â kha ã nùng thñch ûná g cuaã ho”å , Sú ã cûuá hoaã cho biïtë . Cacá àöiå cûuá hoaã àa ä sû ã dunå g nûúcá àï í thuyïtë phucå àanâ ong di chuyïní khoiã xe taiã cuaã ho.å Mötå söë lñnh cûuá hoaã àa ä bõ ong àötë , nhûng khöng ai bõ thûúng nghiïm tronå g. THAN H LONG (theo foxweather.com) nLÚPÁ VO à TRAIÁ ÀÊTË RUNG ÀÖNÅ G DO NUIÁ SÊPÅ Sû å supå àö í cuaã àónh nuiá cao 1,2 km úã phña àöng Greenland àa ä gêy ra rung àönå g xuyïn qua lúpá vo ã Traiá àêtë trong chñn ngayâ liïn tiïpë . Theo nghiïn cûuá cuaã àaiå hocå London (UCL), söng bùng ú ã chên nuiá monã g ài do biïnë àöií khñ hêuå . Àönì g tacá gia ã cuaã nghiïn cûuá , Tiïnë sô Stephen Hicks cho biïtë hiïnå tûúnå g múiá nayâ bùtæ àêuì ú ã phña trïn võnh Dickson úã phña àöng Greenland, khiïnë cacá nha â khoa hocå “hoanâ toanâ böië röië ”. “Àêy la â lênì àêuì tiïn hiïnå tûúnå g rung àönå g qua lúpá vo ã Traiá àêtë nayâ àûúcå ghi nhênå , noá di chuyïní khùpæ thï ë giúiá va â keoá Ngûúâi yïu cuä cuãa vúå em hiïån taåi àang laâ möåt nhên vêåt khaá nöíi tiïëng. Möîi lêìn cêåu ta àûúåc baáo chñ, truyïìn hònh àûa tin laâ vúå em chùm chuá xem khöng soát caái gò. Vaâi lêìn em hoãi sao laåi phaãi xem kô nhû vêåy thò cö êëy khöng noái. Em khöng hiïíu taåi sao àaä lêëy chöìng röìi maâ cö êëy vêîn quaá quan têm àïën ngûúâi cuä nhû vêåy? hungmanhng…@ Kï í ra cö êyë cunä g húi thiïuë tï ë nhõ mötå chutá , nhûng hanâ h xû ã cöng khai thïë thò vênî yïn têm hún laâ cö êyë quan têm mötå cacá h êm thêmì . Haiza… Vaâ cunä g phaiã ghi nhênå rùnç g banå rêtë vùn minh, àönì g nghôa vúiá sû å nhênî nhõn àaná g kï.í Co á le,ä cunä g àïnë lucá nïn “coá lúiâ ” vúiá cö êyë . Àaiå loaiå : Anh khöng phanã àöië viïcå quan têm àïnë ngûúiâ cu ä cuaã em, nïuë nhû sû å quan têm nayâ khöng gùnæ vúiá tònh camã cu.ä Nhûng anh nghô rùnç g, sû å kñn àaoá co á le ä la â cênì thiïtë … Du â khöng phaiã “ngûúiâ phatá ngön”, nhûng sûå phatá ngön àuná g lucá cunä g cênì thiïtë , banå a.å Chöìng em laâm ùn thêët baåi, hiïån àang núå möåt khoaãn tiïìn rêët lúán, nïëu baán hïët taâi saãn cuäng khöng àuã àïí traã. Anh êëy baân vúái em laâ laâm àún ly hön àïí em vaâ con khöng bõ liïn luåy, khi naâo anh êëy gêy dûång laåi àûúåc sûå nghiïåp thò seä àoaân tuå vúái nhau. Em khöng muöën nhû vêåy nhûng anh êëy nhêët quyïët gûãi àún ra toâa. Em nïn laâm gò luác naây? nhanhoa…@ Nïuë viïcå nayâ nhùmç mucå àñch àïí àöië pho á vúiá yïuë töë taiâ sanã thò banå cênì lûu y á tòm hiïuí ky ä cacá vênë àïì liïn quan àïnë phapá luêtå hiïnå hanâ h. Ngoaiâ ra cunä g conâ nhiïuì vênë àï ì khacá nhû sû å an toanâ , àùcå biïtå la â cho con tre ã trong böië canã h tranh chêpë phûcá tapå … rêtë cênì cên nhùcæ . Viïcå lúná liïn quan àïnë nhiïuì thû,á banå vúiá chönì g nïn banâ bacå tham khaoã thïm y á kiïnë cuaã phu å huynh, anh chõ em hai bïn cuaã ca ã hai ngûúiâ . Chucá banå saná g suötë va â bònh an. Töi chuã àöång viïët àún ly hön khi biïët À khöng coân tònh caãm vúái mònh nûäa. Cö êëy muöën nuöi caã 2 con nïn töi àöìng yá. Haâng thaáng töi àïìu chu cêëp tiïìn ùn hoåc cho con àêìy àuã, thïë nhûng cö êëy luön noái xêëu töi vaâ gêy khoá khùn möîi khi töi muöën thùm con. Gêìn àêy cö êëy coá baån trai múái vaâ daåy 2 con goåi ngûúâi àoá laâ “böë”, trong khi ngûúâi böë thêåt thò bõ xa laánh. Töi phaãi laâm sao bêy giúâ? hoanlongvu…@ Ngûúiâ phu å nû,ä ngûúiâ me å ma â hanâ h xû ã àuná g nhû banå kï í thò qua á tï.å Chia seã vúiá banå nöiî niïmì nayâ . Trong trûúnâ g húpå , vú å cu ä khöng cho thùm con maâ khöng coá ly á do chñnh àaná g, àuná g phapá luêtå thò banå cênì ghi nhênå laiå sû å viïcå cu å thï í va â co á thï í khúiã kiïnå . Banå co á thï í cên nhùcæ viïcå thuï luêtå sû. Vï ì hanâ h xû ã vúiá àúiâ , khi khöng thï í caiã hoa á àûúcå cacá h nghô vaâ cacá h hanâ h xû ã cuaã cö êyë , banå co á thï í cên nhùcæ viïcå tòm cacá h noiá chuyïnå nhû hai ngûúiâ àanâ öng vúiá öng “böë hú”â kia. Nïn thû.ã Vò con caiá thò nïn lamâ , banå nhe.á Àanâ ong bao vêy xe cûuá hoaã Àónh nuiá phña trïn võnh Dickson trûúcá (traiá ) va â sau khi supå àöí Phoáng sûå la â trömå ca.á Thi sô Phunâ g Quaná cû ngu å bao nùm úã manå Hö ì Têy co á caiá nha â racá h natá theoâ àanã h ngo á ra hö ì ma â thi sô vönë g lïn laâ Choâi ngùæm soáng. Phunâ g Quaná tûnâ g kiïmë sönë g theo phûúng thûcá rûúåu chõu - mua chõu/ caá tröåm vùn chui - vùn viïtë cho ngûúiâ khacá àûná g tïn conâ mònh thò hûúnã g thu â lao - nhû cêy viïtë Macå Lên PV Baoá Tiïìn Phong). Cacá h êyë la â dunâ g mötå caiá lú â tre co á hom hai àêuì . Dunâ g mötå àoanå dêy thûnâ g, lêyë lonâ g trùnæ g trûná g võt (hoùcå ga)â phïtë thêtå lûcå lïn àoanå thûnâ g, àem phúi nùnæ g. Ba lênì phïtë , ba lênì phúi sao cho thûá lonâ g trùnæ g êyë queo cûná g quyïnå chùcæ súiå thûnâ g. Àoná g hai caiá cocå buöcå súiå dêy thûnâ g qua hom lú.â Caiá giönë g thuyã töcå hö ì Tra ã Gûúm cuaã vua Lï tuy khanã h ùn nhûng àaná h húi àûúcå võ tanh cuaã lonâ g trùnæ g trûná g àang rûaä ra cû á thïë maiã mï topá tepá luönì theo súiå thûnâ g ma â tû å nguyïnå chao mònh xuyïn vaoâ lú.â Qua àïm saná g ra àa ä trôu mötå lú â nùnå g ca á cacá loaiå . Ùn thò chó vaiâ con. Nguyïnî Dêuå bo ã vaoâ tuiá vaiã àem sang chúå Hanâ g Be.â Núi chúå êyë , Nguyïnî Dêuå “canh ti” lêu röiì vúiá mêyë ba â hanâ g ca!á “Àêy la â núi ngaiâ ngû”å Nguyïnî Dêuå vúiá ve ã mùtå nghiïm nghiïm cunâ g caiá cûúiâ nûaã miïnå g cö ë hûuä chó vaoâ phña hêuå cung àïnì Ngocå Sún. Giûaä nhûnä g tûúnå g cunâ g chuöng mo,ä xïpå vuöng mötå chö î nùmç . Ào á la â võ trñ cuaã cacá ba â cacá cö khi lïî baiá thûúnâ g toaå thiïnì nghiïm ngùnæ . Suötë 17 nùm, cûuå nhên viïn cuaã Ty vùn hoaá Thu ã àö Nguyïnî Dêuå lamâ cû dên cuaã àïnì Ngocå Sún cuaã Hö ì Gûúm nhû thï!ë Ban àêuì lanä h àaoå Ty Vùn hoaá cunä g co á tiïpë nhênå àûúcå vaiâ sû å phanâ nanâ cuaã caná h cöng an höå khêuí . Nhûng chûnâ g nhû nhùcæ nhú ã nhûnä g nùnå g nhe å ma â caiá anh caná bö å bõ thaiã höiì kia cû â lú â tùng tñt röiì cûúiâ trû.â Va ã laiå thêyë anh nayâ cunä g lanâ h lanâ h, àú àú nïn cöng an höå khêuí lênî lanä h àaoå cunä g lú â ài. * * * ...Co á mötå buöií tu,å nhên caã bonå àang khaoá nhau vïì trû ä lûúnå g vï ì thï ë manå h cuaã Hoanâ g Minh Tûúnâ g (khi êyë laoä nayâ chûa cöng bö ë “Thuyã hoaã àaoå tùcå ” chûa viïtë “Thúiâ cuaã Thaná h thênì ”) nhûng trong truyïnå ngùnæ cuaã laoä , chêtë tû å nhiïn roi roiá àúiâ sönë g phönì thûcå àûcå caiá khöng kiïuí nayâ thò kiïuí khacá cû á lùm le phatá lö.å Bêtë ngú â laoä Quang Khaiã vönë kiïmå lúiâ nhûng tûå nhiïn gêtå guâ “Ma â nayâ , Tûúnâ g vúiá bacá Dêuå cûá nhû àönì g bïnå h tûúng lên yá nhó”. Rùnç g cû á àocå bacá Dêuå thò biïtë . Trong bêtë ky â truyïnå ngùnæ naoâ chû á àûnâ g noiá daiâ húi nhû tiïuí thuyïtë , caiá chêtë , caiá chi tiïtë “trû ä tònh ngoaiâ àï”ì caiá àepå phönì thûcå banã nùng cuaã phaiá nû ä àöi khi cûá luyïnë layá e êpë chó chûcå tranâ trang. Hoanâ g Minh Tûúnâ g cûúiâ hïì hï ì “caiá thúiâ nùm 59-60 maâ em viïtë nhû bacá Dêuå thò chïtë ”. Múã hêìm cuaã Nguyïnî Dêuå chó lêyí ra vaiâ chi tiïtë caná h viïtë khi êyë rêtë ngaiå coi la â kiïng kyå vï ì àúiâ sönë g tònh ducå . Cú hö ì chó la â thû á gia võ àï í chuyïní taiã nhûnä g thöng àiïpå vï ì manã g xa ä höiå khi êyë cênì àiïuì tiïtë cho húpå ly.á Vêyå ma â ài ca ã àamá nhûnä g Nguyïnî Thï ë Phûúng vúiá “Ài bûúcá nûaä ” vúiá “Vaoâ àúiâ ’’ cuaã Ha â Minh Tuên vv… Cuönë “Chuaá Trúiâ ngu ã gêtå ’’ (NXB Lao Àönå g) cuaã Nguyïnî Dêuå conâ bõ rutá giêyë phepá xuêtë banã , bõ nghiïnì thanâ h giêyë vunå . Co á tú â baoá sùm soi nghiïtå nga ä rùnç g Nguyïnî Dêuå àa ä qua á liïuì àa ä nêng àúiâ sönë g àûcå caiá tònh ducå lïn thanâ h triïtë ly á . Chêtë gionå g Nguyïnî Dêuå nhû chunâ g xuönë g laoâ phaoâ “Thúiâ nayâ thò dï î thú ã hún röiì . Co á thï í viïtë àûúcå nhiïuì àiïuì …”; Röiì chêtë gionå g êyë bönî g nhû khoatá hoatå “Noiá thêtå vúiá cacá chu,á anh bêy giúâ chó co á hai ûúcá nguyïnå la â àûúcå viïtë va â àûúcå chûaä bïnå h”. Chûaä bïnå h chùnè g phaiã Nguyïnî Dêuå chûaä chûná g cao huyïtë apá cö ë hûuä hay têtå bïnå h naoâ ào á cuaã mònh. Maâ la â àûúcå chûaä bïnå h cho moiå ngûúiâ . Töi thoaná g nghô àïnë trònh àöå tiïnë g Trung nöií tröiå cuaã Nguyïnî Dêuå . Ngûúiâ àa ä tûnâ g dõch Maá Nùm (Nguyïnî Vùn Thöng), Öng Nùm Haång (Nguyïnî Quang Saná g), Huïå Ngoåc (Nguyïnî Dêuå )… Sacá h tûnâ g àûúcå Nha â xuêtë banã Bùcæ Kinh ênë hanâ h nùm 1963. Phûúng tiïnå tiïnë g Trung cunâ g kiïnë thûcá vïì Trung y (Àöng y) seä giupá Nguyïnî Dêuå thïm tûå tin thïm vui sönë g búiã öng tûnâ g bõ hacå h hoiã bõ cêmë canã mötå thúiâ gian daiâ khi hanâ h nghïì chûaä bïnå h àï í kiïmë sönë g. Nguyïnî Hoanâ g Sún hùm húã öm vï ì tú â Tiïìn Phong Chuã nhêåt mêyë caiá truyïnå ngùnæ cuaã Nguyïnî Dêuå trong àoá “Cho á soiá gûiã chên” khaá nöií tröiå . Röiì Hoanâ g Minh Tûúnâ g cunâ g khaoã àûúcå Nguyïnî Dêuå vaiâ chumâ truyïnå bùtæ mùtæ trong àoá co á “Vonâ g dûúnä g sinh”. Ngö Vônh Bònh laiä hún àem vïì “Con thuá bõ ruönì g bo”ã cho Vùn nghïå Quên àöiå . BTV kiïm thi sô Quang Khaiã höië Nguyïnî Dêuå chuêní bõ banã thaoã cho mötå têpå truyïnå cho nhaâ xuêtë banã Lao Àönå g. Àúiâ vùn cuaã Nguyïnî Dêuå tûúnã g àa ä phaiã ha å mötå dêuë chêmë kïtë thucá sau cuönë Múã hêìm. Nhûng gênì 30 nùm sau caiá tïn Nguyïnî Dêuå xuêtë hiïnå trú ã laiå lúiå haiå hún xûa vúiá mötå loatå 20 truyïnå ngùnæ khacá lûnâ g lûnä g trïn cacá túâ Vùn nghïå, Vùn nghïå Quên àöåi, Tiïìn Phong, Lao àöång, Taác phêím múái... Nhiïuì truyïnå ngùnæ cuaã Nguyïnî Dêuå àaä àûúcå cacá nha â Höiå Nha â vùn va â NXB Vùn hoa á in thanâ h sacá h. * * * ...Chuyïnå àang röm trong cùn nha â la á theoâ àanã h 8 m2 vuöng cuaã Nguyïnî Dêuå trïn mùtå àï La Thanâ h thò coá tiïnë g go ä cûaã nhe â nhe.å Cûaã he.á Mötå vanâ h noná nghiïng. Mötå thiïuë phu å kho á àoaná tuöií daná g monã g mayâ hay hatå ngûúiâ àêmì àêmå . Chúi vúiá nhau lêu lêu röiì . Cû á goiå la â thên, laâ gênì . Nhûng trong chuná g töi, chûa coá ai co á cung bêcå kheoá mömì nhûnä g hoiã han xa xöi hoùcå toacå toanâ g toang chuyïnå vú å con nhû naoâ cuaã anh… Mötå Nguyïnî Dêuå vúiá nhûnä g trang viïtë ma â nhên vêtå nû ä cuaã öng, khöng hiïuí sao, cûá nhang nhacá caiá daná g àêmì àêmå hoùcå lêmì luiå cunâ g cú man naoâ la â nhûnä g cú nhúä cunâ g laâ thua thiïtå … Caái ngûúâi naây chuáng töi chûa gùåp lêìn naâo. Chiïëc tuái toân ten löå mêëy bòa àêåu trong tay chõ nhû àûúng sùæp sûãa möåt bûäa cúm gia àònh? ...Bùné g ài mötå daoå . Nghe tin anh Nguyïnî Dêuå vï ì Haiã Phonâ g ú ã vúiá mötå ngûúiâ chauá . Dûúiá Haiã Phonâ g nghe noiá co á àiïuì kiïnå àï í anh thoaã cún viïtë bao nùm kòm nená . Chûa kõp mûnâ g thò tiïpë àûúcå tin dû,ä nha â vùn Nguyïnî Dêuå àötå ngötå ra ài ú ã tuöií 72! n Cöiå àa me á traiá àïnì Ba â Kiïuå sau cún cuönì g phong Yagi àïm 7/9/2024. Võ trñ maiá àa ma â suötë 17 nùm nhaâ vùn Nguyïnî Dêuå hanâ h nghï ì cùtæ tocá Nguyïîn Dêuå

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==