CÔNG NGHỆ LÀM NHẸ ÁP LỰC MÙA CAO ĐIỂM Tại các khu di sản lớn và không gian trải nghiệm đông khách, bản đồ số tích hợp chỉ dẫn và gợi ý tuyến tham quan theo thời gian đang trở thành công cụ phân luồng hiệu quả trong dịp Tết. Ở Hoàng thành Thăng Long, hệ thống bản đồ số và mã QR giúp du khách chủ động lựa chọn tuyến tham quan theo khung giờ, tránh dồn hết vào trục chính như trước. Với Chùa Hương, nơi thường xuyên quá tải vào mùa lễ hội đầu năm, việc cung cấp thông tin số về lộ trình đi đò, thời gian cao điểm và các nhánh đường lên động giúp một bộ phận du khách chủ động chọn khung giờ và tuyến ít đông hơn. Đổi lại, họ có trải nghiệm thong thả hơn, giảm cảnh chen lấn vốn quen thuộc mỗi mùa trẩy hội. Thuyết minh đa ngôn ngữ trên nền tảng số cũng phát huy tác dụng rõ rệt trong mùa cao điểm. Tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, du khách có thể quét mã QR để nghe thuyết minh bằng nhiều ngôn ngữ, lựa chọn nghe toàn bộ câu chuyện hoặc chỉ tập trung vào những hạng mục mình quan tâm. Với các điểm tâm linh như Chùa Hương, hình thức thuyết minh số giúp người đi lễ hiểu rõ hơn về lịch sử, nghi lễ và ý nghĩa không gian mà không cần tập trung thành đoàn đông người nghe hướng dẫn trực tiếp. Thanh toán không tiền mặt, vốn đã quen thuộc trong đời sống thường nhật, bước vào mùa Tết, trở nên đặc biệt hữu dụng tại các điểm du lịch đông khách. Ở khu vực di sản và dịch vụ du lịch tại Huế, việc áp dụng thanh toán điện tử tại quầy vé, gian hàng lưu niệm và dịch vụ trải nghiệm giúp giảm đáng kể tình trạng xếp hàng chờ đợi trong những ngày cao điểm. Tại Chùa Hương, hình thức thanh toán không tiền mặt cho vé tham quan và một số dịch vụ đang được mở rộng, góp phần hạn chế cảnh trả tiền mặt lộn xộn vốn dễ phát sinh trong mùa lễ hội. KỂ CHUYỆN TẾT THỜI 4.0 Nếu công nghệ giúp vận hành trải nghiệm, thì truyền thông số đang thay đổi câu chuyện Tết được kể ra bên ngoài. Thay vì các chiến dịch quảng bá dàn trải, nhiều địa phương chuyển sang kể câu chuyện trải nghiệm thông qua video ngắn, nhật ký hành trình, clip hậu trường, phản hồi trực tiếp của du khách. Các nền tảng mạng xã hội trở thành nơi du khách chia sẻ cảm nhận tức thì, từ bữa cơm Tết ở làng nghề, một buổi xem biểu diễn ban đêm, đến khoảnh khắc sinh hoạt cùng người dân địa phương. Những nội dung này không được dàn dựng cầu kỳ, nhưng lại tạo cảm giác chân thực, khiến Tết hiện lên như một trải nghiệm có thật, có người đã đi, đã sống, trong không khí đó. Một hiệu quả khác của việc ứng dụng công nghệ là dữ liệu bắt đầu đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh sản phẩm Tết. Thông tin về thời gian lưu trú, khung giờ đông khách, hoạt động được đặt nhiều, mức chi tiêu trung bình giúp địa phương nhìn rõ hơn hiệu quả thực tế, thay vì chỉ dựa vào ước tính. q TRONG MÙA TẾT ĐẠT NHI Theo ông Phạm Văn Thủy, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, dữ liệu giúp ngành du lịch chuyển từ cách làm cảm tính sang cách làm có cơ sở. “Tết là mùa cao điểm, mọi sai lệch đều bị phóng đại. Việc nắm được dữ liệu theo thời gian, địa điểm giúp địa phương điều chỉnh kịp thời những vấn đề phát sinh và nâng cao hiệu quả của việc khai thác du lịch”, ông Thủy nói. MÙA CAO ĐIỂM Những ngày giáp Tết âm lịch, Bát Tràng bước vào một nhịp sinh hoạt khác so với ngày thường. Làng gốm đông khách từ sáng sớm. Nhiều gia đình chọn đi trong ngày, dạo chợ gốm, ghé vào nhà dân xem dân chuẩn bị cỗ tất niên, trẻ con thử nặn gốm, người lớn ngồi nghe chuyện nghề, chuyện Tết xưa. Có đoàn khách đặt cỗ ngay tại làng, ăn bữa cơm cuối năm trong không gian gia đình bản địa, coi đó là phần quan trọng nhất của chuyến du xuân. Ở vùng cao Tây Bắc, không khí Tết còn có vẻ “hội hè miên man” hơn. Đây là thời điểm hoa đào, hoa mận nở rộ, các lễ hội truyền thống cũng liên tục phô diễn sắc màu suốt dọc các bản làng. Hàng quán vắng vẻ nhường chỗ cho những bữa cơm Tết “trăm phần trăm bản địa”. Chủ homestay À Lôi ở Tuyên Quang tiết lộ, Tết năm nào cũng kín lịch, có khách đặt phòng trước cả tháng, nhiều nhất là gia đình ba bốn người, năm vừa rồi thì số lượng các cặp đôi nhỉnh hơn. Ông Vũ Thế Bình (Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam (VITA) đánh giá “Tết đang dần trở thành mùa cao điểm của du lịch văn hóa vì trùng với nhu cầu đi chơi rất đặc thù của người Việt. Đầu năm, nhiều người muốn tìm lại không khí nghi lễ, phong tục, sự sum họp, những giá trị gắn với đời sống văn hóa nhiều hơn là nghỉ dưỡng đơn thuần”. Theo chia sẻ của một hướng dẫn viên lâu năm, không ít người không có nhu cầu đi xa hoặc đi dài ngày trong Tết, nhưng vẫn muốn thay đổi không gian sinh hoạt quen thuộc. Những chuyến đi ngắn, kéo dài nửa ngày hoặc một ngày, đủ để tạo cảm giác đi chơi mà không làm xáo trộn lịch sum họp gia đình, qua đó mở đường cho các tour trải nghiệm văn hóa phát triển. Chưa kể, việc đi chơi Tết hiếm khi chỉ có một nhóm tuổi. Trên cùng một chuyến xe thường có ông bà, bố mẹ và cả trẻ nhỏ, nên rất khó chọn điểm đến chỉ hợp với một người. Những tour gắn với di sản, ẩm thực hay lễ hội thường dễ làm việc hơn, vì người lớn tuổi thích nghe kể chuyện, trẻ con có thứ để xem, để tham gia, còn người trẻ thì không thấy chuyến đi quá tẻ nhạt. q Công nghệ đang thay đổi cách chơi Tết về đời sống văn hóa của cả vùng Kinh Bắc. “Có thể thấy, các điểm đến đều không còn nệ vào việc bán địa danh, mà đã chuyển sang bán câu chuyện có cấu trúc, có chi tiết, có cảm giác, nhờ vậy mới giữ được khách trong mùa Tết vốn cạnh tranh từng ngày”, ông Khoa nhấn mạnh. GIỮ KHÁCH Ở LẠI SAU KHI DI SẢN ĐÓNG CỬA Trong chuỗi giá trị của một điểm đến, nghệ thuật trình diễn đang dần chiếm một vị trí then chốt, nhất là ở khoảng thời gian ban đêm, vốn lâu nay bị xem là khoảng trống của du lịch. Đây không chỉ là phần tạo cảm xúc, mà trực tiếp quyết định việc du khách có ở lại ban đêm hay rời đi sau khi tham quan ban ngày. Tại Hội An, sau khi các di tích đóng cửa, địa phương đã tạo ra một lý do đủ mạnh để khách du lịch ở lại buổi tối, thông qua chương trình thực cảnh Ký ức Hội An và chuỗi xiếc tre Teh Dar kể câu chuyện lịch sử, văn hóa của vùng đất này bằng sân khấu, ánh sáng, âm nhạc và chuyển động. Chương trình ngay từ khi mới ra mắt đã trở thành những sản phẩm độc lập, bán vé, có lịch diễn ổn định và kéo dài nhiều năm. Trên thực tế, mô hình mỗi địa phương có một show trình diễn riêng đã được Trung Quốc triển khai từ sớm với chuỗi chương trình do đạo diễn Trương Nghệ Mưu khởi xướng. Từ Lệ Giang, Hàng Châu, Quế Lâm, đến Tây An, Hải Nam…, mỗi điểm đến đều có một show thực cảnh ngoài trời gắn với cảnh quan và lịch sử địa phương, sử dụng hàng trăm, thậm chí hàng nghìn diễn viên, phần lớn là người dân bản địa. Các chương trình này có nội dung không trùng lắp để giữ lợi thế cạnh tranh, dù đều làm biểu diễn. Ở Việt Nam, từ trường hợp Hội An, sau đó nhiều địa phương đã bắt đầu coi biểu diễn là “lý do ở lại” quan trọng nhất, được đầu tư bài bản. Phú Quốc làm ra Tinh Hoa Việt Nam đưa lịch sử và đời sống truyền thống vào diễn trình thực cảnh bằng công nghệ 3D mapping và sân khấu chuyển động. Nha Trang có Tata Show kể một câu chuyện thần thoại đặc trưng địa phương bằng hiệu ứng âm thanh, ánh sáng hoành tráng, thay đổi hoàn toàn không khí buổi tối tại điểm đến. TPHCM có À Ố show, một dạng trình diễn nghệ thuật đương đại kết hợp múa, xiếc, âm nhạc dân gian, không phụ thuộc vào không gian di sản cụ thể mà vẫn tạo điểm nhấn đêm cho du khách. Sa Pa khác biệt hẳn với The Mong Show tái hiện văn hoá của cộng đồng người Mông, nhận được phản hồi tích cực từ du khách về khả năng đưa họ sống cùng câu chuyện bản địa ban đêm. q Để hấp dẫn du khách, mỗi điểm đến đều phải có câu chuyện để kể Ngoài chức năng là một điểm nhấn thời thượng, công nghệ còn đóng vai trò như một hướng dẫn viên toàn năng, giúp các trải nghiệm du lịch được vận hành trơn tru hơn. Trong mùa Tết 2026, những giải pháp số gần như đứng phía sau mọi hành trình của du khách, góp phần giảm quá tải và tăng tính chủ động cho cả người đi chơi lẫn điểm đến. “Trong bối cảnh tiêu dùng vật chất không còn là ưu tiên duy nhất, trải nghiệm được đặt lên cao hơn, đặc biệt với giới trẻ và tầng lớp trung lưu. Việc được tham gia vào các hoạt động văn hóa, hiểu thêm về phong tục và con người của một vùng đất trở thành lý do khiến nhiều người sẵn sàng chi tiền trong dịp Tết”. Ông VŨ THẾ BÌNH, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam SỨC VƯƠN PHÙ ĐỔNG 31 Xuân
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==