ĐÀO TẠO AN TOÀN LAO ĐỘNG RẤT HỜI HỢT Sau vụ tai nạn lao động tại Nhà máy Xi măng Yên Bái khiến 7 người tử vong, vụ nổ lò hơi tại Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại gỗ Bình Minh (Đồng Nai) làm 6 người chết và 5 người bị thương ngay trong ngày đầu của “Tháng hành động về An toàn vệ sinh lao động”. Đầu tháng 4, một vụ tai nạn lao động tại Phân xưởng Đào lò 2, Công ty Than Thống Nhất, Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (Quảng Ninh) khiến 4 công nhân tử vong, 7 người bị thương. Sau khi cơ quan chức năng công bố nguyên nhân ban đầu, dư luận sửng sốt về quy trình vận hành cực kỳ thiếu an toàn từ các nhà máy này. Tại Nhà máy Xi măng Yên Bái, khi bên trong máy nghiền bị hỏng, 10 nhân viên được phân công thay các tấm lát gồm 7 người chui vào trong, 3 người ở ngoài làm công việc siết ốc. Khi các công nhân vào bên trong máy nghiền, công tắc điện của máy lại chưa bị ngắt. Lúc này bộ phận ở bên ngoài mới phát hiện nên bắt đầu thông báo cho các bộ phận để ngắt điện. Người ngắt điện là một nhân viên cân băng liệu (không liên quan đến quy trình ngắt điện), việc ngắt được dùng bằng cán chổi để chọc vào rơle đóng điện trên máy cắt. Chia sẻ với phóng viên Tiền Phong, một chuyên gia an toàn lao động tại Trung tâm Kiểm định kỹ thuật an toàn khu vực I đánh giá, đây là hệ quả của quy trình làm việc thiếu tính chuyên nghiệp của DN. Theo vị này, về nguyên tắc, khi nhà máy tiến hành bảo dưỡng - sửa chữa máy móc, cần phải có phiếu đăng ký sửa chữa với nội dung thời gian làm việc, kết thúc, nơi sửa chữa, biện pháp yêu cầu cần thiết để đảm bảo an toàn. Giấy này cần đầy đủ chữ ký của các bên tham gia, như cấp phiếu, người quản lý đội sửa chữa, người quản lý vận hành thiết bị và nhân viên vận hành và được phê duyệt từ lãnh đạo cao nhất, sau đó thông báo đến tất cả các bộ phận. Đặc biệt, quy trình sửa chữa phải tuân thủ quy định Lock out (ngăn chặn, khóa lại) và Tag out (treo thẻ cảnh báo) - hay còn gọi quy trình LOTO. Theo đó, tất cả các thiết bị động cơ điện phải được tắt trước và trong quá trình sửa chữa. “Nơi cầu dao ngắt cần phải treo bảng thông báo đang sửa chữa và có ổ khoá. Chìa khoá tại cầu dao này sẽ do chính tổ trưởng nhóm sửa chữa giữ lại, và chỉ khi nào sửa chữa xong, cầu dao tổng mới được chính các thợ sửa chữa bật, chứ không thể vận hành như cách nhà máy trên”, vị này cho hay. Một chuyên gia về an toàn lao động cho rằng, theo quy định, việc tập huấn và đào tạo về an toàn lao động cho công nhân phải diễn ra thường xuyên, liên tục. Các đối tượng đào tạo gồm 6 nhóm từ người đứng đầu DN, các phòng ban chuyên môn, đến người lao động, thậm chí người lao động đang thử việc cũng phải được đào tạo và cấp chứng chỉ an toàn lao động. Tuy nhiên, thời gian qua, việc đào tạo an toàn lao động tại nhiều DN Việt diễn ra rất hời hợt, mang tính hình thức. “Quy định thời gian đào tạo về an toàn lao động cho các nhóm tối thiểu từ 16 - 56 giờ. Nhưng nhiều DN lo tốn kém tiền bạc, mất thời gian và ảnh hưởng đến sản xuất nên hầu như chỉ cho một số nhân viên đi đào tạo, hoặc mời chuyên gia đến chia sẻ tại DN trong một buổi. Chưa kể, ở các nước, thanh tra lao động phải đến trực tiếp nơi làm việc của NLĐ, nhưng ở Việt Nam mang tính hình thức, do đó, trên thị trường còn xuất hiện tình trạng mua bán chứng chỉ an toàn lao động để đối phó với cơ quan chức năng khi kiểm tra”, vị này nói. HƠN 20 NGƯỜI GẶP NẠN MỖI NGÀY Thống kê của Bộ Lao động LĐTB-&XH cho thấy, năm 2023, trên toàn quốc xảy ra gần 7.400 vụ tai nạn lao động (TNLĐ), khiến hơn 7.500 người bị nạn, trong đó có 1.720 người bị thương nặng; 662 vụ gây chết người với số người chết khoảng 700 người. Thiệt hại tài sản gần 16.357 tỷ đồng và hơn 149.770 ngày công, chỉ tính riêng trong khu vực có quan hệ lao động. Sau 4 năm giảm liên tiếp, diễn biến tình hình TNLĐ trong khu vực không có quan hệ lao động có chiều hướng gia tăng về số vụ, số người bị nạn với 159 vụ, làm 169 người chết (tăng 7 vụ, tương ứng 4,6% và tăng 10 người, tương ứng với 6,3%). Đặc biệt, trong nhiều năm liên tiếp, các tỉnh, thành phố phía Nam như Đồng Nai, Bình Dương, TP HCM… luôn đứng đầu Hàng loạt vụ tai nạn lao động đặc biệt nghiêm trọng xảy ra những ngày gần đây đang gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với các doanh nghiệp (DN). Báo cáo tổng kết 5 năm quy chế phối hợp điều tra tai nạn lao động (TNLĐ) chết người và TNLĐ khác có dấu hiệu tội phạm vào cuối năm 2023, Sở LĐ-TB và XH TPHCM cho biết, thành phố đã ghi nhận 347 vụ TNLĐ chết người (làm chết 352 người, bị thương 27 người). Phần lớn các vụ TNLĐ nghiêm trọng gây chết người xảy ra trong lĩnh vực thi công, xây dựng với 213/347 vụ, chiếm tỉ lệ cao nhất 61,3%. Riêng từ ngày 1/12/2023 - 29/3/2024, tại TPHCM xảy ra 10 vụ TNLĐ, làm 12 người tử vong. Nguyên nhân chủ yếu của các vụ TNLĐ là vi phạm nội quy, quy trình, quy chuẩn, biện pháp làm việc an toàn; không có quy trình an toàn hoặc biện pháp làm việc an toàn; không sử dụng phương tiện bảo vệ cá nhân. Sở LĐ-TB và XH tỉnh Đồng Nai cho biết, năm 2023, trên địa bàn tỉnh xảy ra 910 vụ TNLĐ làm 930 người bị nạn. Trong đó, số vụ có người chết là 27 vụ làm 28 người chết. Thiệt hại về vật chất trên 18 tỷ đồng. Các yếu tố tai nạn chủ yếu do ngã từ trên cao; điện giật; vật rơi, đổ sập, vùi lấp; máy, thiết bị cán, kẹp, cuốn. Riêng trong quý I/2024, tại Đồng Nai xảy ra 9 vụ TNLĐ, làm 9 người chết. Với vụ TNLĐ vừa xảy ra làm 6 người tử vong, thì tính đến ngày 1/5, toàn tỉnh có ít nhất 15 người chết do TNLĐ. Giám đốc Sở LĐ-TB và XH tỉnh Bình Dương Trịnh Đức Tài cho biết, hằng năm, Thanh tra Sở đều thanh, kiểm tra an toàn lao động; xử lý nghiêm các chủ sử dụng lao động không chấp hành các quy định của pháp luật về an toàn lao động. Đồng thời tập huấn cho doanh nghiệp để thực hiện các quy định của pháp luật về vệ sinh, an toàn lao động. Tuy nhiên, TNLĐ tại địa phương này vẫn luôn ở mức báo động. Từ năm 2019 đến 2023, trung bình mỗi năm tại tỉnh này có trên 400 vụ TNLĐ, trong đó năm 2022 có 39 người chết; năm 2023 có trên 20 người chết. Nguyên nhân chủ yếu do người sử dụng lao động chưa tổ chức huấn luyện an toàn lao động, chưa trang bị, cấp dụng cụ bảo hộ lao động, không xây dựng các biện pháp an toàn, thiếu kiểm tra, bảo dưỡng máy móc, thiết bị định kỳ. Bên cạnh đó, NLĐ cũng vô ý, bất cẩn trong công việc. KIỂM TRA, XỬ LÝ CÒN ÍT Bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Giám đốc Sở LĐ-TB và XH tỉnh Đồng Nai cho rằng, số vụ TNLĐ còn xảy ra nhiều là do không ít doanh nghiệp còn chủ quan hoặc thực hiện các quy định về an toàn vệ sinh lao động mang tính đối phó, việc chấp hành công tác an toàn, vệ sinh lao động ở một số người sử dụng lao động còn hạn chế, vì lý do kinh tế, lợi nhuận, nên chưa bố trí nhiều thời gian cho việc nghiên cứu và chỉ đạo cấp dưới thực hiện các quy định về an toàn, vệ sinh lao động. Một số tổ chức công đoàn cơ sở tại doanh nghiệp chưa nhận thức đầy đủ quyền, nghĩa vụ, vai trò trách nhiệm của mình trong công tác an toàn, vệ sinh lao động. Bên cạnh đó, bà Hiền cho rằng, ý thức chấp hành pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động của một bộ phận người lao động còn hạn chế, thường xuyên vi phạm các quy định về an toàn, vệ sinh lao động như không chấp hành nội quy an toàn lao động, không sử dụng phương tiện bảo vệ cá nhân, thao tác máy móc, thiết bị không đúng quy trình. “Ngoài ra, số lượng các cuộc thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm về pháp luật lao động nói chung, an toàn, vệ sinh lao động nói riêng còn ít so với tổng số doanh nghiệp hiện có trên địa bàn tỉnh. Các mức xử phạt vi phạm trong lĩnh vực an toàn, vệ sinh lao động còn thấp chưa đủ tính răn đe”, bà Hiền nói. Theo ông Đặng Xuân Trọng, Chủ tịch HĐQT Công ty Kiểm định và Huấn luyện an toàn vệ sinh lao động TPHCM, hiện hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật từ Luật An toàn 4 THỜI SỰ n Thứ Sáu n Ngày 3/5/2024 Dù các ngành chức năng kiểm tra, cảnh báo và phát động thực hiện an toàn vệ sinh lao động nhưng tình hình tai nạn lao động và cháy nổ trong nhà máy ở các địa bàn công nghiệp trọng điểm phía Nam vẫn rất đáng báo động. Kiểm tra còn ít, nặng tính đối phó Hiện trường vụ nổ nồi hơi xảy ra tại Công ty Gỗ Bình Minh làm 6 người tử vong PH¤T LỜ QUY ĐỊNH VỀ AN TOÀN LAO ĐỘNG: Hậu quả thảm khốc Việc phớt lờ các quy trình an toàn lao động, thiếu sự chuyên nghiệp, thậm chí bỏ qua việc đào tạo an toàn lao động bắt buộc đã để lại những hậu quả thảm khốc. Hiện trường vụ tai nạn lao động thảm khốc xảy ra tại Nhà máy xi măng Yên Bái khiến 7 người tử vong
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==