SỨC VƯƠN PHÙ ĐỔNG 7 Xuân SỰ VƯƠN LÊN CỦA CƯỜNG QUỐC BẬC TRUNG Thời gian vừa qua là giai đoạn Việt Nam tăng cường mạnh mẽ vị thế quốc tế và quan hệ đối tác với các nước trên thế giới. Chỉ tính riêng 2 năm 2024-2025, chúng ta đã nâng cấp lên quan hệ đối tác chiến lược toàn diện (ĐTCLTD) với 7 quốc gia (Úc, Pháp, Malaysia, New Zealand, Indonesia, Singapore và Vương quốc Anh), bằng tổng số ĐTCLTD của 17 năm qua, nâng tổng số ĐTCLTD của Việt Nam lên 14 nước, bao gồm toàn bộ 5 nước Ủy viên Thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (LHQ), đồng thời đang chuẩn bị nâng cấp quan hệ lên ĐTCLTD với EU và một số cường quốc khác. Trong 2 năm qua, 6 quan hệ đối tác chiến lược mới cũng được thiết lập, bao gồm với Brazil, CH Séc, Kazakhstan, Azerbaijan, Belarus, và Phần Lan. Với vị thế và cơ đồ mới của đất nước, trong bối cảnh thế giới đang có những chuyển biến hết sức sâu sắc và nhanh chóng, phức tạp, giai đoạn 10 năm tới - từ nay đến 2035, thực sự mang lại những cơ hội chiến lược mới để nước ta vươn mình mạnh mẽ, hướng tới mốc son 100 năm thành lập Đảng và 100 năm lập nước. Việc chuyển dịch tư duy đối ngoại, từ “thích ứng” và “hội nhập” sang “chủ động kiến tạo” và “định hình cục diện đối ngoại thuận lợi”, là quyết sách mang tính chiến lược, thể hiện sự trưởng thành, tự tin và tầm nhìn dài hạn của đường lối đối ngoại Việt Nam trong bối cảnh mới. Cùng với quốc phòng và an ninh, đối ngoại và hội nhập quốc tế trở thành nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên. Đây không chỉ là sự điều chỉnh ngôn từ để thể hiện quyết tâm chính trị, mà là bước phát triển quan trọng về chất trong tư duy đối ngoại toàn diện và hiện đại. Từ Đại hội XIII (2021), lãnh đạo Đảng và Nhà nước đã nhấn mạnh sự cần thiết nâng ưu tiên của ngoại giao Việt Nam từ “chủ động và tích cực hội nhập” sang vai trò đồng kiến tạo luật chơi, “chủ động tham gia định hình” các thể chế, quy tắc đa phương và trật tự khu vực. Đến giai đoạn hiện nay, khi Việt Nam đã có tầm ảnh hưởng và vị thế cao hơn nhiều, việc đặt nhiệm vụ “chủ động kiến tạo” và “định hình cục diện” là hoàn toàn khả thi, phù hợp, kịp thời và hết sức cần thiết, để có thể nắm bắt cơ hội và đối phó với các thách thức. Tư duy đối ngoại trong giai đoạn mới này của Việt Nam thể hiện tự tin mang tính chiến lược: Việt Nam không còn chỉ lựa chọn các xu thế phù hợp lợi ích dân tộc để “đi theo” hay “thích ứng”, mà muốn và có đủ khả năng góp phần định hình môi trường quốc tế theo lợi ích quốc gia của mình. Điều này cũng thể hiện ý chí chủ động tận dụng vị thế, tăng cường và mở rộng những không gian, cơ chế, quan hệ đối tác mới thay vì chỉ phản ứng thụ động. Lúc này chúng ta đã có đủ nền tảng và điều kiện để triển khai đường lối đối ngoại chủ động, với vị thế một cường quốc bậc trung có uy tín, sức nặng và tầm ảnh hưởng ở khu vực và thế giới. Nhiều tổ chức và nhà nghiên cứu quốc tế đã coi Việt Nam là một cường quốc bậc trung, dựa trên sự kết hợp các tiêu chí năng lực quốc gia, hành vi ngoại giao và bản sắc quốc tế. CƠ HỘI GIỮA THÁCH THỨC Tình hình quốc tế với các xu hướng phát triển mới cũng tạo cơ hội để Việt Nam thực hiện chính sách đối ngoại chủ động và tích cực hơn. Cạnh tranh địa chiến lược Mỹ - Trung ngày càng gay gắt, mở rộng không gian chiến lược và nâng cao vai trò cho các cường quốc bậc trung có đường lối độc lập và chủ động chiến lược linh hoạt như Việt Nam. Chuỗi cung ứng của thế giới dịch chuyển mạnh sang Đông Nam Á, trong đó Việt Nam là một điểm đến hàng đầu. Xu hướng đa cực hóa tiếp diễn, các cường quốc bậc trung ngày càng có tiếng nói lớn hơn trong định hình luật chơi khu vực và toàn cầu. Các thách thức chung của nhân loại (biến đổi khí hậu, an ninh phi truyền thống, chuyển đổi số, kinh tế xanh, phát triển bền vững) đòi hỏi sự tham gia chủ động của các quốc gia như Việt Nam, để chung sức tìm kiếm và thực thi giải pháp. Những chuyển dịch chính trị theo hướng cường quyền, cực đoan, mỵ dân, vị kỷ và chia rẽ sâu sắc trong nội bộ một số cường quốc hàng đầu cũng như giữa một số trung tâm quyền lực, làm suy yếu các cơ chế đa phương có quy mô toàn cầu và đe dọa làm tổn hại hệ giá trị văn minh tiến bộ phổ quát. Các cuộc xung đột nóng ở nhiều khu vực trên thế giới đòi hỏi sự hợp tác và vai trò lớn hơn của những cường quốc bậc trung có chính sách ôn hòa, thông minh và linh hoạt nhưng vẫn kiên định những nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, trong đó có Hiến chương LHQ và các thể chế đa phương. Những điều này trao thêm trách nhiệm và nâng cao vai trò của các nước như Việt Nam - quốc gia đã chứng tỏ khả năng cân bằng quan hệ với các cường quốc đang đối đầu mà vẫn giữ độc lập, tự chủ, không phải chọn bên. ASEAN cũng đang đứng trước nhiều thách thức đòi hỏi các thành viên có năng lực, như Việt Nam và Singapore, phát huy vai trò và gánh vác trách nhiệm dẫn dắt trong giai đoạn mới phức tạp, cả ở khu vực và trên thế giới. Đảng và Chính phủ Việt Nam đã và đang có những sự chuẩn bị toàn diện và mang tính chiến lược cho giai đoạn phát triển mới của đất nước, trong đó có một loạt quyết sách quan trọng như 5 nghị quyết chiến lược mới thông qua, bao gồm các lĩnh vực hàng đầu như KHCN và đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia, giáo dục - đào tạo, kinh tế tư nhân, hội nhập quốc tế, thực thi luật pháp, các khuôn khổ pháp lý cho trí tuệ nhân tạo, cùng định hướng chính sách trong các lĩnh vực mang tính đột phá, hướng tới những tầm nhìn và khuôn khổ chính sách phát triển cho kỷ nguyên mới đất nước vươn mình mà Đại hội Đảng XIV thông qua. q Với vị thế và cơ đồ mới của đất nước, trong bối cảnh thế giới đang có những chuyển biến hết sức sâu sắc và nhanh chóng, phức tạp, giai đoạn 10 năm tới - từ nay đến 2035, thực sự mang lại những cơ hội chiến lược mới để nước ta vươn mình mạnh mẽ, hướng tới mốc son 100 năm thành lập Đảng và 100 năm lập nước. Đại sứ VŨ QUANG MINH (Nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao) ASEAN cũng đang đứng trước nhiều thách thức đòi hỏi các thành viên có năng lực, như Việt Nam và Singapore, phát huy vai trò và gánh vác trách nhiệm dẫn dắt trong giai đoạn mới phức tạp, cả ở khu vực và trên thế giới. Tổng Bí thư Tô Lâm và Phu nhân mời Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Phu nhân thưởng trà và xem biểu diễn nghệ thuật tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám tháng 5/2025 ẢNH: NHƯ Ý Đại sứ Vũ Quang Minh trong cuộc trao đổi với PV Tiền Phong ẢNH: THU LOAN TƯ THẾ VÀ TÂM THẾ MỚI VỊ THẾ CỦA VIỆT NAM THEO TIÊU CHÍ Theo báo cáo US News and World Report 2023-2025, Việt Nam xếp hạng 30 trong số 50 quốc gia quyền lực nhất thế giới, dựa trên các tiêu chí về sức ảnh hưởng kinh tế, xuất khẩu, ảnh hưởng chính trị, liên minh quốc tế và sức mạnh quân sự, trong ASEAN chỉ sau Singapore. Tạp chí The Diplomat (2025) gọi sự kiện Việt Nam đăng cai Lễ mở ký Công ước chống tội phạm mạng của LHQ là “Khoảnh khắc của Việt Nam như một cường quốc bậc trung”, nhấn mạnh Việt Nam là “cường quốc bậc trung tự chủ” giữa Mỹ và Trung Quốc.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==