SỨC VƯƠN PHÙ ĐỔNG 93 Xuân SỰ NGUY HIỂM CỦA AI THẢ RÔNG Năm 2025 chứng kiến làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) bùng nổ như cơn thủy triều mới của thời đại số, khi các mô hình AI từ Mỹ, Trung Quốc… trỗi dậy mạnh mẽ, vừa phô diễn sức mạnh công nghệ, vừa khuấy động trật tự toàn cầu. Trước đà tiến ấy, G7 và Liên minh châu Âu buộc phải gấp rút hoàn thiện các khung pháp lý, tìm cách buộc sức mạnh thông minh vào vòng cương trách nhiệm. Bởi nếu được quản lý tốt, AI sẽ như con chó trung thành, cần mẫn giúp con người canh giữ tri thức và mở lối phát triển. Nhưng nếu được buông lỏng quản trị, thả rông trong tham vọng và lợi nhuận, AI có thể hóa thành con chó dại, quay lại cắn xé chính xã hội đã sinh ra nó. Tranh: Peter Kuper (Mỹ) Tranh: Nikola Listes (Croatia) TÂN GIÁO HOÀNG GIỮA THẾ GIỚI NGỔN NGANG Giữa một thế giới chao đảo bởi chiến tranh, chia rẽ và đổ vỡ niềm tin, Giáo hội Công giáo khép lại 12 năm dẫn dắt của Giáo hoàng Francis, người qua đời ở tuổi 88, để mở sang một chương mới vừa hy vọng vừa nặng trĩu âu lo. Ngày 8/5/2025, Giáo hoàng Leo XIV chính thức kế nhiệm, trở thành vị giáo hoàng người Mỹ đầu tiên chèo lái cộng đồng hơn một tỷ tín đồ toàn cầu. Tân giáo hoàng bước đi trên con đường mà người tiền nhiệm để lại, tiếp tục đặt người nghèo, người di cư và môi trường vào trung tâm sứ mệnh mục vụ, như những mảnh đời cần được chở che trong cơn bão thời đại. Đồng thời, Giáo hoàng Leo cũng thận trọng xoa dịu những làn sóng bảo thủ khi chưa vội mở cánh cửa phong chức phó tế cho phụ nữ hay công nhận hôn nhân đồng giới. Trên vai ông là cây thập giá của thời đại mới: giữ ngọn lửa đổi mới không tắt, mà vẫn neo con thuyền Giáo hội giữa đại dương bất ổn. Tranh: Awantha Artigala (Sri Lanka) CUỒNG NỘ THỜI TIẾT CỰC ĐOAN Năm 2025 khắc dấu như một năm thiên nhiên nổi giận, khi bão lớn và lũ dữ tràn qua Việt Nam, Thái Lan, Philippines, Indonesia, Sri Lanka, Cuba, Jamaica, Haiti…, cuốn theo sinh mạng, nhà cửa và những bình yên mong manh, trong khi kinh tế nhiều nước vẫn tăng trưởng với tốc độ “rùa bò” sau đại dịch. Ở chiều ngược lại của địa cầu, châu Âu oằn mình dưới cái nóng kỷ lục và những cánh rừng cháy đỏ trời, với mùa hè ghi nhận diện tích bị thiêu rụi lớn chưa từng có; bờ biển Địa Trung Hải của Pháp chứng kiến vụ cháy nghiêm trọng nhất trong nửa thế kỷ. Như một nhát chém tàn khốc khác, ngày 28/3/2025, trận động đất 7,7 độ gần Mandalay (Myanmar) cướp đi hơn 5.400 sinh mạng và làm hơn 11.400 người bị thương, trở thành cơn địa chấn dữ dội nhất ở nước này kể từ năm 1912. Tất cả hợp lại thành bản cáo trạng lạnh lùng của khoa học: biến đổi khí hậu do con người gây ra đang khiến thời tiết cực đoan xuất hiện dày hơn, hung bạo hơn và tàn phá sâu rộng hơn bao giờ hết. Tranh: Emad Hajjaj (Jordan) CUỘC CHIẾN CHỐNG MA TÚY NHẰM VÀO VENEZUELA Mỹ phát động chiến dịch chống ma túy nhằm vào Venezuela với lập luận về an ninh và trật tự khu vực, trong bối cảnh tội phạm xuyên quốc gia được xem là mối đe dọa ngày càng lớn. Thế nhưng, theo thời gian (từ cuối năm 2025 đến đầu năm 2026), bức tranh thực tế dần hiện ra với nhiều lớp lang hơn, khi yếu tố năng lượng, cụ thể là dầu mỏ ngày càng nổi bật trong các tính toán chiến lược. Cuộc can dự (mà đỉnh điểm là các lực lượng Mỹ đột kích Venezuela, bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro) vì thế không chỉ xoay quanh ma túy, mà còn gắn với những lợi ích kinh tế và địa chính trị sâu xa. Venezuela trở thành điểm giao nhau giữa mục tiêu ổn định an ninh (cạnh tranh địa chính trị giữa Mỹ với Trung Quốc, Nga) và nhu cầu bảo đảm nguồn năng lượng, nơi các động lực chính sách đan xen, phức tạp hơn những gì được nói ra ban đầu.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==